{"id":"the-third-eye","title":"The Third Eye","subtitle":"T. Lobsang Rampa - Con Mắt Thứ Ba","author":"T. Lobsang Rampa","credits":"T. Lobsang Rampa, The Third Eye (1956; ấn bản 22/04/2021), toàn văn và bản dịch đầy đủ. Chú thích dưới hình là của người biên soạn. Giọng đọc: tiếng Anh Brian (Microsoft), tiếng Việt Nga (VieNeu).","groupLabel":"Phần","itemLabel":"Chương","sectionLabel":"Đoạn","groupNames":{"0":"Lời đầu sách","1":"Chương 1 - 9","2":"Chương 10 - 18"},"groupShort":{"0":"Mở đầu","1":"1 - 9","2":"10 - 18"},"textMode":"full","folder":"","audio":{"slug":"te"},"lessons":[{"g":0,"n":0,"title":"Front Matter","tv":"Lời đầu sách","a":{"bi":{"id":"1ZJ_SO-4LAkl4YzlR2utAWyzfX9ZtlkAY","f":"00-front-matter.m4a","z":5363679}},"s":[{"te":"Front Matter","tv":"Lời đầu sách","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Front Matter."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Lời đầu sách."],"ts":[0.0,3.71],"vs":[5.12,8.89],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"The Third Eye - (Originally published in...","tv":"Con Mắt Thứ Ba: (Xuất bản lần...","en":["The Third Eye - (Originally published in 1956) This is where it all started; an autobiography about a young man's journey into becoming a medical Lama and undergoing an operation to open the third eye.","We are shown a glimpse into the Tibetan way of Lamasery life and the deep understanding of spiritual knowledge.","Until this point in time lamasery life was unknown, even to those few who had actually visited Tibet.","Lobsang enters the Chakpori Lamasery and learns the most secret of Tibetan esoteric sciences and much more."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba: (Xuất bản lần đầu năm 1956) Đây là nơi mọi chuyện bắt đầu; một cuốn tự truyện về hành trình của một chàng trai trẻ trên con đường trở thành một vị Lama y học và trải qua một cuộc phẫu thuật để khai mở con mắt thứ ba.","Chúng ta được hé nhìn vào nếp sống tu viện lama Tây Tạng và sự hiểu biết sâu sắc về tri thức tâm linh.","Cho đến thời điểm đó, đời sống tu viện lama vẫn hoàn toàn xa lạ, ngay cả với số ít những người đã từng thực sự đặt chân đến Tây Tạng.","Lobsang bước vào tu viện Chakpori và học hỏi những môn khoa học bí truyền thâm sâu nhất của Tây Tạng cùng nhiều điều hơn thế nữa."],"ts":[10.89,23.73,30.17,36.54],"vs":[43.62,60.29,67.03,75.46],"e0":5.72,"v0":5.77},{"te":"Coat of Arms","tv":"Huy hiệu","en":["Coat of Arms.","It is better to light a candle than to curse the darkness.","The Coat of Arms is surrounded by a Tibetan rosary made up of one hundred and eight beads symbolising the one hundred and eight books of the Tibetan Kangyur.","In personal blazon, we see two rampant seal point Siamese cats holding a lit candle.","In the upper left-hand of the shield we see the Potala; to the right-hand of the shield, a Tibetan prayer wheel turning, as shown by the small weight which is over the object.","In the bottom, left-hand of the shield are books to symbolise the talents of writer and knowledge of the author, whereas to the right-hand side of the shield, a crystal ball to symbolise the esoteric sciences.","Under the shield, we can read the motto of T. Lobsang Rampa: 'I lit a candle'."],"vi":["Huy hiệu.","Thà thắp lên một ngọn nến còn hơn là ngồi nguyền rủa bóng đêm.","Huy hiệu được bao quanh bởi một tràng hạt Tây Tạng gồm một trăm linh tám hạt, tượng trưng cho một trăm linh tám cuốn sách của bộ kinh Kangyur Tây Tạng.","Trên gia huy cá nhân, chúng ta thấy hai con mèo Xiêm lông điểm màu nâu sẫm đang chồm lên giữ một ngọn nến thắp sáng.","Ở góc trên bên trái của chiếc khiên, chúng ta nhìn thấy điện Potala; phía bên phải chiếc khiên là một bánh xe cầu nguyện Tây Tạng đang quay, như được biểu thị bởi quả nặng nhỏ nằm bên trên vật thể.","Ở góc dưới bên trái chiếc khiên là những cuốn sách tượng trưng cho tài năng văn chương và tri thức của tác giả, trong khi ở phía bên phải chiếc khiên là một quả cầu pha lê tượng trưng cho các môn khoa học huyền bí.","Dưới chiếc khiên, chúng ta có thể đọc được phương châm của T. Lobsang Rampa: 'Tôi đã thắp lên một ngọn nến'."],"ts":[84.48,85.87,89.96,98.76,104.63,114.28,125.93],"vs":[132.89,133.9,138.28,147.31,154.95,167.08,179.78],"e0":39.05,"v0":46.63,"pe":[0,2],"pv":[0,2],"k":"figure","fig":{"label":"Huy hiệu","labelEn":"Coat of Arms","caption":"The coat of arms of The Third Eye","captionVi":"Huy hiệu của cuốn Con Mắt Thứ Ba","image":"figs/coat-of-arms.webp","id":"1s_FPXRqsYx4P3BLKslKAcX4CmcZYtV5d"}},{"te":"Publishers' foreword","tv":"Lời nói đầu của nhà xuất bản","en":["The autobiography of a Tibetan lama is a unique record of experience and, as such, inevitably hard to corroborate.","In an attempt to obtain confirmation of the Author's statements the Publishers submitted the MS (i.e. manuscript) to nearly twenty readers, all persons of intelligence and experience, some with special knowledge of the subject.","Their opinions were so contradictory that no positive result emerged.","Some questioned the accuracy of one section, some of another; what was doubted by one expert was accepted unquestioningly by another.","Anyway, the Publishers asked themselves, was there any expert who had undergone the training of a Tibetan lama in its most developed forms?","Was there one who had been brought up in a Tibetan family?","Lobsang Rampa has provided documentary evidence that he holds medical degrees of the University of Chungking and in those documents he is described as a Lama of the Potala Monastery of Lhasa.","The many personal conversations we have had with him have proved him to be a man of unusual powers and attainments.","Regarding many aspects of his personal life he has shown a reticence that was sometimes baffling; but everyone has a right to privacy and Lobsang Rampa maintains that some concealment is imposed on him for the safety of his family in Communist occupied Tibet.","Indeed, certain details, such as his father's real position in the Tibetan hierarchy, have been intentionally disguised for this purpose.","For these reasons the Author must bear and willingly bears a sole responsibility for the statements made in his book.","We may feel that here and there he exceeds the bounds of Western credulity, though Western views on the subject here dealt with can hardly be decisive.","None the less the Publishers believe that the Third Eye is in its essence an authentic account of the upbringing and training of a Tibetan boy in his family and in a lamasery.","It is in this spirit that we are publishing the book.","Anyone who differs from us will, we believe, at least agree that the author is endowed to an exceptional degree with narrative skill and the power to evoke scenes and characters of absorbing and unique interest."],"vi":["Tự truyện của một vị lama Tây Tạng là một bản ghi chép trải nghiệm độc nhất vô nhị và do đó, chắc chắn rất khó để chứng thực.","Trong nỗ lực tìm kiếm sự xác nhận cho những lời trần thuật của Tác giả, Nhà xuất bản đã gửi bản thảo tới gần hai mươi độc giả, tất cả đều là những người có trí tuệ và kinh nghiệm, một số người có kiến thức chuyên sâu về đề tài này.","Ý kiến của họ trái ngược nhau đến mức không đem lại kết quả rõ ràng nào.","Người thì nghi ngờ tính xác thực của phần này, kẻ lại hoài nghi phần khác; điều mà một chuyên gia nghi ngờ thì một chuyên gia khác lại chấp nhận không chút do dự.","Dẫu sao thì Nhà xuất bản cũng tự hỏi, liệu có chuyên gia nào từng trải qua sự đào tạo của một vị lama Tây Tạng ở những hình thức phát triển cao nhất hay không?","Liệu có ai từng được nuôi dưỡng trong một gia đình Tây Tạng không?","Lobsang Rampa đã cung cấp các bằng chứng tài liệu cho thấy ông có bằng y khoa của Đại học Trùng Khánh, và trong các tài liệu đó, ông được mô tả là một vị Lama thuộc tu viện tại điện Potala ở Lhasa.","Nhiều cuộc trò chuyện trực tiếp giữa chúng tôi với ông đã chứng minh ông là một con người có những năng lực và thành tựu phi thường.","Về nhiều khía cạnh trong đời sống cá nhân, ông tỏ ra kín tiếng đến mức đôi khi khó hiểu; nhưng ai cũng có quyền riêng tư, và Lobsang Rampa khẳng định rằng ông buộc phải giấu kín một số điều vì sự an toàn của gia đình mình ở vùng Tây Tạng do người Cộng sản chiếm đóng.","Thật vậy, một số chi tiết nhất định, chẳng hạn như vị thế thực sự của cha ông trong phẩm trật quyền lực Tây Tạng, đã được cố ý che giấu vì mục đích này.","Vì những lý do này, Tác giả phải chịu và sẵn sàng chịu trách nhiệm duy nhất đối với các lời trần thuật trong cuốn sách của mình.","Chúng ta có thể cảm thấy rằng đôi chỗ ông đã vượt quá giới hạn niềm tin của phương Tây, dẫu cho các quan điểm phương Tây về đề tài được đề cập ở đây khó có thể mang tính quyết định.","Dẫu vậy, Nhà xuất bản tin rằng Con Mắt Thứ Ba về bản chất là một lời kể chân thực về sự nuôi dưỡng và rèn luyện của một cậu bé Tây Tạng trong gia đình và tại một tu viện lama.","Chính với tinh thần này mà chúng tôi xuất bản cuốn sách.","Bất cứ ai có quan điểm khác với chúng tôi, chúng tôi tin rằng ít nhất cũng sẽ đồng ý rằng tác giả được phú cho tài năng kể chuyện phi thường và khả năng gợi lên những khung cảnh cùng các nhân vật có sức lôi cuốn và sự thú vị độc đáo."],"ts":[187.93,195.6,209.21,213.72,221.94,230.27,234.31,246.16,253.37,267.21,275.86,282.65,291.19,300.59,303.86],"vs":[315.34,324.27,338.64,343.21,353.17,363.22,367.51,381.03,389.19,406.86,417.42,425.59,437.4,449.39,452.79],"e0":88.06,"v0":101.67,"pe":[0,6,10],"pv":[0,6,10],"fig":{"label":"Hình 1","labelEn":"Figure 1","caption":"Sketch map of Lhasa","captionVi":"Bản đồ phác họa thành Lhasa","image":"figs/fig-01.webp","id":"1vGqdWUqsyTAE91EvVc2QdYOIOMnWcSlw"}},{"te":"Author's preface","tv":"Lời nói đầu của tác giả","en":["I am a Tibetan.","One of the few who have reached this strange Western world.","The construction and grammar of this book leave much to be desired, but I have never had a formal lesson in the English language.","My 'School of English' was a Japanese prison camp, where I learned the language as best I could from English and American women prisoner patients.","Writing in English was learned by 'trial and error'.","Now my beloved country is invaded - as predicted - by Communist hordes.","For this reason only I have disguised my true name and that of my friends.","Having done so much against Communism, I know that my friends in Communist countries will suffer if my identity can be traced.","As I have been in Communist, as well as Japanese hands, I know from personal experience what torture can do, but it is not about torture that this book is written, but about a peace-loving country which has been so misunderstood and greatly misrepresented for so long.","Some of my statements, so I am told, may not be believed.","That is your privilege, but Tibet is a country unknown to the rest of the world.","The man who wrote, of another country, that 'the people rode on turtles in the sea' was laughed to scorn.","So were those who had seen 'living-fossil' fish.","Yet the latter have recently been discovered and a specimen taken in a refrigerated airplane to the U.S.A. for study.","These men were disbelieved.","They were eventually proved to be truthful and accurate.","So will I be.","T. LOBSANG RAMPA","Written in the Year of the Wood Sheep."],"vi":["Tôi là một người Tây Tạng.","Một trong số ít người đã đặt chân tới thế giới phương Tây xa lạ này.","Cấu trúc và ngữ pháp của cuốn sách này còn nhiều điều chưa hoàn hảo, nhưng tôi chưa từng học một bài học chính quy nào về tiếng Anh.","'Trường học tiếng Anh' của tôi là một trại tù binh Nhật Bản, nơi tôi học ngôn ngữ này một cách tốt nhất có thể từ các nữ tù nhân kiêm bệnh nhân người Anh và người Mỹ.","Việc viết bằng tiếng Anh được học qua quá trình 'thử và sai'.","Giờ đây, đất nước thân yêu của tôi đang bị xâm lược, đúng như đã dự đoán, bởi những đoàn quân Cộng sản.","Chỉ vì lý do này mà tôi đã giấu tên thật của mình và của các bạn bè tôi.","Đã làm nhiều điều chống lại chủ nghĩa Cộng sản, tôi biết rằng bạn bè tôi ở các nước Cộng sản sẽ phải chịu đau khổ nếu tung tích của tôi bị lần ra.","Vì từng rơi vào tay quân đội Nhật Bản cũng như lực lượng Cộng sản, tôi biết từ trải nghiệm cá nhân những điều mà sự tra tấn có thể gây ra, nhưng cuốn sách này được viết ra không phải để nói về sự tra tấn, mà là về một đất nước yêu chuộng hòa bình vốn đã bị hiểu lầm sâu sắc và bóp méo hình ảnh tệ hại suốt một thời gian quá dài.","Người ta bảo tôi rằng một số lời kể của tôi có thể sẽ không được tin.","Đó là quyền của bạn, nhưng Tây Tạng là một đất nước mà phần còn lại của thế giới chưa từng biết đến.","Người từng viết về một đất nước khác rằng 'người dân cưỡi trên những con rùa ngoài biển' đã bị chế giễu nhạo báng.","Những người từng nhìn thấy loài cá 'hóa thạch sống' cũng từng chịu chung số phận như vậy.","Thế nhưng loài cá này gần đây đã được phát hiện và một mẫu vật đã được vận chuyển bằng máy bay có trang bị phòng lạnh tới Hoa Kỳ để nghiên cứu.","Những người đó từng bị ngờ vực.","Cuối cùng họ đã được chứng minh là nói thật và chính xác.","Tôi cũng sẽ như vậy.","T. LOBSANG RAMPA","Viết vào năm Ất Mùi."],"ts":[469.16,470.62,474.38,481.77,489.77,493.25,498.26,503.04,510.55,524.91,528.73,533.48,539.78,543.05,549.93,551.94,555.33,557.11,560.08],"vs":[562.58,564.38,568.75,577.13,587.92,591.67,598.26,603.49,613.21,634.81,639.42,645.73,652.6,657.95,666.69,668.8,672.54,674.76,677.3],"e0":216.07,"v0":255.49,"pe":[0,9,17,18],"pv":[0,9,17,18]}],"lab":"Lời đầu sách"},{"g":1,"n":1,"title":"Early days at home (1/4)","tv":"Những ngày thơ ấu ở nhà (1/4)","a":{"bi":{"id":"1fcgEihl_oTI2UwcYA8eU6-fgyPa0OerI","f":"01-chapter-one-1.m4a","z":11956666}},"s":[{"te":"Chapter One: Early days at home (1/4)","tv":"Chương Một: Những ngày thơ ấu ở nhà (1/4)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter One, part 1.","Early days at home."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Một, phần 1.","Những ngày thơ ấu ở nhà."],"ts":[0.0,3.71,5.61],"vs":[7.48,11.25,12.83],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Oe. Oe. Four years old and can't...","tv":"Ô kìa. Ô kìa. Bốn tuổi đầu...","en":["\"Oe.","Oe.","Four years old and can't stay on a horse!","You'll never make a man!","What will your noble father say?\"","With this, Old Tzu gave the pony - and luckless rider - a hearty thwack across the hindquarters, and spat in the dust.","The golden roofs and domes of the Potala gleamed in the brilliant sunshine.","Closer, the blue waters of the Serpent Temple lake rippled to mark the passing of the water-fowl.","From farther along the stony track came the shouts and cries of men urging on the slow-moving yaks just setting out from Lhasa.","From near by came the chest-shaking 'bmmn, bmmn, bmmn' of the deep bass trumpets as monk musicians practiced in the fields away from the crowds.","But I had no time for such everyday, commonplace things.","Mine was the serious task of staying on my very reluctant pony.","Nakkim had other things in mind.","He wanted to be free of his rider, free to graze, and roll and kick his feet in the air.","Old Tzu was a grim and forbidding taskmaster.","All his life he had been stern and hard, and now as guardian and riding instructor to a small boy of four, his patience often gave way under the strain.","One of the men of Kham, he, with others, had been picked for his size and strength.","Nearly seven feet tall he was, and broad with it.","Heavily padded shoulders increased his apparent breadth.","In eastern Tibet there is a district where the men are unusually tall and strong.","Many were over seven feet tall, and these men were picked to act as police monks in all the lamaseries.","They padded their shoulders to increase their apparent size, blackened their faces to look more fierce, and carried long staves which they were prompt to use on any luckless malefactor."],"vi":["\"Ô kìa.","Ô kìa.","Bốn tuổi đầu rồi mà không ngồi vững trên lưng ngựa!","Mày sẽ chẳng bao giờ thành người được!","Người cha cao quý của mày sẽ nói sao đây?\"","Nói rồi, lão Tzu quất mạnh một roi vào phần mông con ngựa non, và cả người cưỡi thiếu may mắn trên lưng nó, rồi nhổ toẹt một bãi nước bọt xuống cát bụi.","Những mái nhà và mái vòm bằng vàng của điện Potala lấp lánh dưới ánh nắng rực rỡ.","Lại gần hơn, làn nước xanh biếc của hồ Đền Rắn gợn sóng lăn tăn theo dấu chân những đàn thủy cầm bơi qua.","Từ phía xa hơn dọc theo con đường mòn đầy sỏi đá vọng lại tiếng hò hét của những người đàn ông đang thúc đàn bò yak di chuyển chậm chạp vừa mới khởi hành từ Lhasa.","Từ gần bên vang lên những âm thanh 'bmmn, bmmn, bmmn' rung chuyển lồng ngực của những chiếc kèn trầm sâu khi các nhà sư nhạc công luyện tập ngoài đồng vắng, cách xa đám đông.","Thế nhưng tôi chẳng có thời gian cho những điều bình dị, thường nhật như vậy.","Nhiệm vụ hệ trọng của tôi là phải ngồi yên trên lưng con ngựa non đang hết sức bất kham của mình.","Nakkim lại có những toan tính khác trong đầu.","Nó muốn thoát khỏi kẻ cưỡi trên lưng, tự do gặm cỏ, lăn lộn và đá tung vó lên trời.","Lão Tzu là một người thầy khắc nghiệt và đáng sợ.","Cả đời lão vốn nghiêm nghị và sắt đá, và giờ đây khi làm người bảo hộ kiêm thầy dạy cưỡi ngựa cho một cậu bé bốn tuổi, sự kiên nhẫn của lão thường xuyên sụp đổ trước áp lực.","Là một người đàn ông xứ Kham, lão cùng với những người khác được tuyển chọn nhờ vóc dáng to lớn và sức mạnh thể chất.","Lão cao gần bảy feet, và bề ngang cũng to lớn tương xứng.","Cặp vai độn dày càng làm tăng thêm bề ngang trông thấy của lão.","Ở miền đông Tây Tạng có một vùng mà đàn ông cao lớn và khỏe mạnh khác thường.","Nhiều người cao hơn bảy feet, và những người này được chọn làm sư cảnh sát ở tất cả các tu viện lama.","Họ độn thêm vai để tăng kích thước trông thấy, bôi đen mặt để trông dữ tợn hơn, và mang theo những cây gậy dài mà họ sẵn sàng giáng ngay xuống bất kỳ kẻ phạm tội bất hạnh nào."],"ts":[15.42,16.25,16.93,19.69,21.42,23.75,32.07,36.92,43.1,50.64,60.96,64.62,69.08,71.57,77.43,80.78,90.41,95.38,98.71,102.19,107.2,113.48],"vs":[124.07,125.07,126.09,129.17,131.54,134.35,145.09,150.8,157.3,167.23,180.07,184.8,190.82,194.03,200.27,203.64,214.41,221.68,225.61,229.71,234.74,241.14],"e0":8.08,"v0":7.94,"pe":[0,6,10,14],"pv":[0,6,10,14],"fig":{"label":"Hình 2","labelEn":"Figure 2","caption":"The country round Lhasa","captionVi":"Vùng quê quanh Lhasa","image":"figs/fig-02.webp","id":"1-UWdNN8d_EKcxBuU6E02m9rIkdMkKs_W"}},{"te":"Tzu had been a police monk, but...","tv":"Tzu từng là một sư cảnh sát...","en":["Tzu had been a police monk, but now he was dry-nurse to a princeling!","He was too badly crippled to do much walking, and so all his journeys were made on horseback.","In 1904 the British, under Colonel Younghusband, invaded Tibet and caused much damage.","Apparently they thought the easiest method of ensuring our friendship was to shell our buildings and kill our people.","Tzu had been one of the defenders, and in the action he had part of his left hip blown away.","My father was one of the leading men in the Tibetan Government.","His family, and that of mother, came within the upper ten families, and so between them my parents had considerable influence in the affairs of the country.","Later I will give more details of our form of government.","Father was a large man, bulky, and nearly six feet tall.","His strength was something to boast about.","In his youth he could lift a pony off the ground, and he was one of the few who could wrestle with the men of Kham and come off best.","Most Tibetans have black hair and dark brown eyes.","Father was one of the exceptions, his hair was chestnut brown, and his eyes were grey.","Often he would give way to sudden bursts of anger for no reason that we could see.","We did not see a great deal of father.","Tibet had been having troublesome times.","The British had invaded us in 1904, and the Dalai Lama had fled to Mongolia, leaving my father and others of the Cabinet to rule in his absence.","In 1909 the Dalai Lama returned to Lhasa after having been to Peking.","In 1910 the Chinese, encouraged by the success of the British invasion, stormed Lhasa.","The Dalai Lama again retreated, this time to India.","The Chinese were driven from Lhasa in 1911 during the time of the Chinese Revolution, but not before they had committed fearful crimes against our people."],"vi":["Tzu từng là một sư cảnh sát, nhưng giờ đây lão lại là người chăm sóc cho một tiểu vương tử!","Lão bị tật quá nặng nên không thể đi bộ nhiều, vì thế mọi chuyến đi của lão đều diễn ra trên lưng ngựa.","Năm 1904, người Anh dưới sự chỉ huy của Đại tá Younghusband đã xâm lược Tây Tạng và gây ra nhiều tổn thất.","Dường như họ nghĩ rằng phương cách dễ nhất để bảo đảm tình hữu nghị của chúng tôi là nã pháo vào các công trình và sát hại người dân của chúng tôi.","Tzu từng là một trong những người tham gia phòng thủ, và trong trận chiến đó, lão đã bị bắn bay một phần hông trái.","Cha tôi là một trong những nhân vật lãnh đạo hàng đầu trong Chính phủ Tây Tạng.","Gia đình của ông, cũng như gia đình của mẹ tôi, thuộc vào nhóm mười dòng họ quý tộc hàng đầu, và nhờ đó cha mẹ tôi có tầm ảnh hưởng đáng kể trong các công việc triều chính của đất nước.","Sau này tôi sẽ kể chi tiết hơn về hình thức chính quyền của chúng tôi.","Cha tôi là một người đàn ông to lớn, vạm vỡ và cao gần sáu feet.","Sức mạnh của ông là điều đáng để tự hào.","Thời trai trẻ, ông có thể nhấc bổng một con ngựa non khỏi mặt đất, và ông là một trong số ít người có thể đấu vật với những người đàn ông xứ Kham mà vẫn giành phần thắng.","Phần lớn người Tây Tạng có tóc đen và mắt nâu sẫm.","Cha tôi là một trong những trường hợp ngoại lệ, tóc ông có màu nâu hạt dẻ và mắt ông có màu xám.","Ông thường bất ngờ nổi những cơn lôi đình dữ dội mà chúng tôi chẳng thể hiểu nổi nguyên do.","Chúng tôi không gặp cha nhiều.","Tây Tạng đã phải trải qua những thời kỳ đầy biến động.","Người Anh đã xâm lược chúng tôi vào năm 1904, và Đức Đạt Lai Lạt Ma đã phải lánh nạn sang Mông Cổ, để lại cha tôi cùng các thành viên khác trong Nội các cai quản đất nước trong lúc Ngài vắng mặt.","Năm 1909, Đức Đạt Lai Lạt Ma trở về Lhasa sau khi tới Bắc Kinh.","Năm 1910, người Trung Quốc, do được khích lệ bởi thắng lợi của cuộc xâm lược của người Anh, đã tấn công chiếm lấy Lhasa.","Đức Đạt Lai Lạt Ma lại một lần nữa phải rút lui, lần này là sang Ấn Độ.","Người Trung Quốc bị đánh đuổi khỏi Lhasa vào năm 1911 trong thời kỳ Cách mạng Trung Quốc, nhưng điều đó chỉ diễn ra sau khi họ đã gây ra những tội ác kinh hoàng đối với người dân chúng tôi."],"ts":[252.73,257.37,263.12,269.16,275.38,281.39,285.23,294.13,298.22,302.16,304.76,312.24,315.59,321.35,326.58,329.2,332.01,341.37,346.23,353.19,356.82],"vs":[366.14,372.4,379.3,387.65,396.43,404.44,409.64,421.46,426.68,431.15,434.19,445.85,449.18,455.87,462.23,464.3,467.76,480.95,487.21,495.4,500.7],"e0":117.33,"v0":136.6,"pe":[0,5,8,11,14],"pv":[0,5,8,11,14]},{"te":"In 1912 the Dalai Lama again returned...","tv":"Năm 1912, Đức Đạt Lai Lạt Ma...","en":["In 1912 the Dalai Lama again returned to Lhasa.","During the whole time he was absent, in those most difficult days, father and the others of the Cabinet had the full responsibility of ruling Tibet.","Mother used to say that father's temper was never the same after.","Certainly he had no time for us children, and we at no time had fatherly affection from him.","I, in particular, seemed to arouse his ire, and I was left to the scant mercies of Tzu 'to make or break', as father said.","My poor performance on a pony was taken as a personal insult by Tzu.","In Tibet small boys of the upper class are taught to ride almost before they can walk.","Skill on a horse is essential in a country where there is no wheeled traffic, where all journeys have to be done on foot or on horseback.","Tibetan nobles practice horsemanship hour after hour, day after day.","They can stand on the narrow wooden saddle of a galloping horse, and shoot first with a rifle at a moving target, then change to bow and arrow.","Sometimes skilled riders will gallop across the plains in formation, and change horses by jumping from saddle to saddle.","I, at four years of age, found it difficult to stay in one saddle!","My pony, Nakkim, was shaggy, and had a long tail.","His narrow head was intelligent.","He knew an astonishing number of ways in which to unseat an unsure rider.","A favourite trick of his was to have a short run forward, then stop dead and lower his head.","As I slid helplessly forward over his neck and on to his head he would raise it with a jerk so that I turned a complete somersault before hitting the ground.","Then he would stand and look at me with smug complacency."],"vi":["Năm 1912, Đức Đạt Lai Lạt Ma lại trở về Lhasa.","Trong suốt khoảng thời gian Ngài vắng mặt, vào những ngày tháng gian nan nhất đó, cha tôi và những thành viên khác trong Nội các phải gánh vác toàn bộ trách nhiệm cai quản Tây Tạng.","Mẹ tôi thường nói rằng tính khí của cha không bao giờ còn được như trước nữa.","Chắc chắn là ông không có thời gian dành cho lũ trẻ chúng tôi, và chúng tôi chẳng bao giờ nhận được tình cảm phụ tử từ ông.","Riêng tôi dường như đặc biệt hay chọc giận ông, và tôi bị phó mặc cho sự dạy dỗ khắc nghiệt chẳng chút nương tay của Tzu, 'để rèn nên người hoặc đập tan tành', đúng như lời cha đã nói.","Khả năng cưỡi ngựa non tồi tệ của tôi bị Tzu coi như một sự sỉ nhục đối với cá nhân lão.","Ở Tây Tạng, các cậu bé thuộc tầng lớp thượng lưu được dạy cưỡi ngựa gần như trước cả khi biết đi.","Kỹ năng trên lưng ngựa là điều thiết yếu ở một đất nước không có phương tiện giao thông bánh xe, nơi mọi chuyến hành trình đều phải thực hiện bằng cách đi bộ hoặc cưỡi ngựa.","Giới quý tộc Tây Tạng luyện tập thuật cưỡi ngựa hết giờ này qua giờ khác, ngày này qua ngày khác.","Họ có thể đứng trên chiếc yên gỗ hẹp của một con ngựa đang phi nước đại, và trước tiên bắn súng trường vào mục tiêu di động, rồi chuyển sang bắn cung tên.","Đôi khi những tay cưỡi ngựa điêu luyện sẽ phi nước đại qua các bình nguyên theo đội hình, và đổi ngựa bằng cách nhảy từ yên ngựa này sang yên ngựa khác.","Còn tôi, ở tuổi lên bốn, lại thấy thật khó khăn để ngồi yên trên một chiếc yên ngựa duy nhất!","Con ngựa non của tôi, Nakkim, lông xù xì và có cái đuôi dài.","Cái đầu hẹp của nó rất thông minh.","Nó biết vô số mánh khóe đáng kinh ngạc để hất văng một người cưỡi chưa vững.","Một trò ưa thích của nó là chạy một đoạn ngắn về phía trước, rồi đột ngột đứng khựng lại và cúi gằm đầu xuống.","Khi tôi trượt về phía trước một cách bất lực qua cổ rồi trôi lên đầu nó, nó sẽ giật mạnh đầu lên để tôi nhào lộn một vòng trọn vẹn trên không trước khi đập mình xuống đất.","Sau đó nó sẽ đứng nhìn tôi với vẻ tự mãn đắc ý."],"ts":[514.28,518.06,526.52,530.65,536.61,545.77,550.57,555.62,563.25,568.4,576.55,583.98,589.21,592.64,594.99,599.9,605.48,614.23],"vs":[618.26,623.21,634.3,638.78,646.98,659.48,665.42,671.49,681.18,687.08,697.02,706.33,712.99,717.46,719.72,724.5,731.34,741.88],"e0":231.34,"v0":284.74,"pe":[0,5,12],"pv":[0,5,12]},{"te":"Tibetans never ride at a trot; the...","tv":"Người Tây Tạng không bao giờ cưỡi...","en":["Tibetans never ride at a trot; the ponies are small and riders look ridiculous on a trotting pony.","Most times a gentle amble is fast enough, with the gallop kept for exercise.","Tibet was a theocratic country.","We had no desire for the 'progress' of the outside world.","We wanted only to be able to meditate and to overcome the limitations of the flesh.","Our Wise Men had long realised that the West had coveted the riches of Tibet, and knew that when the foreigners came in, peace went out.","Now the arrival of the Communists in Tibet has proved that to be correct.","My home was in Lhasa, in the fashionable district of Lingkhor, at the side of the ring road which goes all round Lhasa, and in the shadow of the Peak.","There are three circles of roads, and the outer road, Lingkhor, is much used by pilgrims.","Like all houses in Lhasa, at the time I was born ours was two stories high at the side facing the road.","No one must look down on the Dalai Lama, so the limit is two stories.","As the height ban really applies only to one procession a year, many houses have an easily dismantled wooden structure on their flat roofs for eleven months or so.","Our house was of stone and had been built for many years.","It was in the form of a hollow square, with a large internal courtyard.","Our animals used to live on the ground floor, and we lived upstairs.","We were fortunate in having a flight of stone steps leading from the ground; most Tibetan houses have a ladder or, in the peasants' cottages, a notched pole which one uses at dire risk to one's shins.","These notched poles became very slippery indeed with use, hands covered with yak butter transferred it to the pole and the peasant who forgot, made a rapid descent to the floor below."],"vi":["Người Tây Tạng không bao giờ cưỡi ngựa theo kiểu chạy nước kiệu; những con ngựa non rất nhỏ và người cưỡi trông sẽ rất nực cười trên một con ngựa non chạy nước kiệu.","Phần lớn thời gian, đi thong thả từng bước là đủ nhanh, còn phi nước đại chỉ dành cho việc rèn luyện.","Tây Tạng là một đất nước thần quyền.","Chúng tôi không hề khao khát sự 'tiến bộ' của thế giới bên ngoài.","Chúng tôi chỉ muốn có thể thiền định và vượt qua những giới hạn của thân xác.","Các bậc Hiền Triết của chúng tôi từ lâu đã nhận ra rằng phương Tây luôn thèm muốn những của cải giàu có của Tây Tạng, và biết rằng khi người ngoại quốc bước vào thì hòa bình sẽ ra đi.","Giờ đây, sự xuất hiện của những người Cộng sản ở Tây Tạng đã chứng minh điều đó là hoàn toàn chính xác.","Nhà tôi ở Lhasa, trong khu thượng lưu của vùng Lingkhor, bên cạnh con đường vành đai chạy vòng quanh Lhasa, và dưới bóng của Đỉnh Núi.","Có ba vòng đường tròn, và con đường ngoài cùng, Lingkhor, được các khách hành hương sử dụng rất nhiều.","Giống như mọi ngôi nhà ở Lhasa, vào thời điểm tôi sinh ra, nhà chúng tôi cao hai tầng ở phía đối diện với mặt đường.","Không ai được phép nhìn xuống Đức Đạt Lai Lạt Ma, vì thế giới hạn là hai tầng.","Vì lệnh cấm chiều cao thực sự chỉ áp dụng cho một đám rước mỗi năm, nên nhiều ngôi nhà có dựng một cấu trúc bằng gỗ dễ tháo dỡ trên mái bằng của họ trong khoảng mười một tháng hoặc hơn.","Ngôi nhà của chúng tôi được xây bằng đá và đã được dựng lên từ nhiều năm trước.","Nó có hình dạng một khoảng vuông rỗng ở giữa, với một sân trong rộng lớn.","Các con vật của chúng tôi thường sống ở tầng trệt, còn chúng tôi sống ở tầng trên.","Chúng tôi may mắn có một dãy bậc thang bằng đá dẫn lên từ mặt đất; phần lớn các ngôi nhà Tây Tạng đều dùng một chiếc thang hoặc, trong những túp lều của nông dân, một cây cột có đẽo các khấc mà người ta phải sử dụng với nguy cơ chấn thương cẳng chân rất cao.","Những cây cột đẽo khấc này quả thực trở nên rất trơn trượt sau thời gian sử dụng, đôi bàn tay dính bơ bò yak quệt sang cột, và người nông dân nào lơ đễnh sẽ trượt tuột xuống tầng dưới với tốc độ chóng mặt."],"ts":[746.64,753.34,758.96,761.51,765.32,770.54,778.79,783.74,792.25,797.52,804.01,808.3,818.02,821.7,826.24,830.36,841.74],"vs":[852.29,862.18,869.39,871.77,875.77,880.4,891.36,898.36,907.22,913.27,920.97,926.3,938.3,943.39,948.07,953.32,969.21],"e0":335.92,"v0":413.12,"pe":[0,2,7,12],"pv":[0,2,7,12]},{"te":"In 1910, during the Chinese invasion, our...","tv":"Năm 1910, trong cuộc xâm lược của...","en":["In 1910, during the Chinese invasion, our house had been partly wrecked and the inner wall of the building was demolished.","Father had it rebuilt four stories high.","It did not overlook the Ring, and we could not look over the head of the Dalai Lama when in procession, so there were no complaints.","The gate which gave entrance to our central courtyard was heavy and black with age.","The Chinese invaders has not been able to force its solid wooden beams, so they had broken down a wall instead.","Just above this entrance was the office of the steward.","He could see all who entered or left.","He engaged - and dismissed - staff and saw that the household was run efficiently.","Here, at his window, as the sunset trumpets blared from the monasteries, came the beggars of Lhasa to receive a meal to sustain them through the darkness of the night.","All the leading nobles made provision for the poor of their district.","Often chained convicts would come, for there are few prisons in Tibet, and the convicted wandered the streets and begged for their food.","In Tibet convicts are not scorned or looked upon as pariahs.","We realised that most of us would be convicts - if we were found out - so those who were unfortunate were treated reasonably.","Two monks lived in rooms to the right of the steward; these were the household priests who prayed daily for divine approval of our activities.","The lesser nobles had one priest, but our position demanded two.","Before any event of note, these priests were consulted and asked to offer prayers for the favour of the gods.","Every three years the priests returned to the lamaseries and were replaced by others.","In each wing of our house there was a chapel.","Always the butter-lamps were kept burning before the carved wooden altar.","The seven bowls of holy water were cleaned and replenished several times a day.","They had to be clean, as the gods might want to come and drink from them.","The priests were well fed, eating the same food as the family, so that they could pray better and tell the gods that our food was good."],"vi":["Năm 1910, trong cuộc xâm lược của người Trung Quốc, ngôi nhà của chúng tôi đã bị hư hại một phần và bức tường bên trong của tòa nhà bị phá hủy.","Cha tôi đã cho xây dựng lại nó cao bốn tầng.","Nó không nhìn ra đường Vành Đai, và chúng tôi không thể nhìn qua đầu Đức Đạt Lai Lạt Ma khi Ngài đi trong đám rước, vì thế không có lời phàn nàn nào.","Cánh cổng dẫn vào sân trong trung tâm của chúng tôi nặng nề và đen sẫm theo năm tháng.","Những kẻ xâm lược Trung Quốc đã không thể phá nổi những thanh gỗ vững chắc của nó, nên thay vào đó họ đã đập vỡ một bức tường.","Ngay phía trên lối vào này là văn phòng của người quản gia.","Ông có thể nhìn thấy tất cả những ai ra vào.","Ông tuyển dụng và sa thải người làm, đồng thời trông nom việc gia đình vận hành một cách trật tự hiệu quả.","Tại đây, bên cửa sổ của ông, khi tiếng kèn lúc hoàng hôn vang lên rộn rã từ các tu viện, những người hành khất ở Lhasa kéo đến để nhận một bữa ăn giúp họ duy trì sự sống qua đêm đen giá lạnh.","Tất cả các quý tộc hàng đầu đều chu cấp thực phẩm cho người nghèo trong khu vực của mình.","Thường thì những phạm nhân bị xiềng xích cũng sẽ tới, bởi vì có rất ít nhà tù ở Tây Tạng, và những người bị kết án cứ đi lại tự do trên đường phố để xin ăn.","Ở Tây Tạng, các phạm nhân không bị khinh rẻ hay bị coi như những kẻ tiện dân hạ đẳng.","Chúng tôi hiểu rằng hầu hết chúng tôi cũng sẽ trở thành phạm nhân nếu chúng tôi bị phát giác, vì thế những người thiếu may mắn đều được đối xử một cách hợp tình hợp lý.","Hai vị tăng sĩ sống trong những căn phòng ở phía bên phải của người quản gia; đây là các vị tăng phụ trách việc lễ bái trong gia đình, hằng ngày cầu nguyện xin sự chấp thuận của thần linh cho các hoạt động của chúng tôi.","Những quý tộc bậc thấp hơn chỉ có một vị tăng, nhưng địa vị của chúng tôi đòi hỏi phải có hai vị.","Trước bất kỳ sự kiện trọng đại nào, các vị tăng này đều được thỉnh ý và được yêu cầu dâng lời cầu nguyện để xin ơn phước từ các vị thần.","Cứ ba năm một lần, các vị tăng này lại trở về các tu viện lama và được thay thế bởi những vị khác.","Trong mỗi dãy nhà của chúng tôi đều có một gian điện thờ.","Những chiếc đèn bơ luôn luôn được thắp sáng trước bàn thờ gỗ chạm khắc.","Bảy chiếc bát đựng nước thánh được lau rửa sạch sẽ và châm thêm nước nhiều lần trong ngày.","Chúng phải thật tinh khiết, vì các vị thần có thể muốn đến uống nước từ đó.","Các vị tăng được chu cấp ăn uống chu đáo, ăn cùng một loại đồ ăn như gia đình, để họ có thể cầu nguyện tốt hơn và thưa với các vị thần rằng thức ăn của chúng tôi rất thơm ngon."],"ts":[983.09,990.07,992.9,1000.18,1005.15,1012.04,1015.65,1018.21,1023.14,1032.79,1036.95,1045.02,1049.17,1056.25,1064.44,1069.08,1075.87,1081.39,1084.22,1088.75,1093.52,1097.85],"vs":[1105.38,1114.98,1118.37,1128.33,1134.28,1142.33,1145.96,1149.13,1155.68,1167.9,1173.48,1184.59,1190.45,1200.96,1214.4,1220.75,1229.8,1236.9,1240.56,1244.74,1250.3,1255.03],"e0":442.17,"v0":543.92,"pe":[0,3,11,13,17],"pv":[0,3,11,13,17]},{"te":"To the left of the steward lived...","tv":"Phía bên trái người quản gia là...","en":["To the left of the steward lived the legal expert, whose job it was to see that the household was conducted in a proper and legal manner.","Tibetans are very law-abiding, and father had to be an outstanding example in observing the law.","We children, brother Paljör, sister Yasodhara, and I, lived in the new block, at the side of the square remote from the road.","To our left we had a chapel, to the right was the schoolroom which the children of the servants also attended.","Our lessons were long and varied.","Paljör did not inhabit the body long.","He was weakly and unfit for the hard life to which we both were subjected.","Before he was seven he left us and returned to the Land of Many Temples.","Yaso was six when he passed over, and I was four.","I still remember when they came for him as he lay, an empty husk, and how the Men of the Death carried him away to be broken up and fed to the scavenger birds according to custom.","Now Heir to the Family, my training was intensified.","I was four years of age and a very indifferent horseman.","Father was indeed a strict man and as a Prince of the Church he saw to it that his son had stern discipline, and was an example of how others should be brought up.","In my country, the higher the rank of a boy, the more severe his training.","Some of the nobles were beginning to think that boys should have an easier time, but not father.","His attitude was: a poor boy had no hope of comfort later, so give him kindness and consideration while he was young.","The higher-class boy had all riches and comforts to expect in later years, so be quite brutal with him during boyhood and youth, so that he should experience hardship and show consideration for others.","This also was the official attitude of the country.","Under this system weaklings did not survive, but those who did could survive almost anything."],"vi":["Phía bên trái người quản gia là nơi ở của chuyên gia luật pháp, người có nhiệm vụ đảm bảo rằng mọi công việc trong gia đình được tiến hành một cách đúng đắn và hợp pháp.","Người Tây Tạng rất tuân thủ pháp luật, và cha tôi phải là một tấm gương mẫu mực nổi bật trong việc chấp hành luật lệ.","Lũ trẻ chúng tôi, gồm anh trai Paljör, chị gái Yasodhara và tôi, sống trong dãy nhà mới, ở phía khoảng vuông cách xa mặt đường.","Bên trái chúng tôi có một gian điện thờ, bên phải là phòng học mà con cái của những người hầu cũng theo học.","Các bài học của chúng tôi rất dài và đa dạng.","Paljör đã không trú ngụ lâu trong thân xác này.","Anh vốn ốm yếu và không thích nghi nổi với cuộc sống khắc nghiệt mà cả hai chúng tôi phải chịu đựng.","Trước khi tròn bảy tuổi, anh đã rời bỏ chúng tôi để trở về Vùng Đất Của Nhiều Đền Đài.","Yaso lên sáu tuổi khi anh qua đời, còn tôi lúc đó mới bốn tuổi.","Tôi vẫn còn nhớ khi người ta đến đón anh lúc anh nằm đó, chỉ còn là một thể xác trống rỗng, và những người lo việc người chết đã mang anh đi để xẻ ra làm thức ăn cho loài chim ăn xác theo đúng tập tục.","Giờ đây trở thành Người Thừa Kế Gia Tộc, việc rèn luyện của tôi được tăng cường gấp bội.","Tôi mới bốn tuổi và là một tay cưỡi ngựa rất xoàng xĩnh.","Cha tôi quả thực là một con người nghiêm khắc, và với tư cách là một bậc Vương Tước của Giáo Hội, ông đảm bảo rằng con trai mình phải chịu kỷ luật nghiêm ngặt, và phải là tấm gương về cách nuôi dạy con cái cho những người khác noi theo.","Ở đất nước tôi, địa vị của một cậu bé càng cao thì việc rèn luyện của cậu ta càng khắc nghiệt.","Một số quý tộc bắt đầu nghĩ rằng các cậu bé nên có một thời thơ ấu êm đềm hơn, nhưng cha tôi thì không.","Quan điểm của ông là: một cậu bé nghèo khó sau này chẳng có hy vọng gì về sự an nhàn sung túc, vì vậy hãy dành cho nó lòng tốt và sự nâng niu khi nó còn thơ ấu.","Còn cậu bé thuộc tầng lớp thượng lưu có cả sự giàu sang và tiện nghi đón đợi trong những năm tháng sau này, vì thế hãy thật nghiêm khắc tàn nhẫn với nó trong thời niên thiếu và tuổi trẻ, để nó phải trải nghiệm gian khổ và biết thấu hiểu chia sẻ với người khác.","Đây cũng là quan điểm chính thức của đất nước.","Dưới hệ thống này, những kẻ yếu đuối không thể sống sót, nhưng những ai vượt qua được thì có thể chống chọi được với hầu như mọi thử thách."],"ts":[1267.29,1275.21,1282.01,1289.27,1295.65,1298.02,1300.96,1305.61,1310.26,1313.7,1324.29,1327.85,1331.62,1341.07,1345.64,1350.97,1358.88,1369.93,1373.4],"vs":[1379.15,1389.64,1397.21,1406.44,1413.07,1416.15,1419.42,1425.77,1431.5,1436.47,1449.92,1455.35,1459.48,1474.68,1480.67,1487.88,1498.86,1514.5,1517.41],"e0":565.06,"v0":705.83,"pe":[0,2,10,13],"pv":[0,2,10,13]}],"lab":"Chương 1"},{"g":1,"n":1,"title":"Early days at home (2/4)","tv":"Những ngày thơ ấu ở nhà (2/4)","a":{"bi":{"id":"1_JxECVl97dAPk5B0AsNMrJoJvGev2ucD","f":"01-chapter-one-2.m4a","z":12123200}},"s":[{"te":"Chapter One: Early days at home (2/4)","tv":"Chương Một: Những ngày thơ ấu ở nhà (2/4)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter One, part 2.","Early days at home."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Một, phần 2.","Những ngày thơ ấu ở nhà."],"ts":[0.0,3.71,5.58],"vs":[7.45,11.22,12.93],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Tzu occupied a room on the ground...","tv":"Tzu ở trong một căn phòng tại...","en":["Tzu occupied a room on the ground floor and very near the main gate.","For years he had, as a police monk, been able to see all manner of people and now he could not bear to be in seclusion, away from it all.","He lived near the stables in which father kept his twenty horses and all the ponies and work animals.","The grooms hated the sight of Tzu, because he was officious and interfered with their work.","When father went riding he had to have six armed men escort him.","These men wore uniform, and Tzu always bustled about them, making sure that everything about their equipment was in order.","For some reason these six men used to back their horses against a wall, then, as soon as my father appeared on his horse, they would charge forward to meet him.","I found that if I leaned out of a storeroom window, I could touch one of the riders as he sat on his horse.","One day, being idle, I cautiously passed a rope through his stout leather belt as he was fiddling with his equipment.","The two ends I looped and passed over a hook inside the window.","In the bustle and talk I was not noticed.","My father appeared, and the riders surged forward.","Five of them.","The sixth was pulled backwards off his horse, yelling that demons were gripping him.","His belt broke, and in the confusion I was able to pull away the rope and steal away undetected.","It gave me much pleasure, later, to say \"So you too, Ne-tuk, can't stay on a horse!\"","Our days were quite hard, we were awake for eighteen hours out of the twenty-four.","Tibetans believe that it is not wise to sleep at all when it is light, or the demons of the day may come and seize one.","Even very small babies are kept awake so that they shall not become demon-infested.","Those who are ill also have to be kept awake, and a monk is called in for this.","No one is spared from it, even people who are dying have to be kept conscious for as long as possible, so that they shall know the right road to take through the border lands to the next world."],"vi":["Tzu ở trong một căn phòng tại tầng trệt và rất gần cổng chính.","Trong nhiều năm làm sư cảnh sát, lão từng được gặp gỡ đủ mọi hạng người, và giờ đây lão không thể chịu nổi cảnh sống cô quạnh, tách biệt khỏi tất cả những điều đó.","Lão sống gần chuồng ngựa, nơi cha tôi nuôi hai mươi con ngựa lớn cùng tất cả những con ngựa non và súc vật làm việc.","Những người coi ngựa ghét cay ghét đắng cái bóng dáng của Tzu, bởi vì lão hống hách và hay can thiệp vào công việc của họ.","Khi cha tôi đi cưỡi ngựa, ông phải có sáu người lính vũ trang hộ tống.","Những người này mặc quân phục, và Tzu luôn lăng xăng quanh họ, kiểm tra để đảm bảo rằng mọi thứ về trang thiết bị của họ đều tươm tất chỉnh tề.","Vì lý do nào đó, sáu người này thường lùi ngựa sát vào tường, rồi ngay khi cha tôi xuất hiện trên lưng ngựa, họ sẽ lao về phía trước để đón ông.","Tôi phát hiện ra rằng nếu tôi nhoài người ra ngoài cửa sổ phòng chứa đồ, tôi có thể chạm vào một trong những người cưỡi khi người lính đang ngồi trên lưng ngựa.","Một ngày nọ, đang lúc rảnh rỗi, tôi thận trọng luồn một sợi dây thừng qua chiếc thắt lưng da dày của người này trong lúc người đó đang bận loay hoay với mớ trang bị của mình.","Hai đầu dây tôi buộc thắt nút rồi móc vào một chiếc móc bên trong cửa sổ.","Giữa cảnh ồn ào và tiếng trò chuyện huyên náo, chẳng ai để ý đến tôi.","Cha tôi xuất hiện, và những người lính cưỡi ngựa lao vọt lên phía trước.","Năm người trong số họ lao đi.","Người thứ sáu bị giật ngược ra sau ngã khỏi lưng ngựa, la hét ầm ĩ rằng ma quỷ đang tóm chặt lấy mình.","Chiếc thắt lưng đứt tung, và trong cảnh hỗn loạn đó, tôi đã kịp rút sợi dây thừng lại rồi lẩn trốn đi mà không bị phát giác.","Về sau, tôi cảm thấy vô cùng khoái chí khi nói: \"Thế ra anh cũng vậy hả, Ne-tuk, không thể ngồi vững trên lưng ngựa!\"","Ngày tháng của chúng tôi khá vất vả, chúng tôi thức suốt mười tám tiếng trong số hai mươi tư tiếng mỗi ngày.","Người Tây Tạng tin rằng việc ngủ khi trời còn sáng là điều không hề khôn ngoan, kẻo những con quỷ ban ngày có thể đến và bắt giữ lấy một người.","Ngay cả những đứa trẻ sơ sinh còn rất nhỏ cũng được giữ cho thức để chúng không bị quỷ dữ ám nhập.","Những người bị đau ốm cũng phải được giữ cho thức, và một vị tăng được mời đến để làm việc này.","Không một ai được miễn trừ khỏi điều đó, ngay cả những người đang hấp hối cũng phải được giữ cho tỉnh táo càng lâu càng tốt, để họ biết con đường đúng đắn cần đi qua các vùng ranh giới sang thế giới bên kia."],"ts":[15.52,19.68,28.45,35.08,40.9,45.05,53.06,62.11,68.71,76.04,79.87,82.67,86.38,87.64,92.96,99.19,105.38,110.36,117.42,122.73,127.63],"vs":[137.66,142.08,152.64,160.28,167.73,172.08,182.0,190.74,199.7,209.97,214.96,219.88,224.56,226.71,233.53,241.4,249.27,255.76,264.75,271.37,277.58],"e0":8.05,"v0":8.07,"pe":[0,3,6,16],"pv":[0,3,6,16],"fig":{"label":"Hình 3","labelEn":"Figure 3","caption":"A Tibetan boy","captionVi":"Một cậu bé Tây Tạng","image":"figs/fig-03.webp","id":"1UfU2eV8ptQfefM9alGXugU91YIk6paZE"}},{"te":"At school we had to study languages...","tv":"Ở trường, chúng tôi phải học ngôn...","en":["At school we had to study languages, Tibetan and Chinese.","Tibetan is two distinct languages, the ordinary and the honorific.","We used the ordinary when speaking to servants and those of lesser rank, and the honorific to those of equal or superior rank.","The horse of a higher-rank person had to be addressed in honorific style!","Our autocratic cat, stalking across the courtyard on some mysterious business, would be addressed by a servant: \"Would honourable Puss Puss deign to come and drink this unworthy milk?\"","No matter how 'honourable Puss Puss' was addressed, she would never come until she was ready.","Our schoolroom was quite large, at one time it had been used as a refectory for visiting monks, but since the new buildings were finished, that particular room had been made into a school for the estate.","Altogether there were about sixty children attending.","We sat cross-legged on the floor, at a table, or long bench, which was about eighteen inches high.","We sat with our backs to the teacher, so that we did not know when he was looking at us.","It made us work hard all the time.","Paper in Tibet is hand-made and expensive, far too expensive to waste on children.","We used slates, large thin slabs about twelve inches by fourteen inches.","Our 'pencils' were a form of hard chalk which could be picked up in the Tsu La Hills, some twelve thousand feet higher than Lhasa, which was already twelve thousand feet above sea-level.","I used to try to get the chalks with a reddish tint, but sister Yaso was very very fond of a soft purple.","We could obtain quite a number of colours: reds, yellows, blues, and greens.","Some of the colours, I believe, were due to the presence of metallic ores in the soft chalk base.","Whatever the cause we were glad to have them."],"vi":["Ở trường, chúng tôi phải học ngôn ngữ, gồm tiếng Tây Tạng và tiếng Trung Quốc.","Tiếng Tây Tạng thực chất là hai ngôn ngữ riêng biệt: ngôn ngữ thông thường và kính ngữ.","Chúng tôi dùng ngôn ngữ thông thường khi nói chuyện với người hầu và những người có địa vị thấp hơn, và dùng kính ngữ với những người ngang hàng hoặc có địa vị cao hơn.","Con ngựa của một người có địa vị cao hơn cũng phải được gọi bằng phong cách kính ngữ!","Con mèo độc đoán của chúng tôi, khi rón rén đi qua sân trong một công chuyện bí ẩn nào đó, sẽ được một người hầu thưa gửi: \"Liệu Cô Mèo đáng kính có đoái hoài hạ cố đến uống chút sữa tầm thường này không?\"","Cho dù 'Cô Mèo đáng kính' được thưa gửi cung kính đến đâu, nàng mèo cũng chẳng bao giờ chịu đến cho tới khi chính nàng muốn.","Phòng học của chúng tôi khá rộng, có thời từng được dùng làm phòng ăn cho các vị tăng đến viếng thăm, nhưng kể từ khi các tòa nhà mới được hoàn thành, căn phòng đặc biệt đó đã được chuyển thành trường học cho trang viên.","Tính chung có khoảng sáu mươi đứa trẻ theo học.","Chúng tôi ngồi khoanh chân trên sàn, bên một chiếc bàn, hay một chiếc ghế dài, cao khoảng mười tám inch.","Chúng tôi ngồi quay lưng lại với thầy giáo, vì thế chúng tôi không biết khi nào thầy đang nhìn mình.","Điều đó khiến chúng tôi phải học hành chăm chỉ suốt mọi lúc.","Giấy ở Tây Tạng là loại làm thủ công và rất đắt đỏ, quá đắt đỏ để có thể lãng phí cho trẻ con.","Chúng tôi sử dụng các phiến đá phiến, những phiến mỏng lớn có kích thước khoảng mười hai inch nhân mười bốn inch.","'Bút chì' của chúng tôi là một dạng đá phấn cứng có thể nhặt được ở vùng đồi Tsu La, cao hơn Lhasa khoảng mười hai ngàn feet, nơi vốn đã ở độ cao mười hai ngàn feet so với mực nước biển.","Tôi thường cố nhặt những viên phấn có sắc ánh đỏ, nhưng chị Yaso lại rất thích màu tím dịu.","Chúng tôi có thể kiếm được khá nhiều màu: đỏ, vàng, xanh lam và xanh lục.","Một số màu sắc, tôi tin là do sự hiện diện của các quặng kim loại trong nền đá phấn mềm.","Dù lý do là gì thì chúng tôi cũng rất vui sướng khi có được chúng."],"ts":[291.58,295.69,300.45,308.14,312.87,324.19,330.44,341.3,344.73,351.18,356.37,358.76,364.59,369.72,380.23,386.58,392.9,398.93],"vs":[401.76,406.72,411.84,422.03,427.28,439.71,447.43,461.2,464.24,470.93,476.64,480.32,487.41,493.64,505.83,512.01,517.05,522.87],"e0":130.79,"v0":161.99,"pe":[0,6],"pv":[0,6]},{"te":"Arithmetic really bothered me. If seven hundred...","tv":"Môn số học thực sự làm tôi...","en":["Arithmetic really bothered me.","If seven hundred and eighty-three monks each drank fifty-two cups of tsampa per day, and each cup held five-eighths of a pint, what size container would be needed for a week's supply?","Sister Yaso could do these things and think nothing of it.","I, well, I was not so bright.","I came into my own when we did carving.","That was a subject which I liked and could do reasonably well.","All printing in Tibet is done from carved wooden plates, and so carving was considered to be quite an asset.","We children could not have wood to waste.","The wood was expensive as it had to be brought all the way from India.","Tibetan wood was too tough and had the wrong kind of grain.","We used a soft kind of soapstone material, which could be cut easily with a sharp knife.","Sometimes we used stale yak cheese!","One thing that was never forgotten was a recitation of the Laws.","These we had to say as soon as we entered the schoolroom, and again, just before we were allowed to leave.","These Laws were:","Return good for good.","Do not fight with gentle people.","Read the Scriptures and understand them.","Help your neighbours.","The Law is hard on the rich to teach them understanding and equity.","The Law is gentle with the poor to show them compassion.","Pay your debts promptly.","So that there was no possibility of forgetting, these Laws were carved on banners and fixed to the four walls of our schoolroom.","Life was not all study and gloom though; we played as hard as we studied.","All our games were designed to toughen us and enable us to survive in hard Tibet with its extremes of temperature.","At noon, in summer, the temperature may be as high as eighty-five degrees Fahrenheit, but that same summer's night it may drop to forty degrees below freezing.","In winter it was often very much colder than this."],"vi":["Môn số học thực sự làm tôi khổ sở.","Nếu bảy trăm tám mươi ba vị tăng, mỗi vị uống năm mươi hai chén tsampa mỗi ngày, và mỗi chén chứa năm phần tám panh, thì cần một thùng chứa có kích cỡ bao nhiêu để cung cấp đủ cho một tuần?","Chị Yaso có thể giải những bài toán này một cách dễ dàng chẳng cần suy nghĩ.","Còn tôi, ôi chao, tôi không được sáng dạ cho lắm.","Tôi thực sự tìm thấy thế mạnh của mình khi chúng tôi học chạm khắc.","Đó là môn học mà tôi yêu thích và có thể làm khá giỏi.","Mọi công việc in ấn ở Tây Tạng đều được thực hiện từ các bản khắc gỗ, và vì thế nghề khắc được coi là một vốn quý đáng kể.","Lũ trẻ chúng tôi không có gỗ để lãng phí.","Gỗ rất đắt đỏ vì phải vận chuyển từ tận Ấn Độ sang.","Gỗ Tây Tạng thì quá cứng và có thớ gỗ không phù hợp.","Chúng tôi dùng một loại vật liệu đá xà phòng mềm, có thể dễ dàng cắt gọt bằng một con dao sắc.","Đôi khi chúng tôi dùng cả phô mai bò yak đã khô cứng!","Một điều không bao giờ được phép quên là việc đọc thuộc lòng các Điều Luật.","Những điều này chúng tôi phải đọc ngay khi bước vào phòng học, và đọc lại một lần nữa ngay trước khi được phép ra về.","Những Điều Luật đó là:","Lấy điều lành đáp lại điều lành.","Không gây gổ với những người hiền hòa.","Đọc kinh điển và hiểu thấu kinh điển.","Giúp đỡ những người láng giềng của mình.","Luật Pháp nghiêm khắc với người giàu để dạy họ biết thấu hiểu và công bằng.","Luật Pháp khoan dung với người nghèo để tỏ lòng từ bi với họ.","Trả nợ ngay, đừng chậm trễ.","Để không có bất kỳ khả năng nào bị quên lãng, các Điều Luật này được khắc trên những dải biểu ngữ và gắn chặt vào bốn bức tường của phòng học chúng tôi.","Dẫu vậy, cuộc sống không chỉ toàn là việc học hành và sự u ám; chúng tôi chơi đùa hăng say chẳng kém gì lúc học.","Tất cả các trò chơi của chúng tôi đều được thiết kế để rèn luyện độ dẻo dai và giúp chúng tôi sống sót ở vùng đất Tây Tạng khắc nghiệt với những mức nhiệt độ cực đoan.","Vào buổi trưa mùa hè, nhiệt độ có thể lên cao tới tám mươi lăm độ Fahrenheit, nhưng cũng trong đêm hè đó, nhiệt độ có thể tụt xuống tới bốn mươi độ dưới mức đóng băng.","Vào mùa đông, thời tiết thường lạnh hơn mức này rất nhiều."],"ts":[528.15,530.47,540.21,543.71,546.0,548.74,552.45,558.96,561.61,565.79,569.39,574.55,577.53,581.69,588.08,589.97,592.11,594.82,598.01,599.93,604.63,608.68,610.89,618.69,623.39,629.85,638.89],"vs":[642.46,645.37,658.06,663.23,667.68,671.96,676.24,684.17,687.24,691.24,694.99,701.13,705.58,710.03,716.73,718.92,721.57,724.36,727.27,730.03,735.12,739.44,742.19,752.02,759.55,769.92,780.83],"e0":241.57,"v0":288.38,"pe":[0,4,12,15,16,17,18,19,20,21,22,23],"pv":[0,4,12,15,16,17,18,19,20,21,22,23]},{"te":"Archery was good fun and it did...","tv":"Bắn cung là một trò chơi rất...","en":["Archery was good fun and it did develop muscles.","We used bows made of yew, imported from India, and sometimes we made crossbows from Tibetan wood.","As Buddhists we never shot at living targets.","Hidden servants would pull a long string and cause a target to bob up and down - we never knew which to expect.","Most of the others could hit the target when standing on the saddle of a galloping pony.","I could never stay on that long!","Long jumps were a different matter.","Then there was no horse to bother about.","We ran as fast as we could, carrying a fifteen-foot pole, then when our speed was sufficient, jumped with the aid of the pole.","I use to say that the others stuck on a horse so long that they had no strength in their legs, but I, who had to use my legs, really could vault.","It was quite a good system for crossing streams, and very satisfying to see those who were trying to follow me plunge in one after the other.","Stilt walking was another of my pastimes.","We used to dress up and become giants, and often we would have fights on stilts - the one who fell off was the loser.","Our stilts were home-made, we could not just slip round to the nearest shop and buy such things.","We used all our powers of persuasion on the Keeper of the Stores - usually the Steward - so that we could obtain suitable pieces of wood.","The grain had to be just right, and there had to be freedom from knotholes.","Then we had to obtain suitable wedge-shaped pieces of footrests.","As wood was too scarce to waste, we had to wait our opportunity and ask at the most appropriate moment."],"vi":["Bắn cung là một trò chơi rất thú vị và nó thực sự giúp phát triển cơ bắp.","Chúng tôi dùng những cây cung làm từ gỗ thủy tùng nhập khẩu từ Ấn Độ, và đôi khi chúng tôi làm nỏ từ gỗ Tây Tạng.","Là những Phật tử, chúng tôi không bao giờ bắn vào các mục tiêu còn sống.","Những người hầu nấp kín sẽ giật một sợi dây dài để làm cho mục tiêu nhấp nhô lên xuống, chúng tôi chẳng bao giờ biết trước sẽ phải đón đợi mục tiêu nào.","Hầu hết những đứa trẻ khác đều có thể bắn trúng mục tiêu khi đang đứng trên yên của một con ngựa non phi nước đại.","Còn tôi thì chẳng bao giờ ngồi yên được lâu đến thế!","Nhảy xa lại là một chuyện hoàn toàn khác.","Khi đó chẳng có con ngựa nào để phải bận tâm.","Chúng tôi chạy nhanh hết mức có thể, mang theo một cây sào dài mười lăm feet, rồi khi tốc độ đã đủ lớn, chúng tôi nhảy vọt qua với sự hỗ trợ của cây sào.","Tôi thường nói rằng những đứa khác bám trên lưng ngựa quá lâu đến mức chẳng còn chút sức lực nào ở đôi chân, nhưng tôi, kẻ buộc phải dùng đến đôi chân của mình, lại có thể nhảy sào thực sự cừ khôi.","Đó là một cách thức khá tuyệt để băng qua các con suối, và thật khoái chí khi chứng kiến những đứa cố bám theo tôi bị rơi tõm xuống nước hết đứa này đến đứa khác.","Đi cà kheo là một trò tiêu khiển khác của tôi.","Chúng tôi thường hóa trang và biến thành những người khổng lồ, và chúng tôi thường đánh nhau trên cà kheo, đứa nào ngã xuống trước là kẻ thua cuộc.","Cà kheo của chúng tôi là đồ tự chế, chúng tôi không thể cứ tạt qua cửa hàng gần nhất để mua những thứ như vậy.","Chúng tôi phải vận dụng mọi tài thuyết phục của mình đối với Người Trông Coi Kho Hàng, thường là người Quản gia, để có thể xin được những khúc gỗ phù hợp.","Thớ gỗ phải thật chuẩn xác và tuyệt đối không được có mắt gỗ.","Sau đó chúng tôi phải kiếm những miếng gỗ hình nêm phù hợp để làm chỗ để chân.","Vì gỗ quá khan hiếm không thể lãng phí, chúng tôi phải chờ đợi cơ hội và cất lời xin vào thời điểm thích hợp nhất."],"ts":[785.21,788.45,794.65,797.87,803.64,808.6,810.76,813.15,815.64,823.51,831.24,839.19,842.38,848.63,854.07,862.11,866.56,870.79],"vs":[877.12,882.12,889.9,894.58,904.36,911.35,914.65,917.5,920.62,931.06,944.07,954.65,957.73,966.34,973.34,982.94,987.29,992.41],"e0":356.48,"v0":431.13,"pe":[0,11],"pv":[0,11]},{"te":"The girls and young women played a...","tv":"Các bé gái và thiếu nữ chơi...","en":["The girls and young women played a form of shuttlecock.","A small piece of wood had holes made in one upper edge, and feathers were wedged in.","The shuttlecock was kept in the air by using the feet.","The girl would lift her skirt to a suitable height to permit a free kicking and from then on would use her feet only, to touch with the hand meant that she was disqualified.","An active girl would keep the thing in the air for as long as ten minutes at a time before missing a kick.","The real interest in Tibet, or at least in the district of U, which is the home county of Lhasa, was kite flying.","This could be called a national sport.","We could only indulge in it at certain times, at certain seasons.","Years before it had been discovered that if kites were flown in the mountains, rain fell in torrents, and in those days it was thought that the Rain Gods were angry, so kite flying was permitted only in the autumn, which in Tibet is the dry season.","At certain times of the year, men will not shout in the mountains, as the reverberation of their voices causes the super-saturated rain-clouds from India to shed their load too quickly and cause rainfall in the wrong place.","Now, on the first day of autumn, a long kite would be sent up from the roof of the Potala.","Within minutes, kites of all shapes, sizes, and hues made their appearance over Lhasa, bobbing and twisting in the strong breeze.","I love kite flying and I saw to it that my kite was one of the first to sour upwards.","We all made our own kites usually with a bamboo framework, and almost always covered with fine silk.","We had no difficulty in obtaining this good quality material, it was a point of honour for the household that the kite should be of the finest class.","Of box form, we frequently fitted them with a ferocious dragon head and with wings and tail."],"vi":["Các bé gái và thiếu nữ chơi một hình thức đá cầu.","Một mẩu gỗ nhỏ được đục các lỗ ở một mép phía trên, và những chiếc lông vũ được chêm chặt vào đó.","Quả cầu được giữ trên không bằng cách dùng chân.","Cô gái sẽ nâng tà váy của mình lên một độ cao thích hợp để có thể thoải mái đá và từ đó trở đi chỉ được dùng chân, chạm vào bằng tay đồng nghĩa với việc cô ấy bị loại.","Một cô gái nhanh nhẹn có thể giữ quả cầu trên không tới mười phút mỗi lượt trước khi đá trượt một cú.","Niềm say mê thực sự ở Tây Tạng, hoặc ít nhất là ở vùng U, quê hương của Lhasa, là môn thả diều.","Đây có thể được gọi là một môn thể thao quốc gia.","Chúng tôi chỉ có thể đắm mình trong trò chơi này vào những thời điểm nhất định, vào những mùa nhất định.","Nhiều năm trước người ta đã phát hiện ra rằng nếu thả diều trên núi, mưa sẽ trút xuống như thác lũ, và vào thời đó người ta nghĩ rằng Thần Mưa nổi giận, vì vậy việc thả diều chỉ được phép diễn ra vào mùa thu, vốn là mùa khô ở Tây Tạng.","Vào những thời điểm nhất định trong năm, đàn ông sẽ không la hét trên núi, vì sự vang vọng của giọng nói họ sẽ khiến các đám mây mưa siêu bão hòa từ Ấn Độ trút nước quá nhanh và gây mưa không đúng chỗ.","Giờ đây, vào ngày đầu tiên của mùa thu, một cánh diều dài sẽ được thả lên từ mái của điện Potala.","Chỉ trong vài phút, những cánh diều đủ mọi hình dáng, kích cỡ và màu sắc xuất hiện khắp bầu trời Lhasa, dập dềnh và chao liệng trong ngọn gió lộng.","Tôi rất thích thả diều và tôi luôn cố gắng để con diều của mình là một trong những chiếc đầu tiên vút bay lên cao.","Tất cả chúng tôi đều tự làm diều của mình, thường là với khung bằng tre, và hầu như luôn được bọc bằng lụa mịn.","Chúng tôi không gặp khó khăn gì trong việc kiếm vật liệu chất lượng tốt này, đó là một niềm kiêu hãnh của gia đình rằng con diều phải thuộc đẳng cấp thượng hạng nhất.","Diều của chúng tôi có dạng hình hộp, và chúng tôi thường gắn thêm cho chúng một cái đầu rồng dữ tợn cùng với cánh và đuôi."],"ts":[1000.88,1004.43,1009.73,1013.23,1022.1,1028.28,1034.57,1036.92,1041.02,1052.8,1064.81,1070.37,1080.22,1085.36,1091.74,1100.18],"vs":[1105.98,1109.46,1116.16,1119.29,1130.79,1137.68,1144.44,1147.72,1154.5,1170.18,1183.48,1190.34,1199.84,1207.12,1214.09,1224.01],"e0":448.99,"v0":554.89,"pe":[0,5,12],"pv":[0,5,12]},{"te":"We had battles in which we tried...","tv":"Chúng tôi có những trận đấu diều...","en":["We had battles in which we tried to bring down the kites of our rivals.","We stuck shards of broken glass to the kite string, and covered part of the cord with glue powdered with broken glass in the hope of being able to cut the strings of others and so capture the falling kite.","Sometimes we used to steal out at night and send our kite aloft with little butter-lamps inside the head and body.","Perhaps the eyes would glow red, and the body would show different colours against the dark night sky.","We particularly liked it when the huge yak caravans were expected from the Lho-dzong district.","In our childish innocence we thought that the ignorant natives from far distant places would not know about such 'modern' inventions as our kites, so we used to set out to frighten some wits into them.","One device of ours was to put three different shells into the kite in a certain way, so that when the wind blew into them, they would produce a weird wailing sound.","We likened it to fire-breathing dragons shrieking in the night, and we hoped that its effect on the traders would be salutary.","We had many a delicious tingle along our spines as we thought of these men lying frightened in their bedrolls as our kites bobbed above.","Although I did not know it at this time, my play with kites was to stand me in very good stead in later life when I actually flew in them.","Now it was but a game, although an exciting one.","We had one game which could have been quite dangerous: we made large kites - big things about seven or eight feet square and with wings projecting from two sides.","We used to lay these on level ground near a ravine where there was a particularly strong updraught of air.","We would mount our ponies with one end of the cord looped round our waist, and then we would gallop off as fast as our ponies would move.","Up into the air jumped the kite and souring higher and higher until it met this particular updraught.","There would be a jerk and the rider would be lifted straight off his pony, perhaps ten feet in the air and sink swaying slowly to earth.","Some poor wretches were almost torn in two if they forgot to take their feet from the stirrups, but I, never very good on a horse, could always fall off, and to be lifted was a pleasure.","I found, being foolishly adventurous, that if I yanked at a cord at the moment of rising I would go higher, and further judicious yanks would enable me to prolong my flights by seconds."],"vi":["Chúng tôi có những trận đấu diều, trong đó chúng tôi cố đánh hạ những cánh diều của các đối thủ.","Chúng tôi dán những mảnh thủy tinh vỡ vào dây diều, và phết keo trộn bột thủy tinh vỡ lên một phần sợi dây với hy vọng có thể cắt đứt dây diều của những người khác để đoạt lấy cánh diều đang rơi xuống.","Đôi khi chúng tôi thường lén trốn ra ngoài vào ban đêm và thả diều lên không trung với những chiếc đèn bơ nhỏ thắp bên trong đầu và thân diều.","Đôi mắt có thể sẽ phát ra ánh đỏ rực, và thân diều sẽ hiển hiện những màu sắc khác nhau trên nền trời đêm tăm tối.","Chúng tôi đặc biệt thích trò này khi các đoàn lữ hành bò yak khổng lồ được trông đợi từ vùng Lho-dzong tới.","Trong sự ngây thơ trẻ con của mình, chúng tôi nghĩ rằng những người dân bản địa chất phác từ những nơi xa xôi hẻo lánh sẽ không biết về những phát minh 'hiện đại' như những cánh diều của chúng tôi, vì vậy chúng tôi thường bày trò để dọa cho họ một phen khiếp vía.","Một trò mưu mẹo của chúng tôi là gắn ba chiếc vỏ ốc khác nhau vào thân diều theo một cách nhất định, sao cho khi gió thổi qua, chúng sẽ phát ra âm thanh than khóc kỳ quái.","Chúng tôi ví âm thanh đó như tiếng rít gào trong đêm của những con rồng phun lửa, và chúng tôi hy vọng rằng tác động của nó đối với các thương nhân sẽ đem lại kết quả răn đe hữu ích.","Chúng tôi cảm thấy một nỗi rùng mình thích thú chạy dọc sống lưng khi nghĩ đến cảnh những người đàn ông này đang nằm sợ sệt cuộn mình trong túi ngủ khi những cánh diều của chúng tôi dập dờn bay lượn phía trên.","Dù vào thời điểm đó tôi chưa hề hay biết, trò chơi thả diều này về sau đã giúp ích rất nhiều cho tôi, khi tôi thực sự bay trên những cánh diều.","Lúc bấy giờ nó chỉ là một trò chơi, dẫu là một trò chơi đầy phấn khích.","Chúng tôi có một trò chơi có thể khá nguy hiểm: chúng tôi làm những cánh diều lớn, những vật khổng lồ mỗi chiều chừng bảy, tám feet và có cánh nhô ra ở hai bên.","Chúng tôi thường đặt chúng trên nền đất bằng phẳng gần một hẻm núi, nơi có luồng không khí bốc lên đặc biệt mạnh mẽ.","Chúng tôi sẽ trèo lên lưng ngựa non với một đầu dây thừng thắt quanh eo, rồi chúng tôi phi nước đại nhanh hết mức mà những con ngựa non có thể chạy.","Cánh diều vọt lên không trung và bay vút lên ngày càng cao cho đến khi gặp luồng khí bốc lên đặc biệt này.","Một cú giật mạnh xảy ra và người cưỡi bị nhấc bổng thẳng khỏi lưng ngựa, có lẽ lên cao tới mười feet rồi từ từ đung đưa hạ dần xuống mặt đất.","Một vài đứa khốn khổ gần như bị xé làm đôi nếu chúng quên rút chân khỏi bàn đạp, nhưng tôi, vốn chẳng bao giờ cưỡi ngựa giỏi, thì luôn có thể ngã văng ra, và việc được nhấc bổng lên lại là một niềm thích thú.","Với tính phiêu lưu dại dột, tôi phát hiện ra rằng nếu tôi giật mạnh sợi dây vào đúng thời điểm đang bay lên, tôi sẽ vọt lên cao hơn, và những cú giật khéo léo tiếp theo sẽ giúp tôi kéo dài chuyến bay thêm vài giây quý giá."],"ts":[1232.15,1236.45,1246.97,1253.44,1259.72,1265.14,1276.17,1285.2,1292.48,1300.61,1308.18,1311.3,1320.16,1326.42,1333.76,1339.61,1347.26,1357.73],"vs":[1368.47,1374.67,1387.53,1396.42,1403.74,1410.82,1426.98,1438.03,1449.63,1462.95,1472.4,1477.38,1487.81,1495.48,1504.2,1511.28,1520.34,1533.87],"e0":554.69,"v0":681.06,"pe":[0,2,6,9],"pv":[0,2,6,9]}],"lab":"Chương 1"},{"g":1,"n":1,"title":"Early days at home (3/4)","tv":"Những ngày thơ ấu ở nhà (3/4)","a":{"bi":{"id":"1a7sKUEgOiykMRelMw_WCbhnWbriaphLb","f":"01-chapter-one-3.m4a","z":11431356}},"s":[{"te":"Chapter One: Early days at home (3/4)","tv":"Chương Một: Những ngày thơ ấu ở nhà (3/4)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter One, part 3.","Early days at home."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Một, phần 3.","Những ngày thơ ấu ở nhà."],"ts":[0.0,3.71,5.7],"vs":[7.57,11.34,13.12],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"On one occasion I yanked most enthusiastically...","tv":"Trong một lần nọ, tôi đã giật...","en":["On one occasion I yanked most enthusiastically, the wind cooperated, and I was carried on to the flat roof of a peasant's house upon which was stored the winter fuel.","Tibetan peasants live in houses with flat roofs with a small parapet, which retains the yak dung, which is dried and used as fuel.","This particular house was of dried mud brick instead of the more usual stone, nor was there a chimney: an aperture in the roof served to discharge smoke from the fire below.","My sudden arrival at the end of a rope disturbed the fuel and as I was dragged across the roof, I scooped most of it through the hole on to the unfortunate inhabitants below.","I was not popular.","My appearance, also through that hole, was greeted with yelps of rage and, after having one dusting from the furious householder, I was dragged off to father for another dose of corrective medicine.","That night I lay on my face!","The next day I had the unsavoury job of going through the stables and collecting yak dung, which I had to take to the peasant's house and replace on the roof, which was quite hard work, as I was not yet six years of age.","But everyone was satisfied except me; the other boys had a good laugh, the peasant now had twice as much fuel, and father had demonstrated that he was a strict and just man.","And I?","I spent the next night on my face as well, and I was not sore with horse riding!","It may be thought that all this was very hard treatment, but Tibet has no place for weaklings.","Lhasa is twelve thousand feet above sea-level, and with extremes of temperature.","Other districts are higher, and the conditions even more arduous, and weaklings could very easily imperil others.","For this reason, and not because of cruel intent, training was strict."],"vi":["Trong một lần nọ, tôi đã giật dây một cách nhiệt tình nhất, ngọn gió lại tiếp tay hỗ trợ, và tôi bị cuốn thẳng lên mái bằng của ngôi nhà một người nông dân, nơi đang chất đầy chất đốt dự trữ cho mùa đông.","Nông dân Tây Tạng sống trong những ngôi nhà mái bằng có một bờ tường thấp bao quanh, dùng để giữ lại phân bò yak vốn được phơi khô để làm chất đốt.","Ngôi nhà cụ thể này được xây bằng gạch bùn phơi khô thay vì bằng đá như thông thường, và cũng không hề có ống khói: một lỗ thủng trên mái nhà đóng vai trò thoát khói từ bếp lửa phía dưới.","Sự xuất hiện đột ngột của tôi ở đầu sợi dây thừng đã làm xáo trộn đống chất đốt, và khi tôi bị kéo lê ngang qua mái nhà, tôi đã gạt phần lớn số phân khô đó rơi qua cái lỗ xuống đầu những cư dân khốn khổ bên dưới.","Tôi chẳng được chào đón chút nào.","Sự xuất hiện của tôi, cũng qua chính cái lỗ thủng đó, đã được đón tiếp bằng những tiếng thét giận dữ tột cùng, và sau khi bị người chủ nhà nổi trận lôi đình nện cho một trận tơi bời, tôi bị lôi xộc đến trước mặt cha để nhận thêm một liều thuốc chấn chỉnh kỷ luật khác.","Đêm đó tôi phải nằm sấp úp mặt xuống giường!","Ngày hôm sau tôi phải làm công việc chẳng mấy dễ chịu là đi lục lọi khắp các chuồng gia súc để thu gom phân bò yak, mang đến nhà người nông dân và xếp lại lên mái, đó quả là một công việc khá nặng nhọc vì lúc đó tôi còn chưa đầy sáu tuổi.","Thế nhưng ai nấy đều hài lòng ngoại trừ tôi; những đứa trẻ khác được một mẻ cười khoái trá, người nông dân giờ đây có lượng chất đốt nhiều gấp đôi, còn cha tôi thì đã chứng minh được rằng ông là một con người nghiêm khắc và công minh.","Còn tôi ư?","Tôi lại phải trải qua đêm tiếp theo trong tư thế nằm sấp úp mặt, và vết đau đó chẳng phải do việc cưỡi ngựa gây ra!","Người ta có thể nghĩ rằng tất cả những điều này là sự đối đãi quá đỗi khắc nghiệt, nhưng Tây Tạng không có chỗ cho những kẻ yếu mềm.","Lhasa nằm ở độ cao mười hai ngàn feet so với mực nước biển, với những mức nhiệt độ cực đoan.","Các vùng khác thậm chí còn cao hơn, và điều kiện sống còn gian nan hơn nhiều, và những kẻ yếu đuối có thể rất dễ gây nguy hiểm cho người khác.","Chính vì lý do này, chứ không phải vì ác ý tàn nhẫn, việc rèn luyện mới được thực hiện vô cùng nghiêm ngặt."],"ts":[15.71,26.03,34.25,44.37,54.41,56.09,67.75,70.36,82.13,92.18,93.1,98.64,104.26,109.57,116.82],"vs":[121.19,134.28,143.57,155.55,170.22,172.52,189.21,192.71,208.22,222.31,223.6,232.09,240.31,246.53,255.45],"e0":8.17,"v0":8.14,"pe":[0,1,4,7,11],"pv":[0,1,4,7,11]},{"te":"At the higher altitudes people dip new-born...","tv":"Ở những độ cao lớn hơn, người...","en":["At the higher altitudes people dip new-born babies in icy streams to test if they are strong enough to be allowed to live.","Quite often I have seen little processions approaching such a stream, perhaps seventeen thousand feet above the sea.","At its banks the procession will stop, and the grandmother will take the baby.","Around her will be grouped the family: father, mother, and close relatives.","The baby will be undressed, and grandmother will stoop and immerse the little body in the water, so that only the head and mouth are exposed to the air.","In the bitter cold the baby turns red, then blue, and its cries of protest stop.","It looks dead but grandmother has much experience of such things, and the little one is lifted from the water, dried, and dressed.","If the baby survives, then it is as the gods decree.","If it dies, then it has been spared much suffering on earth.","This really is the kindest way in such a frigid country.","Far better that a few babies die then that they should be incurable invalids in a country where there is scant medical attention.","With the death of my brother it became necessary to have my studies intensified, because when I was seven years of age I should have to enter upon training for whatever career the astrologers suggested.","In Tibet everything is decided by astrology, from the buying of a yak to the decision about one's career.","Now the time was approaching, just before my seventh birthday, when mother would give a really big party to which nobles and others of high rank would be invited to hear the forecast of the astrologers.","Mother was decidedly plump, she had a round face and black hair.","Tibetan women wear a sort of wooden framework on their head and over this the hair is draped to make it as ornamental as possible.","These frames were very elaborate affairs, they were frequently of crimson lacquer, studded with semi-precious stones and inlaid with jade and coral.","With well-oiled hair the effect was very brilliant."],"vi":["Ở những độ cao lớn hơn, người ta nhúng những đứa trẻ sơ sinh vào các dòng suối băng giá để kiểm tra xem chúng có đủ khỏe mạnh để được phép sống hay không.","Tôi đã khá thường xuyên chứng kiến những đoàn người nhỏ tiến về phía một dòng suối như vậy, có lẽ ở độ cao mười bảy ngàn feet so với mực nước biển.","Dọc theo bờ suối, đoàn người sẽ dừng lại, và người bà sẽ đón lấy đứa bé.","Quanh bà là cả gia đình vây quanh: cha, mẹ và những người họ hàng thân thiết.","Đứa bé sẽ được cởi bỏ quần áo, và người bà sẽ cúi xuống dìm cơ thể nhỏ bé vào làn nước, sao cho chỉ có phần đầu và miệng nhô lên trên mặt nước để thở.","Trong cái lạnh buốt thấu xương, đứa trẻ đỏ bừng lên rồi chuyển sang tái xanh, và những tiếng khóc phản kháng của nó ngừng bặt.","Nó trông như đã chết nhưng người bà có rất nhiều kinh nghiệm về những chuyện này, và đứa bé được nhấc ra khỏi nước, lau khô rồi mặc lại quần áo.","Nếu đứa trẻ sống sót, thì đó là điều mà các vị thần đã an bài.","Nếu nó chết đi, thì nó đã được giải thoát khỏi rất nhiều nỗi đau đớn khổ ải trên thế gian.","Đây thực sự là phương cách nhân từ nhất ở một đất nước giá lạnh như vậy.","Thà rằng một vài đứa trẻ qua đời còn hơn để chúng trở thành những kẻ tàn phế không thể chữa lành ở một đất nước mà sự chăm sóc y tế vốn vô cùng khan hiếm.","Với cái chết của anh trai tôi, việc học hành của tôi bắt buộc phải được tăng cường, bởi vì khi tôi lên bảy tuổi, tôi sẽ phải bước vào quá trình đào tạo cho bất kỳ con đường sự nghiệp nào mà các nhà chiêm tinh chỉ định.","Ở Tây Tạng, mọi việc đều do thuật chiêm tinh quyết định, từ việc mua một con bò yak cho đến quyết định về nghề nghiệp tương lai của một người.","Giờ đây thời điểm đó đang đến gần, ngay trước ngày sinh nhật thứ bảy của tôi, khi mẹ tôi sẽ tổ chức một bữa tiệc thực sự linh đình, nơi các quý tộc và những nhân vật có phẩm trật cao sẽ được mời đến để lắng nghe lời tiên tri của các nhà chiêm tinh.","Mẹ tôi có vóc dáng khá đẫy đà, bà có gương mặt tròn và mái tóc đen.","Phụ nữ Tây Tạng đội một loại khung gỗ trên đầu và tóc được chải phủ lên trên chiếc khung này để tạo dáng trang trí lộng lẫy hết mức có thể.","Những chiếc khung này là những tác phẩm rất cầu kỳ, chúng thường được sơn mài màu đỏ thẫm, đính các loại đá bán quý và cẩn ngọc bích cùng san hô.","Với mái tóc được thoa dầu bóng mượt, vẻ ngoài trông hết sức rực rỡ sang trọng."],"ts":[262.82,269.72,276.74,281.48,286.89,295.6,301.62,309.16,313.31,317.55,321.36,328.85,339.67,346.28,357.56,362.1,369.37,378.56],"vs":[381.88,391.43,400.55,405.54,410.66,421.21,428.73,437.71,442.25,448.39,453.12,463.37,476.77,485.17,500.38,505.32,514.48,523.34],"e0":114.25,"v0":149.77,"pe":[0,11,14],"pv":[0,11,14]},{"te":"Tibetan women use very gay clothes, with...","tv":"Phụ nữ Tây Tạng mặc những bộ...","en":["Tibetan women use very gay clothes, with many reds and greens and yellows.","In most instances there would be an apron of one colour with a vivid horizontal stripe of a contrasting but harmonious colour.","Then there was the earring at the left ear, its size depending on the rank of the wearer.","Mother, being a member of one of the leading families, had an earring more than six inches long.","We believe that women should have absolutely equal rights with men, but in the running of the house mother went further than that and was the undisputed dictator, an autocrat who knew what she wanted and always got it.","In the stir and flurry of preparing the house and the grounds for the party she was indeed in her element.","There was organising to be done, commands to be given, and new schemes to outshine the neighbours to be thought out.","She excelled at this having travelled extensively with father to India, Peking, and Shanghai, she had a wealth of foreign thought at her disposal.","The date having been decided for the party, invitations were carefully written out by monk-scribes on the thick, hand-made paper which was always used for communications of the highest importance.","Each invitation was about twelve inches wide by about two feet long: each invitation bore father's family seal, and, as mother also was of the upper ten, her seal had to go on as well.","Father and mother had a joint seal, this bringing the total to three.","Altogether the invitations were most imposing documents.","It frightened me immensely to think that all this fuss was solely about me.","I did not know that I was really of secondary importance, and that the Social Event came first.","If I had been told that the magnificence of the party would confer great prestige upon my parents, it would have conveyed absolutely nothing to me, so I went on being frightened."],"vi":["Phụ nữ Tây Tạng mặc những bộ trang phục rất sặc sỡ, với nhiều màu đỏ, xanh lục và vàng.","Trong hầu hết các trường hợp, họ sẽ đeo một chiếc tạp dề một màu với những đường sọc ngang sống động có màu sắc tương phản nhưng hài hòa.","Ngoài ra còn có chiếc khuyên tai ở tai trái, kích thước của nó tùy thuộc vào phẩm hàm của người đeo.","Mẹ tôi, là thành viên của một trong những dòng tộc hàng đầu, đeo một chiếc khuyên tai dài hơn sáu inch.","Chúng tôi tin rằng phụ nữ phải có quyền bình đẳng tuyệt đối với nam giới, nhưng trong việc quản xuyến gia đình, mẹ tôi thậm chí còn vượt xa hơn thế và là một nhà độc tài không ai dám tranh cãi, một người nắm quyền chuyên chế luôn biết rõ mình muốn gì và luôn đạt được điều đó.","Trong sự tất bật và rộn ràng chuẩn bị nhà cửa cùng khuôn viên cho bữa tiệc, bà thực sự như cá gặp nước.","Có biết bao việc phải tổ chức, bao mệnh lệnh phải ban ra, và những kế hoạch mới lạ để vượt mặt các nhà láng giềng cần phải được nghĩ tới.","Bà xuất sắc trong việc này; nhờ từng đi chu du khắp nơi cùng cha tới Ấn Độ, Bắc Kinh và Thượng Hải, bà có sẵn một kho tàng ý tưởng ngoại quốc phong phú để mặc sức vận dụng.","Sau khi ngày diễn ra bữa tiệc được ấn định, những tấm thiệp mời được các tăng sư thư lại cẩn thận viết tay trên loại giấy dày làm thủ công vốn luôn được dùng cho những thông điệp có tầm quan trọng tối cao.","Mỗi tấm thiệp rộng khoảng mười hai inch và dài khoảng hai feet: mỗi tấm thiệp đều mang con dấu gia tộc của cha tôi, và vì mẹ tôi cũng thuộc mười dòng họ quý tộc hàng đầu, con dấu của bà cũng phải được đóng lên đó.","Cha và mẹ tôi còn có một con dấu chung, nâng tổng số con dấu lên thành ba.","Nhìn chung, những tấm thiệp mời là những văn kiện hết sức uy nghiêm bệ vệ.","Tôi cảm thấy vô cùng sợ hãi khi nghĩ rằng tất cả sự ồn ào náo nhiệt này chỉ là vì mình.","Tôi không hề biết rằng bản thân tôi thực ra chỉ có tầm quan trọng thứ yếu, và Sự Kiện Xã Hội kia mới là điều được đặt lên hàng đầu.","Nếu ai đó nói với tôi rằng sự tráng lệ của bữa tiệc sẽ mang lại thanh danh to lớn cho cha mẹ tôi, điều đó chắc chắn chẳng có ý nghĩa gì đối với tôi, vì thế tôi vẫn cứ tiếp tục nơm nớp sợ hãi."],"ts":[529.37,534.42,541.84,546.92,553.78,565.22,571.46,578.39,587.38,598.48,609.82,614.12,618.21,622.58,628.36],"vs":[638.66,644.72,652.88,659.3,666.78,684.6,691.54,700.4,711.83,724.29,738.3,743.79,748.57,754.67,763.51],"e0":233.91,"v0":297.26,"pe":[0,4,5,8],"pv":[0,4,5,8]},{"te":"We had engaged special messengers to deliver...","tv":"Chúng tôi đã thuê những người truyền...","en":["We had engaged special messengers to deliver these invitations; each man was mounted on a thoroughbred horse.","Each carried a cleft stick, in which was lodged an invitation.","The stick was surmounted by a replica of the family coat of arms.","The sticks were gaily decorated with printed prayers which waved in the wind.","There was pandemonium in the courtyard as all the messengers got ready to leave at the same time.","The attendants were hoarse with shouting, horses were neighing, and the huge black mastiffs were barking madly.","There was a last-minute gulping of Tibetan beer before the mugs were put down with a clatter as the ponderous main gates rumbled open, and the troop of men with wild yells galloped out.","In Tibet messengers deliver a written message, but also give an oral version which may be quite different.","In days of long ago bandits would waylay messengers and act upon the written message, perhaps attacking an ill-defended house or procession.","It became the habit to write a misleading message which often lured bandits to where they could be captured.","This old custom of written and oral messages was a survival of the past.","Even now, sometimes the two messages would differ, but the oral version was always accepted as correct."],"vi":["Chúng tôi đã thuê những người truyền tin đặc biệt để đi phát những tấm thiệp mời này; mỗi người cưỡi trên một con ngựa thuần chủng.","Mỗi người mang theo một cây gậy chẻ ngọn, trên đó kẹp một tấm thiệp mời.","Đầu gậy được gắn một bản sao huy hiệu của gia đình.","Những cây gậy được trang trí rực rỡ bằng các bản kinh cầu nguyện in sẵn bay phấp phới trong gió.","Sân trong trở nên vô cùng hỗn loạn huyên náo khi tất cả những người truyền tin đồng loạt chuẩn bị khởi hành cùng một lúc.","Những người phục vụ hò hét đến khản cả giọng, ngựa hí vang trời, và những con chó ngao đen khổng lồ sủa lên dữ dội.","Những ngụm bia Tây Tạng được uống ừng ực vào phút chót trước khi những chiếc ca uống được đặt mạnh xuống kêu lách cách khi cánh cổng chính nặng nề ầm ầm mở toang, và đoàn người với những tiếng thét vang rền phi nước đại lao vút ra ngoài.","Ở Tây Tạng, những người truyền tin trao đi một bức thông điệp bằng văn bản, nhưng đồng thời cũng truyền đạt một phiên bản bằng lời nói vốn có thể hoàn toàn khác biệt.","Trong những ngày xa xưa, thổ phỉ thường phục kích những người truyền tin và hành động dựa trên thông điệp bằng văn bản, có thể là tấn công vào một ngôi nhà hoặc một đám rước phòng thủ yếu ớt.","Người ta dần có thói quen viết những thông điệp đánh lạc hướng vốn thường dụ thổ phỉ đến những nơi mà chúng có thể bị bắt giữ.","Tập tục lâu đời về việc kết hợp thông điệp bằng văn bản và thông điệp truyền khẩu này là một dấu tích còn sót lại từ quá khứ.","Ngay cả bây giờ, đôi khi hai thông điệp vẫn có sự khác biệt, nhưng phiên bản truyền khẩu luôn được chấp nhận là chuẩn xác."],"ts":[776.91,783.83,788.4,792.64,797.24,802.9,809.85,820.24,826.4,834.69,840.45,845.3],"vs":[851.81,859.29,864.24,867.68,873.73,880.75,888.38,902.67,912.56,924.2,932.14,940.28],"e0":343.8,"v0":435.51,"pe":[0,7],"pv":[0,7]},{"te":"Inside the house everything was bustle and...","tv":"Bên trong ngôi nhà, mọi thứ đều...","en":["Inside the house everything was bustle and turmoil.","The walls were cleaned and recoloured, the floors were scraped and the wooden boards polished until they were really dangerous to walk upon.","The carved wooden altars in the main rooms were polished and relacquered and many new butter lamps were put in use.","Some of these lamps were gold and some were silver, but they were all polished so much that it was difficult to see which was which.","All the time mother and the head steward were hurrying around, criticising here, ordering there, and generally giving the servants a miserable time.","We had more than fifty servants at the time and others were engaged for the forthcoming occasion.","They were all kept busy, but they all worked with a will.","Even the courtyard was scraped until the stones shone as if newly quarried.","The spaces between them were filled with coloured material to add to the gap appearance.","When all this was done, the unfortunate servants were called before mother and commanded to wear only the cleanest of clean clothes.","In the kitchens there was tremendous activity; food was being prepared in enormous quantities.","Tibet is a natural refrigerator, food can be prepared and kept for an almost indefinite time.","The climate is very, very cold, and dry with it.","But even when the temperature rises, the dryness keeps stored food good.","Meat will keep for about a year, while grain keeps for hundreds of years.","Buddhists do not kill, so the only meat available is from animals which have fallen over cliffs, or been killed by accident.","Our larders were well stocked with such meat.","There are butchers in Tibet, but they are of an 'untouchable' caste, and the more orthodox families do not deal with them at all."],"vi":["Bên trong ngôi nhà, mọi thứ đều rộn ràng và náo nhiệt.","Các bức tường được quét dọn sạch sẽ và sơn lại màu, các mặt sàn được cạo rửa và những tấm ván gỗ được đánh bóng đến mức thực sự nguy hiểm khi bước đi trên đó.","Bàn thờ gỗ chạm khắc trong các phòng chính được đánh bóng và sơn lại then, và nhiều chiếc đèn bơ mới được đưa vào sử dụng.","Một số chiếc đèn này bằng vàng và một số bằng bạc, nhưng tất cả đều được đánh bóng loáng đến nỗi khó mà phân biệt được cái nào bằng vàng, cái nào bằng bạc.","Suốt thời gian đó, mẹ tôi và người quản gia trưởng luôn tất bật đi lại quanh nhà, chê trách chỗ này, chỉ đạo chỗ kia, và nhìn chung khiến đám người hầu phải trải qua những ngày tháng khổ sở.","Chúng tôi có hơn năm mươi người hầu vào thời điểm đó và nhiều người khác đã được thuê thêm cho dịp trọng đại sắp tới.","Tất cả họ đều bận rộn không ngơi tay, nhưng ai nấy đều làm việc với sự tận tụy hết lòng.","Ngay cả khoảng sân trong cũng được chà rửa cho đến khi những phiến đá sáng bóng lên như thể vừa mới được khai thác từ mỏ đá về.","Các khe hở giữa những phiến đá được lấp đầy bằng các vật liệu có màu sắc để làm tăng thêm vẻ rực rỡ vui tươi.","Khi tất cả những việc này đã hoàn tất, đám người hầu khốn khổ được gọi đến trước mặt mẹ tôi và nhận lệnh chỉ được phép mặc những bộ quần áo sạch sẽ nhất trong số những bộ sạch sẽ.","Trong gian bếp có một không khí nhộn nhịp phi thường; đồ ăn thức uống đang được chuẩn bị với số lượng khổng lồ.","Tây Tạng là một chiếc tủ lạnh tự nhiên, thức ăn có thể được chế biến và lưu trữ trong một khoảng thời gian gần như vô tận.","Khí hậu ở đây rất đỗi giá lạnh, và đi kèm với sự khô ráo.","Nhưng ngay cả khi nhiệt độ tăng lên, sự khô ráo vẫn giữ cho thực phẩm dự trữ không bị ôi thiu.","Thịt có thể để được khoảng một năm, trong khi các loại ngũ cốc có thể giữ được hàng trăm năm.","Các Phật tử không sát sinh, vì vậy loại thịt duy nhất có được là từ những con vật bị ngã xuống vách đá, hoặc bị chết do tai nạn.","Các tủ đựng thức ăn của chúng tôi chứa đầy ắp những loại thịt như vậy.","Có những người làm nghề mổ thịt ở Tây Tạng, nhưng họ thuộc đẳng cấp 'tiện dân không thể chạm tới', và những gia đình giữ nếp truyền thống nghiêm ngặt hơn sẽ hoàn toàn không giao thiệp mua bán với họ."],"ts":[948.23,951.7,959.54,965.99,973.12,982.17,987.93,991.75,996.49,1001.58,1009.59,1015.94,1022.27,1025.5,1029.85,1034.5,1042.15,1045.06],"vs":[1052.46,1056.33,1066.2,1073.86,1083.13,1094.96,1101.73,1107.4,1115.7,1122.73,1134.69,1141.39,1149.12,1153.46,1159.63,1165.84,1174.04,1178.69],"e0":419.3,"v0":531.93,"pe":[0,10,15],"pv":[0,10,15],"fig":{"label":"Hình 4","labelEn":"Figure 4","caption":"A horseman","captionVi":"Một người cưỡi ngựa","image":"figs/fig-04.webp","id":"1hnt4YeneOSK0MeQTAlj_Hkb07IphCuTm"}},{"te":"Mother had decided to give the guests...","tv":"Mẹ tôi đã quyết định thết đãi...","en":["Mother had decided to give the guests a rare and expensive treat.","She was going to give them preserved rhododendron blooms.","Weeks before, servants had ridden out from the courtyard to go to the foothills of the Himalaya where the choicest blooms were to be found.","In our country, rhododendron trees grow to a huge size, and with an astonishing variety of colours and scents.","Those blooms which have not quite reached maturity are picked and most carefully washed.","Carefully, because if there is any bruising, the preserve will be ruined.","Then each flower is immersed in a mixture of water and honey in a large glass jar, with special care to avoid trapping any air.","The jar is sealed, and every day for weeks after the jars are placed in the sunlight and turned at regular intervals, so that all parts of the flower are adequately exposed to the light.","The flower grows slowly, and becomes filled with nectar manufactured from the honey-water.","Some people like to expose the flower to the air for a few days before eating, so that it dries and becomes a little crisp, but without losing flavour or appearance.","These people also sprinkle a little sugar on the petals to imitate snow.","Father grumbled about the expense of these preserves: \"We could have bought ten yak with calves for what you have spent on these pretty flowers,\" he said.","Mother's reply was typical of women: \"Don't be a fool!","We must make a show, and anyhow, this is my side of the house.\"","Another delicacy was shark's fin.","This was brought from China sliced up, and made into soup.","Someone had said that \"shark's fin soup is the world's greatest gastronomic treat\".","To me the stuff tasted terrible; it was an ordeal to swallow it, especially as by the time it reached Tibet, the original shark owner would not have recognised it.","To state it mildly, it was slightly 'off'.","That, to some, seemed to enhance the flavour."],"vi":["Mẹ tôi đã quyết định thết đãi các vị khách một món quà quý hiếm và đắt đỏ.","Bà định mời họ món hoa đỗ quyên ngâm bảo quản.","Nhiều tuần trước đó, những người hầu đã cưỡi ngựa rời khỏi sân nhà để đến chân dãy núi Himalaya, nơi có thể tìm thấy những bông hoa hảo hạng nhất.","Ở đất nước chúng tôi, cây hoa đỗ quyên phát triển tới kích thước khổng lồ, với sự đa dạng đáng kinh ngạc về màu sắc và hương thơm.","Những bông hoa chưa nở trọn vẹn được hái xuống và rửa sạch hết sức cẩn thận.","Cẩn thận, bởi vì nếu có bất kỳ vết bầm dập nào, món ngâm sẽ bị hỏng hoàn toàn.","Sau đó, mỗi bông hoa được ngâm vào một hỗn hợp gồm nước và mật ong trong một chiếc bình thủy tinh lớn, đặc biệt chú ý để tránh làm bọt khí bị đọng lại bên trong.","Chiếc bình được đậy kín nắp, và mỗi ngày trong nhiều tuần sau đó, các bình được đặt ngoài ánh nắng mặt trời và xoay đều đặn theo định kỳ, sao cho mọi phần của bông hoa đều được tiếp xúc đầy đủ với ánh sáng.","Bông hoa lớn dần lên một cách chậm rãi, và ngậm đầy mật ngọt được tạo ra từ nước mật ong.","Một số người thích phơi bông hoa ra ngoài không khí vài ngày trước khi ăn, để nó khô đi và trở nên hơi giòn, nhưng không làm mất đi hương vị hay hình dáng ban đầu.","Những người này cũng rắc một chút đường lên các cánh hoa để mô phỏng tuyết rơi.","Cha tôi càu nhàu về chi phí tốn kém của những món ngâm này: \"Chúng ta có thể mua được mười con bò yak cùng với bê con với số tiền bà đã phung phí vào mấy bông hoa đẹp đẽ này đấy,\" ông nói.","Câu trả lời của mẹ mang nét đặc trưng của phụ nữ: \"Đừng có ngốc nghếch thế!","Chúng ta phải thể hiện thanh thế chứ, và dẫu sao thì, đây là phần việc nội trợ của tôi.\"","Một món sơn hào hải vị khác là vi cá mập.","Món này được mang từ Trung Quốc sang dưới dạng thái lát mỏng, và được nấu thành súp.","Có người từng nói rằng \"súp vi cá mập là món ẩm thực tuyệt đỉnh nhất thế giới\".","Đối với tôi, cái thứ đó có vị thật kinh khủng; nuốt nó là cả một cực hình, nhất là khi đến thời điểm nó tới được Tây Tạng, chính con cá mập sở hữu ban đầu cũng chẳng thể nào nhận ra nổi.","Nói một cách nhẹ nhàng thì nó đã hơi 'biến chất' và có mùi lạ.","Thế nhưng điều đó, đối với một số người, dường như lại làm tăng thêm hương vị."],"ts":[1190.98,1195.01,1198.67,1206.48,1214.19,1219.31,1223.88,1231.8,1241.87,1247.78,1257.4,1262.06,1270.38,1274.71,1279.55,1282.19,1285.86,1291.13,1300.97,1304.25],"vs":[1307.42,1312.26,1315.32,1324.37,1332.3,1337.47,1343.09,1353.35,1366.57,1372.53,1382.76,1387.71,1399.52,1404.59,1411.12,1414.51,1419.65,1424.99,1437.59,1441.58],"e0":524.13,"v0":670.45,"pe":[0,14],"pv":[0,14]}],"lab":"Chương 1"},{"g":1,"n":1,"title":"Early days at home (4/4)","tv":"Những ngày thơ ấu ở nhà (4/4)","a":{"bi":{"id":"1nc7bnNqdp41hj96uyhfFYnQ0vNIJUoNY","f":"01-chapter-one-4.m4a","z":11084080}},"s":[{"te":"Chapter One: Early days at home (4/4)","tv":"Chương Một: Những ngày thơ ấu ở nhà (4/4)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter One, part 4.","Early days at home."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Một, phần 4.","Những ngày thơ ấu ở nhà."],"ts":[0.0,3.71,5.61],"vs":[7.48,11.38,13.13],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"My favourite was succulent young bamboo shoots...","tv":"Món ưa thích của tôi là những...","en":["My favourite was succulent young bamboo shoots, also brought from China.","These could be cooked in various ways, but I preferred them raw with just a dab of salt.","My choice was just the newly opening yellow-green ends.","I am afraid that many shoots, before cooking, lost their ends in a manner at which the cook could only guess and not prove!","Rather a pity, because the cook also preferred them that way.","Cooks in Tibet are men; women are no good at stirring tsampa; or making exact mixtures.","Women take a handful of this, slap in a lump of that, and season with hope that it will be right.","Men are more thorough, more painstaking, and so better cooks.","Women are all right for dusting, talking, and, of course, for a few other things.","Not for making tsampa, though.","Tsampa is the main food of Tibetans.","Some people live on tsampa and tea from their first meal in life to their last.","It is made from barley which is roasted to a nice crisp golden brown.","Then the barley kernels are cracked so that the flour is exposed, then it is roasted again.","This flour is then put in a bowl, and hot buttered tea is added.","The mixture is stirred until it attains the consistency of dough.","Salt, borax, and yak butter are added to taste.","The result - tsampa - can be rolled into slabs, made into buns, or even moulded into decorative shapes.","Tsampa is monotonous stuff alone, but it really is a very compact, concentrated food which will sustain life at all altitudes and under all conditions.","While some servants were making tsampa, others were making butter.","Our butter-making methods could not be commended on hygienic grounds.","Our churns were large goat-skin bags, with the hair inside.","They were filled with yak or goat milk and the neck was then twisted, turned over, and tied to make it leak proof.","The whole thing was then bumped up and down until butter was formed.","We had a special butter-making floor which had stone protuberances about eighteen inches high.","The bags full of milk were lifted and dropped on to these protuberances, which had the effect of 'churning' the milk.","It was monotonous to see and hear perhaps ten servants lifting and dropping these bags hour after hour.","There was the indrawn 'uh uh' as the bag was lifted, and the squashy 'zunk' as it was dropped.","Sometimes a carelessly handled or old bag would burst.","I remember one really hefty fellow who was showing off his strength.","He was working twice as fast as anyone else, and the veins were standing out on his neck with the exertion.","Someone said: \"You are getting old, Timon, you are slowing up.\"","Timon grunted with rage and grasped the neck of the bag in his mighty hands; lifted it, and dropped the bag down.","But his strength had done its work.","The bag dropped, but Timon still had his hands - and the neck - in the air.","Square on the stone protuberance dropped the bag.","Up shot a column of half-formed butter.","Straight into the face of a stupefied Timon it went.","Into his mouth, eyes, ears, and hair.","Running down his body, covering him with twelve to fifteen gallons of golden slush."],"vi":["Món ưa thích của tôi là những ngọn măng non mọng nước, cũng được mang từ Trung Quốc sang.","Măng có thể được nấu theo nhiều cách khác nhau, nhưng tôi thích ăn sống chúng với một chút muối quệt nhẹ.","Lựa chọn của tôi chỉ là những phần ngọn non màu xanh vàng vừa mới hé mở.","Tôi e rằng nhiều đọt măng, trước khi được đem nấu, đã bị mất ngọn theo cái cách mà người đầu bếp chỉ có thể đoán mò chứ chẳng thể nào chứng minh được!","Khá là đáng tiếc, bởi vì người đầu bếp cũng thích ăn măng theo kiểu như thế.","Đầu bếp ở Tây Tạng đều là đàn ông; phụ nữ không giỏi khuấy tsampa, hoặc pha trộn các nguyên liệu với tỷ lệ chính xác.","Phụ nữ thường bốc một nắm thứ này, quẳng vào một tảng thứ kia, rồi nêm nếm với hy vọng rằng mọi thứ sẽ vừa miệng.","Đàn ông thì cẩn thận hơn, tỉ mỉ hơn, và vì thế là những đầu bếp giỏi hơn.","Phụ nữ thì rất ổn cho việc phủi bụi, trò chuyện, và dĩ nhiên, cho một vài việc khác nữa.","Thế nhưng tuyệt nhiên không phải cho việc làm món tsampa.","Tsampa là món ăn chính của người Tây Tạng.","Một số người sống nhờ vào tsampa và trà từ bữa ăn đầu tiên trong đời cho tới bữa ăn cuối cùng.","Nó được làm từ lúa mạch được rang cho đến khi có màu vàng nâu giòn rụm thơm ngon.","Sau đó các hạt lúa mạch được làm nứt ra để lộ phần bột bên trong, rồi lại được rang thêm một lần nữa.","Loại bột này sau đó được cho vào một cái bát, và người ta rót trà bơ nóng vào.","Hỗn hợp được khuấy đều cho đến khi đạt độ đặc quánh như bột nhào.","Muối, hàn the và bơ bò yak được nêm thêm tùy theo khẩu vị.","Thành phẩm, tức món tsampa, có thể được cán thành những tảng mỏng, nặn thành bánh bao tròn, hoặc thậm chí đúc thành các hình thù trang trí.","Đứng riêng một mình thì tsampa là một thứ đồ ăn đơn điệu, nhưng nó thực sự là một loại thực phẩm rất gọn nhẹ, đậm đặc dưỡng chất, có thể duy trì sự sống ở mọi độ cao và trong mọi điều kiện.","Trong khi một số người hầu đang làm tsampa, những người khác lại đang làm bơ.","Phương pháp làm bơ của chúng tôi không thể được khen ngợi trên phương diện vệ sinh.","Những chiếc thùng đánh bơ của chúng tôi là những chiếc túi da dê lớn, với lớp lông quay vào bên trong.","Chúng được đổ đầy sữa bò yak hoặc sữa dê, rồi phần cổ túi được vặn xoắn lại, gập đôi xuống và buộc chặt để chống rò rỉ.","Toàn bộ chiếc túi sau đó được đập lên đập xuống cho đến khi bơ được hình thành.","Chúng tôi có một sàn làm bơ đặc biệt với những gờ đá nhô cao khoảng mười tám inch.","Những chiếc túi chứa đầy sữa được nhấc bổng lên rồi giáng mạnh xuống những gờ đá này, tạo ra tác động 'đánh' sữa.","Thật đơn điệu khi nhìn và nghe chừng mười người hầu nâng lên và thả xuống những chiếc túi này hết giờ này qua giờ khác.","Có những tiếng thở hắt 'ư ư' khi chiếc túi được nhấc lên, và tiếng 'bịch' ướt át khi nó rơi xuống.","Đôi khi một chiếc túi cũ hoặc bị xử lý bất cẩn sẽ bị bục vỡ.","Tôi nhớ có một anh chàng thực sự vạm vỡ đang khoe khoang sức mạnh của mình.","Người này làm việc nhanh gấp đôi bất kỳ ai khác, và những đường gân trên cổ nổi phồng lên vì gắng sức.","Có người nói: \"Anh đang già đi rồi đấy, Timon, anh đang chậm chạp dần rồi.\"","Timon gầm gừ giận dữ và nắm chặt lấy cổ túi trong đôi bàn tay hộ pháp của mình; nhấc bổng nó lên, rồi giáng mạnh chiếc túi xuống.","Thế nhưng sức mạnh của Timon đã phản tác dụng.","Chiếc túi rơi xuống, nhưng Timon vẫn còn nắm chặt hai tay cùng với phần cổ túi trên không trung.","Chiếc túi rơi trúng phóc vào gờ đá.","Một cột bơ còn chưa đông hẳn bắn vọt lên.","Nó phụt thẳng vào mặt một Timon đang chết lặng ngơ ngác.","Nó tràn vào miệng, mắt, tai và tóc của Timon.","Chảy ròng ròng khắp cơ thể, bao phủ Timon bằng mười hai đến mười lăm gallon thứ bùn nhão màu vàng óng."],"ts":[15.76,20.42,25.52,29.22,36.74,40.62,47.15,53.33,57.29,61.83,64.43,67.26,72.08,76.66,82.48,86.51,90.64,94.04,101.33,111.17,115.59,119.9,123.65,130.3,134.28,140.0,146.62,153.02,158.99,162.7,166.55,172.9,177.23,184.68,187.01,192.19,195.46,198.19,201.9,204.57],"vs":[210.47,216.0,222.83,227.86,236.81,241.86,249.21,256.61,261.91,268.04,272.01,274.97,281.51,286.76,293.61,299.1,303.37,307.78,316.49,329.09,333.75,338.72,344.92,353.69,358.99,364.53,371.88,378.57,384.67,388.88,393.87,400.73,406.03,415.15,418.38,424.49,427.14,430.01,433.64,437.37],"e0":8.08,"v0":8.28,"pe":[0,5,10,19],"pv":[0,5,10,19]},{"te":"Mother, attracted by the noise, rushed in...","tv":"Mẹ tôi, bị tiếng ồn thu hút...","en":["Mother, attracted by the noise, rushed in.","It was the only time I have known her to be speechless.","It may have been rage at the loss of the butter, or because she thought the poor fellow was choking; but she ripped off the torn goat-skin and thwacked poor Timon over the head with it.","He lost his footing on the slippery floor, and dropped into the spreading butter mess.","Clumsy workers, such as Timon, could ruin the butter.","If they were careless when plunging the bags on to the protruding stones, they would cause the hair inside the bags to tear loose and become mixed with the butter.","No one minded picking a dozen or two hairs out of the butter, but whole wads of it was frowned upon.","Such butter was set aside for use in the lamps or for distribution to beggars, who would heat it and strain it through a piece of cloth.","Also set aside for beggars were the 'mistakes' in culinary preparations.","If a household wanted to let the neighbours know what a high standard was set, really good food was prepared and set before the beggars as 'mistakes'.","These happy, well-fed gentlemen would then wander round to the other houses saying how well they had eaten.","The neighbours would respond by seeing that the beggars had a very good meal.","There is much to be said for the life of a beggar in Tibet.","They never want; by using the 'tricks of their trade' they can live exceedingly well.","There is no disgrace in begging in most of the Eastern countries.","Many monks beg their way from lamasery to lamasery.","It is a recognised practice and is not considered any worse than is, say, collecting for charities in other countries.","Those who feed a monk on his way are considered to have done a good deed.","Beggars, too, have their code.","If a man gives to a beggar, that beggar will stay out of the way and will not approach the donor again for a certain time."],"vi":["Mẹ tôi, bị tiếng ồn thu hút, vội vã lao vào.","Đó là lần duy nhất tôi thấy bà không nói nên lời.","Có thể là do cơn thịnh nộ trước việc mất đi số bơ, hoặc vì bà nghĩ rằng anh chàng tội nghiệp đang bị nghẹt thở; nhưng bà đã giật phắt lấy mảnh da dê rách bươm và quất tới tấp vào đầu chàng Timon đáng thương.","Timon trượt chân trên nền sàn trơn nhẫy, và ngã nhào vào vũng bơ đang loang lổ khắp nơi.","Những người làm vụng về, chẳng hạn như Timon, có thể làm hỏng cả mẻ bơ.","Nếu họ bất cẩn khi giáng những chiếc túi xuống các phiến đá nhô lên, họ sẽ khiến cho lớp lông bên trong túi bị rách rời ra và lẫn vào trong bơ.","Chẳng ai phiền lòng khi nhặt ra một hai chục sợi lông khỏi bơ, nhưng cả búi lông lẫn vào thì quả là điều đáng cau mày khó chịu.","Loại bơ như vậy được để riêng ra để dùng thắp đèn hoặc để phân phát cho những người hành khất, những người sẽ đun nóng bơ lên rồi lọc qua một mảnh vải.","Những món 'hỏng' trong lúc nấu nướng cũng được dành riêng cho người ăn xin.","Nếu một gia đình muốn cho hàng xóm láng giềng biết gia cảnh mình có chuẩn mực cao sang đến mức nào, những món ăn thực sự hảo hạng sẽ được nấu nướng rồi mang ra trước mặt những người hành khất dưới danh nghĩa là các món 'nấu hỏng'.","Những quý ông vui vẻ, no nê này sau đó sẽ rảo bước quanh các ngôi nhà khác và ca ngợi xem họ đã được ăn uống thịnh soạn ra sao.","Những người láng giềng sẽ đáp lại bằng cách đảm bảo rằng những người ăn xin cũng có một bữa ăn thật tươm tất.","Có rất nhiều điều đáng nói về cuộc đời của một người ăn xin ở Tây Tạng.","Họ chẳng bao giờ thiếu thốn; bằng cách vận dụng những 'ngón nghề' của mình, họ có thể sống một cách hết sức phong lưu thoải mái.","Không hề có nỗi nhục nhã nào trong việc đi ăn xin ở phần lớn các quốc gia phương Đông.","Rất nhiều tăng sĩ đi khất thực trên suốt chặng đường từ tu viện lama này sang tu viện lama khác.","Đó là một tập tục được công nhận và không bị coi là tồi tệ hơn việc, chẳng hạn như, quyên góp từ thiện ở các quốc gia khác.","Những ai cúng dường đồ ăn cho một tăng sĩ trên đường hành hương đều được coi là đã làm một việc thiện lành.","Những người hành khất cũng có luật lệ riêng của họ.","Nếu một người bố thí cho một người ăn xin, người ăn xin đó sẽ tránh đi chỗ khác và sẽ không tiếp cận lại ân nhân đó trong một khoảng thời gian nhất định."],"ts":[444.85,448.52,451.99,461.68,467.56,471.7,480.2,486.39,494.13,499.05,507.73,514.11,518.52,522.16,528.14,532.2,535.98,543.29,547.59,549.7],"vs":[556.73,560.58,563.96,577.34,583.47,588.45,597.48,605.58,614.91,619.26,633.66,642.24,648.67,653.34,660.86,666.87,673.12,681.04,687.38,690.54],"e0":203.39,"v0":242.66,"pe":[0,4],"pv":[0,4]},{"te":"The two priests attached to our household...","tv":"Hai vị tăng phụ trách việc lễ...","en":["The two priests attached to our household also had their part in the preparations for the coming event.","They went to each animal carcass in our larders and said prayers for the souls of the animals who had inhabited those bodies.","It was our belief that if an animal was killed - even by accident - and eaten, humans would be under a debt to that animal.","Such debts were paid by having a priest pray over the animal body in the hope of ensuring that the animal reincarnated into a higher status in the next life upon earth.","In the lamaseries and temples some monks devoted their whole time praying for animals.","Our priests had the task of praying over the horses, before a long journey, prayers to avoid the horses becoming too tired.","In this connection, our horses were never worked for two days together.","If a horse was ridden on one day, then it had to be rested the next day.","The same rule applied to the work animals.","And they all knew it.","If, by any chance a horse was picked for riding, and it had been ridden the day before, it would just stand still and refuse to move.","When the saddle was removed, it would turn away with a shake of the head as if to say: \"Well, I'm glad that injustice has been removed!\"","Donkeys were worse.","They would wait until they were loaded, and then they would lie down and try to roll on the load.","We had three cats, and they were on duty all the time.","One lived in the stables and exercised a stern discipline over the mice.","They had to be very wary mice to remain mice and not cat-food.","Another cat lived in the kitchen.","He was elderly, and a bit of a simpleton.","His mother had been frightened by the guns of the Younghusband Expedition in 1904, and he had been born too soon and was the only one of the litter to live.","Appropriately, he was called 'Younghusband'.","The third cat was a very respectable matron who lived with us.","She was a model of maternal duty, and did her utmost to see that the cat population was not allowed to fall.","When not engaged as nurse to her kittens, she used to follow mother about from room to room.","She was small and black, and in spite of having a hearty appetite, she looked like a walking skeleton.","Tibetan animals are not pets, nor are they slaves, they are beings with a useful purpose to serve, being with rights just as human beings have rights.","According to Buddhist belief, all animals, all creatures in fact, have souls, and are reborn to earth in successively higher stages."],"vi":["Hai vị tăng phụ trách việc lễ bái trong gia đình chúng tôi cũng có phần việc của họ trong công tác chuẩn bị cho sự kiện sắp tới.","Họ đến từng xác động vật trong các tủ đựng thức ăn của chúng tôi và tụng kinh cầu nguyện cho linh hồn của những con vật từng trú ngụ trong những thân xác đó.","Niềm tin của chúng tôi là nếu một con vật bị giết, ngay cả do tai nạn, và bị ăn thịt, thì con người sẽ mắc một món nợ đối với con vật đó.","Những món nợ như vậy được hoàn trả bằng cách nhờ một vị tăng tụng kinh cầu nguyện trên xác con vật với hy vọng bảo đảm rằng con vật đó sẽ được tái sinh vào một phẩm cấp cao hơn trong kiếp sống tiếp theo trên Trái Đất.","Tại các tu viện lama và đền chùa, một số tăng sĩ dành toàn bộ thời gian của mình để cầu nguyện cho loài vật.","Các vị tăng của chúng tôi có nhiệm vụ tụng kinh cho lũ ngựa trước một chuyến hành trình dài, những lời cầu nguyện để tránh cho lũ ngựa không bị quá mệt mỏi.","Về phương diện này, lũ ngựa của chúng tôi không bao giờ phải làm việc hai ngày liên tiếp.","Nếu một con ngựa được cưỡi trong một ngày, thì nó phải được nghỉ ngơi vào ngày hôm sau.","Quy tắc tương tự cũng áp dụng cho các con vật làm việc.","Và tất cả chúng đều biết điều đó.","Nếu chẳng may một con ngựa được chọn để cưỡi mà nó đã bị cưỡi vào ngày hôm trước, nó sẽ chỉ đứng yên bất động và dứt khoát không chịu di chuyển.","Khi chiếc yên được tháo ra, nó sẽ quay đi với một cái lắc đầu như muốn nói: \"Chà, tôi rất mừng vì sự bất công đó đã được xóa bỏ!\"","Lũ lừa thậm chí còn tệ hơn.","Chúng sẽ đợi cho đến khi hàng hóa được chất lên lưng, rồi chúng sẽ nằm lăn ra đất và cố gắng đè lăn lên đống hàng.","Chúng tôi có ba con mèo, và chúng luôn làm nhiệm vụ suốt mọi lúc.","Một con sống ở chuồng ngựa và thi hành kỷ luật nghiêm ngặt đối với lũ chuột.","Lũ chuột phải hết sức cảnh giác thì mới có thể tiếp tục làm chuột chứ không phải thành thức ăn cho mèo.","Một con mèo khác sống trong nhà bếp.","Chú mèo này đã già, và hơi ngớ ngẩn một chút.","Mẹ của chú từng bị hoảng sợ bởi tiếng súng của Đoàn thám hiểm Younghusband vào năm 1904, và chú bị sinh non và là con duy nhất trong lứa còn sống sót.","Thật thích hợp khi chú được đặt tên là 'Younghusband'.","Con mèo thứ ba là một bà mẹ rất đỗi đáng kính sống cùng chúng tôi.","Nàng mèo là một hình mẫu về bổn phận làm mẹ, và đã làm hết sức mình để đảm bảo số lượng mèo không bị sụt giảm.","Khi không bận rộn chăm sóc lũ mèo con, nàng thường đi theo mẹ tôi từ phòng này sang phòng khác.","Nàng nhỏ nhắn và có bộ lông đen, và mặc dù có sức ăn rất khỏe, nàng trông vẫn giống như một bộ xương biết đi.","Động vật ở Tây Tạng không phải là thú cưng, chúng cũng không phải là nô lệ, chúng là những chúng sinh mang một mục đích hữu ích để phụng sự, những chúng sinh có các quyền lợi giống như con người có quyền lợi.","Theo niềm tin Phật giáo, tất cả các loài động vật, thực ra là tất cả mọi sinh linh, đều có linh hồn, và được tái sinh vào Trái Đất ở những cấp bậc ngày càng cao hơn."],"ts":[701.01,706.61,713.58,720.38,729.63,734.7,742.52,746.71,751.55,754.42,755.82,763.21,772.26,773.91,779.48,783.05,788.03,792.01,794.39,797.55,806.43,809.73,813.8,820.42,826.22,833.06,842.32],"vs":[850.83,858.87,868.38,877.55,891.49,898.64,908.45,913.62,918.82,922.34,924.9,934.14,943.03,945.38,953.25,957.77,962.4,968.72,971.22,974.61,985.76,989.32,993.73,1000.64,1006.43,1013.59,1026.31],"e0":315.87,"v0":386.94,"pe":[0,14],"pv":[0,14]},{"te":"Quickly the replies to our invitations came...","tv":"Những lá thư phúc đáp thiệp mời...","en":["Quickly the replies to our invitations came in.","Men came galloping up to our gales brandishing the cleft messenger-sticks.","Down from his room would come the steward to do honour to the messenger of the nobles.","The man would snatch his message from the stick, and gasp out the verbal version.","Then he would sag at the knees and sink to the ground with exquisite histrionic art to indicate that he had given all his strength to deliver his message to the House of Rampa.","Our servants would play their part by crowding round with many clucks: \"Poor fellow, he made a wonderfully quick journey.","Burst his heart with the speed, no doubt.","Poor, noble fellow!\"","I once disgraced myself completely by piping up: \"Oh no he hasn't.","I saw him resting a little way out so that he could make a final dash.\"","It will be discreet to draw a veil of silence over the painful scene which followed.","At last the day arrived.","The day I dreaded, when my career was to be decided for me, with no choice on my part.","The first rays of the sun were peeping over the distant mountains when a servant dashed into my room.","\"What?","Not up yet, Tuesday Lobsang Rampa?","My, you are a lie-a-bed!","It's four o'clock, and there is much to be done.","Get up!\"","I pushed aside my blanket and got to my feet.","For me this day was to point the path of my life.","In Tibet, two names are given, the first being the day of the week on which one was born.","I was born on a Tuesday, so Tuesday was my first name.","Then Lobsang, that was the name given to me by my parents.","But if a boy should enter a lamasery he would be given another name, his 'monk name'.","Was I to be given another name?","Only the passing hours would tell.","I, at seven, wanted to be a boatman swaying and tossing on the River Tsang-po, forty miles away.","But wait a minute; did I?","Boatmen are of low caste because they use boats of yak hide stretched over wooden formers.","Boatman!","Low caste?","No!","I wanted to be a professional flyer of kites.","That was better, to be as free as the air, much better than being in a degrading little skin boat drifting on a turgid stream.","A kite flyer, that is what I would be, and make wonderful kites with huge heads and glaring eyes.","But today the priest-astrologers would have their say.","Perhaps I'd left it a bit late, I could not get out of the window and escape now.","Father would soon send men to bring me back.","No, after all, I was a Rampa, and had to follow the steps of tradition.","Maybe the astrologers would say that I should be a kite flyer.","I could only wait and see."],"vi":["Những lá thư phúc đáp thiệp mời của chúng tôi nhanh chóng được gửi tới.","Những người đưa tin phi ngựa rầm rộ tới cổng nhà chúng tôi, giương cao những cây gậy đưa tin có ngọn chẻ.","Người quản gia từ trong phòng bước xuống để đón tiếp trọng thị người truyền tin của các bậc quý tộc.","Người truyền tin sẽ giật lá thư khỏi cây gậy, và thở hổn hển truyền đạt lại bức thông điệp bằng lời.","Sau đó người này sẽ khuỵu gối xuống và ngã gục xuống đất với một nghệ thuật diễn kịch tinh tế để biểu thị rằng bản thân đã dốc cạn sức lực để chuyển bức thông điệp đến Gia Tộc Rampa.","Đám người hầu của chúng tôi sẽ nhập vai bằng cách vây quanh với những tiếng tặc lưỡi xuýt xoa: \"Tội nghiệp anh bạn, người này đã có một chuyến đi nhanh phi thường.","Chắc hẳn tim muốn vỡ tung ra vì tốc độ rồi.","Thật là một người bạn cao quý đáng thương!\"","Có lần tôi đã tự làm bẽ mặt mình hoàn toàn khi cất giọng the thé: \"Ồ không phải đâu, người đó đâu có thế.","Tôi thấy người này vừa dừng lại nghỉ ở một quãng cách đây không xa để có thể lấy đà phi nước đại cú chót đấy chứ.\"","Sẽ là kín đáo và tế nhị hơn nếu buông một bức màn im lặng che đi cảnh tượng đau đớn diễn ra ngay sau đó.","Cuối cùng ngày đó cũng đã đến.","Cái ngày mà tôi hằng khiếp sợ, khi tương lai sự nghiệp của tôi sẽ bị người khác định đoạt thay cho tôi, mà bản thân tôi không hề có quyền lựa chọn.","Những tia nắng đầu tiên của mặt trời vừa ló rạng qua những ngọn núi xa xăm thì một người hầu đã lao vội vào phòng tôi.","\"Sao cơ?","Vẫn chưa dậy nữa hả, Tuesday Lobsang Rampa?","Trời ơi, cậu thật là sâu ngủ!","Bốn giờ sáng rồi, và có biết bao nhiêu việc phải làm.","Dậy mau đi!\"","Tôi gạt tấm chăn sang một bên và đứng dậy.","Đối với tôi, ngày hôm nay sẽ chỉ ra con đường cho cả cuộc đời mình.","Ở Tây Tạng, mỗi người được đặt hai cái tên, tên thứ nhất là ngày trong tuần mà người đó được sinh ra.","Tôi sinh vào một ngày Thứ Ba, vì vậy Tuesday là tên đầu tiên của tôi.","Sau đó là Lobsang, đó là cái tên do cha mẹ đặt cho tôi.","Nhưng nếu một cậu bé bước vào tu viện lama, cậu ta sẽ được ban cho một cái tên khác, gọi là 'pháp danh'.","Liệu tôi có được nhận một cái tên khác không?","Chỉ có những giờ phút trôi qua mới có thể trả lời.","Tôi, ở tuổi lên bảy, từng muốn trở thành một người chèo thuyền lắc lư chao đảo trên dòng Sông Tsang-po cách đó bốn mươi dặm.","Nhưng khoan đã; tôi có thực sự muốn thế không?","Những người chèo thuyền thuộc đẳng cấp thấp hèn vì họ dùng những chiếc thuyền làm bằng da bò yak căng trên các khung gỗ.","Người chèo thuyền ư!","Đẳng cấp thấp hèn sao?","Không!","Tôi muốn trở thành một người thả diều chuyên nghiệp.","Thế thì tốt hơn nhiều, được tự do như không khí, tuyệt hơn nhiều so với việc ngồi trong một chiếc thuyền da nhỏ bé ti tiện trôi dạt trên dòng nước đục ngầu.","Một người thả diều, đó chính là điều tôi muốn trở thành, và tự tay làm những cánh diều tuyệt vời với những cái đầu khổng lồ và đôi mắt trừng trừng dữ tợn.","Thế nhưng hôm nay các tăng sư chiêm tinh sẽ đưa ra lời phán quyết của họ.","Có lẽ tôi đã hành động hơi muộn màng, giờ đây tôi không thể trèo qua cửa sổ để chạy trốn được nữa rồi.","Cha sẽ sớm phái người đuổi theo bắt tôi về ngay.","Không, dẫu sao thì tôi cũng là người của dòng họ Rampa, và phải tiếp bước truyền thống của gia tộc.","Biết đâu các nhà chiêm tinh sẽ nói rằng tôi nên trở thành một người thả diều.","Tôi chỉ có thể chờ xem sao."],"ts":[1037.73,1041.04,1045.79,1051.04,1056.03,1065.41,1072.89,1075.53,1077.28,1082.34,1086.83,1092.28,1094.14,1099.84,1105.73,1106.5,1109.5,1111.36,1114.64,1115.66,1118.64,1122.23,1127.7,1131.59,1135.33,1140.87,1143.25,1145.62,1151.78,1154.22,1159.65,1160.67,1161.85,1162.67,1165.74,1173.32,1179.05,1182.51,1187.34,1190.27,1194.65,1198.52],"vs":[1200.63,1204.77,1211.41,1216.87,1223.0,1235.05,1245.13,1248.27,1250.94,1258.18,1265.45,1273.15,1275.38,1284.71,1292.03,1293.22,1296.88,1299.38,1303.39,1304.61,1307.66,1312.69,1318.96,1323.78,1328.54,1335.52,1338.34,1342.09,1349.82,1353.11,1359.91,1361.47,1363.22,1364.11,1366.91,1376.31,1385.91,1390.92,1397.59,1401.28,1407.66,1412.41],"e0":466.29,"v0":573.84,"pe":[0,11,21],"pv":[0,11,21]}],"lab":"Chương 1"},{"g":1,"n":2,"title":"End of my childhood (1/2)","tv":"Hết tuổi thơ (1/2)","a":{"bi":{"id":"1Sk-us3Yjcq-k-axRgbbECkoOYCOUouVB","f":"02-chapter-two-1.m4a","z":13629040}},"s":[{"te":"Chapter Two: End of my childhood (1/2)","tv":"Chương Hai: Hết tuổi thơ (1/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Two, part 1.","End of my childhood."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Hai, phần 1.","Hết tuổi thơ."],"ts":[0.0,3.71,5.56],"vs":[7.34,11.11,12.61],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Ow! Yulgye, you are pulling my head...","tv":"Ái chà! Yulgye, anh đang giật đứt...","en":["\"Ow!","Yulgye, you are pulling my head off!","I shall be as bald as a monk if you don't stop.\"","\"Hold your peace, Tuesday Lobsang.","Your pigtail must be straight and well buttered or your Honourable Mother will be after my skin.\"","\"But Yulgye, you don't have to be so rough, you are twisting my head off.\"","\"Oh I can't bother about that, I'm in a hurry.\"","So there I was, sitting on the floor, with a tough man-servant winding me up by the pigtail!","Eventually the wretched thing was as stiff as a frozen yak, and shining like moonlight on a lake.","Mother was in a whirl, moving round so fast that I felt almost as if I had several mothers.","There were last-minute orders, final preparations, and much excited talk.","Yaso, two years older than I was bustling about like a woman of forty.","Father had shut himself in his private room and was well out of the uproar.","I wished I could have joined him!","For some reason mother had arranged for us to go to the Jo-kang, the Cathedral of Lhasa.","Apparently we had to give a religious atmosphere to the later proceedings.","At about ten in the morning (Tibetan times are very elastic), a triple-toned gong was sounded to call us to our assembly point.","We all mounted ponies: father, mother, Yaso, and about five others, including a very reluctant me.","We turned across the Lingkhor road, and left at the foot of the Potala.","This is a mountain of buildings, four hundred feet high and twelve hundred feet long.","Past the village of Shö we went, along the plain of the Kyi Chu, until half an hour later we stood in front of the Jo-kang.","Around it clustered small houses, shops and stalls to lure the pilgrims.","Thirteen hundred years the Cathedral had stood here to welcome the devout.","Inside, the stone floors were grooved inches deep by the passage of so many worshippers.","Pilgrims moved reverently around the Inner Circuit, each turning the hundreds of prayer-wheels as they passed, and repeating incessantly the mantra: Om!","Mani padme Hum!"],"vi":["\"Ái chà!","Yulgye, anh đang giật đứt đầu tôi ra đấy!","Tôi sẽ trọc lốc như một nhà sư nếu anh không dừng lại ngay.\"","\"Im lặng nào, Tuesday Lobsang.","Bím tóc của cậu phải thật thẳng và được xoa bơ bóng mượt, nếu không Mẹ kính mến của cậu sẽ lột da tôi mất.\"","\"Nhưng Yulgye này, anh đâu cần phải thô bạo thế, anh đang vặn vẹo muốn đứt đầu tôi ra rồi này.\"","\"Ôi tôi chẳng hơi đâu bận tâm chuyện đó, tôi đang vội lắm.\"","Thế là tôi đành ngồi đó trên sàn nhà, trong khi một gã người hầu thô kệch đang túm bím tóc kéo giật tôi lên!","Rốt cuộc thì cái thứ khốn khổ đó cũng cứng đờ như một con bò yak đông cứng, và bóng loáng như ánh trăng soi trên mặt hồ.","Mẹ tôi quay cuồng như chong chóng, đi lại nhanh đến mức tôi gần như cảm thấy mình có tới mấy người mẹ.","Có những mệnh lệnh vào phút chót, những chuẩn bị cuối cùng, và bao lời bàn tán sôi nổi.","Chị Yaso, lớn hơn tôi hai tuổi, lăng xăng bận rộn như một phụ nữ bốn mươi.","Cha tôi đã tự nhốt mình trong phòng riêng và hoàn toàn tránh xa sự huyên náo ồn ào này.","Tôi ước gì mình có thể vào trốn cùng ông!","Vì lý do nào đó, mẹ tôi đã sắp xếp để chúng tôi đến Jo-kang, Đại Điện của Lhasa.","Dường như chúng tôi phải tạo ra một bầu không khí tôn giáo cho các nghi thức diễn ra sau đó.","Vào khoảng mười giờ sáng (thời gian của người Tây Tạng rất co giãn), một hồi cồng ba âm sắc vang lên để triệu tập chúng tôi đến điểm tập hợp.","Tất cả chúng tôi đều trèo lên lưng ngựa non: cha, mẹ, chị Yaso và khoảng năm người khác, bao gồm cả một đứa hết sức miễn cưỡng là tôi.","Chúng tôi băng qua đường Lingkhor, rồi rẽ trái ở chân điện Potala.","Đây là một ngọn núi gồm các tòa nhà đồ sộ, cao bốn trăm feet và dài một ngàn hai trăm feet.","Đi qua ngôi làng Shö, chúng tôi tiến dọc theo bình nguyên của dòng sông Kyi Chu, cho đến nửa giờ sau chúng tôi đã đứng trước Jo-kang.","Quanh đó là những ngôi nhà nhỏ, các cửa hiệu và sạp hàng chen chúc để thu hút khách hành hương.","Mười ba trăm năm qua, Đại Điện đã sừng sững đứng ở đây để đón chào những người sùng đạo.","Bên trong, sàn đá bị mòn lõm sâu hàng inch bởi bước chân của biết bao người đến chiêm bái.","Các khách hành hương thành kính bước đi quanh Vòng Tròn Phía Trong, mỗi người đều xoay hàng trăm chiếc bánh xe cầu nguyện khi đi qua, và liên tục lặp lại câu thần chú: Om!","Mani padme Hum!"],"ts":[14.8,15.73,18.57,22.31,24.73,30.58,35.23,39.01,45.24,51.8,57.67,62.72,67.33,72.01,74.5,80.26,84.67,92.35,99.63,104.29,109.22,116.61,121.67,126.19,132.36,142.32],"vs":[144.13,145.19,148.5,153.22,155.69,162.89,170.14,174.57,181.69,189.84,196.19,202.2,208.29,214.17,217.43,223.35,229.3,238.15,247.16,251.85,257.91,266.55,272.36,278.0,284.29,294.69],"e0":7.94,"v0":7.46,"pe":[0,3,5,6,7,9,14],"pv":[0,3,5,6,7,9,14]},{"te":"Huge wooden beams, black with age, supported...","tv":"Những thanh xà gỗ khổng lồ, đen...","en":["Huge wooden beams, black with age, supported the roof, and the heavy odour of constantly burning incense drifted around like light summer clouds at the crest of a mountain.","Around the walls were golden statues of the deities of our faith.","Stout metal screens, with a coarse mesh so as not to obstruct the view, protected the statues from those whose cupidity overcame their reverence.","Most of the more familiar statues were partly buried by the precious stones and gems which had been heaped around them by the pious who had sought favours.","Candlesticks of solid gold held candles which burned continually, and whose light had not been extinguished during the past thirteen hundred years.","From dark recesses came the sounds of bells, gongs, and the lowing bray of the conches.","We made our circuit as tradition demanded.","Our devotions completed, we went on to the flat roof.","Only the favoured few could visit here; father, as one of the Custodians, always came.","Our form of governments (yes, plural), may be of interest.","At the head of the State and Church, the final Court of Appeal, there was the Dalai Lama.","Anyone in the country could petition him.","If the petition or request was fair, or if an injustice had been done, the Dalai Lama saw that the request was granted, or the injustice rectified.","It is not unreasonable to say that everyone in the country, probably without exception, either loved or revered him.","He was an autocrat; he used power and domination, but never did he use these for his own gain, only for the good of the country.","He knew of the coming Communist invasion, even though it lay many years ahead, and temporary eclipse of freedom, that is why a very small number of us were specially trained so that the arts of the priests should not be forgotten."],"vi":["Những thanh xà gỗ khổng lồ, đen sẫm theo năm tháng, nâng đỡ mái nhà, và mùi hương trầm nồng đậm liên tục cháy lan tỏa xung quanh giống như những đám mây mùa hè lơ lửng trên đỉnh núi.","Xung quanh các bức tường là những bức tượng mạ vàng của các vị thần trong đức tin của chúng tôi.","Những tấm lưới kim loại chắc chắn, với mắt lưới thưa để không cản trở tầm nhìn, bảo vệ các bức tượng khỏi những kẻ có lòng tham lấn át lòng thành kính.","Hầu hết các bức tượng quen thuộc hơn đều bị vùi lấp một phần bởi những loại đá quý và ngọc ngà được chất đống xung quanh bởi những người mộ đạo tìm kiếm ân huệ.","Những chiếc chân nến bằng vàng ròng nâng đỡ những ngọn nến cháy sáng liên tục, thứ ánh sáng chưa từng bị dập tắt trong suốt mười ba trăm năm qua.","Từ những góc khuất tăm tối vọng lại âm thanh của chuông, cồng chiêng và tiếng rền vang trầm hùng của những chiếc tù và vỏ ốc.","Chúng tôi thực hiện vòng kinh hành của mình theo đúng truyền thống đòi hỏi.","Sau khi việc lễ bái của chúng tôi hoàn tất, chúng tôi bước lên phần mái bằng.","Chỉ có số ít người được ưu ái mới có thể lên thăm nơi đây; cha tôi, với tư cách là một trong những Người Trông Coi Bảo Hộ, luôn luôn được lên.","Các hình thức chính quyền của chúng tôi (vâng, số nhiều) có lẽ cũng đáng để bạn quan tâm.","Đứng đầu Nhà Nước và Giáo Hội, đồng thời là cấp xét xử cuối cùng, chính là Đức Đạt Lai Lạt Ma.","Bất kỳ ai trong nước cũng có thể dâng thỉnh nguyện lên Ngài.","Nếu thỉnh nguyện hoặc yêu cầu đó là công bằng chính đáng, hoặc nếu một sự bất công nào đó đã xảy ra, Đức Đạt Lai Lạt Ma sẽ đảm bảo rằng yêu cầu đó được chấp thuận, hoặc sự bất công đó được sửa lại.","Sẽ không hề quá lời khi nói rằng tất cả mọi người trong cả nước, có lẽ chẳng có ngoại lệ nào, đều yêu mến hoặc tôn kính Ngài.","Ngài là một nhà cai trị tối cao; Ngài sử dụng quyền lực và quyền thống trị, nhưng Ngài không bao giờ sử dụng những quyền năng đó vì lợi ích riêng của bản thân, mà chỉ vì sự an nguy thịnh vượng của đất nước.","Ngài đã biết trước về cuộc xâm lăng sắp tới của người Cộng sản, cho dù nó còn cách xa nhiều năm ở phía trước, và sự lu mờ tạm thời của tự do, đó là lý do tại sao một số lượng rất ít trong chúng tôi đã được huấn luyện đặc biệt để các thuật pháp bí truyền của giới tăng sĩ không bị chìm vào quên lãng."],"ts":[297.23,308.09,312.39,321.55,329.93,338.67,344.97,348.33,351.81,358.33,362.84,367.61,370.52,379.65,387.11,395.46],"vs":[407.85,419.08,424.48,433.76,443.45,451.88,459.52,464.15,469.13,479.38,485.83,492.53,496.17,509.0,517.24,530.19],"e0":137.87,"v0":160.56,"pe":[0,7,9,10],"pv":[0,7,9,10]},{"te":"After the Dalai Lama there were two...","tv":"Đứng sau Đức Đạt Lai Lạt Ma...","en":["After the Dalai Lama there were two Councils, that is why I wrote 'governments'.","The first was the Ecclesiastical Council.","The four members of it were monks of Lama status.","They were responsible, under the Inmost One, for all the affairs of the lamaseries and nunneries.","All ecclesiastical matters came before them.","The Council of Ministers came next.","This Council had four members, three lay and one cleric.","They dealt with the affairs of the country as a whole, and were responsible for integrating the Church and State.","Two officials, who may be termed Prime Ministers, for that is what they were, acted as 'Liaison Officers' between the two Councils, and put their views before the Dalai Lama.","They were of considerable importance during the rare meetings of the National Assembly.","This was a body of some fifty men representing all the most important families and lamaseries in Lhasa.","They met only during the gravest emergencies, such as in 1904, when the Dalai Lama went to Mongolia when the British invaded Lhasa.","In connection with this, many Western people have the strange notion that the Inmost One was cowardly in 'running away'.","He did not 'run away'.","Wars on Tibet may be likened to a game of chess.","If the king is taken, the game is won.","The Dalai Lama was our 'king'.","Without him there would be nothing to fight for: he had to go to safety in order to keep the country together.","Those who accuse him of cowardice in any form simply do not know what they are talking about.","The National Assembly could be increased to nearly four hundred members when all the leaders from the provinces came in.","There are five provinces: The Capital, as Lhasa was often called, was in the province of U-Tsang.","Shigatse is in the same district.","Gartok is western Tibet, Chang is northern Tibet, while Kham and Lho-dzong are the eastern and southern provinces respectively.","With the passage of the years the Dalai Lama increased his power and did more and more without assistance from the Councils or Assembly.","And never was the country better governed."],"vi":["Đứng sau Đức Đạt Lai Lạt Ma là hai Hội Đồng, đó là lý do tại sao tôi lại viết 'các chính quyền'.","Thứ nhất là Hội Đồng Tăng Già.","Bốn thành viên của hội đồng này đều là các tăng sĩ có phẩm vị Lama.","Dưới sự lãnh đạo của Đức Thái Tuế, họ chịu trách nhiệm về mọi công việc của các tu viện lama và tu viện ni.","Mọi vấn đề thuộc về giáo hội đều được trình lên họ.","Tiếp theo là Hội Đồng Thượng Thư.","Hội đồng này gồm bốn thành viên, ba vị là cư sĩ thế tục và một vị là tăng lữ.","Họ giải quyết các công việc chung của toàn bộ đất nước, và chịu trách nhiệm hòa hợp Giáo Hội cùng Nhà Nước.","Hai vị quan chức, có thể được gọi là Thủ Tướng, bởi họ thực sự đảm nhiệm vai trò đó, đóng vai trò như 'Các Quan Chức Liên Lạc' giữa hai Hội Đồng, và đệ trình các quan điểm của hai bên lên trước Đức Đạt Lai Lạt Ma.","Họ có tầm quan trọng đáng kể trong những kỳ họp hiếm hoi của Quốc Hội.","Đây là một cơ quan gồm khoảng năm mươi người đại diện cho tất cả các gia tộc danh giá và các tu viện lama quan trọng nhất ở Lhasa.","Họ chỉ nhóm họp trong những tình thế khẩn cấp nghiêm trọng nhất, chẳng hạn như vào năm 1904, khi Đức Đạt Lai Lạt Ma sang Mông Cổ lánh nạn lúc người Anh xâm lược Lhasa.","Liên quan đến sự kiện này, nhiều người phương Tây có quan niệm kỳ quặc rằng Đức Thái Tuế đã hèn nhát khi 'bỏ chạy'.","Ngài không hề 'bỏ chạy'.","Các cuộc chiến tranh giáng xuống Tây Tạng có thể được ví như một ván cờ vua.","Nếu quân vua bị bắt, ván cờ sẽ kết thúc.","Đức Đạt Lai Lạt Ma chính là vị 'vua' của chúng tôi.","Không có Ngài thì chẳng còn gì để chiến đấu bảo vệ nữa: Ngài phải đến nơi an toàn để giữ cho đất nước được thống nhất gắn kết.","Những ai cáo buộc Ngài về sự hèn nhát dưới bất kỳ hình thức nào đơn giản là chẳng hiểu mình đang nói điều gì.","Quốc Hội có thể tăng lên tới gần bốn trăm thành viên khi tất cả các vị lãnh đạo từ các tỉnh kéo về.","Có năm tỉnh: Thủ Đô, như Lhasa thường được gọi, nằm ở tỉnh U-Tsang.","Shigatse cũng nằm trong cùng khu vực này.","Gartok là miền tây Tây Tạng, Chang là miền bắc Tây Tạng, trong khi Kham và Lho-dzong lần lượt là các tỉnh miền đông và miền nam.","Cùng với năm tháng trôi qua, Đức Đạt Lai Lạt Ma ngày càng củng cố quyền lực của mình và tự mình giải quyết ngày càng nhiều công việc mà không cần sự trợ giúp từ các Hội Đồng hay Quốc Hội.","Và chưa bao giờ đất nước lại được cai trị tốt đẹp hơn thế."],"ts":[550.12,554.57,557.56,560.96,567.41,571.01,573.59,577.78,584.52,594.2,599.3,605.63,613.59,621.01,622.77,626.24,628.9,631.15,637.41,643.02,649.49,656.03,658.61,667.08,674.62],"vs":[677.51,683.99,686.37,691.22,697.9,701.71,703.99,710.13,717.24,731.37,736.03,744.57,755.59,762.38,764.19,768.64,771.6,775.1,783.22,790.66,797.17,802.47,805.37,813.64,825.64],"e0":249.09,"v0":302.83,"pe":[0,5,8,19],"pv":[0,5,8,19]},{"te":"The view from the temple roof was...","tv":"Cảnh tượng nhìn từ mái đền thật...","en":["The view from the temple roof was superb.","To the east stretched the Plain of Lhasa, green and lush and dotted with trees.","Water sparkled through the trees, the rivers of Lhasa tinkling along to join the Tsang Po forty miles away.","To the north and south rose the great mountain ranges enclosing our valley and making us seem secluded from the rest of the world.","Lamaseries abounded on the lower levels.","Higher, the small hermitages perched precariously on precipitous slopes.","Westwards loomed the twin mountains of the Potala and Chakpori, the latter was known as the Temple of Medicine.","Between these mountains the Western Gate glinted in the cold morning light.","The sky was a deep purple emphasised by the pure white of the snow on the distant mountain ranges.","Light, wispy clouds drifted high overhead.","Much nearer, in the city itself, we looked down on the Council Hall nestling against the northern wall of the Cathedral.","The Treasury was quite near, and surrounding it all were the stalls of the traders and the market in which one could buy almost anything.","Close by, slightly to the east, a nunnery jostled the precincts of the Disposers of the Dead.","In the Cathedral grounds there was the never-ceasing babble of visitors to this, one of the most sacred places of Buddhism.","The chatter of pilgrims who had travelled far, and who now brought gifts in the hope of obtaining a holy blessing.","Some there were who brought animals saved from the butchers, and purchased with scarce money.","There is much virtue in saving life, of animal and of man, and much credit would accrue.","As we stood gazing at the old, but ever-new scenes, we heard the rise and fall of monks' voices in psalmody, the deep bass of the older men and the high treble of the acolytes.","There came the rumble and boom of the drums and the golden voices of the trumpets.","Skirlings, and muffled throbs, and a sensation as of being caught up in a hypnotic net of emotions."],"vi":["Cảnh tượng nhìn từ mái đền thật tráng lệ tuyệt vời.","Về phía đông trải dài Bình nguyên Lhasa, xanh tươi mướt mắt và điểm xuyết những bóng cây.","Làn nước lấp lánh xuyên qua những hàng cây, các dòng sông của Lhasa róc rách chảy xuôi để nhập vào sông Tsang Po cách đó bốn mươi dặm.","Về phía bắc và phía nam sừng sững những rặng núi vĩ đại bao bọc thung lũng của chúng tôi và khiến chúng tôi dường như tách biệt hoàn toàn khỏi phần còn lại của thế giới.","Các tu viện lama mọc lên san sát ở những tầng thấp hơn.","Lên cao hơn, những am thất ẩn tu nhỏ bé nép mình chênh vênh trên các sườn dốc cheo leo thẳng đứng.","Về phía tây sừng sững hai ngọn núi sinh đôi của điện Potala và Chakpori, ngọn núi sau được biết đến như Ngôi Đền Y Học.","Giữa hai ngọn núi này, Cổng Phía Tây lấp lánh trong ánh ban mai lạnh giá.","Bầu trời mang một màu tím thẫm được tôn vinh bởi sắc trắng tinh khôi của tuyết phủ trên các rặng núi xa xa.","Những dải mây nhẹ mỏng manh trôi lơ lửng trên tầng không cao vút.","Gần hơn nhiều, ngay trong lòng thành phố, chúng tôi nhìn xuống Tòa Nhà Hội Đồng nép mình bên bức tường phía bắc của Đại Điện.","Kho Bạc nằm khá gần đó, và bao quanh tất cả là các sạp hàng của những thương nhân cùng khu chợ nơi người ta có thể mua hầu như bất cứ thứ gì.","Ở gần bên, hơi chếch về phía đông, một tu viện ni nằm sát cạnh khu vực của những Người Lo Hậu Sự.","Trong khuôn viên Đại Điện không bao giờ ngớt tiếng lao xao của những dòng người viếng thăm nơi đây, một trong những thánh địa thiêng liêng bậc nhất của Phật giáo.","Tiếng trò chuyện râm ran của những khách hành hương đã lặn lội đường xa, và giờ đây mang theo những lễ vật với hy vọng nhận được phước lành thánh thiện.","Có những người mang theo những con vật được giải cứu khỏi tay đồ tể, được chuộc lại bằng số tiền ít ỏi ky cóp được.","Có rất nhiều công đức trong việc cứu vớt sinh mệnh, của loài vật cũng như của con người, và vô vàn phước báu sẽ được tích tụ.","Khi chúng tôi đứng ngắm nhìn những khung cảnh xưa cũ nhưng luôn luôn mới mẻ ấy, chúng tôi lắng nghe tiếng tụng kinh trầm bổng của các vị tăng, giọng trầm sâu của những vị sư lớn tuổi và giọng cao vút của các tiểu đồng.","Vang lên tiếng rền vang ầm ầm của những chiếc trống và thanh âm vàng rực của những chiếc kèn đồng.","Những tiếng réo rắt ngân vang, những nhịp đập trầm nghẽn, và một cảm giác như thể bị cuốn vào một tấm lưới cảm xúc đầy thôi miên."],"ts":[830.53,833.4,838.93,845.75,853.11,856.27,861.48,868.21,872.67,878.64,882.33,889.39,896.8,903.82,911.16,917.94,923.54,929.69,940.71,945.79],"vs":[952.82,956.38,962.43,971.62,982.16,986.36,992.82,1000.88,1005.5,1012.74,1016.77,1024.1,1033.18,1039.82,1048.34,1057.69,1065.09,1073.64,1087.26,1093.24],"e0":377.08,"v0":455.85,"pe":[0,13,17],"pv":[0,13,17]},{"te":"Monks bustled around dealing with their various...","tv":"Các tăng sĩ tất bật đi lại...","en":["Monks bustled around dealing with their various affairs.","Some with yellow robes and some in purple.","The more numerous were in russet red, these were the 'ordinary' monks.","Those of much gold were from the Potala, as were those in cherry vestments.","Acolytes in white, and police monks in dark maroon bustled about.","All, or nearly all, had one thing in common: no matter how new their robes, they almost all had patches which were replicas of the patches on Buddha's robes.","Foreigners who have seen Tibetan monks, or have seen pictures of them, sometimes remark on the 'patched appearance'.","The patches, then, are part of the dress.","The monks of the twelve-hundred-year-old Ne-Sar lamasery do it properly and have their patches of a lighter shade!","Monks wear the red robes of the Order; there are many shades of red caused by the manner in which the woolen cloth is dyed.","Maroon to brick red, it is still 'red'.","Certain official monks employed solely at the Potala wear gold sleeveless jackets over their red robes.","Gold is a sacred colour in Tibet - gold is untarnishable and so always pure - and it is the official colour of the Dalai Lama.","Some monks, or high lamas in personal attendance on the Dalai Lama, are permitted to wear gold robes over their ordinary ones.","As we looked over the roof of the Jo-kang we could see many such gold jacketed figures, and rarely one of the Peak officials.","We looked up at the prayer-flags fluttering, and at the brilliant domes of the Cathedral.","The sky looked beautiful, purple, with little flecks of wispy clouds, as if an artist had lightly flicked the canvas of heaven with a white-loaded brush.","Mother broke the spell: \"Well, we are wasting time, I shudder to think what the servants are doing.","We must hurry!\"","So off on our patient ponies, clattering along the Lingkhor road, each step bringing me nearer to what I termed 'The Ordeal', but which mother regarded as her 'Big Day'."],"vi":["Các tăng sĩ tất bật đi lại quanh đó để giải quyết các công việc khác nhau của mình.","Một số người mặc y vàng và một số người mặc y tím.","Đông đảo hơn cả là những người mặc y đỏ nâu, đây là những vị tăng 'thông thường'.","Những vị mặc trang phục nhiều sắc vàng là từ điện Potala tới, cũng như những vị mang lễ phục màu đỏ anh đào.","Các tiểu đồng trong sắc áo trắng, và các sư cảnh sát trong màu áo nâu sẫm tất bật đi lại.","Tất cả, hoặc gần như tất cả, đều có một điểm chung: cho dù y phục của họ có mới đến đâu, hầu như tất cả đều có những miếng vá mô phỏng lại những miếng vá trên y áo của Đức Phật.","Những người nước ngoài từng nhìn thấy các vị tăng Tây Tạng, hoặc từng nhìn thấy tranh ảnh về họ, đôi khi nhận xét về 'vẻ ngoài chắp vá' này.","Những miếng vá đó thực ra là một phần của y phục.","Các vị tăng của tu viện lama Ne-Sar nghìn hai trăm năm tuổi thậm chí còn thực hiện điều này một cách bài bản và may những miếng vá có tông màu sáng hơn!","Các vị tăng mặc áo choàng đỏ của Tăng đoàn; có rất nhiều sắc đỏ khác nhau do cách thức nhuộm vải len.","Từ màu nâu hạt dẻ đến màu đỏ gạch, tất cả vẫn là màu 'đỏ'.","Một số tăng chức chỉ làm việc riêng tại điện Potala mặc áo ghi-lê không tay màu vàng bên ngoài áo choàng đỏ của họ.","Màu vàng là một màu sắc thiêng liêng ở Tây Tạng, vàng không bao giờ hoen ố và vì thế luôn luôn thuần khiết, và đó là màu sắc chính thức của Đức Đạt Lai Lạt Ma.","Một số tăng sĩ, hoặc các vị lama cao cấp đích thân phụng sự Đức Đạt Lai Lạt Ma, được phép mặc áo choàng vàng bên ngoài y phục thông thường của họ.","Khi chúng tôi nhìn qua mái đền Jo-kang, chúng tôi có thể thấy nhiều bóng người mặc áo khoác vàng như vậy, và hiếm hoi lắm mới thấy một vị quan chức của Đỉnh Núi.","Chúng tôi ngước nhìn những lá cờ cầu nguyện đang tung bay phấp phới, và những mái vòm rực rỡ của Đại Điện.","Bầu trời trông thật tuyệt đẹp, màu tím thẫm với những vệt mây mỏng manh lơ lửng, như thể một người nghệ sĩ vừa nhẹ nhàng chấm chiếc cọ đầy sơn trắng lên tấm toan của vòm trời.","Mẹ tôi phá tan bầu không khí mê hoặc ấy: \"Chà, chúng ta đang lãng phí thời gian rồi đấy, tôi rùng mình khi nghĩ đến cảnh đám người hầu đang làm ăn ra sao ở nhà.","Chúng ta phải nhanh lên mới được!\"","Thế là chúng tôi lại cất bước trên lưng những con ngựa non kiên nhẫn của mình, lọc cọc tiến dọc theo con đường Lingkhor, mỗi bước đi lại đưa tôi đến gần hơn với điều mà tôi gọi là 'Khổ Nạn', nhưng mẹ tôi lại xem là 'Ngày Trọng Đại' của bà."],"ts":[1102.19,1105.86,1108.77,1113.42,1118.43,1123.09,1132.68,1139.87,1142.61,1149.58,1156.87,1160.26,1166.42,1174.6,1182.65,1189.96,1195.4,1205.1,1211.51,1213.0],"vs":[1223.51,1228.87,1232.6,1237.65,1244.75,1250.86,1262.14,1270.18,1273.37,1283.31,1290.1,1294.34,1301.3,1311.16,1321.45,1331.89,1338.03,1349.41,1359.66,1361.82],"e0":499.97,"v0":605.22,"pe":[0,9,14],"pv":[0,9,14]},{"te":"Back at home, mother had a final...","tv":"Trở về nhà, mẹ tôi kiểm tra...","en":["Back at home, mother had a final check of all that had been done and then we had a meal to fortify us for the events to come.","We well knew that at times such as these, the guests would be well filled and well satisfied, but the poor hosts would be empty.","There would be no time for us to eat later.","With much clattering of instruments, the monk-musicians arrived and were shown into the gardens.","They were laden with trumpets, clarinets, gongs, and drums.","Their cymbals were hung round their necks.","Into the gardens they went, with much chatter, and called for beer to get them into the right mood for good playing.","For the next half-hour there were horrible honks, and strident bleats from the trumpets as the monks prepared their instruments.","Uproar broke out in the courtyard as the first of the guests were sighted, riding in an armed cavalcade of men with fluttering pennants.","The entrance gates were flung open, and two columns of our servants lined each side to give welcome to the arrivals.","The steward was on hand with his two assistants who carried an assortment of the silk scarves which are used in Tibet as a form of salutation.","There are eight qualities of scarves, and the correct one must be presented or offense may be implied!","The Dalai Lama gives, and receives, only the first grade.","We call these scarves 'khata', and the method of presentation is this: the donor if of equal rank, stands well back with the arms fully extended.","The recipient also stands well back with arms extended.","The donor makes a short bow and places the scarf across the wrists of the recipient, who bows, takes the scarf from the wrists, turns it over in approval, and hands it to a servant.","In the case of a donor giving a scarf to a person of much higher rank, he or she kneels with tongue extended (a Tibetan greeting similar to lifting the hat) and places the khata at the feet of the recipient.","The recipient in such cases places his scarf across the neck of the donor.","In Tibet, gifts must always be accompanied by the appropriate khata, as must letters of congratulation.","The Government used yellow scarves in place of the normal white.","The Dalai Lama, if he desired to show the very highest honour to a person, would place a khata about a person's neck and would tie a red silk thread with a triple knot into the khata.","If at the same time he showed his hands palm up - one was indeed honoured.","We Tibetans are of the firm belief that one's whole history is written on the palm of the hand, and the Dalai Lama, showing his hands thus, would prove the friendliest intentions towards one.","In later years I had this honour twice."],"vi":["Trở về nhà, mẹ tôi kiểm tra lại lần cuối tất cả những việc đã làm và sau đó chúng tôi ăn một bữa để bồi dưỡng sức lực cho các sự kiện sắp diễn ra.","Chúng tôi thừa biết rằng vào những dịp như thế này, các vị khách sẽ được ăn no nê và thỏa mãn trọn vẹn, nhưng những người chủ nhà tội nghiệp thì bụng dạ sẽ trống rỗng.","Sẽ chẳng còn thời gian cho chúng tôi ăn uống gì về sau nữa.","Với tiếng va chạm lách cách của các loại nhạc cụ, các tăng sư nhạc công đã đến và được dẫn vào khu vườn.","Họ mang vác lỉnh kỉnh những chiếc kèn trumpet, kèn clarinet, cồng chiêng và trống.","Những chiếc chũm chọe của họ được đeo lủng lẳng quanh cổ.","Họ bước vào hoa viên với bao tiếng trò chuyện rôm rả, và gọi bia để tạo cảm hứng phấn chấn cho một buổi biểu diễn thăng hoa.","Suốt nửa giờ tiếp theo là những âm thanh toe toe khủng khiếp và những tiếng kêu chói tai gắt gao phát ra từ những chiếc kèn khi các vị tăng chuẩn bị chỉnh âm cho nhạc cụ của mình.","Sự huyên náo bùng lên khắp sân trong khi những vị khách đầu tiên được trông thấy, đang cưỡi ngựa tiến vào trong một đoàn kỵ mã vũ trang với những lá cờ đuôi nheo bay phần phật.","Những cánh cổng vào được mở toang ra, và hai hàng người hầu của chúng tôi xếp dọc hai bên để đón chào những người vừa đến.","Người quản gia có mặt túc trực cùng với hai trợ lý mang theo nhiều loại khăn lụa khác nhau vốn được dùng ở Tây Tạng như một hình thức chào hỏi kính lễ.","Có tám phẩm cấp khăn lụa khác nhau, và phải dâng tặng đúng phẩm cấp phù hợp, nếu không có thể bị coi là xúc phạm!","Đức Đạt Lai Lạt Ma chỉ trao và nhận phẩm cấp cao nhất.","Chúng tôi gọi những chiếc khăn quàng này là 'khata', và nghi thức trao tặng là như thế này: người tặng nếu có địa vị ngang hàng sẽ đứng lùi lại phía sau với hai cánh tay duỗi thẳng hết cỡ.","Người nhận cũng đứng lùi lại với hai cánh tay duỗi thẳng.","Người tặng cúi đầu nhẹ và đặt chiếc khăn ngang qua hai cổ tay của người nhận, người nhận cúi chào, nhấc chiếc khăn khỏi cổ tay, lật giở lại để biểu thị sự tán đồng, rồi trao nó cho một người hầu.","Trong trường hợp người tặng dâng khăn cho một người có địa vị cao hơn nhiều, người đó sẽ quỳ xuống và thè lưỡi ra (một nghi thức chào hỏi của người Tây Tạng tương tự như việc ngả mũ chào) rồi đặt dải khata dưới chân người nhận.","Trong những trường hợp như vậy, người nhận sẽ quàng chiếc khăn của mình qua cổ người dâng tặng.","Ở Tây Tạng, các món quà luôn luôn phải đi kèm với dải khata thích hợp, các bức thư chúc mừng cũng vậy.","Chính phủ sử dụng khăn màu vàng thay cho màu trắng thông thường.","Đức Đạt Lai Lạt Ma, nếu Ngài muốn bày tỏ sự vinh danh cao quý nhất đối với một người, Ngài sẽ quàng một dải khata quanh cổ người đó và thắt một sợi chỉ lụa đỏ với ba nút thắt vào dải khata.","Nếu đồng thời Ngài ngửa lòng bàn tay ra, người đó quả thực được vinh hạnh tột cùng.","Người Tây Tạng chúng tôi có một niềm tin sắt đá rằng toàn bộ lịch sử cuộc đời của một người được ghi trên lòng bàn tay, và việc Đức Đạt Lai Lạt Ma chìa lòng bàn tay ra như vậy sẽ chứng minh những thiện ý chân tình nhất đối với người đó.","Trong những năm tháng sau này, tôi đã có được vinh dự ấy tới hai lần."],"ts":[1377.51,1384.87,1392.81,1395.96,1402.13,1406.93,1409.58,1415.91,1423.82,1431.84,1438.77,1446.88,1453.16,1456.96,1465.99,1469.9,1481.07,1493.16,1497.91,1505.21,1509.13,1520.15,1524.57,1535.52],"vs":[1538.5,1548.74,1559.73,1564.18,1570.69,1576.3,1580.06,1588.05,1599.91,1611.27,1619.12,1628.68,1636.22,1640.44,1651.6,1655.16,1666.94,1680.01,1685.58,1692.48,1696.18,1709.33,1714.42,1728.54],"e0":621.89,"v0":759.22,"pe":[0,3,8],"pv":[0,3,8]}],"lab":"Chương 2"},{"g":1,"n":2,"title":"End of my childhood (2/2)","tv":"Hết tuổi thơ (2/2)","a":{"bi":{"id":"1Y1wp38lstrVm3ExYgo8PrtvoFIpUq5Py","f":"02-chapter-two-2.m4a","z":13060893}},"s":[{"te":"Chapter Two: End of my childhood (2/2)","tv":"Chương Hai: Hết tuổi thơ (2/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Two, part 2.","End of my childhood."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Hai, phần 2.","Hết tuổi thơ."],"ts":[0.0,3.71,5.55],"vs":[7.33,11.1,12.71],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Our steward stood at the entrance, with...","tv":"Người quản gia của chúng tôi đứng...","en":["Our steward stood at the entrance, with an assistant on each side.","He would bow to new arrivals, accept their khata, and pass it on to the assistant on the left.","At the same time the assistant on his right would hand him the correct grade of scarf with which to return the salutation.","This he would take and place across the wrists, or over the neck (according to rank), of the guest.","All these scarves were used and reused.","The steward and his assistants were becoming busy.","Guests were arriving in large numbers.","From neighbouring estates, from Lhasa city, and from outlying districts, they all came clattering along the Lingkhor road, to turn into our private drive in the shadow of the Potala.","Ladies who had ridden a long distance wore a leather face-mask to protect the skin and complexion from the grit-laden wind.","Frequently a crude resemblance of the wearer's features would be painted on the mask.","Arrived at her destination, the lady would doff her mask as well as her yak-hide cloak.","I was always fascinated by the features painted on the masks, the uglier or older the woman, the more beautiful and younger would be her mask-features!","In the house there was great activity.","More and more seat-cushions were brought from the storerooms.","We do not use chairs in Tibet, but sit cross-legged on cushions which are about two and a half feet square and about nine inches thick.","The same cushions are used for sleeping upon, but then several are put together.","To us they are far more comfortable than chairs or high beds.","Arriving guests were given buttered tea and led to a large room which had been converted into a refectory.","Here they were able to choose refreshments to sustain them until the real party started.","About forty women of the leading families had arrived, together with their women attendants.","Some of the ladies were being entertained by mother, while others wandered around the house, inspecting the furnishings, and guessing their value.","The place seemed to be overrun with women of all shapes, sizes, and ages.","They appeared from the most unusual places, and did not hesitate one moment to ask passing servants what this cost, or what that was worth.","They behaved, in short, like women the world over.","Sister Yaso was parading around in very new clothes, with her hair done in what she regarded as the latest style, but which to me seemed terrible; but I was always biased when it came to women.","Certain it was that on this day they seemed to get in the way."],"vi":["Người quản gia của chúng tôi đứng ở lối vào, với một trợ lý ở mỗi bên.","Ông sẽ cúi chào những vị khách mới đến, đón lấy dải khata của họ, và chuyển nó cho người trợ lý bên trái.","Đồng thời người trợ lý bên phải sẽ trao cho ông đúng phẩm cấp khăn để đáp lễ.","Ông sẽ đón lấy dải khăn này và đặt ngang qua cổ tay, hoặc quàng qua cổ vị khách tùy theo phẩm hàm của người đó.","Tất cả những chiếc khăn này đều được sử dụng đi sử dụng lại nhiều lần.","Người quản gia và các trợ lý của ông ngày càng bận rộn.","Các vị khách đang đổ về với số lượng đông đảo.","Từ các trang viên lân cận, từ thành phố Lhasa, và từ các vùng ngoại ô hẻo lánh, tất cả họ đều phi ngựa lóc cóc dọc theo con đường Lingkhor, rồi rẽ vào lối đi riêng của chúng tôi dưới bóng của điện Potala.","Những quý bà quý cô cưỡi ngựa từ khoảng cách xa đều đeo một chiếc mặt nạ da để bảo vệ làn da và dung nhan khỏi những cơn gió bụi cát thốc tới.","Thường thì một hình vẽ thô phác phỏng theo các đường nét của người đeo sẽ được vẽ trên mặt nạ.","Đến nơi, quý bà sẽ cởi bỏ chiếc mặt nạ cũng như chiếc áo choàng bằng da bò yak của mình.","Tôi luôn bị cuốn hút bởi những đường nét vẽ trên mặt nạ, người phụ nữ càng xấu xí hay càng già nua thì những nét vẽ trên mặt nạ của bà ta lại càng trẻ trung và xinh đẹp!","Trong nhà diễn ra một bầu không khí nhộn nhịp phi thường.","Ngày càng có nhiều đệm ngồi được mang ra từ các nhà kho.","Chúng tôi không sử dụng ghế ở Tây Tạng, mà ngồi khoanh chân trên những chiếc đệm mỗi chiều chừng hai feet rưỡi và dày khoảng chín inch.","Những chiếc đệm tương tự cũng được dùng để ngủ, nhưng khi đó người ta ghép nhiều chiếc lại với nhau.","Đối với chúng tôi, chúng thoải mái hơn nhiều so với những chiếc ghế hay những chiếc giường cao.","Những vị khách vừa tới được mời trà bơ và được dẫn vào một căn phòng lớn vốn đã được chuyển đổi thành phòng tiệc nhẹ.","Tại đây họ có thể chọn các món điểm tâm để lót dạ cho đến khi bữa tiệc thực sự bắt đầu.","Khoảng bốn mươi phụ nữ thuộc các dòng họ danh giá hàng đầu đã đến, cùng với những người nữ tỳ tháp tùng của họ.","Một số quý bà được mẹ tôi tiếp đón chuyện trò, trong khi những người khác đi dạo quanh nhà, ngắm nghía các đồ nội thất và đoán giá trị của chúng.","Nơi đây dường như bị tràn ngập bởi những người phụ nữ đủ mọi vóc dáng, kích cỡ và lứa tuổi.","Họ xuất hiện từ những nơi bất ngờ nhất, và chẳng ngần ngại một giây nào để hỏi những người hầu đi ngang qua xem thứ này giá bao nhiêu, hay thứ kia đáng giá chừng nào.","Tóm lại, họ cư xử giống như phụ nữ trên toàn thế giới.","Chị Yaso rảo bước lượn quanh trong bộ quần áo rất mới, với mái tóc được tạo kiểu theo cách mà chị coi là mốt thời thượng nhất, nhưng đối với tôi trông lại thật khủng khiếp; thế nhưng tôi vốn luôn có định kiến khắt khe khi nói đến phụ nữ.","Chắc chắn một điều là trong ngày hôm nay họ dường như chỉ tổ làm vướng chân vướng tay."],"ts":[14.9,19.29,25.07,31.93,38.34,41.49,44.93,47.71,58.13,65.19,70.23,75.99,85.56,88.06,91.79,99.24,104.38,108.7,114.73,119.85,125.66,134.23,139.27,147.86,151.2,162.04],"vs":[165.79,170.74,177.78,183.23,190.61,195.65,199.7,202.77,216.12,225.87,231.73,237.47,248.66,252.04,255.44,263.52,269.62,275.69,283.13,289.2,296.2,305.35,311.31,321.52,325.46,340.34],"e0":7.93,"v0":7.57,"pe":[0,5,12,17],"pv":[0,5,12,17]},{"te":"There was another set of women to...","tv":"Còn có một nhóm phụ nữ khác...","en":["There was another set of women to complicate matters: the high-class woman in Tibet was expected to have huge stores of clothing and ample jewels.","These she had to display, and as this would have entailed much changing and dressing, special girls - 'chung girls' - were employed to act as mannequins.","They paraded around in mother's clothes, sat and drank innumerable cups of butter-tea, and then went and changed into different clothing and jewelry.","They mixed with the guests and became, to all intents and purposes, mother's assistant hostesses.","Throughout the day these women would change their attire perhaps five or six times."],"vi":["Còn có một nhóm phụ nữ khác làm cho mọi chuyện thêm phần rắc rối: một phụ nữ thuộc tầng lớp thượng lưu ở Tây Tạng được kỳ vọng là phải có những kho quần áo khổng lồ cùng vô vàn châu báu ngọc ngà.","Những thứ này bà phải phô bày ra, và vì điều đó đòi hỏi phải thay đồ và diện trang phục quá nhiều lần, những cô gái đặc biệt, gọi là 'các cô gái chung', được thuê để làm người mẫu trình diễn.","Họ diễu quanh trong những bộ trang phục của mẹ tôi, ngồi uống vô số chén trà bơ, rồi lại đi thay những bộ quần áo và đồ trang sức khác.","Họ hòa nhập vào đám khách khứa và thực sự trở thành những trợ lý tiếp khách đắc lực của mẹ tôi.","Suốt cả ngày, những người phụ nữ này sẽ thay đổi trang phục của mình có lẽ tới năm hoặc sáu lần."],"ts":[346.47,354.68,364.12,372.91,379.46],"vs":[384.37,397.2,408.99,417.65,423.84],"e0":159.42,"v0":188.25},{"te":"The men were more interested in the...","tv":"Cánh đàn ông thì lại quan tâm...","en":["The men were more interested in the entertainers in the gardens.","A troupe of acrobats had been brought in to add a touch of fun.","Three of them held up a pole about fifteen feet high, and another acrobat climbed up and stood on his head on the top.","Then the others snatched away the pole, leaving him to fall, turn, and land cat-like on his feet.","Some small boys were watching, and immediately rushed away to a secluded spot to emulate the performance.","They found a pole about eight or ten feet high, held it up, and the most daring climbed up and tried to stand on his head.","Down he came, with an awful 'crump', straight on top of the others.","However, their heads were thick, and apart from egg-sized bruises, no harm was done.","Mother appeared, leading the rest of the ladies to see the entertainments, and listen to the music.","The latter was not difficult; the musicians were now well warmed up with copious amounts of Tibetan beer.","For this occasion, mother was particularly well dressed.","She was wearing a yak-wool skirt of deep russet-red, reaching almost to the ankles.","Her high boots of Tibetan felt were of the purest white, with blood-red soles, and tastefully arranged red piping.","Her bolero-type jacket was of a reddish-yellow, somewhat like father's monk robe.","In my later medical days, I should have described it as 'iodine on bandage'!","Beneath it she wore a blouse of purple silk.","These colours all harmonised, and had been chosen to represent the different classes of monks' garments.","Across her right shoulder was a silk brocade sash which was caught at the left side of her waist by a massive gold circlet.","From the shoulder to the waist-knot the sash was blood red, but from that point it shaded from pale lemon-yellow to deep saffron when it reached the skirt hem."],"vi":["Cánh đàn ông thì lại quan tâm nhiều hơn đến những người biểu diễn giải trí trong hoa viên.","Một gánh xiếc nhào lộn đã được mời đến để tăng thêm phần vui nhộn.","Ba người trong số họ giữ một cây sào cao khoảng mười lăm feet, và một nghệ sĩ nhào lộn khác trèo lên rồi đứng trồng chuối bằng đầu trên đỉnh sào.","Sau đó những người kia giật phắt cây sào đi, để mặc anh ta rơi xuống, xoay người trên không rồi tiếp đất nhẹ như mèo trên đôi chân của mình.","Một vài cậu bé đứng xem, và lập tức chạy ngay đến một góc khuất để bắt chước màn biểu diễn.","Lũ trẻ kiếm được một cây sào cao khoảng tám hoặc mười feet, dựng đứng lên, và đứa liều lĩnh nhất trèo lên cố gắng đứng trồng chuối bằng đầu.","Cậu bé rơi thẳng xuống với một tiếng 'huỵch' kinh hoàng, đè trúng ngay lên đầu những đứa khác.","Dẫu vậy, đầu của chúng khá cứng, và ngoài những cục u to như quả trứng gà thì chẳng có tổn hại gì nghiêm trọng xảy ra.","Mẹ tôi xuất hiện, dẫn theo những quý bà còn lại đi xem các tiết mục giải trí và thưởng thức âm nhạc.","Việc nghe nhạc thì chẳng khó khăn gì; các nhạc công lúc này đã được làm nóng người rất kỹ bằng một lượng bia Tây Tạng dồi dào.","Trong dịp này, mẹ tôi ăn vận đặc biệt lộng lẫy.","Bà mặc một chiếc váy bằng len lông bò yak màu đỏ nâu sẫm, dài gần chấm mắt cá chân.","Đôi ủng cao bằng dạ Tây Tạng của bà có màu trắng tinh khôi nhất, với phần đế giày đỏ như máu và những đường viền đỏ được phối hợp đầy khiếu thẩm mỹ.","Chiếc áo khoác kiểu bolero của bà có màu vàng ánh đỏ, hơi giống áo choàng tăng sĩ của cha tôi.","Trong những năm tháng hành nghề y sau này, hẳn tôi sẽ gọi nó là màu 'cồn i-ốt trên băng gạc'!","Bên dưới chiếc áo khoác, bà mặc một chiếc áo cánh bằng lụa màu tím.","Những màu sắc này đều hài hòa với nhau, và đã được lựa chọn để đại diện cho các đẳng cấp y phục tăng sĩ khác nhau.","Vắt chéo qua vai phải của bà là một dải thắt lưng bằng gấm lụa được giữ lại ở bên hông trái bằng một vòng tròn lớn bằng vàng khối.","Từ bờ vai xuống đến nút thắt ở eo, dải lụa có màu đỏ như máu, nhưng từ điểm đó trở đi, nó chuyển dần từ màu vàng chanh nhạt sang màu vàng nghệ sẫm khi chạm đến gấu váy."],"ts":[430.91,434.92,438.75,445.64,452.38,458.95,465.58,470.06,476.5,482.94,489.79,493.78,499.47,507.23,512.7,518.52,521.64,528.52,535.37],"vs":[544.34,549.87,554.2,563.53,572.65,578.97,587.81,592.97,601.53,608.31,616.29,619.72,625.93,635.94,642.43,649.24,653.59,661.4,670.17],"e0":197.92,"v0":234.79,"pe":[0,8,10,13,17],"pv":[0,8,10,13,17],"fig":{"label":"Hình 5","labelEn":"Figure 5","caption":"Ladies at the party","captionVi":"Các phu nhân trong buổi tiệc","image":"figs/fig-05.webp","id":"11c1Lvs3QqUhQqyXl5YxuvvOe9QIKSlVS"}},{"te":"Around her neck she had a gold...","tv":"Quanh cổ bà đeo một sợi dây...","en":["Around her neck she had a gold cord which supported the three amulet bags which she always wore.","These had been given to her on her marriage to father.","One was from her family, one from father's family, and one, an unusual honour, was from the Dalai Lama.","She wore much jewelry, because Tibetan women wear jewelry and ornaments in accordance with their station in life.","A husband is expected to buy ornaments and jewelry whenever he has a rise in status.","Mother had been busy for days past having her hair arranged in a hundred and eight plaits, each about as thick as a piece of whip-cord.","A hundred and eight is a Tibetan sacred number, and ladies with sufficient hair to make this number of plaits were considered to be most fortunate.","The hair, parted in the Madonna style, was supported on a wooden framework worn on top of the head like a hat.","Of red lacquered wood, it was studded with diamonds, jade, and gold discs.","The hair trailed over it like rambler roses on a trellis.","Mother had a string of coral shapes depending from her ear.","The weight was so great that she had to use a red thread around the ear to support it, or risk having the lobe torn.","The earring reached nearly to her waist; I watched in fascination to see how she could turn her head to the left!","People were walking about, admiring the gardens, or sitting in groups discussing social affairs.","The ladies, in particular, were busy with their talk.","\"Yes, my dear, Lady Doring is having a new floor laid.","Finely ground pebbles polished to a high gloss.\"","\"Have you heard that that young lama who was staying with Lady Rakasha...\"","etc. But everyone was really waiting for the main item of the day.","All this was a mere warming-up for the events to come, when the priest-astrologers would forecast my future and direct the path I should take through life.","Upon them depended the career I should undertake."],"vi":["Quanh cổ bà đeo một sợi dây chuyền vàng nâng đỡ ba chiếc túi bùa hộ mệnh mà bà luôn đeo trên mình.","Những chiếc túi bùa này đã được trao cho bà nhân dịp kết hôn với cha tôi.","Một chiếc từ gia đình bà, một chiếc từ gia đình của cha, và một chiếc, mang vinh dự đặc biệt phi thường, là từ Đức Đạt Lai Lạt Ma ban tặng.","Bà đeo rất nhiều đồ trang sức, bởi vì phụ nữ Tây Tạng mang trang sức và đồ trang hoàng tương xứng với địa vị của mình trong xã hội.","Người chồng được kỳ vọng sẽ mua sắm thêm trang sức và đồ trang trí cho vợ mỗi khi ông được thăng quan tiến chức.","Mẹ tôi đã bận rộn suốt những ngày qua để tết tóc thành một trăm linh tám bím nhỏ, mỗi bím tóc dày chừng bằng một sợi dây roi da.","Một trăm linh tám là con số thiêng liêng của người Tây Tạng, và những quý bà có đủ tóc để tết được số lượng bím tóc này được coi là vô cùng may mắn.","Mái tóc, được rẽ ngôi theo phong cách Đức Mẹ Madonna, được nâng đỡ trên một khung gỗ đội trên đỉnh đầu như một chiếc mũ.","Làm bằng gỗ sơn mài đỏ, chiếc khung được cẩn kim cương, ngọc bích và những phiến vàng tròn.","Tóc rủ buông lơi trên khung gỗ như những chùm hoa hồng leo nở rộ trên giàn mắt cáo.","Mẹ tôi có một chuỗi san hô được tạo hình rủ xuống từ vành tai.","Sức nặng của nó lớn đến mức bà phải dùng một sợi chỉ đỏ vòng quanh tai để đỡ lấy nó, kẻo có nguy cơ bị rách dái tai.","Chiếc hoa tai dài rủ xuống gần tới tận thắt lưng; tôi say mê quan sát để xem làm cách nào mà bà có thể quay đầu sang bên trái được!","Mọi người tản bộ quanh đó, chiêm ngưỡng hoa viên, hoặc ngồi thành từng nhóm bàn luận về các công việc xã hội.","Đặc biệt là các quý bà quý cô, họ luôn bận rộn với những câu chuyện râm ran: \"Vâng, bạn thân mến, Phu nhân Doring đang cho lát một sàn nhà mới đấy.","Những viên sỏi được nghiền mịn đánh bóng loáng lên.\"","\"Bà đã nghe tin vị lama trẻ tuổi từng ở lại với Phu nhân Rakasha chưa...\"","vân vân.","Thế nhưng tất cả mọi người thực sự đều đang ngóng đợi tiết mục chính của ngày hôm nay.","Tất cả những điều này chỉ là khúc dạo đầu khởi động cho các sự kiện sắp tới, khi các tăng sư chiêm tinh sẽ tiên đoán tương lai của tôi và chỉ dẫn con đường tôi sẽ phải đi qua trong cuộc đời.","Tương lai sự nghiệp tôi sẽ phải dấn bước hoàn toàn phụ thuộc vào họ."],"ts":[681.74,687.48,690.86,697.18,703.83,709.81,717.55,725.72,732.84,738.76,743.01,746.78,753.27,760.64,767.04,770.36,774.69,778.01,782.23,786.8,795.59],"vs":[799.08,805.62,810.14,819.54,827.7,835.27,843.83,853.48,861.92,867.53,873.27,877.85,885.93,894.81,901.35,911.02,914.06,919.6,920.61,925.74,938.24],"e0":311.95,"v0":372.19,"pe":[0,5,10,13],"pv":[0,5,10,13]},{"te":"As the day grew old and the...","tv":"Khi ngày tàn dần và những bóng...","en":["As the day grew old and the lengthening shadows crawled more quickly across the ground, the activities of the guests became slower.","They were satiated with refreshments, and in a receptive mood.","As the piles of food grew less, tired servants brought more and that, too, went with the passage of time.","The hired entertainers grew weary and one by one slipped away to the kitchens for a rest and more beer.","The musicians were still in fine fettle, blowing their trumpets, clashing the cymbals, and thwacking the drums with gay abandon.","With all the noise and uproar, the birds had been scared from their usual roosting places in the trees.","And not only the birds were scared.","The cats had dived precipitately into some safe refuge with the arrival of the first noisy guests.","Even the huge black mastiffs which guarded the place were silent, their deep baying stilled in sleep.","They had been fed and fed until they could eat no more.","In the walled gardens, as the day grew yet darker, small boys flitted like gnomes between the cultivated trees, swinging lighted butter-lamps and smoke incense censers, and at times leaping into the lower branches for a carefree frolic.","Dotted about the grounds were golden incense braziers sending up their thick columns of fragrant smoke.","Attending them were old women who also twirled clacking prayer-wheels, each revolution of which sent thousands of prayers heavenwards.","Father was in a state of perpetual fright!","His walled gardens were famous throughout the country for their expensive imported plants and shrubs.","Now, to his way of thinking, the place was like a badly run zoo.","He wandered around wringing his hands and uttering little moans of anguish when some guest stopped and fingered a bud.","In particular danger were the apricot and pear trees, and the little dwarf apple trees.","The larger and taller trees, poplar, willow, juniper, birch, and cypress, were festooned with streams of prayer-flags which fluttered gently in the soft evening breeze."],"vi":["Khi ngày tàn dần và những bóng râm dài ngoằng bò nhanh hơn trên mặt đất, các hoạt động của khách khứa trở nên chậm rãi hơn.","Họ đã no nê với các món điểm tâm, và đang ở trong tâm trạng sẵn sàng lắng nghe đón nhận.","Khi những đống thức ăn vơi dần, những người hầu mệt mỏi lại mang thêm ra và những món đó cũng biến mất theo dòng thời gian.","Những nghệ sĩ biểu diễn được thuê đã thấm mệt và lần lượt từng người lẻn xuống nhà bếp để nghỉ ngơi và uống thêm bia.","Các nhạc công vẫn trong tâm trạng vô cùng hưng phấn, thổi kèn, khua chũm chọe và gõ trống một cách đầy ngẫu hứng say mê.","Trước tất cả những âm thanh huyên náo đó, lũ chim chóc đã sợ hãi bay khỏi những cành cây nơi chúng thường đậu ngủ.","Và không chỉ có lũ chim hoảng sợ.","Lũ mèo đã vội vã lao vào một nơi trú ẩn an toàn ngay khi những vị khách ồn ào đầu tiên vừa đến.","Ngay cả những con chó ngao đen khổng lồ canh gác trang viên cũng im hơi lặng tiếng, tiếng sủa trầm vang của chúng đã chìm sâu vào giấc ngủ.","Chúng đã được cho ăn hết bữa này đến bữa khác cho đến khi không thể nhét thêm được miếng nào nữa.","Trong những khu vườn có tường bao quanh, khi trời ngày càng sẩm tối, những cậu bé thoăn thoắt lướt đi như những chú lùn giữa những hàng cây được chăm chút, đung đưa những chiếc đèn bơ thắp sáng cùng những lư hương nghi ngút khói, và đôi khi lại nhảy tót lên những cành cây thấp để nô đùa một cách vô tư lự.","Rải rác khắp khuôn viên là những lò hương bằng vàng đang tỏa lên những cột khói ngát hương thơm ngào ngạt.","Trông nom bên lò hương là những bà lão cũng đang thoăn thoắt quay những chiếc bánh xe cầu nguyện lách cách, mỗi vòng quay của nó lại gửi hàng ngàn lời kinh cầu nguyện hướng lên cõi trời.","Cha tôi thì lại ở trong tình trạng nơm nớp lo sợ không ngừng!","Những khu vườn có tường bao quanh của ông nổi tiếng khắp cả nước nhờ những loài cây và bụi rậm nhập khẩu đắt tiền.","Giờ đây, theo cách nghĩ của ông, nơi này chẳng khác nào một vườn thú được quản lý tồi tàn.","Ông đi đi lại lại vặn vẹo đôi bàn tay và buông những tiếng rên rỉ đau đớn khi có vị khách nào đó dừng chân sờ nắn một chồi non.","Gặp nguy hiểm đặc biệt là những cây mơ và cây lê, cùng những cây táo lùn nhỏ bé.","Những cây lớn hơn và cao hơn, như cây dương, cây liễu, cây bách xù, cây bạch dương và cây bách, được kết thành từng dải với những chuỗi cờ cầu nguyện bay phấp phới nhẹ nhàng trong làn gió chiều êm ả."],"ts":[943.29,951.08,955.43,962.36,968.78,977.38,983.84,986.25,992.53,998.9,1002.71,1017.29,1023.34,1031.46,1034.51,1040.48,1044.52,1051.02,1056.53],"vs":[1068.43,1075.91,1081.68,1088.91,1096.47,1104.36,1112.15,1114.8,1121.34,1130.45,1136.66,1155.52,1162.17,1173.12,1176.78,1184.07,1189.87,1198.41,1203.95],"e0":429.89,"v0":516.4,"pe":[0,4,10,11,13],"pv":[0,4,10,11,13]},{"te":"Eventually the day died as the sun...","tv":"Cuối cùng ngày cũng tàn khi mặt...","en":["Eventually the day died as the sun set behind the far-distant peaks of the Himalayas.","From the lamaseries came the sound of trumpets signalling the passing of yet another day, and with it hundreds of butter-lamps were set alight.","They depended from the branches of trees, they swung from the projecting eaves of the houses, and others floated on the placid waters of the ornamental lake.","Here they grounded, like boats on a sandbar, on the water-lily leaves, there they drifted towards the floating swans seeking refuge near the island.","The sound of a deep-toned gong, and everyone turned to watch the approaching procession.","In the gardens a large marquee had been erected, with one completely open side.","Inside was a raised dais on which were four of our Tibetan seats.","Now the procession approached the dais.","Four servants carried upright poles, with large flares at the upper end.","Then came four trumpeters with silver trumpets sounding a fanfare.","Following them, mother and father reached the dais and stepped upon it.","Then two old men, very old men, from the lamasery of the State Oracle.","These two old men from Nechung were the most experienced astrologers in the country.","Their predictions have been proved correct time after time.","Last week they had been called to predict for the Dalai Lama.","Now they were going to do the same for a seven-year-old boy.","For days they had been busy at their charts and computations.","Long had been their discussions about trines, ecliptics, sesqui-quadrates, and the opposing influence of this or that.","I will discuss astrology in a later chapter.","Two lamas carried the astrologers' notes and charts.","Two others stepped forward and helped the old seers to mount the steps of the dais.","Side by side they stood, like two old ivory carvings.","Their gorgeous robes of yellow Chinese brocade merely emphasised their age.","Upon their heads they wore tall priests' hats, and their wrinkled necks seemed to wilt beneath the weight."],"vi":["Cuối cùng ngày cũng tàn khi mặt trời lặn sau những đỉnh núi xa xăm của dãy Himalaya.","Từ các tu viện lama vang lên tiếng tù và báo hiệu một ngày nữa lại trôi qua, và cùng lúc đó hàng trăm ngọn đèn bơ được thắp sáng.","Chúng treo lơ lửng từ các cành cây, đung đưa dưới những mái hiên nhô ra của các ngôi nhà, và những ngọn đèn khác bồng bềnh trên mặt nước phẳng lặng của hồ cảnh.","Ở chỗ này chúng mắc cạn trên những chiếc lá súng, như thuyền mắc cạn trên bãi cát, ở chỗ kia chúng trôi dạt về phía những con thiên nga đang bơi đi tìm nơi trú ẩn gần hòn đảo nhỏ.","Tiếng cồng trầm vang lên, và mọi người quay lại nhìn đoàn rước đang tiến đến.","Trong khu vườn, một chiếc lều bạt lớn đã được dựng lên, với một mặt hoàn toàn để mở.","Bên trong là một chiếc bục cao, trên đó đặt bốn chỗ ngồi kiểu Tây Tạng của chúng tôi.","Lúc này đoàn rước tiến lại gần bục.","Bốn người hầu cầm những cây sào thẳng đứng, với những ngọn đuốc lớn gắn ở đầu trên.","Kế tiếp là bốn nhạc công cầm kèn bạc tấu lên một khúc nhạc chào mừng.","Đi sau họ, cha và mẹ bước tới bục rồi bước lên.","Rồi đến hai cụ già, những ông lão rất già, từ tu viện lama của Nhà Tiên Tri Quốc Gia.","Hai cụ già này từ Nechung là những nhà chiêm tinh lão luyện nhất trong cả nước.","Những lời tiên đoán của họ hết lần này đến lần khác đều được chứng minh là chính xác.","Tuần trước họ đã được mời tới để tiên đoán cho Đức Đạt Lai Lạt Ma.","Giờ đây họ chuẩn bị làm điều tương tự cho một cậu bé bảy tuổi.","Suốt nhiều ngày họ đã bận rộn với các biểu đồ và tính toán của mình.","Cuộc bàn thảo của họ về các góc tam hợp, đường hoàng đạo, các góc chiếu một trăm ba mươi lăm độ và ảnh hưởng tương khắc của yếu tố này hay yếu tố kia đã kéo dài rất lâu.","Tôi sẽ bàn về chiêm tinh học trong một chương sau.","Hai vị lama mang theo các ghi chú và biểu đồ của những nhà chiêm tinh.","Hai vị khác bước tới và đỡ hai nhà tiên tri già bước lên các bậc thang của bục.","Họ đứng cạnh nhau, như hai bức tượng chạm khắc bằng ngà voi cổ xưa.","Những chiếc áo choàng lộng lẫy bằng gấm Trung Quốc màu vàng chỉ càng làm nổi bật tuổi tác của họ.","Trên đầu họ đội những chiếc mũ cao của bậc tu sĩ, và những chiếc cổ nhăn nheo của họ dường như héo rũ dưới sức nặng đó."],"ts":[1216.88,1222.29,1230.31,1239.58,1249.37,1254.93,1260.41,1264.76,1267.49,1272.32,1276.67,1281.31,1286.53,1291.61,1295.19,1298.86,1302.35,1306.3,1313.48,1317.17,1320.82,1325.74,1330.0,1335.05],"vs":[1341.3,1347.13,1355.4,1364.4,1376.1,1380.66,1386.15,1391.65,1394.04,1399.23,1403.81,1407.12,1412.96,1418.2,1423.04,1427.95,1432.16,1436.56,1447.89,1451.79,1456.46,1461.91,1466.36,1472.61],"e0":555.63,"v0":664.85,"pe":[0,4,19],"pv":[0,4,19]},{"te":"People gathered around and sat on the...","tv":"Mọi người vây quanh và ngồi trên...","en":["People gathered around and sat on the ground on cushions brought by the servants.","All gossip stopped, as people strained their ears to catch the shrill, piping voice of the astrologer-in-chief.","\"Lha dre mi cho-nang-chig,\" he said (Gods, devils, and men all behave in the same way), so the probable future can be foretold.","On he droned for an hour and then stopped for a ten-minute rest.","For yet another hour he went on outlining the future.","\"Ha-le!","Ha-le!\"","(Extraordinary!","Extraordinary!), exclaimed the entranced audience.","And so it was foretold.","A boy of seven to enter a lamasery, after a hard feat of endurance, and there be trained as a priest-surgeon.","To suffer great hardships to leave the homeland, and go among strange people.","To lose all and have to start again, and eventually to succeed.","Gradually the crowd dispersed.","Those who had come from afar would stay the night at our house and depart in the morning.","Others would travel with their retinues and with flares to light the way.","With much clattering of hooves, and the hoarse shouts of men, they assembled in the courtyard.","Once again the ponderous gate swung open, and the company streamed through.","Growing fainter in the distance was the clop-clop of the horses, and the chatter of their riders, until from without there was the silence of the night."],"vi":["Mọi người vây quanh và ngồi trên mặt đất trên những tấm đệm do các gia nhân mang tới.","Mọi chuyện trò râm ran đều dừng lại, khi người ta căng tai lắng nghe giọng nói the thé, lảnh lót của vị trưởng ban chiêm tinh.","\"Lha dre mi cho-nang-chig,\" ông nói (Thần linh, ma quỷ và con người đều hành xử theo cùng một cách), vì vậy tương lai khả dĩ có thể được tiên đoán trước.","Ông đều đều thuyết giảng suốt một giờ rồi dừng lại nghỉ mười phút.","Suốt một giờ nữa ông tiếp tục phác thảo tương lai.","\"Ha-le!","Ha-le!\"","(Phi thường!","Phi thường!), cử tọa bị mê hoặc thốt lên.","Và điều đó đã được tiên báo như vậy.","Một cậu bé bảy tuổi sẽ bước vào tu viện lama, sau một thử thách cam go về sức chịu đựng, và tại đó được đào tạo thành một tăng sĩ phẫu thuật.","Sẽ chịu đựng những gian khổ to lớn, sẽ rời xa quê hương, và đi vào giữa những con người xa lạ.","Sẽ mất tất cả và phải bắt đầu lại từ đầu, và cuối cùng sẽ thành công.","Đám đông dần dần giải tán.","Những ai đến từ phương xa sẽ ở lại qua đêm tại nhà chúng tôi và khởi hành vào buổi sáng.","Những người khác sẽ lên đường cùng đoàn tùy tùng của họ với những ngọn đuốc soi đường.","Với nhiều tiếng vó ngựa lách cách và những tiếng quát tháo khàn khàn của những người đàn ông, họ tập hợp lại trong sân.","Một lần nữa cánh cổng nặng nề lại mở ra, và đoàn người nối đuôi nhau đi qua.","Tiếng lộc cộc của móng ngựa cùng tiếng trò chuyện của những người cưỡi ngựa ngày càng nhỏ dần ở đằng xa, cho đến khi từ bên ngoài chỉ còn lại sự tĩnh lặng của màn đêm."],"ts":[1480.98,1485.97,1493.38,1502.73,1506.63,1510.49,1511.52,1512.51,1514.1,1518.4,1520.24,1527.61,1532.74,1537.16,1539.46,1544.36,1548.67,1554.8,1559.89],"vs":[1568.9,1574.55,1582.35,1592.05,1596.22,1599.61,1600.57,1601.48,1602.41,1606.0,1608.65,1618.26,1624.75,1630.14,1632.28,1638.2,1643.07,1650.08,1655.23],"e0":680.65,"v0":804.53,"pe":[0,9,13],"pv":[0,9,13]}],"lab":"Chương 2"},{"g":1,"n":3,"title":"Last days at home (1/2)","tv":"Những ngày cuối cùng ở nhà (1/2)","a":{"bi":{"id":"1Y0vup5ZLj628pIIvpqcK0pnH7awKzoOz","f":"03-chapter-three-1.m4a","z":7767041}},"s":[{"te":"Chapter Three: Last days at home (1/2)","tv":"Chương Ba: Những ngày cuối cùng ở nhà (1/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Three, part 1.","Last days at home."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Ba, phần 1.","Những ngày cuối cùng ở nhà."],"ts":[0.0,3.71,5.67],"vs":[7.5,11.4,13.04],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Inside the house there was still much...","tv":"Bên trong ngôi nhà vẫn còn nhiều...","en":["Inside the house there was still much activity.","Tea was still being consumed in huge quantities, and food was disappearing as last-minute revellers fortified themselves against the coming night.","All the rooms were occupied, and there was no room for me.","Disconsolately I wandered around, idly kicking at stones and anything else in the way, but even that did not bring inspiration.","No one took any notice of me, the guests were tired and happy, the servants were tired and irritable.","\"The horses have more feeling,\" I grumbled to myself, \"I will go and sleep with them.\"","The stables were warm, and the fodder was soft, but for a time sleep would not come.","Each time I dozed a horse would nudge me, or a sudden burst of sound from the house would rouse me.","Gradually the noises were stilled.","I raised myself to one elbow and looked out, the lights were one by one flickering to blackness.","Soon there was only the cold blue moonlight reflecting vividly from the snow-capped mountains.","The horses slept, some on their feet and some on their sides.","I too slept.","The next morning I was awakened by a rough shake and a voice saying: \"Come along, Tuesday Lobsang.","I have got to get the horses ready and you are in the way.\"","So I got up and made my way into the house in search of food.","There was much activity.","People were preparing to leave, and mother was flitting from group to group for a last-minute chat.","Father was discussing improvements to the house and to the gardens.","He was telling an old friend of his that he intended having glass imported from India so that our house would have glazed windows.","In Tibet there was no glass, none was made in the country, and the cost of bringing it from India was very high indeed.","Tibetan windows have frames upon which is stretched paper which is highly waxed and translucent, but not transparent.","Outside the windows were heavy wooden shutters, not so much to keep burglars away as to prevent the ingress of grit carried by the strong winds.","This grit (sometimes it was more like small pebbles) would tear through any unprotected windows.","It would also deeply cut exposed hands and faces, and during the season of strong winds, such journeys were fraught with danger.","The people of Lhasa used to keep a wary eye upon the Peak and when it suddenly became hidden in a black haze everyone used to dash for shelter before the whipping, blood-bringing wind caught them.","But not only humans were on the alert: animals also were on the watch, and it was no unusual sight to see horses and dogs leading the humans in the rush for shelter.","Cats were never caught in a storm, and yaks were quite immune."],"vi":["Bên trong ngôi nhà vẫn còn nhiều sự náo nhiệt.","Trà vẫn được tiêu thụ với số lượng khổng lồ, và thức ăn vơi đi nhanh chóng khi những vị khách dự tiệc vào phút chót nạp thêm năng lượng để chuẩn bị cho đêm sắp tới.","Tất cả các phòng đều kín chỗ, và không còn chỗ nào cho tôi.","Trong tâm trạng buồn chán, tôi đi lang thang xung quanh, vu vơ đá vào những hòn đá và bất cứ thứ gì cản đường, nhưng ngay cả điều đó cũng không đem lại niềm hứng khởi nào.","Chẳng ai đoái hoài gì đến tôi, những người khách vừa mệt mỏi vừa vui vẻ, còn những người hầu thì mệt mỏi và cáu kỉnh.","\"Lũ ngựa còn có cảm xúc hơn,\" tôi càu nhàu với chính mình, \"mình sẽ đi ngủ với chúng.\"","Chuồng ngựa ấm áp, và cỏ khô thì mềm mại, nhưng một lúc lâu giấc ngủ vẫn không đến.","Mỗi lần tôi thiu thiu ngủ thì một con ngựa lại huých nhẹ vào tôi, hoặc một tiếng ồn bất thình lình từ ngôi nhà lại đánh thức tôi.","Dần dần những tiếng ồn lắng xuống.","Tôi chống một khuỷu tay nhổm dậy nhìn ra ngoài, những ngọn đèn từng ngọn một chập chờn rồi tắt ngấm vào bóng tối.","Chẳng mấy chốc chỉ còn ánh trăng xanh lạnh lẽo phản chiếu rực rỡ từ những ngọn núi phủ tuyết.","Lũ ngựa ngủ, con thì đứng trên bốn chân, con thì nằm nghiêng một bên.","Tôi cũng ngủ thiếp đi.","Sáng hôm sau tôi bị đánh thức bởi một cú lắc mạnh và một giọng nói cất lên: \"Dậy nào, Tuesday Lobsang.","Tôi phải chuẩn bị ngựa và cậu đang cản đường đấy.\"","Vì vậy tôi đứng dậy và đi vào trong nhà để tìm thức ăn.","Trong nhà có rất nhiều sự bận rộn.","Mọi người đang chuẩn bị rời đi, và mẹ đang lướt nhanh từ nhóm này sang nhóm khác để trò chuyện những lời cuối.","Cha đang bàn luận về việc cải tạo ngôi nhà và khu vườn.","Ông đang nói với một người bạn cũ của mình rằng ông dự định nhập khẩu kính từ Ấn Độ để nhà chúng tôi có những cửa sổ lắp kính.","Ở Tây Tạng không có thủy tinh, không nơi nào trong nước sản xuất được, và chi phí mang từ Ấn Độ sang quả thực rất cao.","Cửa sổ Tây Tạng có những khung gỗ căng lớp giấy phủ sáp dày, cho ánh sáng mờ mờ đi qua nhưng không nhìn xuyên qua được.","Bên ngoài cửa sổ là những cánh cửa chớp bằng gỗ nặng nề, không hẳn để ngăn trộm cắp cho bằng để chặn những hạt sạn cát do những cơn gió mạnh cuốn vào.","Những hạt sạn cát này (đôi khi giống như những viên sỏi nhỏ) sẽ xé toạc bất kỳ cửa sổ nào không được che chắn.","Nó cũng sẽ cứa sâu vào bàn tay và khuôn mặt để trần, và trong mùa gió mạnh, những chuyến đi như vậy đầy rẫy hiểm nguy.","Người dân Lhasa thường cảnh giác dõi mắt nhìn về Đỉnh Núi, và khi đỉnh núi bất thình lình bị che khuất trong làn sương mù đen kịt thì ai nấy đều lao đi tìm chỗ trú trước khi cơn gió quất rát đến tóe máu bắt kịp họ.","Nhưng không chỉ con người mới cảnh giác: loài vật cũng đề phòng, và không có gì lạ khi thấy ngựa và chó dẫn đầu loài người trong cuộc chạy đua tìm nơi trú ẩn.","Mèo không bao giờ bị bão cuốn vào, còn những con bò yak thì hoàn toàn miễn nhiễm."],"ts":[15.84,18.91,27.37,31.29,39.28,46.05,52.43,57.96,64.09,66.59,72.68,78.23,82.44,83.68,89.93,93.31,96.8,98.59,104.34,108.49,115.43,122.26,129.57,137.99,144.55,152.54,163.06,173.16],"vs":[177.5,180.4,190.41,194.68,204.9,212.52,218.82,224.62,232.68,235.1,241.81,248.22,252.96,254.65,261.51,264.87,268.78,271.26,278.05,281.72,290.32,298.05,306.1,315.4,322.93,330.82,344.79,354.97],"e0":8.1,"v0":8.34,"pe":[0,6],"pv":[0,6]},{"te":"With the departure of the last of...","tv":"Khi những vị khách cuối cùng rời...","en":["With the departure of the last of the guests I was called before father who said: \"Go to the shopping centre and buy your needs.","Tzu knows what is required.\"","I thought of the things I would need: a tsampa bowl made of wood, a cup, and a rosary.","The cup would be in three parts: a stand, the cup, and its lid.","This would be of silver.","The rosary would be of wood, with its hundred and eight beads highly polished.","A hundred and eight, the sacred number, also indicates the things which a monk has to remember.","We set off, Tzu on his horse, and I on my pony.","As we left the courtyard we turned right, later turning right again as we left the Ring Road past the Potala to enter the shopping centre.","I looked about me as if seeing the town for the first time.","I was greatly afraid that I was seeing it for the last time!","The shops were crowded with chauffeuring merchants who had just arrived in Lhasa.","Some were bringing tea from China, and others had brought cloth from India.","We made our way through the crowd to the shops we wished to visit; every so often Tzu would call out a greeting to some old friend of former years.","I had to get a robe of russet red.","I was going to have it rather on the large size, not merely because I was growing, but for an equally practical reason.","In Tibet men wear voluminous robes which are tied tightly at the waist.","The upper portion is pulled up and forms a pouch which is the repository for all those items which the Tibetan male finds it necessary to carry.","The average monk, for instance, will carry in this pouch his tsampa bowl, cup, a knife, various amulets, a rosary, a bag of roasted barley and, not infrequently, a supply of tsampa.","But remember, a monk carries upon his person all his worldly possessions."],"vi":["Khi những vị khách cuối cùng rời đi, tôi được gọi tới trước mặt cha, người bảo: \"Hãy đến khu buôn bán và mua những thứ con cần.","Tzu biết những gì là cần thiết.\"","Tôi nghĩ về những món đồ mình sẽ cần: một chiếc bát đựng tsampa bằng gỗ, một chiếc tách và một chuỗi tràng hạt.","Chiếc tách sẽ gồm ba phần: một chiếc đế, chiếc tách và nắp đậy của nó.","Thứ này sẽ làm bằng bạc.","Chuỗi tràng hạt sẽ làm bằng gỗ, với một trăm linh tám hạt được đánh bóng kỹ lưỡng.","Một trăm linh tám, con số thiêng liêng, cũng biểu thị những điều mà một tu sĩ phải ghi nhớ.","Chúng tôi lên đường, Tzu cưỡi ngựa của lão, còn tôi cưỡi con ngựa nhỏ của mình.","Khi rời khỏi sân, chúng tôi rẽ phải, sau đó lại rẽ phải lần nữa khi rời Đường Vành Đai đi qua điện Potala để tiến vào khu buôn bán.","Tôi nhìn quanh như thể lần đầu tiên nhìn thấy thị trấn.","Tôi vô cùng lo sợ rằng mình đang nhìn thấy nó lần cuối cùng!","Các cửa hàng đông nghẹt những thương nhân đang chào mời buôn bán vừa mới đặt chân đến Lhasa.","Vài người mang trà từ Trung Quốc đến, và những người khác mang vải vóc từ Ấn Độ sang.","Chúng tôi len lỏi qua đám đông để đến những cửa tiệm muốn ghé; thỉnh thoảng Tzu lại cất tiếng chào một người bạn cũ từ những năm trước.","Tôi phải mua một bộ áo choàng màu nâu đỏ.","Tôi định may nó hơi rộng một chút, không chỉ vì tôi đang lớn lên, mà còn vì một lý do thực tế không kém.","Ở Tây Tạng, đàn ông mặc những chiếc áo choàng thùng thình được thắt chặt ở thắt lưng.","Phần phía trên được kéo bồng lên tạo thành một chiếc túi rộng, là nơi chứa tất cả những vật dụng mà một nam giới Tây Tạng thấy cần phải mang theo.","Chẳng hạn, một tu sĩ bình thường sẽ mang trong chiếc túi này chiếc bát đựng tsampa, chiếc tách, một con dao, các loại bùa hộ mệnh khác nhau, một chuỗi tràng hạt, một túi lúa mạch rang và, thường xuyên không kém, một phần dự trữ tsampa.","Nhưng hãy nhớ rằng, một tu sĩ mang theo trên mình tất cả của cải trần thế của mình."],"ts":[361.02,368.43,370.64,376.56,380.97,382.79,387.75,393.92,397.76,405.49,409.0,412.71,417.39,422.18,430.95,433.46,440.11,444.63,452.5,464.51],"vs":[469.98,477.72,479.97,487.33,492.15,494.11,499.29,505.38,510.81,519.58,522.94,527.12,532.58,537.93,546.94,549.73,556.79,562.11,571.11,585.57],"e0":170.36,"v0":191.86,"pe":[0,7,14],"pv":[0,7,14]},{"te":"My pathetic little purchases were rigidly supervised...","tv":"Những món đồ mua sắm ít ỏi...","en":["My pathetic little purchases were rigidly supervised by Tzu, who permitted only the barest essentials, and those of merely mediocre quality as befitted a 'poor acolyte'.","They included sandals with yak-leather soles, a small leather bag for roasted barley, a wooden tsampa bowl, wooden cup - not the silver affair I had hoped for!","- and a carving knife.","This, together with a very plain rosary which I had to polish myself, were to be my only possessions.","Father was a millionaire several times over, with huge estates all over the country, with jewels, and indeed much gold.","But I, while I was training, while father lived, I was to be just a very poor monk.","I looked again at the street, at those two-storied buildings with the long, projecting eaves.","I looked again at the shops with the sharks' fins and the saddle covers displayed on the booths outside their doors.","I listened once more to the cheerful banter of the traders and their customers haggling good-naturedly over the prices to be paid.","The street had never looked more attractive and I thought of the fortunate people who saw it every day and would continue to see it every day."],"vi":["Những món đồ mua sắm ít ỏi tội nghiệp của tôi bị lão Tzu giám sát chặt chẽ, người chỉ cho phép mua những thứ tối thiểu nhất, và những thứ đó chỉ có chất lượng xoàng xĩnh cho xứng với một 'tiểu đồng nghèo khó'.","Chúng bao gồm đôi xăng-đan với đế da bò yak, một chiếc túi da nhỏ đựng lúa mạch rang, một chiếc bát đựng tsampa bằng gỗ, chiếc tách bằng gỗ (không phải thứ bằng bạc mà tôi từng hy vọng!)","và một con dao khắc.","Thứ này, cùng với chuỗi tràng hạt rất mộc mạc mà tôi phải tự tay đánh bóng, sẽ là những tài sản duy nhất của tôi.","Cha là một triệu phú gấp nhiều lần, với những điền trang khổng lồ trên khắp đất nước, với ngọc ngà châu báu và quả thực rất nhiều vàng.","Nhưng tôi, trong thời gian tu tập, khi cha còn sống, tôi chỉ là một tu sĩ rất nghèo mà thôi.","Tôi lại nhìn ra đường phố, nhìn những tòa nhà hai tầng với những mái hiên dài nhô ra.","Tôi lại nhìn những cửa hàng bày bán vi cá mập và những tấm trải yên ngựa ở các sạp hàng bên ngoài cửa.","Tôi lắng nghe một lần nữa những lời bông đùa vui vẻ của những người buôn bán và khách hàng của họ đang mặc cả giá cả một cách hòa nhã.","Con phố chưa bao giờ trông hấp dẫn đến thế và tôi nghĩ về những con người may mắn được nhìn thấy nó mỗi ngày và sẽ tiếp tục được nhìn thấy nó mỗi ngày."],"ts":[591.53,602.11,612.45,613.99,620.79,627.44,632.95,638.56,644.98,652.57],"vs":[659.97,673.48,685.16,686.85,694.42,702.8,709.52,714.8,721.23,729.64],"e0":279.92,"v0":313.41,"pe":[0,6],"pv":[0,6]},{"te":"Stray dogs ambled around, sniffing here and...","tv":"Những con chó hoang thả bộ xung...","en":["Stray dogs ambled around, sniffing here and there, exchanging growls, horses neighed softly to each other as they awaited the pleasure of their masters.","Yaks groaned throatily as they meandered through the pedestrian throng.","What mysteries lurked behind those paper-covered windows.","What wonderful stores of goods, from all parts of the world, had passed through those sturdy wooden doors, and what tales those open shutters would tell if they could speak.","All this I gazed upon as upon an old friend.","It did not occur to me that I would ever see these streets again, even though but rarely.","I thought of the things I would have liked to have done, of the things I would have liked to buy.","My reverie was shatteringly interrupted.","A hand immense and menacing descended upon me, caught my ear and twisted it fiercely, while the voice of Tzu bellowed for all the world to hear: \"Come on, Tuesday Lobsang, are you dead on your feet?","I don't know what boys are coming to nowadays.","Wasn't like this when I was a lad.\"","Tzu did not seem to mind if I stayed behind without my ear, or retained it by following him.","There was no choice but to 'come on'.","All the way home Tzu rode ahead, mumbling and moaning about the \"present generation, good-for-nothing lot, bone-idle lay-abouts living in a daze\".","At least there was one bright spot, as we turned into the Lingkhor road there was a quite bitter wind.","Tzu's great bulk ahead of me gave me a sheltered path.","At home, mother had a look at the things which I had bought.","To my regret she agreed that they were good enough.","I had been cherishing the hope that she would overrule Tzu, and say that I could have better quality articles.","So once again my hopes of having a silver cup were shattered and I had to make do with the wooden one turned on a hand-lathe in the bazaars of Lhasa."],"vi":["Những con chó hoang thả bộ xung quanh, hít ngửi chỗ này chỗ kia, gầm gừ với nhau, những chú ngựa hí khẽ với nhau trong khi chờ đợi ý muốn của chủ nhân.","Những con bò yak cất tiếng rống trầm đục từ cổ họng khi chúng lững thững bước qua đám đông người đi bộ.","Biết bao điều bí ẩn đang ẩn nấp đằng sau những khung cửa sổ dán giấy kia.","Biết bao kho hàng hóa tuyệt vời, từ khắp nơi trên thế giới, đã đi qua những cánh cửa gỗ kiên cố ấy, và biết bao câu chuyện mà những cánh cửa chớp mở kia sẽ kể lại nếu chúng biết nói.","Tôi ngắm nhìn tất cả những điều này như ngắm nhìn một người bạn cũ.","Tôi không hề mảy may nghĩ rằng mình sẽ có dịp nhìn lại những con phố này, dù là hiếm hoi.","Tôi nghĩ về những điều tôi từng muốn làm, về những thứ tôi từng muốn mua.","Dòng suy tưởng miên man của tôi bị cắt đứt một cách thô bạo.","Một bàn tay to lớn và đầy đe dọa giáng xuống người tôi, tóm lấy tai tôi và vặn mạnh một cái, trong khi giọng của Tzu gầm lên cho cả thiên hạ cùng nghe: \"Đi mau, Tuesday Lobsang, mày đứng chết trân ở đấy à?","Tao chẳng hiểu tụi trẻ con thời nay rồi sẽ ra cái giống gì nữa.","Thời tao còn là một đứa trẻ thì đâu có như thế này.\"","Tzu dường như chẳng màng đến việc tôi sẽ ở lại mà không còn tai, hay giữ được tai bằng cách đi theo lão.","Chẳng còn lựa chọn nào khác ngoài việc 'đi mau'.","Suốt quãng đường về nhà, Tzu cưỡi ngựa đi trước, càu nhàu và than vãn về \"thế hệ ngày nay, một lũ vô tích sự, bọn lười biếng đến tận xương tủy sống trong mơ màng\".","Ít nhất cũng có một điểm sáng, khi chúng tôi rẽ vào con đường Lingkhor thì có một cơn gió khá buốt giá.","Thân hình đồ sộ của Tzu ở phía trước đã chắn gió cho tôi.","Về đến nhà, mẹ xem qua những món đồ mà tôi đã mua.","Thật đáng tiếc cho tôi, mẹ lại đồng ý rằng chúng đã đủ tốt rồi.","Tôi vốn ấp ủ hy vọng rằng mẹ sẽ bác bỏ ý kiến của Tzu, và bảo rằng tôi có thể có những món đồ chất lượng tốt hơn.","Thế là một lần nữa hy vọng có được chiếc tách bằng bạc của tôi tan thành mây khói, và tôi phải bằng lòng với chiếc tách bằng gỗ được tiện bằng máy tiện tay ở các khu chợ của Lhasa."],"ts":[739.83,749.82,754.3,758.13,768.58,771.9,777.09,781.8,784.62,796.99,799.73,802.13,808.22,810.62,820.35,826.2,830.11,833.57,836.72,842.95],"vs":[851.37,861.08,867.67,872.71,885.85,890.34,896.28,900.88,904.85,918.56,923.15,926.76,933.57,936.58,947.26,954.34,959.05,963.06,967.69,975.61],"e0":348.96,"v0":393.27,"pe":[0,4,16],"pv":[0,4,16],"fig":{"label":"Hình 6","labelEn":"Figure 6","caption":"A street in Lhasa","captionVi":"Một con phố ở Lhasa","image":"figs/fig-06.webp","id":"19ZzZOVoItM51BEMfXq9mixyDFiEGgoB_"}}],"lab":"Chương 3"},{"g":1,"n":3,"title":"Last days at home (2/2)","tv":"Những ngày cuối cùng ở nhà (2/2)","a":{"bi":{"id":"1C2klKA5e8AXuVNHbNaoQI5ETEI_hinKM","f":"03-chapter-three-2.m4a","z":8151583}},"s":[{"te":"Chapter Three: Last days at home (2/2)","tv":"Chương Ba: Những ngày cuối cùng ở nhà (2/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Three, part 2.","Last days at home."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Ba, phần 2.","Những ngày cuối cùng ở nhà."],"ts":[0.0,3.71,5.68],"vs":[7.51,11.28,13.09],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"I was not to be left alone...","tv":"Tôi đã không được để yên trong...","en":["I was not to be left alone for my last week.","Mother dragged me round to the other big houses in Lhasa so that I could pay my respects, not that I was feeling respectful!","Mother revelled in the journeyings, in the interchange of social conversation, and in the polite tittle-tattle which made up the everyday round.","I was bored stiff; to me all this was a genuine ordeal as I was definitely not born with the attributes which make one suffer fools gladly.","I wanted to be out in the open enjoying myself for the few days remaining.","I wanted to be out flying my kites, jumping with my pole, and practicing archery, instead of which I had to be dragged around like a prize yak, being shown off to frumpish old women who had nothing to do all day but to sit on silk cushions and call for a servant in order to gratify their slightest whim.","But it was not only mother who caused me so much heartburning.","Father had to visit the Drebung Lamasery and I was taken along to see the place.","Drebung is the largest lamasery in the world, with its ten thousand monks, its high temples, little stone houses, and terraced buildings rising tier upon tier.","This community was like a walled town, and like a good town, it was self supporting.","Drebung means 'Rice Heap', and from a distance it did look like a heap of rice, with the towers and domes gleaming in the light.","Just at this time I was not in a mood to appreciate architectural beauties: I was feeling distinctly glum at having to waste precious time like this.","Father was busy with the abbot and his assistants, and I, like a waif of the storm, wandered disconsolately around.","It made me shiver with fright when I saw how some of the small novices were treated.","The Rice Heap was really seven lamaseries in one; seven distinct orders, seven separate colleges formed its composition.","It was so large that no one man was in charge.","Fourteen abbots ruled here and stern disciplinarians they were.","I was glad when this \"pleasant jaunt across a sunlit plain\" - to quote father - came to an end, but more glad to know that I was not going to be consigned to Drebung, or to Sera, three miles north of Lhasa."],"vi":["Tôi đã không được để yên trong tuần lễ cuối cùng của mình.","Mẹ kéo tôi đi khắp các dinh thự lớn khác ở Lhasa để tôi có thể bày tỏ lòng kính trọng, dù trong lòng tôi chẳng hề cảm thấy chút kính trọng nào!","Mẹ say sưa với những chuyến đi lại, những cuộc trò chuyện xã giao qua lại, và những lời tán gẫu lịch thiệp vốn tạo nên nếp sống thường nhật.","Tôi chán ngấy; đối với tôi tất cả những điều này thực sự là một cực hình vì tôi dứt khoát không sinh ra với phẩm chất biết kiên nhẫn chịu đựng những kẻ ngu ngốc.","Tôi muốn được ra ngoài trời vui chơi trong vài ngày còn lại.","Tôi muốn được thả diều, nhảy sào và tập bắn cung, thay vì bị kéo đi khắp nơi như một con bò yak đoạt giải, bị đem ra khoe mẽ với những bà lão lôi thôi lếch thếch suốt ngày chẳng có việc gì làm ngoài việc ngồi trên đệm lụa và gọi người hầu để thỏa mãn ý thích bất chợt nhỏ nhặt nhất của họ.","Nhưng không chỉ có mẹ mới gây cho tôi nhiều nỗi phiền muộn đến thế.","Cha phải đến thăm tu viện lama Drebung và tôi được đưa đi cùng để xem nơi này.","Drebung là tu viện lama lớn nhất trên thế giới, với mười nghìn tu sĩ, những ngôi đền cao vút, những ngôi nhà đá nhỏ và những dãy nhà bậc thang tầng tầng lớp lớp.","Cộng đồng này giống như một thị trấn có tường thành bao quanh, và giống như một thị trấn trù phú, nó hoàn toàn tự cung tự cấp.","Drebung có nghĩa là 'Đống Gạo', và nhìn từ xa nó quả thực trông giống như một đống gạo, với những ngọn tháp và mái vòm lấp lánh dưới ánh sáng.","Ngay lúc này tôi chẳng có tâm trạng nào để thưởng ngoạn vẻ đẹp kiến trúc: tôi cảm thấy buồn bực rõ rệt khi phải lãng phí thời gian quý báu như thế này.","Cha bận rộn với vị trụ trì và những người phụ tá của ngài, còn tôi, như một đứa trẻ bơ vơ giữa bão tố, buồn bã đi lang thang xung quanh.","Cảnh tượng một số chú tiểu nhỏ bị đối xử ra sao khiến tôi phải rùng mình vì sợ hãi.","Đống Gạo thực sự là bảy tu viện lama gộp làm một; bảy giáo đoàn riêng biệt, bảy học viện tách biệt tạo nên cơ cấu của nó.","Nó rộng lớn đến mức không một người đơn độc nào có thể gánh vác việc cai quản.","Mười bốn vị trụ trì cùng cai quản nơi đây và họ là những người chấp pháp vô cùng nghiêm khắc.","Tôi mừng khi \"chuyến dạo chơi thú vị băng qua bình nguyên ngập tràn ánh nắng\" này (như lời cha nói) đi đến hồi kết, nhưng càng mừng hơn khi biết rằng mình sẽ không bị đưa vào Drebung, hay tu viện Sera cách ba dặm về phía bắc Lhasa."],"ts":[15.84,18.87,26.1,34.79,43.38,47.86,63.81,67.53,72.52,83.62,88.2,96.05,105.33,112.99,117.81,125.92,129.12,133.17],"vs":[145.51,148.95,159.03,168.06,177.96,181.42,201.07,205.58,211.06,221.33,229.41,238.59,248.16,257.32,263.25,271.7,276.43,282.33],"e0":8.11,"v0":8.33,"pe":[0,6,12],"pv":[0,6,12]},{"te":"At last the week drew to an...","tv":"Cuối cùng thì tuần lễ ấy cũng...","en":["At last the week drew to an end.","My kites were taken from me and given away; my bows and beautifully feathered arrows were broken to signify that I was no longer a child and had no use for such things.","I felt that my heart, too, was being broken, but no one seemed to think that important.","At nightfall father sent for me and I went to his room, with its wonderful decorations, and the old and valuable books lining the walls.","He sat by the side of the main altar, which was in his room, and bade me kneel before him.","This was to be the Ceremony of the Opening of the Book.","In this large volume, some three feet wide by twelve inches long, were recorded all the details of our family for centuries past.","It gave the names of the first of our line, and gave details of the deeds which caused them to be raised to the nobility.","Recorded here were the services we had done for our country and for our Ruler.","Upon the old, yellowed pages I read history.","Now, for the second time, the Book was open for me.","First it had been to record my conception and birth.","Here were the details upon which the astrologers based their forecasts.","Here were the actual charts prepared at the time.","Now I had to sign the Book myself, for tomorrow a new life for me would start when I entered the lamasery.","The heavy carved wooden covers were slowly replaced.","The golden clasps pressing the thick, hand-made sheets of juniper paper were clipped on.","The Book was heavy, even father staggered a little beneath its weight as he rose to replace it in the golden casket which was its protection.","Reverently he turned to lower the casket into the deep stone recess beneath the altar.","Over a small silver brazier he heated wax, poured it upon the stone lid of the recess, and impressed his seal, so that the Book would not be disturbed."],"vi":["Cuối cùng thì tuần lễ ấy cũng đi đến hồi kết.","Những cánh diều của tôi bị tịch thu và đem cho người khác; những cây cung cùng những mũi tên gắn lông vũ tuyệt đẹp của tôi bị bẻ gãy để biểu thị rằng tôi không còn là một đứa trẻ nữa và không còn dùng đến những thứ như vậy.","Tôi cảm thấy trái tim mình dường như cũng đang vỡ vụn, nhưng dường như chẳng ai coi điều đó là quan trọng.","Khi màn đêm buông xuống, cha cho gọi tôi và tôi đi đến phòng của ông, căn phòng với những đồ trang trí tuyệt đẹp và những cuốn sách cổ quý giá xếp dọc các bức tường.","Ông ngồi bên cạnh bàn thờ chính đặt ngay trong phòng mình, và bảo tôi quỳ xuống trước mặt ông.","Đây sẽ là Lễ Mở Cuốn Sách.","Trong cuốn sách lớn này, với khổ rộng chừng ba feet và dài mười hai inch, ghi lại toàn bộ chi tiết về dòng họ chúng tôi suốt nhiều thế kỷ qua.","Nó ghi tên những người đầu tiên thuộc dòng tộc của chúng tôi, và ghi rõ chi tiết những công tích đã giúp họ được phong tước quý tộc.","Nơi đây ghi lại những cống hiến mà chúng tôi đã làm cho đất nước và cho Đức Cai Trị của mình.","Trên những trang giấy cổ ố vàng, tôi đọc lại lịch sử.","Giờ đây, lần thứ hai cuốn Sách được mở ra vì tôi.","Lần đầu tiên là để ghi lại việc thụ thai và ngày chào đời của tôi.","Tại đây có các chi tiết mà những nhà chiêm tinh dựa vào đó để đưa ra dự đoán của mình.","Nơi đây lưu giữ các biểu đồ thực tế đã được lập vào thời điểm đó.","Giờ đây tôi phải tự mình ký tên vào cuốn Sách, vì ngày mai một cuộc sống mới sẽ bắt đầu khi tôi bước vào tu viện lama.","Những tấm bìa gỗ chạm khắc nặng nề được từ từ đậy lại.","Những chiếc móc gài bằng vàng ép chặt các trang giấy dày làm thủ công từ gỗ bách xù được cài vào.","Cuốn Sách rất nặng, ngay cả cha cũng hơi loạng choạng dưới sức nặng của nó khi đứng dậy để đặt nó lại vào chiếc tráp bằng vàng dùng để bảo vệ nó.","Đầy vẻ tôn kính, ông quay lại để hạ chiếc tráp xuống hốc đá sâu bên dưới bàn thờ.","Trên một chiếc lò than nhỏ bằng bạc, ông hơ nóng sáp, đổ lên nắp đá của hốc tường, rồi đóng con dấu của mình lên, để cuốn Sách không bị quấy rầy."],"ts":[297.48,299.83,309.89,315.4,324.07,330.06,333.61,342.08,349.24,353.93,357.08,360.45,363.88,368.37,371.67,378.76,382.32,388.0,396.35,401.57],"vs":[411.1,414.47,428.58,435.69,446.17,451.93,454.04,463.16,470.92,476.92,480.75,484.67,489.0,494.7,499.49,507.85,511.83,518.4,526.88,532.73],"e0":138.38,"v0":160.3,"pe":[0,3,15],"pv":[0,3,15]},{"te":"He turned to me and settled himself...","tv":"Ông quay sang tôi và ngồi thoải...","en":["He turned to me and settled himself comfortably on his cushions.","A touch of a gong at his elbow, and a servant brought him buttered tea.","There was a long silence, and then he told me of the secret history of Tibet; history going back thousands and thousands of years, a story which was old before the Flood.","He told me of the time when Tibet had been washed by an ancient sea, and of how excavations had proved it.","Even now, he said, anyone digging near Lhasa could bring to light fossilised sea-animals and strange shells.","There were artefacts, too, of strange metal and unknown purpose.","Often monks who visited certain caves in the district would discover them and bring them to father.","He showed me some.","Then his mood changed.","\"Because of the Law, to the high-born shall be shown austerity, while to the low shall be shown compassion,\" he said.","\"You will undergo a severe ordeal before you are permitted to enter the lamasery.\"","He enjoined upon me the utter necessity of implicit obedience to all commands which would be given to me.","His concluding remarks were not conducive to a good night's sleep; he said: \"My son, you think I am hard and uncaring, but I care only for the name of the family.","I say to you: if you fail in this test for entry, do not return here.","You will be as a stranger to this household.\"","With that, with no further word, he motioned me to leave him.","Earlier in the evening I had said my farewells to my sister Yaso.","She had been upset, for we had played together so often and she was now but nine years of age, while I would be seven - tomorrow.","Mother was not to be found.","She had gone to bed and I was not able to say good-bye to her.","I made my lonely way to my own room for the last time and arranged the cushions which formed my bed.","I lay down, but not to sleep.","For a very long time I lay there thinking of the things my father had told me that night.","Thinking of the strong dislike father had for children, and thinking of the dreaded morrow when for the first time I would sleep away from home.","Gradually the moon moved across the sky.","Outside a night bird fluttered on the window sill.","From the roof above came the flap-flap of prayer-flags slapping against bare wooden poles.","I fell asleep, but as the first feeble rays of the sun replaced the light of the moon, I was awakened by a servant and given a bowl of tsampa and a cup of buttered tea.","As I was eating this meager fare, Tzu bustled into the room.","\"Well, boy,\" he said, \"our ways part.","Thank goodness for that.","Now I can go back to my horses.","But acquit yourself well; remember all that I have taught you.\"","With that he turned upon his heel and left the room."],"vi":["Ông quay sang tôi và ngồi thoải mái trên những chiếc đệm của mình.","Một tiếng gõ nhẹ vào chiếc cồng đặt cạnh khuỷu tay, và một người hầu mang trà bơ đến cho ông.","Một khoảng im lặng kéo dài trôi qua, rồi ông kể cho tôi nghe về lịch sử bí mật của Tây Tạng; một lịch sử lùi xa hàng ngàn hàng vạn năm, một câu chuyện đã có từ trước trận Đại Hồng Thủy.","Ông kể cho tôi về thời kỳ mà Tây Tạng từng bị một vùng biển cổ đại bao phủ, và các cuộc khai quật đã chứng minh điều đó ra sao.","Ngay cả bây giờ, ông nói, bất kỳ ai đào bới gần Lhasa cũng có thể làm lộ ra những hóa thạch động vật biển và những vỏ sò kỳ lạ.","Ở đó cũng có những cổ vật bằng thứ kim loại kỳ lạ với mục đích sử dụng chưa ai biết tới.","Thường thì các tu sĩ khi ghé thăm những hang động nào đó trong vùng sẽ phát hiện ra chúng và đem về cho cha.","Ông cho tôi xem một vài món.","Sau đó tâm trạng của ông thay đổi.","\"Bởi vì theo Luật Pháp, kẻ sinh ra nơi quyền quý phải chịu sự khắc nghiệt, trong khi kẻ thấp hèn lại được ban lòng từ bi,\" ông nói.","\"Con sẽ phải trải qua một thử thách cam go trước khi được phép bước vào tu viện lama.\"","Ông căn dặn tôi về sự cần thiết tuyệt đối của việc phải phục tùng vô điều kiện mọi mệnh lệnh đưa ra cho tôi.","Những lời kết của ông không giúp gì cho một giấc ngủ ngon; ông nói: \"Con trai ta, con nghĩ ta nghiêm khắc và vô tâm, nhưng ta chỉ quan tâm đến thanh danh của dòng tộc.","Ta nói cho con hay: nếu con trượt trong kỳ sát hạch nhập môn này, đừng quay lại đây nữa.","Con sẽ bị coi như một người xa lạ đối với gia đình này.\"","Dứt lời, không nói thêm câu nào nữa, ông ra hiệu cho tôi rời đi.","Vào đầu buổi tối tôi đã nói lời chia tay với chị Yaso.","Chị đã rất buồn, vì chúng tôi thường chơi cùng nhau, và chị giờ đây mới chín tuổi, còn tôi thì ngày mai mới tròn bảy tuổi.","Không tìm thấy Mẹ đâu cả.","Mẹ đã đi ngủ và tôi không thể nói lời tạm biệt với bà.","Tôi lủi thủi đi về phòng riêng của mình lần cuối cùng và sắp xếp lại những chiếc đệm tạo thành giường ngủ.","Tôi nằm xuống, nhưng không ngủ được.","Suốt một thời gian rất dài tôi nằm đó nghĩ về những điều cha đã nói với tôi đêm ấy.","Nghĩ về sự chán ghét mãnh liệt mà cha dành cho trẻ con, và nghĩ về ngày mai đáng sợ khi lần đầu tiên tôi sẽ phải ngủ xa nhà.","Vầng trăng dần dần di chuyển ngang qua bầu trời.","Bên ngoài, một cánh chim đêm đập cánh trên bậu cửa sổ.","Từ trên mái nhà vọng xuống tiếng phành phạch của những lá cờ cầu nguyện đập vào những cây cột gỗ trơ trụi.","Tôi chìm vào giấc ngủ, nhưng khi những tia nắng yếu ớt đầu tiên của mặt trời thay thế ánh trăng, tôi được một người hầu đánh thức và đưa cho một bát tsampa cùng một tách trà bơ.","Khi tôi đang ăn bữa ăn đạm bạc này, Tzu tất tả bước vào phòng.","\"Này, cậu bé,\" lão nói, \"đường ai nấy đi rồi đấy.","Tạ ơn trời đất vì điều đó.","Giờ ta có thể quay về với lũ ngựa của mình.","Nhưng hãy thể hiện cho tốt; hãy nhớ lấy tất cả những gì ta đã dạy cho cậu.\"","Dứt lời, lão quay gót bước ra khỏi phòng."],"ts":[543.24,547.23,552.01,562.24,568.63,575.48,579.97,585.66,587.16,589.24,596.61,601.78,608.15,617.95,623.15,626.19,630.85,635.18,642.79,644.9,648.77,654.85,657.1,662.07,670.24,673.27,676.62,682.12,692.14,696.51,699.99,701.58,703.88,708.18],"vs":[711.78,716.06,722.19,734.29,742.4,751.67,758.04,765.02,767.12,770.21,778.48,784.11,791.06,801.88,808.11,811.95,817.15,821.51,829.47,831.71,835.93,842.39,844.72,849.98,858.13,861.29,865.0,871.98,883.02,887.53,891.11,893.54,896.58,901.64],"e0":252.6,"v0":292.44,"pe":[0,9,16],"pv":[0,9,16]},{"te":"Although I did not appreciate it at...","tv":"Dù lúc đó tôi không nhận ra...","en":["Although I did not appreciate it at the time, this was the kindest method.","Emotional farewells would have made it very much more difficult for me to leave home - for the first time, for ever, as I thought.","If mother had been up to see me off then no doubt I should have tried to persuade her to allow me to remain at home.","Many Tibetan children have quite soft lives, mine was hard by any standard, and the lack of farewells, as I later found, was on father's order, so that I should learn discipline and firmness early in life.","I finished my breakfast, tucked my tsampa bowl and cup into the front of my robe, and rolled a spare robe and a pair of felt boots into a bundle.","As I crossed the room a servant bade me go softly and not waken the sleeping household.","Down the corridor I went.","The false dawn had been replaced by the darkness that comes before the true dawn as I made my way down the steps and on to the road.","So I left my home.","Lonely, frightened, and sick at heart."],"vi":["Dù lúc đó tôi không nhận ra, nhưng đây lại là phương cách nhân từ nhất.","Những lời từ biệt đầy cảm xúc hẳn sẽ khiến việc rời xa mái nhà của tôi trở nên khó khăn hơn rất nhiều (lần đầu tiên, và mãi mãi, như tôi từng nghĩ).","Nếu mẹ thức dậy để tiễn tôi thì chắc chắn tôi đã cố thuyết phục bà cho phép tôi ở lại nhà.","Nhiều trẻ em Tây Tạng có cuộc sống khá êm ấm, còn cuộc đời tôi thì vô cùng khắc nghiệt theo bất kỳ tiêu chuẩn nào, và sự thiếu vắng những lời từ biệt, như sau này tôi mới biết, là do mệnh lệnh của cha, để tôi sớm học được kỷ luật và sự kiên định trong đời.","Tôi ăn xong bữa sáng, nhét chiếc bát đựng tsampa và chiếc tách vào vạt trước áo choàng của mình, rồi cuộn một chiếc áo choàng dự phòng cùng một đôi ủng dạ thành một bọc nhỏ.","Khi tôi bước qua căn phòng, một người hầu nhắc tôi đi nhẹ chân và đừng đánh thức cả nhà đang ngủ.","Tôi bước xuống hành lang.","Rạng đông giả đã được thay thế bằng bóng tối trước lúc hừng đông thực sự khi tôi bước xuống các bậc thang rồi đi ra đường.","Thế là tôi rời khỏi ngôi nhà của mình.","Đơn độc, sợ hãi và trĩu nặng âu lo trong lòng."],"ts":[905.63,910.14,918.0,924.23,936.66,945.25,950.63,952.57,960.06,961.72],"vs":[965.5,969.85,980.29,986.21,1002.81,1013.82,1020.27,1022.03,1029.41,1032.05],"e0":421.74,"v0":486.29,"pe":[0,4],"pv":[0,4]}],"lab":"Chương 3"},{"g":1,"n":4,"title":"At the temple gates (1/3)","tv":"Trước cổng tu viện (1/3)","a":{"bi":{"id":"1RQXRiT6M8mER2x0lyfqyrxp-goOfl_Lo","f":"04-chapter-four-1.m4a","z":10796492}},"s":[{"te":"Chapter Four: At the temple gates (1/3)","tv":"Chương Bốn: Trước cổng tu viện (1/3)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Four, part 1.","At the temple gates."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Bốn, phần 1.","Trước cổng tu viện."],"ts":[0.0,3.71,5.61],"vs":[7.33,11.23,12.93],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"The road led straight ahead to Chakpori...","tv":"Con đường dẫn thẳng tới tu viện...","en":["The road led straight ahead to Chakpori Lamasery, the Temple of Tibetan Medicine.","A hard school, this!","I walked the miles as the day grew lighter and at the gate leading to the entrance compound I met two others, who also desired admission.","We warily looked each other over, and I think that none of us was much impressed by what we saw in the others.","We decided that we would have to be sociable if we were going to endure the same training.","For some time we knocked timidly, and nothing happened.","Then one of the others stooped and picked up a large stone and really did make enough noise to attract attention.","A monk appeared, waving a stick which to our frightened eyes looked as large as a young tree.","\"What do you young devils want?\"","he exclaimed.","\"Do you think that I have nothing better to do than answer the door to such as you?\"","\"We want to be monks,\" I replied.","\"You look more like monkeys to me,\" he said.","\"Wait there and do not move, the Master of the Acolytes will see you when he is ready.\"","The door slammed shut, nearly knocking one of the other boys flat on his back, he having moved incautiously near.","We sat upon the ground, our legs were tired with standing.","People came to the lamasery, and went.","The pleasant smell of food was wafted to us through a small window, tantalising us with the thought of satisfying our growing hunger.","Food, so near, yet so utterly unattainable.","At last the door was flung open with violence, and a tall, skinny man appeared in the opening.","\"Well!\"","he roared.","\"And what do you miserable scamps want?\"","\"We want to be monks,\" we said.","\"Goodness me,\" he exclaimed.","\"What garbage is coming to the lamasery nowadays!\"","He beckoned us to enter the vast walled enclosure which was the perimeter of the lamasery grounds.","He asked us what we were, who we were, even why we were!","We gathered, without difficulty, that he was not at all impressed with us.","To one, the son of a herdsman, he said: \"Enter quickly, if you can pass your tests you can stay.\"","To the next: \"You, boy.","What did you say?","Son of a butcher?","A cutter-up of flesh?","A transgressor of the Laws of Buddha?","And you come here?","Be off with you, quickly, or I will have you flogged round the road.\"","The poor wretched boy forgot his tiredness in a sudden burst of speed as the monk lunged at him.","Wheeling in a flash he leaped forward, leaving little scuffs of disturbed dust as his feet touched the ground in his hurry."],"vi":["Con đường dẫn thẳng tới tu viện Chakpori, Ngôi Đền Y Học Tây Tạng.","Quả là một ngôi trường khắc nghiệt!","Tôi rảo bước qua nhiều dặm đường khi trời dần sáng rõ hơn, và tại cánh cổng dẫn vào khu vực lối vào, tôi gặp hai người khác cũng mong muốn được gia nhập.","Chúng tôi dè dặt nhìn nhau từ đầu đến chân, và tôi nghĩ rằng chẳng ai trong chúng tôi thấy mấy ấn tượng về những gì nhìn thấy ở người kia.","Chúng tôi quyết định rằng mình sẽ phải hòa đồng nếu muốn cùng nhau trải qua khóa đào tạo này.","Suốt một lúc lâu chúng tôi rụt rè gõ cửa, nhưng chẳng có chuyện gì xảy ra.","Rồi một trong hai người kia cúi xuống nhặt một hòn đá lớn và thực sự đã gây ra đủ tiếng động để thu hút sự chú ý.","Một tu sĩ xuất hiện, vung vẩy một cây gậy mà trước đôi mắt sợ hãi của chúng tôi trông to lớn như một cái cây non.","\"Lũ quỷ nhỏ các ngươi muốn gì?\"","ông quát lớn.","\"Các ngươi tưởng ta không có việc gì tốt hơn để làm ngoài việc ra mở cửa cho lũ như các ngươi sao?\"","\"Chúng con muốn trở thành tu sĩ,\" tôi đáp.","\"Ta thấy các ngươi trông giống lũ khỉ hơn đấy,\" ông nói.","\"Đứng đợi ở đó và không được nhúc nhích, Thầy Quản Tiểu Đồng sẽ gặp các ngươi khi ngài sẵn sàng.\"","Cánh cửa đóng sầm lại, suýt nữa đánh ngã ngửa một đứa trong bọn, do cậu ta bất cẩn tiến lại quá gần.","Chúng tôi ngồi bệt xuống đất, đôi chân mỏi nhừ vì phải đứng.","Mọi người đến tu viện lama rồi lại đi.","Mùi thơm dễ chịu của thức ăn thoang thoảng bay tới chỗ chúng tôi qua một ô cửa sổ nhỏ, trêu ngươi chúng tôi với ý nghĩ làm dịu cơn đói cồn cào đang ngày một tăng.","Thức ăn ở quá gần, vậy mà lại hoàn toàn không thể chạm tới.","Cuối cùng cánh cửa bật mở một cách dữ dội, và một người đàn ông cao gầy xuất hiện nơi ngưỡng cửa.","\"Sao!\"","ông gầm lên.","\"Lũ ranh con khốn khổ các ngươi muốn gì?\"","\"Chúng con muốn làm tu sĩ,\" chúng tôi đáp.","\"Trời đất ơi,\" ông thốt lên.","\"Thời buổi này rác rưởi gì cũng mò đến tu viện lama thế này!\"","Ông vẫy tay bảo chúng tôi bước vào khu đất rộng lớn có tường bao quanh, tức toàn bộ khuôn viên tu viện lama.","Ông hỏi chúng tôi là ai, thuộc thành phần nào, thậm chí tại sao chúng tôi lại có mặt trên đời!","Chúng tôi hiểu ngay, không chút khó khăn, rằng ông chẳng hề có chút ấn tượng tốt đẹp nào về chúng tôi.","Với một đứa, con trai của một người chăn gia súc, ông bảo: \"Vào mau, nếu qua được các bài kiểm tra thì mày được ở lại.\"","Với đứa kế tiếp: \"Còn mày, thằng nhóc kia.","Mày vừa nói gì?","Con trai của một tên đồ tể ư?","Một kẻ xẻ thịt chúng sinh?","Một kẻ phạm vào Giới Luật của Đức Phật?","Thế mà mày dám đến đây sao?","Cút xéo ngay lập tức, nếu không ta sẽ cho người đánh roi mày chạy quanh đường phố.\"","Đứa bé khốn khổ tội nghiệp quên cả mệt mỏi lao vút đi với tốc độ bất ngờ khi vị tăng sĩ chực lao về phía nó.","Xoay người trong chớp mắt, nó nhảy chồm về phía trước, để lại những vệt bụi tung lên khi đôi chân cuống cuồng chạm đất trong cơn hối hả."],"ts":[15.37,20.7,22.27,30.31,36.69,42.16,45.8,51.8,57.87,60.08,61.37,66.1,69.01,72.2,77.57,85.15,89.15,91.97,100.04,103.95,110.26,111.22,112.25,114.96,117.62,120.04,123.49,129.35,132.98,137.92,144.8,147.2,148.49,150.16,151.91,154.73,156.08,160.35,166.32],"vs":[173.93,178.53,180.57,189.63,198.12,204.28,209.46,217.14,224.59,226.8,228.1,234.62,237.54,241.21,247.58,254.72,258.75,261.55,271.96,276.82,283.21,284.09,285.31,288.08,290.95,293.28,298.05,305.23,311.33,317.83,325.57,328.42,329.81,332.19,334.22,336.68,338.78,343.79,351.43],"e0":7.93,"v0":8.04,"pe":[0,5,19],"pv":[0,5,19],"fig":{"label":"Hình 7","labelEn":"Figure 7","caption":"Chakpori, on the Iron Mountain","captionVi":"Chakpori trên Núi Sắt","image":"figs/fig-07.webp","id":"1FdweR5ZKxd7aXlfuQV7g17qw1_0FLyGe"}},{"te":"Now I was left, alone on my...","tv":"Giờ đây chỉ còn lại mình tôi...","en":["Now I was left, alone on my seventh birthday.","The gaunt monk turned his fierce gaze in my direction, almost causing me to shrivel on the spot with fright.","He twitched his stick menacingly \"And you?","What have we here?","Oho!","A young prince who wants to turn religious.","We must see what you are made of first, my fine fellow.","See what kind of stuffing you have; this is not the place for soft and pampered princelings.","Take forty paces backwards and sit in the attitude of contemplation until I tell you otherwise, and do not move an eyelash!\"","With that he turned abruptly and went away.","Sadly I picked up my pathetic little bundle, and took the forty steps back.","On my knees I went, then sat cross-legged as commanded.","So I sat throughout the day.","Unmoving.","The dust blew against me, forming little mounds in the clips of my upturned hands, piling on my shoulders and lodging in my hair.","As the sun began to fade my hunger increased and my throat was wracked with the harshness of thirst, for I had had no food or drink since the first fight of dawn.","Passing monks, and there were many, took no heed.","Wandering dogs paused a while to sniff curiously, then they too went away.","A gang of small boys came past.","One idly flipped a stone in my direction.","It struck the side of my head and caused the blood to flow.","But I did not stir.","I was afraid to.","If I failed my endurance test my father would not allow me to enter what had been my home.","There was nowhere for me to go.","Nothing that I could do.","I could only remain motionless, aching in every muscle, stiff in every joint.","The sun hid behind the mountains and the sky became dark.","The stars shone bright against the blackness of the sky.","From the lamasery windows thousands of little butter lamps flickered into flame.","A chill wind, the leaves of the willows hissed and rattled, and about me there were all the faint sounds which go to make the strange noises of the night."],"vi":["Giờ đây chỉ còn lại mình tôi, cô độc trong ngày sinh nhật thứ bảy của mình.","Vị tăng sĩ gầy gò hướng ánh nhìn hung dữ về phía tôi, suýt nữa làm tôi co rúm lại tại chỗ vì sợ hãi.","Ông giật giật cây gậy đầy đe dọa: \"Còn mày?","Chúng ta có gì ở đây nào?","Ồ hô!","Một vương tử trẻ muốn đi tu cơ đấy.","Trước tiên ta phải xem mày làm bằng thứ gì đã, anh bạn nhỏ ạ.","Xem bản lĩnh của mày ra sao; nơi đây không phải là chỗ cho những vương tử non nớt được nuông chiều.","Hãy lùi lại bốn mươi bước và ngồi theo tư thế quán tưởng cho đến khi ta bảo khác, và không được chớp một sợi lông mi!\"","Dứt lời, ông quay ngoắt người bước đi.","Buồn bã, tôi nhặt bọc đồ nhỏ bé tội nghiệp của mình lên, và lùi lại bốn mươi bước.","Tôi quỳ xuống, rồi ngồi khoanh chân như đã được lệnh.","Thế là tôi ngồi suốt cả ngày.","Bất động.","Bụi thổi thốc vào tôi, đọng thành những ụ nhỏ trong lòng bàn tay ngửa lên, chất đống trên vai và vướng vào tóc tôi.","Khi mặt trời bắt đầu lặn, cơn đói cồn cào tăng lên và cổ họng tôi bị cơn khát dữ dội thiêu đốt, vì tôi chưa có hạt cơm giọt nước nào kể từ ánh sáng đầu tiên của buổi rạng đông.","Các vị tăng sĩ đi ngang qua, mà có rất nhiều người, chẳng ai đoái hoài gì đến tôi.","Những con chó đi hoang dừng lại chốc lát để hít ngửi tò mò, rồi chúng cũng bỏ đi.","Một đám trẻ con đi ngang qua.","Một đứa buông tay ném một hòn đá về phía tôi.","Hòn đá đập vào một bên đầu tôi và làm máu chảy ra.","Nhưng tôi không hề cựa quậy.","Tôi sợ phải làm thế.","Nếu tôi thi trượt bài sát hạch về sức chịu đựng này, cha sẽ không cho phép tôi bước chân vào nơi từng là nhà của mình nữa.","Chẳng có nơi nào cho tôi đi.","Chẳng có điều gì tôi có thể làm được.","Tôi chỉ có thể ngồi bất động, đau nhức từng thớ cơ, cứng đờ từng khớp xương.","Mặt trời khuất sau những rặng núi và bầu trời trở nên tối sẫm.","Những vì sao tỏa sáng lấp lánh trên nền trời đen thẫm.","Từ những khung cửa sổ của tu viện lama, hàng ngàn ngọn đèn bơ nhỏ bé bập bùng thắp sáng.","Một cơn gió lạnh thổi qua, lá liễu xào xạc rít lên, và quanh tôi là tất cả những âm thanh khe khẽ hòa quyện tạo nên những tiếng động kỳ lạ của màn đêm."],"ts":[360.58,364.39,371.17,374.23,375.63,376.44,379.35,382.92,388.46,396.18,399.21,404.34,408.65,410.68,411.82,420.14,429.38,433.3,438.52,440.99,444.03,447.6,449.25,450.76,455.96,458.1,459.88,466.31,470.1,473.83,478.8],"vs":[487.8,492.62,500.12,503.07,505.2,506.19,508.79,513.17,519.44,526.9,529.81,535.47,539.41,541.52,542.56,550.19,561.89,567.98,573.47,575.75,578.83,582.77,584.89,586.71,594.42,596.51,599.04,604.57,609.38,612.97,618.71],"e0":167.09,"v0":194.69,"pe":[0,27],"pv":[0,27]},{"te":"I still remained motionless for the strongest...","tv":"Tôi vẫn ngồi bất động vì lý...","en":["I still remained motionless for the strongest of reasons.","I was too frightened to move and I was very stiff.","Presently came the soft sush-sush of approaching monks' sandals slithering over the gritty way; the steps of an old man feeling his way in the darkness.","A form loomed up before me, the form of an old monk bent and gnarled with the passage of austere years.","His hands shook with age, a matter of some concern to me when I saw that he was spilling the tea he was carrying in one hand.","In the other hand he held a small bowl of tsampa.","He passed them to me.","At first I made no move to take them.","Divining my thoughts, he said: \"Take them, my son, for you can move during the hours of darkness.\"","So I drank the tea and transferred the tsampa to my own bowl.","The old monk said, \"Now sleep, but at the first rays of the sun take your stance here in the same position, for this is a test, and is not the wanton cruelty which you may now consider it to be.","Only those who pass this test can aspire to the higher ranks of our Order.\"","With that he gathered up the cup and the bowl and went away.","I stood and stretched my legs, then lay upon my side and finished the tsampa.","Now I was really tired, so scooping a depression in the ground to accommodate my hip bone, and placing my spare robe beneath my head, I lay down.","My seven years had not been easy years.","At all times father had been strict, frightfully strict, but even so this was my first night away from home and the whole day had been spent in one position, hungry, thirsty, and motionless.","I had no idea of what the morrow would bring, or what more would be demanded of me.","But now I had to sleep alone beneath the frosty sky, alone with my terror of the darkness, alone with my terrors of the days to come."],"vi":["Tôi vẫn ngồi bất động vì lý do hết sức chính đáng.","Tôi quá sợ hãi không dám cựa quậy và người tôi đã cứng đờ.","Chẳng bao lâu sau vang lên tiếng sột soạt khẽ khàng của đôi dép tu sĩ đang lướt trên con đường đầy sạn cát; bước chân của một ông lão đang lần mò đường đi trong bóng tối.","Một bóng người hiện ra lờ mờ trước mặt tôi, dáng hình của một lão tăng còng lưng và gầy guộc vì những năm tháng tu hành khổ hạnh.","Đôi tay ông run rẩy vì tuổi tác, một điều khiến tôi có phần lo lắng khi thấy ông làm sánh trà đang cầm trên một tay.","Tay kia ông cầm một bát tsampa nhỏ.","Ông đưa chúng cho tôi.","Lúc đầu tôi không dám đưa tay ra nhận.","Đoán biết được ý nghĩ của tôi, ông bảo: \"Cầm lấy đi, con, vì con có thể cử động trong những giờ đêm tối.\"","Thế là tôi uống cạn bát trà và chuyển phần tsampa vào chiếc bát của riêng mình.","Vị sư già nói: \"Bây giờ hãy ngủ đi, nhưng khi những tia nắng đầu tiên của mặt trời xuất hiện, hãy ngồi lại vào vị trí này với đúng tư thế đó, vì đây là một thử thách chứ không phải sự tàn nhẫn vô cớ như con có thể đang nghĩ lúc này đâu.","Chỉ những ai vượt qua bài sát hạch này mới có thể hy vọng đạt tới những phẩm trật cao hơn trong Tăng đoàn của chúng ta.\"","Dứt lời, ông thu lại chiếc tách và chiếc bát rồi rời đi.","Tôi đứng dậy duỗi chân, rồi nằm nghiêng một bên và ăn nốt phần tsampa.","Giờ thì tôi đã thực sự mệt lả, nên sau khi bới một chỗ trũng trên mặt đất cho vừa xương hông và đặt chiếc áo choàng dự phòng dưới đầu, tôi nằm xuống.","Bảy năm đầu đời của tôi không phải là những năm tháng êm đềm.","Cha lúc nào cũng nghiêm khắc, nghiêm khắc đến đáng sợ, nhưng dẫu vậy đây vẫn là đêm đầu tiên tôi xa nhà và cả một ngày dài tôi đã phải ngồi nguyên một tư thế, đói khát và bất động.","Tôi không biết ngày mai sẽ mang lại điều gì, hay người ta sẽ còn đòi hỏi ở tôi những gì nữa.","Nhưng giờ đây tôi phải ngủ một mình dưới bầu trời giá buốt, cô độc với nỗi kinh hoàng bóng tối, cô độc với những nỗi sợ hãi về những ngày tháng sắp tới."],"ts":[629.32,633.22,636.31,645.42,652.27,660.01,663.26,664.86,667.41,673.9,677.72,689.55,694.19,697.9,703.26,712.48,715.36,727.28,732.38],"vs":[741.41,745.06,749.5,760.41,768.51,775.86,778.71,780.42,783.15,790.39,795.21,810.13,817.69,821.79,826.32,836.76,840.84,852.55,858.42],"e0":294.91,"v0":336.21,"pe":[0,15],"pv":[0,15]},{"te":"It seemed that I had hardly closed...","tv":"Dường như tôi vừa mới chợp mắt...","en":["It seemed that I had hardly closed my eyes before the sound of a trumpet awakened me.","Opening my eyes, I saw that it was the false dawn, with the first light of the approaching day reflected against the skies behind the mountains.","Hurriedly I sat up and resumed the posture of contemplation.","Gradually the lamasery ahead of me awoke to life.","First there had been the air of a sleeping town, a dead, inert hulk.","Next, a gentle sighing, as of a sleeper awakening.","It grew to a murmur and developed to a deep hum, like the drone of bees on a hot summer's day.","Occasionally there was the call of a trumpet, like the muted chirp of a distant bird, and the deep growl of a conch, like a bullfrog calling in a marsh.","As the light increased, little groups of shaven heads passed and repassed behind the open windows, windows which in the earlier pre-dawn light had looked like the empty eye-sockets of a clean-picked skull.","The day grew older, and I grew stiffer, but I dared not move; I dared not fall asleep, for if I moved and failed my test, then I had nowhere to go.","Father had made it very clear that if the lamasery did not want me, then nor did he.","Little groups of monks came out of the various buildings, going about their mysterious businesses.","Small boys wandered around, sometimes kicking a shower of dust and small stones in my direction, or making ribald remarks.","As there was no response from me they soon tired of the abortive sport and went away in search of more co-operative victims.","Gradually, as the light at eventide began to fail, the little butter-lamps again flickered into life within the lamasery buildings.","Soon the darkness was relieved merely by the faint star-glow, for this was the time when the moon rose late.","In our saying, the moon was now young and could not travel fast."],"vi":["Dường như tôi vừa mới chợp mắt thì tiếng tù và đã đánh thức tôi dậy.","Mở mắt ra, tôi thấy đó mới là rạng đông giả, với ánh sáng đầu tiên của ngày đang đến phản chiếu lên nền trời phía sau những rặng núi.","Tôi vội vàng ngồi dậy và trở lại tư thế quán tưởng.","Dần dần tu viện lama phía trước tôi bắt đầu bừng tỉnh.","Thoạt tiên nơi đây mang vẻ tĩnh lặng của một thị trấn đang say ngủ, một khối xác ỳ ạch, bất động.","Tiếp theo là một tiếng thở dài nhè nhẹ, như tiếng người đang ngủ thức giấc.","Nó lớn dần thành tiếng xì xào rồi phát triển thành một tiếng râm ran trầm đục, như tiếng ong vo ve trong một ngày hè nóng bức.","Thỉnh thoảng có tiếng tù và cất lên, như tiếng hót yếu ớt của một chú chim đằng xa, và tiếng rống trầm của tù và vỏ ốc, như tiếng ếch ương kêu trong đầm lầy.","Khi ánh sáng rạng tỏ hơn, từng nhóm đầu cạo nhẵn thó qua lại phía sau những khung cửa sổ để mở, những cửa sổ mà trong ánh sáng lờ mờ trước bình minh trông giống như những hốc mắt rỗng của một chiếc sọ người khô khốc.","Ngày càng trôi về chiều, và người tôi càng cứng đờ ra, nhưng tôi không dám cựa quậy; tôi không dám ngủ thiếp đi, vì nếu tôi nhúc nhích và trượt bài sát hạch thì tôi chẳng còn nơi nào để về.","Cha đã nói rất rõ ràng rằng nếu tu viện lama không cần tôi thì ông cũng chẳng cần tôi nữa.","Từng nhóm nhỏ các vị tăng sĩ bước ra từ những tòa nhà khác nhau, đi làm những công việc bí ẩn của họ.","Những đứa trẻ lang thang xung quanh, thỉnh thoảng đá một luồng bụi và những viên đá nhỏ về phía tôi, hoặc buông những lời lẽ thô tục.","Vì tôi không hề phản ứng gì, chẳng mấy chốc chúng đã chán trò tiêu khiển vô bổ này và bỏ đi tìm những nạn nhân biết hợp tác hơn.","Dần dần, khi ánh sáng buổi hoàng hôn bắt đầu tàn lụi, những ngọn đèn bơ nhỏ bé lại bập bùng thắp sáng bên trong các tòa nhà của tu viện lama.","Chẳng mấy chốc bóng tối chỉ còn được ánh sao le lói xoa dịu, vì đây là thời điểm trăng mọc muộn.","Theo cách nói của chúng tôi, mặt trăng lúc này còn non nớt và không thể đi nhanh được."],"ts":[868.61,873.86,882.81,886.87,890.51,895.86,900.57,906.99,916.6,928.47,937.97,943.7,949.62,957.78,964.45,972.59,979.32],"vs":[983.5,988.38,996.92,1000.52,1004.34,1010.65,1015.43,1023.44,1033.7,1047.87,1059.7,1065.91,1072.78,1080.72,1089.13,1097.93,1104.3],"e0":407.6,"v0":463.41,"pe":[0,9],"pv":[0,9]},{"te":"I became sick with apprehension; was I...","tv":"Tôi đâm ra lo sợ đến phát...","en":["I became sick with apprehension; was I forgotten?","Was this another test, one in which I had to be deprived of all food?","Throughout the long day I had not stirred, and now I was faint with hunger.","Suddenly hope flared in me, and I almost jumped to my feet.","There was a shuffling noise and a dark outline approached.","Then I saw that it was a very large black mastiff dragging something along.","He took no notice of me, but went on his nocturnal mission quite uncaring of my plight.","My hopes fell; I could have wept.","To prevent myself being so weak I reminded myself that only girls and women were as stupid as that.","At last I heard the old man approaching.","This time he gazed more benignly upon me and said: \"Food and drink, my son, but the end is not yet.","There is still the morrow, so take care that you do not move, for so very many fail at the eleventh hour.\"","With those words he turned and went away.","While he was speaking I had drunk the tea, and again transferred the tsampa to my own bowl.","Again I lay down, certainly no happier than the night before.","As I lay there I wondered at the injustice of it; I did not want to be a monk of any sect, shape, or size.","I had no more choice than a pack animal being driven over a mountain pass.","And so I fell asleep.","The next day, the third day, as I sat in my attitude of contemplation, I could feel myself becoming weaker, and giddy.","The lamasery seemed to swim in a miasma compounded of buildings, bright coloured lights, purple patches, with mountains and monks liberally interspersed.","With a determined effort I managed to shake off this attack of vertigo.","It really frightened me to think that I might fail now, after all the suffering I had had.","By now the stones beneath me seemed to have grown knife edges which chafed me in inconvenient places.","In one of my lighter moments I thought how glad I was that I was not a hen hatching eggs, and compelled to sit even longer than I."],"vi":["Tôi đâm ra lo sợ đến phát ốm; liệu tôi có bị lãng quên không?","Phải chăng đây là một bài thử thách khác, bài thử thách mà tôi phải chịu nhịn ăn hoàn toàn?","Suốt cả một ngày dài tôi đã không hề cựa quậy, và giờ đây tôi lả đi vì đói.","Đột nhiên hy vọng bùng lên trong tôi, và tôi suýt nữa nhảy chồm dậy.","Có tiếng chân lê bước sột soạt và một bóng đen tiến lại gần.","Rồi tôi nhận ra đó là một con chó ngao đen rất lớn đang tha theo thứ gì đó.","Nó chẳng đoái hoài gì đến tôi, cứ thế tiếp tục sứ mệnh ban đêm của mình mà hoàn toàn không bận tâm đến tình cảnh khốn khổ của tôi.","Hy vọng của tôi sụp đổ; tôi suýt nữa đã bật khóc.","Để ngăn mình không yếu mềm như thế, tôi tự nhắc nhở bản thân rằng chỉ có đàn bà con gái mới ngốc nghếch như vậy.","Cuối cùng tôi cũng nghe thấy tiếng ông lão đang tiến lại gần.","Lần này ông nhìn tôi với ánh mắt nhân từ hơn và nói: \"Thức ăn và nước uống đây, con, nhưng vẫn chưa hết đâu.","Vẫn còn ngày mai nữa, nên hãy cẩn thận đừng cử động, bởi vì có rất nhiều người thất bại vào phút chót.\"","Dứt lời, ông quay người bước đi.","Trong lúc ông nói, tôi đã uống cạn bát trà và lại chuyển phần tsampa vào chiếc bát của mình.","Một lần nữa tôi nằm xuống, chắc chắn chẳng hề vui vẻ hơn đêm hôm trước.","Khi nằm ở đó, tôi băn khoăn về sự bất công của cảnh ngộ này; tôi không hề muốn trở thành một tu sĩ của bất kỳ tông phái, hình dạng hay quy mô nào.","Tôi chẳng có quyền lựa chọn nào hơn một con vật thồ hàng bị xua qua đèo núi.","Và thế là tôi chìm vào giấc ngủ.","Ngày hôm sau, ngày thứ ba, khi ngồi trong tư thế quán tưởng, tôi có thể cảm thấy mình ngày càng yếu đi và chóng mặt.","Tu viện lama dường như chao đảo trong một làn sương mờ ảo hòa trộn giữa các tòa nhà, những đốm sáng rực rỡ sắc màu, những mảng màu tím, xen lẫn trập trùng núi non và các vị tăng sĩ.","Với một nỗ lực kiên quyết, tôi đã cố gắng rũ bỏ cơn chóng mặt này.","Nghĩ đến việc mình có thể thi trượt lúc này, sau tất cả những đau đớn đã phải chịu đựng, thực sự khiến tôi khiếp sợ.","Đến lúc này những hòn đá bên dưới tôi dường như đã mọc ra những cạnh sắc như dao cứa vào những chỗ hiểm hóc trên người tôi.","Trong một khoảnh khắc thanh thản hiếm hoi, tôi nghĩ mình thật may mắn xiết bao khi không phải là một con gà mái đang ấp trứng, phải ngồi lì còn lâu hơn cả tôi."],"ts":[1110.73,1114.63,1119.07,1124.16,1128.49,1132.02,1136.5,1142.08,1144.77,1151.29,1154.03,1161.08,1167.81,1170.65,1176.15,1179.98,1187.38,1191.79,1193.95,1201.29,1211.42,1215.74,1220.92,1227.05],"vs":[1234.74,1239.15,1244.91,1250.06,1254.73,1258.58,1263.75,1272.17,1275.94,1283.77,1287.49,1294.88,1301.27,1303.54,1309.45,1314.18,1323.89,1328.95,1332.09,1339.47,1351.32,1356.25,1363.86,1371.82],"e0":523.09,"v0":590.64,"pe":[0,9,18],"pv":[0,9,18]}],"lab":"Chương 4"},{"g":1,"n":4,"title":"At the temple gates (2/3)","tv":"Trước cổng tu viện (2/3)","a":{"bi":{"id":"1pRoj8ucCcA3g0LLgCv-h6Crl-pRkhAvx","f":"04-chapter-four-2.m4a","z":10537470}},"s":[{"te":"Chapter Four: At the temple gates (2/3)","tv":"Chương Bốn: Trước cổng tu viện (2/3)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Four, part 2.","At the temple gates."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Bốn, phần 2.","Trước cổng tu viện."],"ts":[0.0,3.71,5.61],"vs":[7.33,11.1,12.88],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"The sun seemed to stand still; the...","tv":"Mặt trời dường như đứng yên; một...","en":["The sun seemed to stand still; the day appeared endless, but at long last the light began to fail, and the evening wind commenced to play with a feather dropped by a passing bird.","Once again the little lights appeared in the windows, one by one.","\"Hope I die tonight,\" I thought; \"can't stick any more of this.\"","Just then the tall figure of the Master of the Acolytes appeared in the distant doorway.","\"Boy, come here!\"","he called.","Trying to rise with my stiffened legs, I pitched forward on to my face.","\"Boy, if you want a rest you can stay there another night.","I shall not wait longer.\"","Hastily I grabbed my bundle and tottered towards him.","\"Enter,\" he said, \"and attend evening service, then see me in the morning.\"","It was warm inside, and there was the comforting smell of incense.","My hunger-sharpened senses told me there was food quite near, so I followed a crowd moving to the right.","Food - tsampa, buttered tea.","I edged my way to the front row as if I had had a lifetime of practice.","Monks made ineffectual grabs at my pigtail as I scrambled between their legs, but I was after food and nothing was going to stop me now.","Feeling a little better with some food inside me, I followed the crowd to the inner temple and the evening service.","I was too tired to know anything about it, but no one took any notice of me.","As the monks filed out I slipped behind a giant pillar, and stretched out on the stone floor, with my bundle beneath my head.","I slept.","A stunning crash - I thought my head had split - and the sound of voices.","\"New boy.","One of the high-born.","Come on, let's scrag him!\"","One of the crowd of acolytes was waving my spare robe, which he had pulled from under my head, another had my felt boots.","A soft, squashy mass of tsampa caught me in the face.","Blows and kicks were rained upon me, but I did not resist, thinking it might be part of the test, to see if I obeyed the sixteenth of the Laws, which ordered: Bear suffering and distress with patience and meekness.","There was a sudden loud bellow: \"What's going on here?\"","A frightened whisper: \"Oh!","It's old Rattlebones on the prowl.\"","As I clawed the tsampa from my eyes the Master of the Acolytes reached down and dragged me to my feet by my pigtail.","\"Softly!","Weakling!","You one of the future leaders?","Bah!","Take that, and that!\"","Blows, hard ones, absolutely showered upon me.","\"Worthless weakling, can't even defend yourself!\"","The blows seemed non-ending.","I fancied I heard Old Tzu's farewell saying: \"Acquit yourself well, remember all I have taught you.\"","Unthinkingly I turned and applied a little pressure as Tzu had taught me.","The Master was caught by surprise and with a gasp of pain he flew over my head, hit the stone floor, and skidded along on his nose, taking all the skin off, and coming to rest when his head hit a stone pillar with a loud 'onk!'","\"Death for me,\" I thought, \"this is the end of all my worries.\"","The world seemed to stand still.","The other boys were holding their breath.","With a loud roar the tall, bony monk leaped to his feet, blood streaming from his nose.","He was roaring all right, roaring with laughter.","\"Young gamecock, eh?","Or cornered rat; which?","Ah, that's what we must find out!\"","Turning and pointing to a tall, ungainly boy of fourteen, he said: \"You, Ngawang, you are the biggest bully in this lamasery; see if the son of a yak-driver is better than the son of a prince when it comes to fighting.\""],"vi":["Mặt trời dường như đứng yên; một ngày dường như bất tận, nhưng rồi cuối cùng ánh sáng cũng bắt đầu lụi tàn, và ngọn gió chiều bắt đầu đùa giỡn với một chiếc lông vũ do một cánh chim bay ngang qua đánh rơi.","Một lần nữa những ánh đèn nhỏ lại từng ngọn một xuất hiện nơi các khung cửa sổ.","\"Mong sao đêm nay mình chết đi cho rồi,\" tôi nghĩ; \"mình không thể chịu đựng thêm điều này nữa.\"","Đúng lúc ấy, vóc dáng cao lớn của Thầy Quản Tiểu Đồng xuất hiện nơi ô cửa đằng xa.","\"Cậu bé, lại đây!\"","ngài gọi.","Cố gượng đứng dậy với đôi chân đã cứng đờ, tôi ngã chúi mũi về phía trước.","\"Cậu bé, nếu muốn nghỉ ngơi thì cứ việc ở lại đó thêm một đêm nữa.","Ta sẽ không đợi lâu hơn đâu.\"","Tôi vội vã chộp lấy bọc đồ của mình và lảo đảo bước về phía ngài.","\"Vào đi,\" ngài nói, \"và tham dự khóa lễ buổi tối, rồi sáng mai gặp ta.\"","Bên trong thật ấm áp, và có mùi hương trầm dễ chịu.","Các giác quan bị cơn đói mài sắc mách bảo tôi rằng thức ăn đang ở rất gần, vì vậy tôi đi theo một đám đông đang di chuyển về phía bên phải.","Thức ăn: tsampa, trà bơ.","Tôi lách người lên hàng đầu như thể đã có cả đời tập luyện.","Các vị tăng sĩ túm lấy bím tóc của tôi nhưng không thành khi tôi luồn lách qua hai chân họ, nhưng tôi đang đi tìm thức ăn và lúc này chẳng có gì có thể ngăn cản được tôi.","Cảm thấy khỏe hơn một chút sau khi có chút thức ăn trong bụng, tôi đi theo đám đông vào nội điện và tham dự khóa lễ buổi tối.","Tôi quá mệt mỏi để hiểu được bất cứ điều gì về buổi lễ, nhưng chẳng ai chú ý đến tôi.","Khi các vị tăng sĩ nối đuôi nhau bước ra ngoài, tôi lẻn ra sau một cây cột khổng lồ, rồi nằm dài trên sàn đá, gối đầu lên bọc đồ của mình.","Tôi ngủ thiếp đi.","Một tiếng va đập choáng váng (tôi tưởng đầu mình đã vỡ đôi) và tiếng người xôn xao.","\"Thằng mới đến.","Một đứa con nhà quyền quý.","Mau lên, xử nó đi!\"","Một đứa trong đám tiểu đồng đang vung vẩy chiếc áo choàng dự phòng của tôi mà nó vừa giật ra từ dưới đầu tôi, đứa khác thì cầm đôi ủng dạ của tôi.","Một cục tsampa mềm nhão ném trúng ngay mặt tôi.","Những cú đấm cú đá trút xuống người tôi như mưa, nhưng tôi không hề chống cự, vì nghĩ rằng đó có thể là một phần của bài thử thách, để xem tôi có tuân theo Điều Luật thứ mười sáu hay không, điều dạy rằng: Hãy nhẫn nại và nhu thuận chịu đựng mọi gian khổ cùng đau đớn.","Bất chợt có tiếng gầm lớn: \"Có chuyện gì ở đây thế này?\"","Một tiếng thì thầm sợ hãi: \"Ôi!","Lão Xương Xẩu đang đi tuần đấy.\"","Trong khi tôi còn đang cào chỗ tsampa dính trên mắt mình thì Thầy Quản Tiểu Đồng cúi xuống túm bím tóc kéo tôi đứng dậy.","\"Đồ ẻo lả!","Đồ yếu đuối!","Mày mà là một trong những nhà lãnh đạo tương lai sao?","Hừ!","Nhận lấy này, và cái này nữa!\"","Những đòn đánh, những đòn trời giáng, thực sự trút xuống người tôi như mưa.","\"Đồ yếu đuối vô tích sự, ngay cả tự vệ mà cũng không biết!\"","Những cú đánh dường như không bao giờ dứt.","Tôi thoáng nghe như có tiếng lão Tzu dặn dò lúc chia tay: \"Hãy thể hiện cho tốt, hãy nhớ lấy tất cả những gì ta đã dạy cho cậu.\"","Không kịp nghĩ ngợi, tôi xoay người và phát một lực nhỏ như lão Tzu đã từng dạy.","Thầy Quản bị bất ngờ và với một tiếng rên đau đớn, ngài bay qua đầu tôi, đập mạnh xuống sàn đá rồi trượt dài bằng mũi, lột sạch cả mảng da, và chỉ dừng lại khi đầu ngài đập vào một cây cột đá với một tiếng 'bốp' vang dội!","\"Mình chết chắc rồi,\" tôi nghĩ, \"đây là dấu chấm hết cho mọi nỗi lo âu của mình.\"","Thế giới dường như ngừng trôi.","Những đứa trẻ khác nín thở.","Với một tiếng gầm lớn, vị tăng sĩ cao gầy xương xẩu nhảy bật dậy, máu mũi chảy ròng ròng.","Ngài gầm lên thật, nhưng là gầm lên cười sảng khoái.","\"Gà chọi con đấy ư?","Hay là con chuột bị dồn vào chân tường; đằng nào đây?","À, đó là điều chúng ta phải tìm ra!\"","Quay sang chỉ vào một đứa thiếu niên mười bốn tuổi cao lêu nghêu, vụng về, ngài nói: \"Mày, Ngawang, mày là kẻ bắt nạt lớn nhất trong tu viện lama này; xem thử con trai của một kẻ dắt bò yak có giỏi hơn con trai của một vương tử hay không khi nói đến chuyện đấm đá.\""],"ts":[15.3,25.97,30.49,35.29,40.82,42.43,43.4,48.49,51.82,53.82,57.39,63.41,67.88,74.12,76.65,81.13,89.78,96.42,101.5,109.47,110.92,116.07,117.23,118.85,121.08,128.75,132.44,145.46,149.16,151.89,154.47,161.23,162.48,163.54,165.55,166.32,167.88,171.17,174.84,177.08,183.7,188.14,201.89,206.81,209.07,211.47,217.95,221.18,223.08,225.58,227.96],"vs":[240.8,252.95,257.72,263.69,269.04,270.65,271.87,276.69,280.97,283.17,287.87,293.34,297.54,307.06,309.23,313.31,324.02,332.16,338.71,347.98,349.89,355.21,356.43,358.54,360.5,370.41,374.02,390.54,394.44,397.06,399.35,407.58,409.0,410.31,413.95,414.75,417.34,422.07,426.1,428.63,437.39,442.88,457.39,462.78,464.9,466.98,473.53,476.83,478.54,482.26,485.1],"e0":7.93,"v0":7.97,"pe":[0,11,16,20],"pv":[0,11,16,20]},{"te":"For the first time I was grateful...","tv":"Lần đầu tiên tôi thấy biết ơn...","en":["For the first time I was grateful to Tzu, the old police monk.","In his younger days he had been a champion judo* expert of Kham.","He had taught me - as he said - \"all he knew\".","I had had to fight with fully grown men, and in this science, where strength or age does not count, I had become very proficient indeed.","Now that I knew that my future depended on the result of this fight, I was at last quite happy.","*The Tibetan system is different and more advanced, but I shall call it 'judo' in this book as the Tibetan name would convey nothing to Western readers.","Ngawang was a strong and well-built boy, but very ungainly in his movements.","I could see that he was used to rough-and-tumble fighting, where his strength was in his favour.","He rushed at me, intending to grip me and make me helpless.","I was not frightened now, thanks to Tzu and his, at times, brutal training.","As Ngawang rushed, I moved aside and lightly twisted his arm.","His feet skidded from under him, he turned a half-circle and landed on his head.","For a moment he lay groaning, then sprang to his feet and leapt at me.","I sank to the ground and twisted a leg as he passed over me.","This time he spun around and landed on his left shoulder.","Still he was not satisfied.","He circled warily, then jumped aside and grasped a heavy incense burner which he swung at me by its chains.","Such a weapon is slow, cumbersome, and very easy to avoid.","I stepped beneath his flailing arms, and lightly stabbed a finger to the base of his neck, as Tzu had so often showed me.","Down he went, like a rock on a mountainside, his nerveless fingers relinquishing their grip on the chains, and causing the censer to plummet like a slingshot at the group of watching boys and monks."],"vi":["Lần đầu tiên tôi thấy biết ơn Tzu, vị sư cảnh sát già.","Thời còn trẻ, lão từng là một võ sư judo* vô địch vùng Kham.","Lão đã dạy tôi (như lời lão nói) \"tất cả những gì lão biết\".","Tôi từng phải giao đấu với những người đàn ông trưởng thành, và trong môn học này, nơi sức mạnh hay tuổi tác không đóng vai trò quyết định, tôi quả thực đã trở nên rất thuần thục.","Giờ đây khi biết rằng tương lai của mình phụ thuộc vào kết quả trận đấu này, cuối cùng tôi cảm thấy khá vui vẻ.","*Hệ thống của Tây Tạng khác biệt và tân tiến hơn, nhưng trong cuốn sách này tôi sẽ gọi nó là 'judo' vì tên tiếng Tây Tạng sẽ không truyền tải được điều gì cho các độc giả phương Tây.","Ngawang là một đứa trẻ khỏe mạnh và vạm vỡ, nhưng các cử động của nó lại rất vụng về.","Tôi có thể thấy rằng nó đã quen với lối đánh thô bạo, nơi sức mạnh thể chất là lợi thế của nó.","Nó lao về phía tôi, định tóm chặt lấy tôi và khiến tôi bất lực.","Giờ thì tôi không còn sợ hãi nữa, nhờ có Tzu cùng lối huấn luyện đôi khi tàn bạo của lão.","Khi Ngawang lao tới, tôi né sang một bên và vặn nhẹ cánh tay nó.","Chân nó trượt khỏi mặt đất, nó lộn nửa vòng và tiếp đất bằng đầu.","Trong chốc lát nó nằm rên rỉ, rồi bật dậy và nhảy chồm vào tôi.","Tôi thụp xuống đất và gạt một chân khi nó lao qua người tôi.","Lần này nó xoay một vòng và ngã trúng vai trái.","Nó vẫn chưa chịu phục.","Nó thận trọng đi vòng tròn, rồi nhảy sang một bên và chộp lấy một chiếc lư hương nặng nề mà nó vung về phía tôi bằng sợi xích.","Một thứ vũ khí như thế thì chậm chạp, cồng kềnh và rất dễ tránh.","Tôi luồn người xuống dưới đôi cánh tay đang vung vẩy của nó, và điểm nhẹ một ngón tay vào chỗ hõm dưới gáy nó, đúng như những gì Tzu đã nhiều lần chỉ dẫn cho tôi.","Nó đổ gục xuống như một tảng đá lăn trên sườn núi, những ngón tay mất hết cảm giác buông rời sợi xích, khiến chiếc lư hương lao vun vút như đạn súng cao su về phía nhóm tiểu đồng và các tăng sĩ đang đứng xem."],"ts":[503.1,506.99,511.71,515.16,523.11,529.52,538.76,544.23,549.7,553.68,558.47,563.12,567.98,572.64,576.59,580.27,582.51,589.5,593.52,601.41],"vs":[613.13,616.9,621.82,626.38,637.19,644.84,657.11,663.2,669.46,674.31,680.09,684.67,689.2,693.94,698.19,701.47,703.31,711.56,716.1,726.62],"e0":234.03,"v0":270.27,"pe":[0,5,6],"pv":[0,5,6]},{"te":"Ngawang was unconscious for about half an...","tv":"Ngawang bị bất tỉnh trong khoảng nửa...","en":["Ngawang was unconscious for about half an hour.","That special 'touch' is often used to free the spirit from the body for astral travelling and similar purposes.","The Master of the Acolytes stepped forward to me, gave me a slap on the back which almost sent me flat on my face, and made the somewhat contradictory statement: \"Boy, you are a man!\"","My greatly daring reply was: \"Then have I earned some food, sir, please?","I have had very little of late.\"","\"My boy, eat and drink your fill, then tell one of these hooligans - you are their master now - to show you to me.\"","The old monk who had brought me food before I entered the lamasery came and spoke to me: \"My son, you have done well, Ngawang was the bully of the acolytes.","Now you take his place and control with kindness and compassion.","You have been taught well, see that your knowledge is used well, and does not fall into the wrong hands.","Now come with me and I will get you food and drink.\"","The Master of the Acolytes greeted me amiably when I went to his room.","\"Sit, boy, sit.","I am going to see if your educational prowess is as good as your physical.","I am going to try to catch you, boy, so watch out!\"","He asked me an amazing number of questions, some oral, some written.","For six hours we sat opposite each other on our cushions, then he expressed himself as satisfied.","I felt like a badly tanned yak-hide, soggy and limp.","He stood up.","\"Boy,\" he said, \"follow me.","I am going to take you to the Lord Abbot.","An unusual honour, but you will learn why.","Come.\"","Through the wide corridors I followed him, past the religious offices, past the inner temples, and the school rooms.","Up the stairs, through more winding corridors, past the Halls of the Gods, and the storage places of herbs.","Up more stairs, until, at last, we emerged on the flat roof and walked towards the Lord Abbot's house which was built upon it.","Then through the gold-panelled doorway, past the golden Buddha, round by the Symbol of Medicine, and into the Lord Abbot's private room.","\"Bow, boy, bow, and do as I do.","Lord, here is the boy Tuesday Lobsang Rampa.\"","With that, the Master of the Acolytes bowed three times, then prostrated himself upon the floor.","I did the same, panting with eagerness to do the right thing in the right way.","The impassive Lord Abbot looked at us and said: \"Sit.\"","We sat upon cushions, cross-legged, in the Tibetan way."],"vi":["Ngawang bị bất tỉnh trong khoảng nửa giờ.","'Cú điểm huyệt' đặc biệt đó thường được sử dụng để giải phóng linh hồn khỏi thể xác cho mục đích du hành thể vía và những mục đích tương tự.","Thầy Quản Tiểu Đồng bước tới chỗ tôi, vỗ mạnh vào lưng tôi một cái suýt làm tôi ngã chúi mũi, rồi đưa ra một nhận định có phần mâu thuẫn: \"Cậu bé, con thực sự là một trang nam nhi!\"","Câu trả lời hết sức táo bạo của tôi là: \"Vậy con đã xứng đáng được ăn chút thức ăn chưa ạ, thưa Thầy?","Dạo gần đây con ăn rất ít.\"","\"Con trai, hãy ăn uống cho no nê, rồi bảo một trong những đứa du côn này (giờ con là đàn anh của chúng rồi đấy) dẫn con đến gặp ta.\"","Vị sư già từng mang thức ăn cho tôi trước khi tôi bước vào tu viện lama tiến lại gần và nói với tôi: \"Con trai, con đã làm rất tốt, Ngawang vốn là kẻ hay bắt nạt đám tiểu đồng.","Giờ đây con đã thế chỗ nó và hãy cai quản bằng lòng nhân từ cùng sự từ bi.","Con đã được dạy dỗ chu đáo, hãy đảm bảo rằng kiến thức của con được sử dụng đúng đắn, và không rơi vào tay kẻ xấu.","Bây giờ hãy đi theo ta và ta sẽ lấy thức ăn cùng nước uống cho con.\"","Thầy Quản Tiểu Đồng niềm nở đón chào khi tôi bước vào phòng ngài.","\"Ngồi xuống đi, cậu bé, ngồi xuống.","Ta sẽ xem năng lực học vấn của con có giỏi như thể chất của con hay không.","Ta sẽ cố gài bẫy con đấy, cậu bé, nên hãy coi chừng!\"","Ngài hỏi tôi một số lượng câu hỏi đáng kinh ngạc, một số bằng miệng, một số bằng chữ viết.","Suốt sáu tiếng đồng hồ chúng tôi ngồi đối diện nhau trên những tấm đệm, rồi ngài bày tỏ sự hài lòng.","Tôi cảm thấy mình giống như một tấm da bò yak thuộc dở, sũng nước và rũ rượi.","Ngài đứng dậy.","\"Cậu bé,\" ngài nói, \"hãy đi theo ta.","Ta sẽ đưa con đến diện kiến Ngài Trụ Trì.","Một vinh dự khác thường, nhưng con sẽ hiểu được lý do.","Đi nào.\"","Tôi đi theo ngài qua những hành lang rộng lớn, đi qua các văn phòng tôn giáo, qua các điện thờ bên trong và các phòng học.","Lên các bậc cầu thang, qua nhiều hành lang quanh co hơn nữa, đi qua Sảnh Chư Thần và những kho chứa thảo dược.","Lên thêm những bậc thang nữa, cho đến khi cuối cùng chúng tôi bước ra sân thượng bằng phẳng và đi về phía ngôi nhà của Ngài Trụ Trì được xây dựng trên đó.","Rồi bước qua cánh cửa dát vàng, đi qua bức tượng Đức Phật bằng vàng, vòng qua Biểu Tượng Y Học, và bước vào căn phòng riêng của Ngài Trụ Trì.","\"Cúi đầu, cậu bé, cúi đầu và làm theo ta.","Thưa Ngài, đây là cậu bé Tuesday Lobsang Rampa.\"","Nói đoạn, Thầy Quản Tiểu Đồng cúi đầu ba lần, rồi phủ phục xuống sàn.","Tôi cũng làm như vậy, hồi hộp tha thiết muốn làm đúng điều cần làm theo đúng phép tắc.","Ngài Trụ Trì với vẻ mặt điềm nhiên nhìn chúng tôi và bảo: \"Ngồi đi.\"","Chúng tôi ngồi trên những tấm đệm, khoanh chân, theo cách thức của người Tây Tạng."],"ts":[740.51,743.86,750.48,761.53,766.61,768.97,776.62,785.85,789.88,795.79,799.4,803.98,805.9,810.6,814.46,818.96,825.41,829.47,830.64,833.65,836.12,839.06,840.38,846.98,853.65,861.19,869.66,872.14,876.05,882.84,887.43,891.38],"vs":[895.99,898.93,907.95,919.47,926.46,928.63,938.38,950.32,955.71,963.6,968.78,972.99,975.72,980.86,984.96,990.72,997.08,1002.24,1003.58,1006.61,1009.65,1013.31,1014.81,1022.31,1029.18,1038.36,1047.07,1050.59,1054.45,1059.2,1064.28,1068.85],"e0":344.66,"v0":397.65,"pe":[0,2,6,10,22],"pv":[0,2,6,10,22]},{"te":"For a long time the Lord Abbot...","tv":"Suốt một lúc lâu Ngài Trụ Trì...","en":["For a long time the Lord Abbot remained looking at me, but not speaking.","Then he said: \"Tuesday Lobsang Rampa, I know all about you, all that has been predicted.","Your trial of endurance has been harsh but with good reason.","That reason you will know in later years.","Know now that of every thousand monks, only one is fitted for higher things, for higher development.","The others drift, and do their daily task.","They are the manual workers, those who turn the prayer-wheels without wondering why.","We are not short of them, we are short of those who will carry on our knowledge when later our country is under an alien cloud.","You will be specially trained, intensively trained, and in a few short years you will be given more knowledge than a lama normally acquires in a long lifetime.","The Way will be hard, and often it will be painful.","To force clairvoyance is painful, and to travel in the astral planes requires nerves that nothing can shatter, and a determination as hard as the rocks.\"","I listened hard, taking it all in.","It all seemed too difficult to me.","I was not that energetic!","He went on: \"You will be trained here in medicine and in astrology.","You will be given every assistance which we can render.","You will also be trained in the esoteric arts.","Your Path is mapped for you, Tuesday Lobsang Rampa.","Although you are but seven years of age, I speak to you as a man, for thus you have been brought up.\"","He inclined his head, and the Master of the Acolytes rose and bowed deeply.","I did the same, and together we made our way out.","Not until we were again in the Master's room did he break the silence.","\"Boy, you will have to work hard all the time.","But we will help you all we can.","Now I will have you taken to get your head shaved.\"","In Tibet, when a boy enters the priesthood, his head is shaved with the exception of one lock.","This lock is removed when the boy is given the 'priest-name', and his former name is discarded, but more of that a little further on."],"vi":["Suốt một lúc lâu Ngài Trụ Trì cứ nhìn tôi mà không nói lời nào.","Rồi ngài cất tiếng: \"Tuesday Lobsang Rampa, ta biết tất cả về con, tất cả những gì đã được tiên đoán.","Cuộc sát hạch về sức chịu đựng của con rất khắc nghiệt nhưng có lý do chính đáng.","Lý do đó sau này con sẽ hiểu.","Hãy biết rằng trong mỗi ngàn tu sĩ, chỉ có một người là thích hợp cho những điều cao cả hơn, cho sự phát triển bậc cao.","Những người khác trôi dạt và làm phận sự hằng ngày của họ.","Họ là những người lao động chân tay, những người xoay các bánh xe cầu nguyện mà chẳng buồn băn khoăn tự hỏi tại sao.","Chúng ta không thiếu những người như thế, chúng ta thiếu những người sẽ kế tục tri thức của chúng ta khi sau này đất nước chúng ta nằm dưới bóng mây đen ngoại bang.","Con sẽ được đào tạo đặc biệt, đào tạo chuyên sâu, và chỉ trong vài năm ngắn ngủi con sẽ được truyền thụ nhiều kiến thức hơn một vị lama thường tích lũy trong suốt một đời dài.","Con Đường sẽ gian nan, và thường sẽ đầy đau đớn.","Việc thúc ép thấu thị là rất đau đớn, và việc du hành trong các cõi trung giới đòi hỏi một thần kinh thép không gì có thể làm suy suyển, cùng một lòng quyết tâm cứng cỏi như đá tảng.\"","Tôi chăm chú lắng nghe, thu nhận tất cả vào đầu.","Mọi chuyện dường như quá khó khăn đối với tôi.","Tôi đâu có hăng hái đến mức đó!","Ngài nói tiếp: \"Con sẽ được đào tạo ở đây về y học và chiêm tinh học.","Con sẽ nhận được mọi sự trợ giúp mà chúng ta có thể cung cấp.","Con cũng sẽ được đào tạo về các môn nghệ thuật bí truyền.","Con Đường của con đã được vạch sẵn cho con, Tuesday Lobsang Rampa.","Dù con mới chỉ bảy tuổi, ta nói chuyện với con như với một người đàn ông trưởng thành, vì con đã được nuôi dạy theo cách đó.\"","Ngài hơi cúi đầu, và Thầy Quản Tiểu Đồng đứng dậy cúi chào cung kính.","Tôi cũng làm như vậy, rồi cả hai chúng tôi cùng bước ra ngoài.","Mãi cho đến khi chúng tôi quay lại phòng của Thầy Quản, ngài mới phá vỡ sự im lặng.","\"Cậu bé, con sẽ phải nỗ lực học tập chăm chỉ suốt ngày đêm.","Nhưng chúng ta sẽ giúp đỡ con hết sức có thể.","Bây giờ ta sẽ cho người đưa con đi cạo đầu.\"","Ở Tây Tạng, khi một bé trai bước vào giới tăng sĩ, đầu cậu sẽ được cạo nhẵn chỉ chừa lại một chỏm tóc.","Chỏm tóc này sẽ được cắt bỏ khi cậu bé được trao 'tên tăng sĩ', và tên cũ của cậu sẽ được bỏ đi, nhưng chuyện này tôi sẽ nói thêm ở phần sau."],"ts":[1074.92,1079.85,1086.38,1090.08,1092.82,1098.94,1101.77,1106.89,1114.04,1122.64,1125.84,1135.75,1138.33,1140.57,1142.63,1147.32,1150.82,1154.07,1157.6,1164.08,1169.37,1172.38,1176.9,1179.68,1181.88,1184.91,1191.06],"vs":[1199.1,1203.34,1210.37,1215.43,1218.09,1226.38,1229.97,1237.06,1246.85,1258.41,1261.72,1273.9,1277.52,1280.72,1282.96,1287.69,1291.9,1295.48,1300.44,1308.73,1313.46,1317.56,1323.05,1327.24,1330.66,1333.9,1340.89],"e0":500.74,"v0":576.58,"pe":[0,11],"pv":[0,11]}],"lab":"Chương 4"},{"g":1,"n":4,"title":"At the temple gates (3/3)","tv":"Trước cổng tu viện (3/3)","a":{"bi":{"id":"16SNvXePlxsiqjZBm5vVHKLoLHP6Bd_7S","f":"04-chapter-four-3.m4a","z":9623981}},"s":[{"te":"Chapter Four: At the temple gates (3/3)","tv":"Chương Bốn: Trước cổng tu viện (3/3)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Four, part 3.","At the temple gates."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Bốn, phần 3.","Trước cổng tu viện."],"ts":[0.0,3.71,5.71],"vs":[7.43,11.33,12.95],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"The Master of the Acolytes led me...","tv":"Thầy Quản Tiểu Đồng dẫn tôi qua...","en":["The Master of the Acolytes led me through winding ways to a small room, the 'barber shop'.","Here I was told to sit on the floor.","\"Tam-chö,\" the Master said, \"shave this boy's head.","Remove the name lock as well, for he is being given his name immediately.\"","Tam-chö stepped forward, grasped my pigtail in his right hand and lifted it straight up.","\"Ah!","my boy.","Lovely pigtail, well buttered, well cared for.","A pleasure to saw it off.\"","From somewhere he produced a huge pair of shears - the sort our servants used for cutting plants.","\"Tishe,\" he roared, \"come and hold up this end of rope.\"","Tishe, the assistant, came running forward and held up my pigtail so tightly that I was almost lifted off the ground.","With his tongue protruding, and with many little grunts, Tam-chö manipulated those deplorably blunt shears, until my pigtail was severed.","This was just the start.","The assistant brought a bowl of hot water, so hot that I jumped off the floor in anguish when it was poured on my head.","\"What's the matter, boy?","Being boiled?\"","I replied that I was, and he said: \"Never mind that, it makes the hair easier to remove!\"","He took up a three-sided razor, very like the thing we had at home for scraping floors.","Eventually, after an eternity, it seemed to me, my head was denuded of hair.","\"Come with me,\" said the Master.","He led me to his room and produced a big book.","\"Now, what are we to call you?\"","He went on mumbling to himself, then, \"Ah!","here we are: from now on you will be called Yza-mig-dmar Lah-lu.\"","For this book, however, I shall continue to use the name of Tuesday Lobsang Rampa, as it is easier for the reader."],"vi":["Thầy Quản Tiểu Đồng dẫn tôi qua những lối đi quanh co đến một căn phòng nhỏ, 'tiệm cắt tóc'.","Tại đây tôi được bảo ngồi xuống sàn.","\"Tam-chö,\" Thầy Quản nói, \"hãy cạo đầu cho cậu bé này.","Cắt luôn cả chỏm tóc đặt tên nữa, vì cậu ta sẽ được đặt tên ngay lập tức.\"","Tam-chö bước tới, nắm lấy bím tóc của tôi bằng tay phải và nhấc thẳng lên.","\"Chà!","Cậu bé của ta.","Bím tóc thật đẹp, được vuốt bơ kỹ lưỡng, chăm sóc cẩn thận.","Thật là thú vị khi được xén phăng nó đi.\"","Từ một chỗ nào đó ông lôi ra một chiếc kéo tỉa cây khổng lồ (loại mà những người hầu ở nhà chúng tôi dùng để cắt tỉa cây cối).","\"Tishe,\" ông gầm lên, \"lại đây giữ đầu sợi dây thừng này.\"","Tishe, người phụ tá, chạy vội tới và kéo bím tóc của tôi chặt đến mức tôi suýt bị nhấc bổng khỏi mặt đất.","Thè lưỡi ra và kèm theo nhiều tiếng khịt mũi, Tam-chö loay hoay với chiếc kéo cùn thảm hại đó, cho đến khi bím tóc của tôi đứt rời ra.","Đây mới chỉ là khởi đầu.","Người phụ tá mang đến một chậu nước nóng, nóng đến mức tôi nhảy bật lên khỏi sàn trong đau đớn khi nước được dội lên đầu tôi.","\"Có chuyện gì thế hả nhóc?","Bị luộc chín rồi à?\"","Tôi đáp là đúng thế, và ông ta bảo: \"Đừng bận tâm chuyện đó, nó làm cho tóc dễ cạo hơn đấy!\"","Ông cầm lấy một con dao cạo ba cạnh, rất giống thứ mà ở nhà chúng tôi dùng để cạo sàn gỗ.","Cuối cùng, sau cả một thời gian dài dằng dặc tưởng như vô tận, đầu tôi đã nhẵn thín không còn một sợi tóc.","\"Đi với ta,\" Thầy Quản nói.","Ngài dẫn tôi về phòng ngài và lấy ra một cuốn sách lớn.","\"Nào, chúng ta sẽ gọi con là gì đây?\"","Ngài tiếp tục lẩm bẩm một mình, rồi: \"À!","Đây rồi: từ nay trở đi con sẽ được gọi là Yza-mig-dmar Lah-lu.\"","Tuy nhiên, đối với cuốn sách này, tôi sẽ tiếp tục sử dụng tên Tuesday Lobsang Rampa, vì nó dễ dàng hơn cho người đọc."],"ts":[15.39,21.17,23.66,28.3,33.38,39.07,39.91,40.94,44.52,46.52,52.46,57.0,64.24,73.4,75.08,81.85,83.54,84.86,91.11,96.58,103.43,105.98,109.07,111.2,115.32,120.16],"vs":[127.6,133.66,136.27,140.64,145.96,151.17,151.93,153.45,157.49,160.62,168.94,173.18,180.12,188.67,190.53,198.58,200.38,202.03,208.44,214.75,222.01,224.13,227.72,230.74,233.89,239.49],"e0":8.03,"v0":7.96,"pe":[0,20],"pv":[0,20],"fig":{"label":"Hình 8","labelEn":"Figure 8","caption":"A new boy at the lamasery, head shaven","captionVi":"Cậu bé mới vào tu viện, đầu đã cạo","image":"figs/fig-08.webp","id":"1T4fA1Th4cxKXeESdLr_DFJ7962qVBE1p"}},{"te":"Feeling as naked as a new-laid egg...","tv":"Cảm thấy trơ trọi như một quả...","en":["Feeling as naked as a new-laid egg, I was taken to a class.","Having had such a good education at home, I was considered to know more than the average, so was put in the class of the seventeen-year-old acolytes.","I felt like a dwarf among giants.","The others had seen how I had handled Ngawang, so I had no trouble except for the incident of one big, stupid boy.","He came up behind me and put his dirty great hands on my very sore pate.","It was just a matter of reaching up and jabbing my fingers into the ends of his elbows to send him away screaming with pain.","Try knocking two 'funny bones' at once, and see!","Tzu really taught me well.","The judo instructors whom I was to meet later in the week all knew Tzu; all said he was the finest 'judo adept' in the whole of Tibet.","I had no more trouble from boys.","Our teacher, who had had his back turned when the boy put his hands on my head, had soon noticed what was happening.","He laughed so much at the result that he let us go early.","It was now about eight-thirty in the evening, so we had about three-quarters of an hour to spare before temple service at nine-fifteen.","My joy was short-lived; as we were leaving the room a lama beckoned to me.","I went to him and he said: \"Come with me.\"","I followed him, wondering what fresh trouble was in store.","He turned into a music room where there were about twenty boys whom I knew to be entrants like myself.","Three musicians sat at their instruments, one at a drum, one had a conch, and the other a silver trumpet.","The lama said: \"We will sing so that I may test your voices for the choir,\" The musicians started, playing a very well-known air which everyone could sing.","We raised our voices.","The Music Master raised his eyebrows.","The puzzled look on his face was replaced by one of real pain.","Up went his two hands in protest.","\"Stop!","Stop!\"","he shouted, \"even the Gods must writhe at this.","Now start again and do it properly.\"","We started again.","Again we were stopped.","This time the Music Master came straight to me.","\"Dolt,\" he exclaimed, \"you are trying to make fun of me.","We will have the musicians play, and you sing alone as you will not sing in company!\"","Once again the music started.","Once again I raised my voice in song.","But not for long.","The Music Master waved to me in a frenzy.","\"Tuesday Lobsang, your talents do not include music.","Never in my fifty-five years here have I heard such an off key voice.","Off key?","It is no key at all!","Boy, you will not sing again.","In the singing sessions you will study other things.","In the temple services you will not sing, or your disharmony will ruin all.","Now go, you unmusical vandal!\"","I went."],"vi":["Cảm thấy trơ trọi như một quả trứng mới đẻ, tôi được đưa đến một lớp học.","Nhờ đã có nền giáo dục tốt tại nhà, tôi được xem là biết nhiều hơn mức trung bình, nên được xếp vào lớp của những tiểu đồng mười bảy tuổi.","Tôi cảm thấy mình như một chú lùn giữa những người khổng lồ.","Những đứa khác đã thấy cách tôi xử lý Ngawang, nên tôi không gặp rắc rối nào ngoại trừ sự cố với một tên to xác, ngốc nghếch.","Nó tiến lại phía sau tôi và đặt bàn tay to lớn bẩn thỉu của nó lên cái đầu trọc đang đau rát của tôi.","Tôi chỉ việc đưa tay lên và thúc ngón tay vào đầu cùi chỏ của nó là đủ để khiến nó bỏ chạy và thét lên vì đau đớn.","Hãy thử gõ cùng lúc vào hai 'chỗ tê' ở khuỷu tay mà xem!","Tzu quả thực đã dạy tôi rất chu đáo.","Các huấn luyện viên judo mà tôi gặp sau đó trong tuần đều biết Tzu; tất cả đều nói lão là 'bậc thầy judo' xuất sắc nhất trên toàn cõi Tây Tạng.","Tôi không còn gặp rắc rối nào từ những đứa trẻ khác nữa.","Thầy giáo của chúng tôi, người lúc trước đang quay lưng đi khi đứa bé kia đặt tay lên đầu tôi, đã nhanh chóng nhận ra chuyện gì đang xảy ra.","Thầy cười trước kết cục ấy nhiều đến mức cho chúng tôi tan học sớm.","Lúc này vào khoảng tám giờ ba mươi tối, nên chúng tôi còn khoảng ba phần tư giờ rảnh rỗi trước buổi lễ tại điện thờ vào lúc chín giờ mười lăm.","Niềm vui của tôi ngắn chẳng tày gang; khi chúng tôi chuẩn bị rời phòng thì một vị lama vẫy tay gọi tôi.","Tôi bước tới chỗ ngài và ngài bảo: \"Đi với ta.\"","Tôi đi theo ngài, tự hỏi không biết rắc rối mới nào đang chờ đón mình đây.","Ngài rẽ vào một phòng âm nhạc, nơi có khoảng hai mươi cậu bé mà tôi biết cũng là những người mới nhập môn như mình.","Ba nhạc công ngồi cạnh nhạc cụ của họ, một người ngồi bên chiếc trống, một người cầm tù và ốc, và người kia cầm một chiếc kèn trumpet bạc.","Vị lama nói: \"Chúng ta sẽ hát để ta có thể kiểm tra giọng của các con cho dàn hợp xướng.\"","Các nhạc công bắt đầu chơi một giai điệu rất quen thuộc mà ai cũng có thể hát được.","Chúng tôi cất cao giọng.","Thầy Dạy Nhạc nhướn mày.","Vẻ ngơ ngác trên khuôn mặt ngài nhanh chóng bị thay thế bằng một vẻ đau đớn thực sự.","Ngài giơ cả hai tay lên phản đối.","\"Dừng lại!","Dừng lại!\"","ngài hét lên, \"ngay cả Chư Thiên cũng phải quằn quại vì thứ âm thanh này mất.","Bây giờ hãy bắt đầu lại và hát cho tử tế.\"","Chúng tôi bắt đầu lại.","Một lần nữa chúng tôi lại bị ngắt lời.","Lần này Thầy Dạy Nhạc tiến thẳng đến chỗ tôi.","\"Đồ ngốc,\" ngài thốt lên, \"con đang cố tình trêu chọc ta đấy à.","Chúng ta sẽ để các nhạc công chơi nhạc, và con sẽ hát một mình vì con không chịu hát hòa chung với mọi người!\"","Một lần nữa âm nhạc vang lên.","Một lần nữa tôi cất cao giọng hát.","Nhưng không được bao lâu.","Thầy Dạy Nhạc điên cuồng vẫy tay ra hiệu cho tôi.","\"Tuesday Lobsang, tài năng của con không bao gồm âm nhạc đâu.","Suốt năm mươi lăm năm ở đây ta chưa từng nghe thấy một giọng hát nào lệch tông đến thế.","Lệch tông ư?","Nó chẳng có tông nào hết!","Cậu bé, con sẽ không được hát nữa.","Trong các buổi tập hát con sẽ học những thứ khác.","Trong các buổi lễ tại điện thờ con tuyệt đối không được cất giọng, kẻo sự lạc điệu của con sẽ phá hỏng tất cả.","Bây giờ hãy đi đi, đồ phá hoại vô khiếu âm nhạc kia!\"","Tôi rời đi ngay."],"ts":[248.51,252.92,261.43,264.08,271.27,275.88,282.64,286.02,287.89,296.59,298.91,305.87,309.97,317.37,322.45,325.71,329.61,335.58,341.98,351.81,353.66,356.42,360.64,363.15,364.22,365.26,369.32,371.91,373.42,375.13,378.2,382.58,387.95,390.27,393.18,394.71,397.76,401.4,405.88,406.91,408.6,410.67,413.87,418.9,421.97],"vs":[423.09,427.91,436.32,440.07,448.19,455.68,463.71,467.68,470.68,479.71,483.33,492.35,497.04,506.3,513.19,516.58,521.48,528.3,536.68,542.88,547.83,549.73,551.54,556.63,559.18,560.26,561.24,565.65,569.16,570.98,573.69,576.81,581.34,588.57,590.97,593.63,595.32,598.53,602.84,608.46,609.67,611.59,614.39,617.68,624.65,628.23],"e0":120.84,"v0":128.87,"pe":[0,12],"pv":[0,12]},{"te":"I idled around until I heard the...","tv":"Tôi quanh quẩn lơ đãng cho đến...","en":["I idled around until I heard the trumpets announcing that it was time to assemble for the last service.","Last night - good gracious - was it only last night that I had entered the lamasery?","It seemed ages.","I felt that I was walking in my sleep, and I was hungry again.","Perhaps that was just as well, if I had been full I should have dropped off to sleep.","Someone grabbed my robe, and I was swung up in the air.","A huge, friendly looking lama had hoisted me up to his broad shoulder.","\"Come on, boy, you will be late for service, and then you'll catch it.","You miss your supper, you know, if you are late, and you feel as empty as a drum.\"","He entered the temple still carrying me and took his place just at the back of the boys' cushions.","Carefully he placed me on a cushion in front of him.","\"Face me, boy, and make the same responses as I do, but when I sing, you - ha!","ha!","- keep quiet.\"","I was indeed grateful for his help, so few people had ever been kind to me; instruction I had had in the past had been yelled in one end, or knocked in the other.","I must have dozed, because I came to with a start to find that the service had ended and the big lama had carried me, asleep, to the refractory and put tea, tsampa, and some boiled vegetables in front of me.","\"Eat it up, boy, then get off to bed.","I'll show you where to sleep.","For this night you can sleep until five in the morning, then come to me.\"","That is the last thing I heard until at five in the morning I was awakened, with difficulty, by a boy who had been friendly the day before.","I saw that I was in a large room, and was resting on three cushions.","\"The Lama Mingyar Dondup told me to see that you were awakened at five.\"","Up I got and piled my cushions against a wall as I saw the others had done.","The others were moving out, and the boy with me said: \"We must hurry for breakfast, then I have to take you to the Lama Mingyar Dondup.\"","Now I was becoming more settled, not that I liked the place, or wanted to stay.","But it did occur to me that as I had no choice whatever, I should be my own best friend if I settled without any fuss."],"vi":["Tôi quanh quẩn lơ đãng cho đến khi nghe thấy tiếng tù và thông báo đã đến giờ tập hợp cho khóa lễ cuối cùng.","Tối hôm qua (trời đất ơi) có phải mới chỉ tối hôm qua tôi bước chân vào tu viện lama không?","Cảm giác như đã hàng thế kỷ trôi qua.","Tôi cảm thấy như mình đang mộng du, và tôi lại thấy đói cồn cào.","Có lẽ như thế lại hay, vì nếu no bụng hẳn tôi đã lăn ra ngủ thiếp đi rồi.","Ai đó túm lấy áo choàng của tôi, và tôi bị nhấc bổng lên không trung.","Một vị lama to lớn, vẻ mặt thân thiện đã kiệu tôi lên bờ vai vạm vỡ của ngài.","\"Nhanh lên nào, cậu bé, con sẽ bị trễ buổi lễ mất, và rồi con sẽ bị phạt đấy.","Con biết đấy, nếu trễ con sẽ mất bữa tối, và bụng con sẽ rỗng tuếch như một chiếc trống cho mà xem.\"","Ngài bước vào điện thờ trong khi vẫn bế tôi và ngồi vào vị trí ngay phía sau hàng đệm của đám thiếu niên.","Ngài cẩn thận đặt tôi lên một chiếc đệm phía trước ngài.","\"Quay mặt về phía ta, cậu bé, và xướng đáp theo ta, nhưng khi ta hát thì con (ha!","ha!)","hãy giữ im lặng đấy nhé.\"","Tôi thực sự biết ơn sự giúp đỡ của ngài, bởi từ trước tới nay có quá ít người đối xử tử tế với tôi; những lời chỉ bảo tôi từng nhận được trong quá khứ chỉ là bị hét vào tai này hoặc bị đánh vào đầu kia.","Hẳn là tôi đã ngủ thiếp đi, vì tôi giật mình tỉnh dậy và thấy buổi lễ đã kết thúc, còn vị lama to lớn đã bế tôi (lúc đang ngủ say) đến nhà ăn và đặt trà, tsampa cùng một ít rau luộc trước mặt tôi.","\"Ăn hết đi, cậu bé, rồi đi ngủ.","Ta sẽ chỉ chỗ cho con ngủ.","Đêm nay con có thể ngủ đến năm giờ sáng, rồi đến tìm ta.\"","Đó là điều cuối cùng tôi nghe thấy cho đến tận năm giờ sáng hôm sau, khi tôi khó nhọc bị đánh thức bởi một cậu bé từng tỏ ra thân thiện vào ngày hôm trước.","Tôi thấy mình đang ở trong một căn phòng lớn, và đang nằm trên ba tấm đệm.","\"Lama Mingyar Dondup dặn tớ phải đảm bảo đánh thức cậu lúc năm giờ.\"","Tôi ngồi dậy và xếp gọn những tấm đệm của mình sát vào tường như tôi thấy những người khác đã làm.","Những người khác đang rảo bước ra ngoài, và cậu bé đi cùng tôi bảo: \"Chúng ta phải nhanh lên kẻo trễ bữa sáng, rồi tớ phải đưa cậu đến gặp Lama Mingyar Dondup.\"","Giờ đây tôi bắt đầu cảm thấy an tâm hơn, không hẳn vì tôi thích nơi này hay muốn ở lại.","Nhưng tôi chợt nghĩ rằng vì mình hoàn toàn chẳng có sự lựa chọn nào khác, nên cách tốt nhất cho bản thân là hãy chấp nhận an phận mà không cằn nhằn hay quấy rầy gì."],"ts":[630.41,636.53,642.04,643.57,647.78,652.7,656.58,661.2,665.08,669.82,675.31,678.73,685.21,685.95,687.15,696.99,709.09,711.95,713.95,718.71,727.05,731.62,736.22,741.08,748.95,754.12],"vs":[761.41,768.38,774.66,777.38,781.63,787.0,792.06,797.21,802.91,809.91,816.45,820.02,825.7,826.54,828.13,842.37,856.13,858.88,861.12,864.94,874.67,879.56,884.04,890.16,900.24,906.08],"e0":296.02,"v0":336.19,"pe":[0,15],"pv":[0,15]},{"te":"At breakfast, the Reader was droning out...","tv":"Trong bữa ăn sáng, Vị Tuyên Đọc...","en":["At breakfast, the Reader was droning out something from one of the hundred and twelve volumes of the Kan-gyur, the Buddhist Scriptures.","He must have seen that I was thinking of something else, for he rapped out: \"You, small new boy there, what did I say last?","Quick\" Like a flash, and quite without thinking, I replied: \"Sir, you said 'that boy is not listening, I'll catch him'!\"","That certainly raised a laugh and saved me from a hiding for inattention.","The Reader smiled - a rare event - and explained that he had asked for the text from the Scriptures, but I could \"get away with it this time\".","At all meals Readers stand at a lectern and read from sacred books.","Monks are not allowed to talk at meals, nor to think of food.","They must ingest sacred knowledge with their food.","We all sat on the floor, on cushions, and ate from a table which was about eighteen inches high.","We were not permitted to make any noise at meal times, and we were absolutely banned from resting our elbows on the table.","The discipline at Chakpori was indeed iron.","Chakpori means 'Iron Mountain'.","In most lamaseries there was little organised discipline or routine.","Monks could work or laze as they pleased.","Perhaps one in a thousand wanted to make progress, and they were the ones who became lamas, for lama means 'superior one' and is not applied to all and sundry.","In our lamasery the discipline was strict, even fiercely so.","We were going to be specialists, leaders of our class, and for us order and training was considered to be utterly essential.","We boys were not allowed to use the normal white robes of an acolyte, but had to wear the russet of the accepted monk.","We had domestic workers as well, but these monks were servant-monks who saw to the housekeeping side of the lamasery.","We had to take turns at domestic work to make sure that we did not get exalted ideas.","We always had to remember the old Buddhist saying: \"Be yourself the example, do only good, and no harm, to others.","This is the essence of Buddha's teaching.\"","Our Lord Abbot, the Lama Cham-pa La, was as strict as my father, and demanded instant obedience.","One of his sayings was: \"Reading and writing are the gates of all qualities\", so we got plenty to do in that line."],"vi":["Trong bữa ăn sáng, Vị Tuyên Đọc đều đều tụng một đoạn từ một trong một trăm mười hai tập của bộ kinh Kan-gyur, bộ Kinh Điển Phật Giáo.","Hẳn ngài đã nhìn thấy tôi đang nghĩ về chuyện khác, nên ngài gắt lên: \"Mày, thằng bé mới đến nhỏ thó kia, câu cuối cùng ta vừa đọc là gì?","Mau lên!\"","Nhanh như chớp, và hoàn toàn không kịp suy nghĩ, tôi đáp: \"Thưa Thầy, Thầy vừa bảo 'thằng nhóc kia không chú ý lắng nghe, ta sẽ bắt quả tang nó' ạ!\"","Câu trả lời đó chắc chắn đã làm dấy lên một tràng cười và cứu tôi khỏi một trận đòn vì tội thiếu chú ý.","Vị Tuyên Đọc mỉm cười (một chuyện vô cùng hiếm hoi) và giải thích rằng ngài đang hỏi về đoạn văn trong kinh điển, nhưng tôi có thể \"được tha lần này\".","Trong tất cả các bữa ăn, những Vị Tuyên Đọc đều đứng tại bục giảng và tụng đọc từ các kinh sách thiêng liêng.","Các vị tăng sĩ không được phép nói chuyện trong bữa ăn, cũng như không được suy nghĩ về thức ăn.","Họ phải hấp thụ tri thức thiêng liêng cùng với thức ăn của mình.","Tất cả chúng tôi ngồi trên sàn nhà, trên những tấm đệm, và ăn trên một chiếc bàn cao khoảng mười tám inch.","Chúng tôi không được phép gây ra bất kỳ tiếng động nào trong giờ ăn, và tuyệt đối bị cấm chống cùi chỏ lên bàn.","Kỷ luật tại Chakpori quả thực là kỷ luật sắt.","Chakpori có nghĩa là 'Núi Sắt'.","Ở hầu hết các tu viện lama có rất ít kỷ luật hay nề nếp được tổ chức chặt chẽ.","Các vị tăng sĩ có thể làm việc hoặc lười biếng tùy ý thích của họ.","Có lẽ trong một ngàn người chỉ có một người muốn tiến bộ, và họ là những người trở thành các vị lama, vì lama có nghĩa là 'bậc thượng nhân' và không áp dụng cho mọi người bừa bãi.","Trong tu viện lama của chúng tôi, kỷ luật rất nghiêm khắc, thậm chí là vô cùng khắc nghiệt.","Chúng tôi sẽ trở thành những chuyên gia, những nhà lãnh đạo thuộc tầng lớp của mình, và đối với chúng tôi trật tự cùng sự rèn luyện được coi là hoàn toàn thiết yếu.","Những cậu bé như chúng tôi không được phép mặc áo choàng trắng thông thường của một tiểu đồng, mà phải mặc áo màu nâu đỏ của một tu sĩ chính thức.","Chúng tôi cũng có những người làm công việc nội trợ, nhưng những tu sĩ này là các sư phục vụ lo liệu việc tề gia nội trợ của tu viện lama.","Chúng tôi phải thay phiên nhau làm công việc lao dịch để đảm bảo rằng mình không nảy sinh những ý nghĩ tự cao tự đại.","Chúng tôi luôn phải ghi nhớ câu nói cổ xưa của Phật giáo: \"Hãy tự mình làm gương, chỉ làm điều thiện và không làm hại người khác.","Đây là cốt tủy lời dạy của Đức Phật.\"","Ngài Trụ Trì của chúng tôi, Lama Cham-pa La, cũng nghiêm khắc chẳng kém gì cha tôi, và đòi hỏi sự phục tùng tuyệt đối ngay lập tức.","Một trong những câu nói của ngài là: \"Đọc và viết là cánh cửa dẫn vào mọi phẩm chất tốt đẹp\", vì vậy chúng tôi có rất nhiều việc phải làm trong phương diện đó."],"ts":[917.36,924.48,932.3,941.8,946.17,954.6,958.99,963.25,966.48,972.55,980.2,983.17,985.92,990.45,993.3,1002.87,1006.94,1013.97,1021.07,1028.09,1033.43,1041.41,1044.12,1051.35],"vs":[1058.8,1067.18,1076.58,1077.59,1086.45,1093.92,1103.97,1110.84,1116.86,1120.73,1127.49,1135.14,1138.82,1141.37,1146.97,1151.35,1162.58,1168.17,1178.31,1186.82,1195.98,1203.74,1211.44,1213.96,1222.61],"e0":427.62,"v0":492.14,"pe":[0,5,10],"pv":[0,6,11]}],"lab":"Chương 4"},{"g":1,"n":5,"title":"Life as a chela (1/3)","tv":"Đời sống một chú tiểu (1/3)","a":{"bi":{"id":"1Op3FMwu97klaZYkz4SIvdU6Jfo5f7Tot","f":"05-chapter-five-1.m4a","z":8203443}},"s":[{"te":"Chapter Five: Life as a chela (1/3)","tv":"Chương Năm: Đời sống một chú tiểu (1/3)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Five, part 1.","Life as a chela."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Năm, phần 1.","Đời sống một chú tiểu."],"ts":[0.0,3.71,5.64],"vs":[7.37,11.27,12.71],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Our 'day' started at midnight at Chakpori...","tv":"Ngày' của chúng tôi tại Chakpori bắt...","en":["Our 'day' started at midnight at Chakpori.","As the midnight trumpet sounded, echoing through the dimly lit corridors, we would roll sleepily off our bed-cushions and fumble in the darkness for our robes.","We all slept in the nude, the usual system in Tibet where there is no false modesty.","With our robes on, off we would go, tucking our belongings into the pouched-up front of our dress.","Down the passageways we would clatter, not in a good mood at that hour.","Part of our teaching was: \"It is better to rest with a peaceful mind than to sit like Buddha and pray when angry.\"","My irreverent thought often was: \"Well, why can't we rest with a peaceful mind?","This midnight stunt makes me angry!\"","But no one gave me a satisfactory answer, and I had to go with the others into the Prayer Hall.","Here the innumerable butter-lamps struggled to shed their rays of light through the drifting clouds of incense smoke.","In the flickering light, with the shifting shadows, the giant sacred figures seemed to become alive, to bow and sway in response to our chants.","The hundreds of monks and boys would sit cross-legged on cushions on the floor.","All would sit in rows the length of the hall.","Each pair or rows would face each other so that the first and second rows would be face to face, the second and third would be back to back, and so on.","We would have our chants and sacred songs which employ special tonal scales because in the East it is realised that sounds have power.","Just as a musical note can shatter a glass, so can a combination of notes build up metaphysical power.","There would also be readings from the Kan-gyur.","It was a most impressive sight to see these hundreds of men in blood-red robes and golden stoles, swaying and chanting in unison, with the silver tinkle of little bells, and the throbbing of drums.","Blue clouds of incense smoke coiled and wreathed about the knees of the gods, and every so often it seemed, in the uncertain light, that one or other of the figures was gazing straight at us."],"vi":["'Ngày' của chúng tôi tại Chakpori bắt đầu vào lúc nửa đêm.","Khi tiếng tù và lúc nửa đêm vang lên, vọng khắp những hành lang lờ mờ sáng, chúng tôi ngái ngủ lăn ra khỏi những chiếc đệm ngủ và mò mẫm trong bóng tối để tìm áo choàng của mình.","Tất cả chúng tôi đều ngủ khỏa thân, tập tục thông thường ở Tây Tạng, nơi người ta không e lệ giả tạo.","Khoác áo choàng vào, chúng tôi lập tức lên đường, nhét đồ đạc cá nhân vào chiếc túi bồng phía trước áo của mình.","Chúng tôi bước lộc cộc xuống các lối đi, trong tâm trạng chẳng mấy vui vẻ vào giờ đó.","Một phần trong giáo huấn của chúng tôi là: \"Thà nghỉ ngơi với tâm hồn thanh tịnh còn hơn ngồi như Đức Phật mà cầu nguyện trong cơn giận dữ.\"","Ý nghĩ bất kính của tôi thường là: \"Chà, thế tại sao chúng ta không thể nghỉ ngơi với tâm hồn thanh tịnh?","Trò thức dậy nửa đêm này làm tôi tức điên lên được!\"","Nhưng chẳng ai cho tôi một câu trả lời thỏa đáng, và tôi đành phải cùng những người khác bước vào Đại Điện Cầu Nguyện.","Tại đây, vô số ngọn đèn bơ cố gắng tỏa ra những tia sáng le lói xuyên qua những đám khói hương trầm lãng đãng bay.","Dưới ánh sáng chập chờn cùng những bóng hình lay động, những pho tượng thiêng khổng lồ dường như sống dậy, cúi mình và đung đưa theo những lời trì tụng của chúng tôi.","Hàng trăm vị tăng sĩ và những cậu bé ngồi khoanh chân trên những chiếc đệm trên sàn nhà.","Tất cả đều ngồi thành từng hàng dọc theo chiều dài của đại điện.","Cứ hai hàng liền nhau lại quay mặt vào nhau sao cho hàng thứ nhất và hàng thứ hai đối mặt nhau, hàng thứ hai và hàng thứ ba quay lưng vào nhau, và cứ tiếp tục như thế.","Chúng tôi có các bài tụng niệm và bài ca thiêng liêng sử dụng những thang âm điệu đặc biệt vì ở phương Đông người ta nhận thức được rằng âm thanh có sức mạnh.","Cũng giống như một nốt nhạc có thể làm vỡ tan một chiếc ly thủy tinh, sự kết hợp của các nốt nhạc có thể tạo nên năng lực siêu hình.","Ở đó cũng có phần tụng đọc từ bộ kinh Kan-gyur.","Đó là một cảnh tượng vô cùng ấn tượng khi chứng kiến hàng trăm con người trong những chiếc áo choàng đỏ như máu và khăn choàng vàng rực, cùng đung đưa và đồng thanh tụng niệm, hòa cùng tiếng leng keng bằng bạc của những chiếc chuông nhỏ và tiếng trống dồn dập.","Những làn khói hương xanh lam uốn lượn và quấn quanh đầu gối các pho tượng thần linh, và chốc chốc dường như, dưới ánh sáng mờ ảo, một trong những pho tượng ấy lại đang nhìn thẳng vào chúng tôi."],"ts":[15.29,18.16,27.46,32.95,39.3,43.96,50.95,56.62,59.28,64.99,71.25,80.97,85.76,88.69,96.17,103.65,110.42,113.44,124.89],"vs":[136.35,140.43,151.75,157.99,165.35,170.88,179.23,185.93,189.62,196.92,204.62,215.05,220.86,224.69,235.42,245.05,253.36,257.08,272.4],"e0":7.97,"v0":7.92,"pe":[0,11],"pv":[0,11],"fig":{"label":"Hình 9","labelEn":"Figure 9","caption":"Monks at a service in the temple","captionVi":"Các nhà sư trong buổi lễ ở điện thờ","image":"figs/fig-09.webp","id":"1nHfQ5uc4si-Ozg6V4VQeO_aWb05Yz3To"}},{"te":"The service would last about an hour...","tv":"Buổi lễ kéo dài khoảng một giờ...","en":["The service would last about an hour, then we would return to our sleeping-cushions until four in the morning.","Another service would start at about four-fifteen.","At five we would have our first meal of tsampa and buttered tea.","Even at this meal the Reader would be droning out his words and the Disciplinarian would be watchful at his side.","At this meal any special orders or information would be given.","It might be that something was wanted from Lhasa, and then at the breakfast meal the names of the monks would be called, those who were going to take or collect the goods.","They would also be given special dispensation to be away from the lamasery for such and such a time, and to miss a certain number of services.","At six o'clock we would be assembled in our classrooms ready for the first session of our studies.","The second of our Tibetan Laws was: \"You shall perform religious observances, and study.\"","In my seven-year-old ignorance I could not understand why we had to obey that Law, when the fifth Law, \"You shall honour your elders, and those of high birth\", was flaunted and broken.","All my experience had led me to believe that there was something shameful in being of 'high birth'.","Certainly I had been victimised for it.","It did not occur to me then that it is not the rank of birth that matters, but the character of the person concerned.","We attended another service at nine in the morning, interrupting our studies for about forty minutes.","Quite a welcome break, sometimes, but we had to be in class again by a quarter to ten.","A different subject was started then, and we had to work at it until one o'clock.","Still we were not free to eat; a half hour service came first and then we had our buttered tea and tsampa.","One hour of manual labour followed, to give us exercise and to teach us humility.","I seemed more often than not to collect the messiest of most unpleasant type of job."],"vi":["Buổi lễ kéo dài khoảng một giờ đồng hồ, sau đó chúng tôi quay trở lại những chiếc đệm ngủ của mình cho đến bốn giờ sáng.","Một buổi lễ khác bắt đầu vào khoảng bốn giờ mười lăm.","Lúc năm giờ chúng tôi dùng bữa ăn đầu tiên gồm tsampa và trà bơ.","Ngay cả trong bữa ăn này, Vị Tuyên Đọc vẫn đều đều tụng đọc lời kinh và Thầy Giám Kỷ đứng cảnh giác bên cạnh ngài.","Trong bữa ăn này, bất kỳ mệnh lệnh đặc biệt hoặc thông tin nào cũng sẽ được đưa ra.","Đó có thể là nhu cầu cần mua thứ gì đó từ Lhasa, và khi đó trong bữa điểm tâm tên của các vị tăng sĩ sẽ được xướng lên, những người sẽ đi chuyển hoặc nhận hàng.","Họ cũng sẽ được cấp giấy phép đặc biệt để rời khỏi tu viện lama trong một khoảng thời gian nhất định, và được phép vắng mặt trong một số buổi lễ nhất định.","Vào lúc sáu giờ, chúng tôi tập hợp trong các lớp học sẵn sàng cho buổi học đầu tiên.","Điều Luật thứ hai của người Tây Tạng chúng tôi là: \"Ngươi phải thực hành các nghi lễ tôn giáo và học tập.\"","Trong sự ngây thơ của đứa trẻ bảy tuổi, tôi không thể hiểu tại sao chúng tôi phải tuân theo Điều Luật đó, trong khi Điều Luật thứ năm, \"Ngươi phải kính trọng bậc bề trên và những người xuất thân quyền quý\", lại bị coi thường và vi phạm trắng trợn.","Mọi trải nghiệm của tôi đều khiến tôi tin rằng có điều gì đó đáng xấu hổ khi xuất thân từ 'chốn quyền quý'.","Chắc chắn tôi đã từng là nạn nhân vì điều đó.","Lúc đó tôi chưa nhận ra rằng điều quan trọng không phải là thân thế khi sinh ra, mà là phẩm cách của chính con người đó.","Chúng tôi tham dự một buổi lễ khác vào lúc chín giờ sáng, tạm dừng việc học trong khoảng bốn mươi phút.","Đôi khi đó là một quãng nghỉ khá dễ chịu, nhưng chúng tôi phải có mặt tại lớp trước mười giờ kém mười lăm.","Khi đó một môn học khác bắt đầu, và chúng tôi phải miệt mài học cho đến một giờ chiều.","Chúng tôi vẫn chưa được tự do ăn uống; một buổi lễ kéo dài nửa giờ diễn ra trước rồi sau đó chúng tôi mới được dùng trà bơ và tsampa.","Tiếp theo là một giờ lao động chân tay, nhằm giúp chúng tôi rèn luyện thân thể và dạy chúng tôi đức tính khiêm nhường.","Tôi dường như thường xuyên phải nhận những loại công việc bừa bộn và khó chịu nhất."],"ts":[285.58,292.29,295.57,299.48,305.93,310.06,318.41,327.15,332.71,338.99,350.24,355.89,358.47,365.65,371.76,376.9,381.91,388.6,394.13],"vs":[399.48,407.18,410.72,415.34,422.54,427.87,438.8,449.21,454.83,460.84,475.94,482.84,486.03,494.17,500.87,507.51,513.26,522.02,529.21],"e0":129.63,"v0":157.15,"pe":[0,7,13],"pv":[0,7,13]},{"te":"Three o'clock saw us trooping off for...","tv":"Ba giờ chiều chứng kiến cảnh chúng...","en":["Three o'clock saw us trooping off for an hour of enforced rest; we were not allowed to talk or move, but just had to lie still.","This was not a popular time because the hour was too short for a sleep and too long to stay idle.","We could think of much better things to do!","At four, after this rest, we returned to our studies.","This was the dread period of the day, five hours without a break, five hours when we could not leave the room for anything without incurring the severest penalties.","Our teachers were quite free with their stout canes and some of them tackled the punishment of offenders with real enthusiasm.","Only the badly pressed or most foolhardy pupils asked to 'be excused' when punishment on one's return was inevitable.","Our release came at nine o'clock when we had the last meal of the day.","Again this was buttered tea and tsampa.","Sometimes - only sometimes - we had vegetables.","Usually that meant sliced turnips, or some very small beans.","They were raw, but to hungry boys they were very acceptable.","On one unforgettable occasion, when I was eight, we had some pickled walnuts.","I was particularly fond of them, having had them often at home.","Now, foolishly, I tried to work an exchange with another boy: he to have my spare robe in exchange for his pickled walnuts.","The Disciplinarian heard, and I was called to the middle of the hall and made to confess my sin.","As a punishment for 'greediness' I had to remain without food or drink for twenty-four hours.","My spare robe was taken from me as it was said that I had no use for it, \"having been willing to barter it for that which was not essential\".","At nine-thirty we went to our sleeping-cushions, 'bed' to us.","No one was late for bed!","I thought the long hours would kill me, I thought that I should drop dead at any moment, or that I would fall asleep and never again awaken.","At first I, and the other new boys, used to hide in corners for a good doze.","After quite a short time I became used to the long hours and took no notice at all of the length of the day."],"vi":["Ba giờ chiều chứng kiến cảnh chúng tôi lũ lượt kéo nhau đi nghỉ ngơi bắt buộc trong một tiếng đồng hồ; chúng tôi không được phép nói chuyện hay cử động, mà chỉ được nằm yên.","Đây không phải là khoảng thời gian được yêu thích vì một giờ là quá ngắn cho một giấc ngủ và lại quá dài để nằm không.","Chúng tôi có thể nghĩ ra nhiều việc hay ho hơn để làm!","Đến bốn giờ, sau giờ nghỉ ngơi này, chúng tôi quay trở lại với việc học.","Đây là khoảng thời gian đáng sợ nhất trong ngày, năm tiếng đồng hồ liên tục không nghỉ, năm tiếng đồng hồ mà chúng tôi không được phép rời khỏi phòng vì bất kỳ lý do gì nếu không muốn chịu những hình phạt nặng nề nhất.","Các thầy giáo của chúng tôi sử dụng những chiếc roi mây to bản rất tùy tiện và một số thầy xử lý việc trừng phạt những kẻ vi phạm với sự hào hứng thực sự.","Chỉ những học trò đã quá mót hoặc liều lĩnh nhất mới dám xin 'phép ra ngoài' khi biết chắc rằng hình phạt chờ sẵn lúc quay lại là điều không thể tránh khỏi.","Sự giải thoát cho chúng tôi đến vào lúc chín giờ tối khi chúng tôi dùng bữa ăn cuối cùng trong ngày.","Lại là trà bơ và tsampa.","Đôi khi (chỉ đôi khi thôi) chúng tôi có rau xanh.","Thông thường điều đó có nghĩa là củ cải thái lát, hoặc một vài hạt đậu rất nhỏ.","Chúng còn sống, nhưng đối với những cậu bé đang đói bụng thì chúng rất dễ ăn.","Vào một dịp không thể nào quên, khi tôi lên tám tuổi, chúng tôi có món quả óc chó muối.","Tôi đặc biệt thích món này vì thường được ăn ở nhà.","Lúc này, thật ngu ngốc, tôi đã cố gắng đổi chác với một cậu bé khác: cậu ta sẽ lấy chiếc áo choàng dự phòng của tôi để đổi lấy phần quả óc chó muối của cậu ta.","Thầy Giám Kỷ nghe thấy, và tôi bị gọi ra giữa đại điện và bắt phải thú nhận tội lỗi của mình.","Như một hình phạt cho thói 'tham lam', tôi phải nhịn ăn nhịn uống trong suốt hai mươi tư giờ.","Chiếc áo choàng dự phòng của tôi bị tịch thu vì người ta bảo rằng tôi không có nhu cầu dùng đến nó, \"do đã sẵn sàng đem nó đổi lấy thứ không thiết yếu\".","Lúc chín giờ ba mươi, chúng tôi về những chiếc đệm ngủ của mình, vốn là 'giường' đối với chúng tôi.","Chẳng có ai đi ngủ muộn cả!","Tôi từng nghĩ những giờ học kéo dài dằng dặc sẽ giết chết mình, tôi nghĩ mình có thể lăn ra chết bất cứ lúc nào, hoặc tôi sẽ ngủ thiếp đi và không bao giờ tỉnh lại nữa.","Thoạt đầu tôi và những đứa trẻ mới đến khác thường trốn vào các góc khuất để chợp mắt một giấc ngon lành.","Sau một thời gian khá ngắn, tôi đã quen với những giờ học dài dằng dặc và chẳng còn để ý gì đến độ dài của một ngày nữa."],"ts":[534.72,542.5,547.94,550.65,554.12,563.52,570.41,578.4,582.55,585.28,588.51,592.33,596.26,601.11,605.25,613.45,619.52,625.7,634.21,638.45,640.46,648.28,653.12],"vs":[659.31,669.27,676.56,680.29,685.32,698.12,708.63,718.94,725.1,727.19,730.99,736.23,741.33,747.37,750.91,761.84,768.36,773.84,783.81,789.78,792.06,803.5,810.12],"e0":244.13,"v0":292.39,"pe":[0,7,18],"pv":[0,7,18]},{"te":"It was just before six in the...","tv":"Vào khoảng gần sáu giờ sáng, với...","en":["It was just before six in the morning when, with the help of the boy who had awakened me, I found myself in front of the Lama Mingyar Dondup's door.","Although I had not knocked, he called for me to enter.","His room was a very pleasant one and there were wonderful wall paintings, some of them actually painted on the walls and others painted on silk and hanging.","A few small statuettes were on low tables, they were of gods and goddesses and were made of jade, gold, and cloisonné.","A large Wheel of Life also hung upon the wall.","The lama was sitting in the lotus attitude on his cushion and before him, on a low table, he had a number of books, one of which he was studying as I entered.","\"Sit here with me, Lobsang,\" he said, \"we have a lot of things to discuss together, but first an important question to a growing man: have you had enough to eat and drink?\"","I assured him that I had.","\"The Lord Abbot has said that we can work together.","We have traced your previous incarnation and it was a good one.","Now we want to redevelop certain powers and abilities you then had.","In the space of a very few years we want you to have more knowledge than a lama has in a very long life.\"","He paused, and looked at me long and hard.","His eyes were very piercing.","\"All men must be free to choose their own path,\" he continued, \"your way will be hard for forty years, if you take the right path, but it will lead to great benefits in the next life.","The wrong path now will give you comforts, softness, and riches in this life, but you will not develop.","You and you alone can choose.\"","He stopped, and looked at me."],"vi":["Vào khoảng gần sáu giờ sáng, với sự giúp đỡ của cậu bé đã đánh thức tôi, tôi thấy mình đang đứng trước cửa phòng của Lama Mingyar Dondup.","Dù tôi chưa hề gõ cửa, ngài đã cất tiếng bảo tôi bước vào.","Căn phòng của ngài rất dễ chịu và có những bức bích họa tuyệt đẹp, một số được vẽ trực tiếp trên tường và những bức khác được vẽ trên lụa rồi treo lên.","Một vài pho tượng nhỏ đặt trên những chiếc bàn thấp, đó là tượng của các nam thần và nữ thần được làm bằng ngọc bích, vàng và pháp lam.","Một bức tranh Bánh Xe Luân Hồi lớn cũng được treo trên tường.","Vị lama đang ngồi theo tư thế kiết già trên tấm đệm của ngài và trước mặt ngài, trên chiếc bàn thấp, có một số cuốn sách, một trong số đó ngài đang nghiền ngẫm khi tôi bước vào.","\"Hãy ngồi xuống đây với ta, Lobsang,\" ngài nói, \"chúng ta có rất nhiều điều cần bàn luận với nhau, nhưng trước tiên là một câu hỏi quan trọng đối với một trang nam nhi đang lớn: con đã được ăn uống no nê chưa?\"","Tôi cam đoan với ngài là tôi đã ăn no rồi.","\"Ngài Trụ Trì đã đồng ý để chúng ta làm việc cùng nhau.","Chúng ta đã truy tìm tiền kiếp của con và đó là một tiền kiếp tốt lành.","Giờ đây chúng ta muốn khơi dậy lại một số năng lực và khả năng mà con từng có vào thời điểm đó.","Trong khoảng thời gian chỉ vài năm ngắn ngủi, chúng ta muốn con nắm giữ nhiều tri thức hơn một vị lama tích lũy trong suốt một đời dài.\"","Ngài dừng lại, và nhìn tôi thật lâu và chăm chú.","Đôi mắt ngài rất sắc sảo như nhìn thấu tâm can.","\"Mọi con người đều phải được tự do lựa chọn con đường của riêng mình,\" ngài nói tiếp, \"con đường của con sẽ gian nan trong bốn mươi năm, nếu con đi theo con đường đúng đắn, nhưng nó sẽ mang lại những lợi ích to lớn trong kiếp sau.","Con đường sai lầm lúc này sẽ mang lại cho con sự an nhàn, êm ấm và giàu sang trong kiếp này, nhưng con sẽ không thể tiến hóa.","Con và chỉ một mình con mới có thể lựa chọn.\"","Ngài dừng lại và nhìn tôi."],"ts":[818.94,827.49,831.08,839.23,847.11,850.39,859.98,870.8,872.82,876.2,880.07,884.26,890.2,893.46,895.62,906.02,913.03,915.36],"vs":[917.91,926.51,930.68,940.44,948.98,952.76,964.8,978.3,981.51,985.17,990.3,996.81,1005.42,1009.02,1012.45,1025.66,1034.2,1037.49],"e0":369.32,"v0":452.02,"pe":[0,6],"pv":[0,6]}],"lab":"Chương 5"},{"g":1,"n":5,"title":"Life as a chela (2/3)","tv":"Đời sống một chú tiểu (2/3)","a":{"bi":{"id":"1AlEJm19UZBlkHlX4Drd3mEXuAaD-knpO","f":"05-chapter-five-2.m4a","z":11564579}},"s":[{"te":"Chapter Five: Life as a chela (2/3)","tv":"Chương Năm: Đời sống một chú tiểu (2/3)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Five, part 2.","Life as a chela."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Năm, phần 2.","Đời sống một chú tiểu."],"ts":[0.0,3.71,5.63],"vs":[7.36,11.26,13.01],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Sir,\" I replied, \"my father told me...","tv":"Thưa Thầy,\" tôi đáp, \"cha con đã...","en":["\"Sir,\" I replied, \"my father told me that if I failed at the lamasery I was not to return home.","How then would I have softness and comfort if I had no home to which to return?","And who would show me the right path if I choose it?\"","He smiled at me and answered: \"Have you already forgotten?","We have traced your previous incarnation.","If you choose the wrong path, the path of softness, you will be installed in a lamasery as a Living Incarnation, and in a very few years will be an abbot in charge.","Your father would not call that failure!\"","Something in the way he spoke made me ask a further question: \"Would you consider it a failure?\"","\"Yes,\" he replied, \"knowing what I know, I would call it a failure.\"","\"And who will show me the way?\"","\"I will be your guide if you take the right path, but you are the one to choose, no one can influence your decision.\"","I looked at him, stared at him.","And liked what I saw.","A big man, with keen black eyes.","A broad open face, and a high forehead.","Yes, I liked what I saw.","Although only seven years of age, I had had a hard life, and met many people, and really could judge if a man was good.","\"Sir,\" I said, \"I would like to be your pupil and take the right path.\"","I added somewhat ruefully, I suppose, \"But I still don't like hard work!\"","He laughed, and his laugh was deep and warming.","\"Lobsang, Lobsang, none of us really like hard work, but few of us are truthful enough to admit it.\"","He looked through his papers.","\"We shall need to do a little operation to your head soon to force clairvoyance, and then we will speed your studies hypnotically.","We are going to take you far in metaphysics, as well as in medicine!\""],"vi":["\"Thưa Thầy,\" tôi đáp, \"cha con đã bảo rằng nếu con thi trượt ở tu viện lama thì con không được trở về nhà.","Vậy làm sao con có được sự êm ấm và an nhàn nếu con không có nhà để về?","Và ai sẽ chỉ cho con con đường đúng đắn nếu con lựa chọn nó?\"","Ngài mỉm cười nhìn tôi và trả lời: \"Con đã quên rồi sao?","Chúng ta đã truy tìm tiền kiếp của con.","Nếu con chọn con đường sai lầm, con đường của sự an nhàn, con sẽ được tấn phong tại một tu viện lama với tư cách là một Hóa Thân Sống, và chỉ trong vài năm ngắn ngủi con sẽ trở thành một vị trụ trì cai quản.","Cha con sẽ không gọi đó là thất bại đâu!\"","Một điều gì đó trong cách ngài nói đã khiến tôi hỏi thêm một câu: \"Thưa Thầy, Thầy có xem đó là thất bại không ạ?\"","\"Có chứ,\" ngài đáp, \"biết những gì ta biết, ta sẽ gọi đó là một thất bại.\"","\"Và ai sẽ chỉ đường cho con ạ?\"","\"Ta sẽ là Thầy Hướng Dẫn của con nếu con chọn con đường đúng đắn, nhưng con mới là người lựa chọn, không ai có thể can thiệp vào quyết định của con.\"","Tôi nhìn ngài, chăm chú nhìn ngài.","Và tôi thích những gì mình nhìn thấy.","Một người đàn ông to lớn, với đôi mắt đen sắc sảo.","Một khuôn mặt rộng mở đầy đặn và vầng trán cao.","Vâng, tôi thích những gì mình nhìn thấy.","Dù mới chỉ bảy tuổi, tôi đã trải qua một cuộc sống khắc nghiệt, từng gặp gỡ nhiều người, và thực sự có thể phán đoán xem một con người có tốt hay không.","\"Thưa Thầy,\" tôi nói, \"con muốn trở thành học trò của Thầy và đi theo con đường đúng đắn.\"","Tôi nói thêm, tôi đoán là có phần ngậm ngùi: \"Nhưng con vẫn không thích lao động vất vả đâu ạ!\"","Ngài bật cười, và tiếng cười của ngài trầm ấm lạ thường.","\"Lobsang, Lobsang, chẳng ai trong chúng ta thực sự thích làm việc vất vả cả, nhưng hiếm ai trong chúng ta đủ thật thà để thừa nhận điều đó.\"","Ngài xem qua các tài liệu của mình.","\"Chúng ta sẽ sớm phải làm một cuộc phẫu thuật nhỏ trên đầu con để thúc đẩy thấu thị, và sau đó chúng ta sẽ đẩy nhanh việc học của con bằng phương pháp thôi miên.","Chúng ta sẽ đưa con đi xa trong môn siêu hình học, cũng như trong y học!\""],"ts":[15.59,22.71,27.62,30.6,34.47,37.31,46.36,49.42,55.66,60.97,63.35,70.61,73.05,74.7,77.11,80.28,82.23,89.07,94.33,99.55,103.04,109.78,111.66,118.81],"vs":[123.39,130.33,135.14,139.6,143.68,146.6,160.41,163.84,171.89,177.31,180.29,190.03,192.54,194.78,198.23,201.61,204.12,214.15,220.19,226.63,230.26,239.49,241.84,252.28],"e0":7.96,"v0":8.23,"pe":[0,7,8,9,10,11,17,19],"pv":[0,7,8,9,10,11,17,19]},{"te":"I felt a bit gloomy, more hard...","tv":"Tôi cảm thấy hơi u ám, lại...","en":["I felt a bit gloomy, more hard work.","It seemed to me that I had had to work hard all my seven years, and there seemed to be little play, or kite flying.","The lama seemed to know my thoughts.","\"Oh yes, young man.","There will be much kite flying later, the real thing: man-lifters.","But first we must map out how best to arrange these studies.\"","He turned to his papers, and riffled through them.","\"Let me see, nine o'clock until one.","Yes, that will do for a start.","Come here every day at nine, instead of attending service, and we will see what interesting things we can discuss.","Starting from tomorrow.","Have you any message for your father and mother?","I'm seeing them today.","Giving them your pigtail!\"","I was quite overcome.","When a boy was accepted by a lamasery his pigtail was cut off and his head shaved, the pigtail would be sent to the parents, carried by a small acolyte, as a symbol that their son had been accepted.","Now the Lama Mingyar Dondup was taking my pigtail to deliver in person.","That meant that he had accepted me as his own personal charge, as his 'spiritual son'.","This lama was a very important man, a very clever man, one who had a most enviable reputation throughout Tibet.","I knew that I could not fail under such a man.","That morning, back in the classroom, I was a most inattentive pupil.","My thoughts were elsewhere, and the teacher had ample time and opportunity to satisfy his joy in punishing at least one small boy!","It all seemed very hard, the severity of the teachers.","But then, I consoled myself, that is why I came, to learn.","That is why I reincarnated, although then I did not remember what it was that I had to relearn.","We firmly believe in reincarnation, in Tibet.","We believe that when one reaches a certain advanced stage of evolution, one can choose to go on to another plane of existence, or return to earth to learn something more, or to help others.","It may be that a wise man had a certain mission in life, but died before he could complete his work.","In that case, so we believe, he can return to complete his task, providing that the result will be of benefit to others.","Very few people could have their previous incarnations traced back, there had to be certain signs and the cost and time would prohibit it.","Those who had those signs, as I had, were termed 'Living Incarnations'.","They were subjected to the sternest of stern treatment when they were young - as I had been - but became objects of reverence when they became older.","In my case I was going to have special treatment to 'force-feed' my occult knowledge.","Why, I did not know, then!"],"vi":["Tôi cảm thấy hơi u ám, lại thêm công việc vất vả.","Dường như đối với tôi, suốt bảy năm qua tôi đã phải làm việc cật lực, và hầu như chẳng có chút vui chơi hay thả diều gì cả.","Vị lama dường như thấu suốt những ý nghĩ của tôi.","\"Ồ có chứ, chàng trai trẻ.","Sau này con sẽ được thả diều rất nhiều, những cánh diều thực sự: diều chở người.","Nhưng trước tiên chúng ta phải vạch ra cách sắp xếp việc học này sao cho tốt nhất.\"","Ngài quay lại với những trang giấy của mình và lật qua lật lại chúng.","\"Để ta xem nào, từ chín giờ đến một giờ.","Phải, như thế là ổn để bắt đầu.","Hãy đến đây mỗi ngày vào lúc chín giờ, thay vì tham dự buổi lễ, và chúng ta sẽ xem có những điều thú vị nào có thể thảo luận.","Bắt đầu từ ngày mai.","Con có lời nhắn nào gửi cho cha và mẹ con không?","Hôm nay ta sẽ gặp họ đấy.","Để trao cho họ bím tóc của con!\"","Tôi xúc động đến nghẹn lời.","Khi một cậu bé được một tu viện lama chấp nhận, bím tóc của cậu sẽ bị cắt bỏ và đầu được cạo nhẵn, bím tóc sẽ được gửi về cho cha mẹ, do một tiểu đồng nhỏ mang tới, như một biểu tượng cho thấy con trai của họ đã được thu nhận.","Giờ đây Lama Mingyar Dondup lại đích thân mang bím tóc của tôi đi trao tận tay.","Điều đó có nghĩa là ngài đã nhận tôi làm đệ tử đích truyền của riêng ngài, như một 'người con tâm linh' của ngài.","Vị lama này là một nhân vật rất quan trọng, một con người vô cùng thông tuệ, một người có danh tiếng đáng ngưỡng mộ nhất trên khắp cõi Tây Tạng.","Tôi biết rằng mình không thể thất bại dưới sự dẫn dắt của một con người như thế.","Sáng hôm đó, khi trở lại lớp học, tôi là một học trò vô cùng lơ đãng.","Tâm trí tôi đã để ở nơi khác, và người thầy giáo có thừa thời gian cùng cơ hội để thỏa mãn niềm vui thú trong việc trừng phạt ít nhất một cậu bé nhỏ thó!","Tất cả dường như rất nặng nề, sự nghiêm khắc tột cùng của những người thầy.","Nhưng rồi tôi tự an ủi mình rằng, đó chính là lý do tôi đến đây, để học hỏi.","Đó là lý do tôi tái sinh, dù lúc đó tôi không nhớ mình phải học lại điều gì.","Ở Tây Tạng, chúng tôi tin tưởng tuyệt đối vào sự tái sinh.","Chúng tôi tin rằng khi một người đạt đến một giai đoạn tiến hóa cao cấp nhất định, người đó có thể lựa chọn bước tiếp sang một cảnh giới tồn tại khác, hoặc quay trở lại Trái Đất để học hỏi thêm điều gì đó, hay để giúp đỡ người khác.","Có thể một bậc trí giả có một sứ mệnh nhất định trong đời, nhưng đã qua đời trước khi có thể hoàn thành công việc của mình.","Trong trường hợp đó, chúng tôi tin rằng, vị ấy có thể quay trở lại để hoàn thành nhiệm vụ của mình, miễn sao kết quả sẽ mang lại lợi ích cho người khác.","Rất ít người có thể được truy tìm lại các tiền kiếp của mình, vì phải có những dấu hiệu nhất định và chi phí cùng thời gian sẽ ngăn cản điều đó.","Những ai có được các dấu hiệu đó, như tôi đã có, được gọi là những 'Hóa Thân Sống'.","Họ phải chịu đựng sự đối đãi nghiêm khắc nhất trong những sự nghiêm khắc khi còn nhỏ (như tôi đã từng nếm trải) nhưng lại trở thành những bậc được tôn kính khi họ lớn tuổi hơn.","Trong trường hợp của tôi, tôi sẽ nhận được sự rèn luyện đặc biệt để 'nhồi nhét cấp tốc' kiến thức huyền bí của mình.","Tại sao lại như vậy, lúc đó tôi chưa thể nào biết được!"],"ts":[257.9,260.85,267.27,269.64,271.36,275.5,279.41,282.54,285.32,287.41,293.99,295.84,298.99,300.66,302.93,304.7,316.07,320.87,326.91,334.1,337.71,342.19,350.87,354.33,358.11,363.93,367.58,378.03,384.02,391.13,398.6,403.1,411.05,416.23],"vs":[418.3,422.06,430.36,433.69,436.13,441.24,446.64,450.85,453.92,456.6,465.15,466.88,470.18,472.36,475.2,477.26,492.56,498.36,505.19,514.13,519.09,523.92,534.36,538.97,544.24,549.37,553.43,567.21,574.69,584.1,593.33,599.35,609.98,616.61],"e0":116.36,"v0":142.74,"pe":[0,14,20,22],"pv":[0,14,20,22]},{"te":"A rain of blows on my shoulders...","tv":"Một trận đòn như mưa trút xuống...","en":["A rain of blows on my shoulders brought me back to the reality of the classroom with a violent jerk.","\"Fool, dolt, imbecile!","Have the mind demons penetrated your thick skull?","It is more than I could do.","You are fortunate that it is now time to attend service.\"","With that remark, the enraged teacher gave me a final hearty blow, for good measure, and stalked out of the room.","The boy next to me said, \"Don't forget, it's our turn to work in the kitchens this afternoon.","Hope we get a chance to fill our tsampa bags.\"","Kitchen work was hard, the 'regulars' there used to treat us boys as slaves.","There was no hour of rest for us after kitchen hour.","Two solid hours of hard labour, then straight to the classroom again.","Sometimes we would be kept later in the kitchens, and so be late for class.","A fuming teacher would be waiting for us, and would lay about him with his stick without giving us any opportunity of explaining the reason.","My first day of work in the kitchens was nearly my last.","We trooped reluctantly along the stone-flagged corridors towards the kitchens.","At the door we were met by an angry monk: \"Come on, you lazy, useless rascals,\" he shouted.","\"The first ten of you, get in there and stoke the fires.\"","I was the tenth.","Down another flight of steps we went.","The heat was overpowering.","In front of us we saw a ruddy light, the light of roaring fires.","Huge piles of yak-dung lay about, this was fuel for the furnaces.","\"Get those iron scoops and stoke for your lives,\" the monk in charge yelled.","I was just a poor seven-year-old among the others of my class, among whom was none younger than seventeen.","I could scarcely lift the scoop, and in straining to put the fuel in the fire I tipped it over the monk's feet.","With a roar of rage he seized me by the throat, swung me round - and tripped.","I was sent flying backwards.","A terrible pain shot through me, and there was the sickening smell of burning flesh.","I had fallen against the red-hot end of a bar protruding from the furnace.","I fell with a scream to the floor, among the hot ashes.","At the top of my left leg, almost at the leg joint, the bar had burned its way in until stopped by the bone.","I still have the dead-white scar, which even now causes me some trouble.","By this scar I was in later years to be identified by the Japanese."],"vi":["Một trận đòn như mưa trút xuống vai giật phắt tôi trở về với thực tại của lớp học.","\"Đồ ngu, đồ đần độn, đồ dốt nát!","Phải chăng ma quỷ trong tâm trí đã xâm nhập vào cái sọ dày cộp của mày rồi?","Đó là điều mà ta chẳng thể làm nổi.","Mày thật may mắn vì giờ đã đến lúc phải đi dự lễ.\"","Cùng với lời nhận xét đó, người thầy giáo đang giận dữ giáng cho tôi một đòn thật mạnh cuối cùng cho chắc ăn, rồi sầm sầm bước ra khỏi phòng.","Cậu bé ngồi cạnh tôi bảo: \"Đừng quên chiều nay đến lượt chúng ta làm việc dưới bếp đấy.","Hy vọng chúng ta có cơ hội đổ đầy các túi tsampa của mình.\"","Công việc nhà bếp rất nặng nhọc, những người 'phụ trách thường trực' ở đó thường đối xử với những đứa trẻ như chúng tôi chẳng khác nào nô lệ.","Chẳng có giờ nghỉ ngơi nào cho chúng tôi sau giờ làm bếp cả.","Hai tiếng đồng hồ lao động nặng nhọc liên tục, rồi lập tức quay lại lớp học ngay.","Đôi khi chúng tôi bị giữ lại dưới bếp muộn hơn, và thế là bị trễ giờ học.","Một ông thầy đang bừng bừng nổi giận sẽ đứng chờ sẵn chúng tôi, và sẽ vung gậy quất túi bụi mà chẳng cho chúng tôi bất kỳ cơ hội nào để giải thích nguyên do.","Ngày đầu tiên tôi làm việc dưới bếp suýt nữa đã là ngày cuối cùng trong đời tôi.","Chúng tôi miễn cưỡng lê bước dọc theo những hành lang lát đá hướng về phía nhà bếp.","Tại cửa, chúng tôi gặp một vị tăng sĩ đang giận dữ: \"Lại đây, lũ lười biếng vô tích sự kia,\" ông hét lên.","\"Mười đứa đầu tiên, vào ngay trong kia mà chụm lửa.\"","Tôi là đứa thứ mười.","Chúng tôi bước xuống một dãy bậc thang khác.","Sức nóng thật ngột ngạt khủng khiếp.","Trước mặt chúng tôi là ánh lửa đỏ rực, ánh sáng của những lò lửa đang cháy rừng rực.","Những đống phân bò yak khổng lồ nằm rải rác xung quanh, đây là chất đốt cho các lò nung.","\"Cầm lấy những cái xẻng sắt kia và xúc thục mạng đi,\" vị tăng sĩ phụ trách gầm lên.","Tôi chỉ là một đứa trẻ bảy tuổi tội nghiệp giữa những người khác trong lớp, mà trong số họ chẳng có ai dưới mười bảy tuổi.","Tôi hầu như chẳng thể nhấc nổi cái xẻng, và trong lúc gắng sức xúc nhiên liệu vào lửa, tôi đã làm đổ nó lên chân vị tăng sĩ.","Với một tiếng gầm giận dữ, ông bóp lấy cổ họng tôi, xoay mạnh người tôi, rồi chính ông bị vấp.","Tôi bị hất văng ngược về phía sau.","Một cơn đau khủng khiếp chạy dọc khắp người tôi, và có mùi thịt cháy khét lẹt đến lợm giọng.","Tôi đã ngã đè trúng vào đầu thanh sắt đỏ rực nhô ra từ lò nung.","Tôi hét lên một tiếng rồi ngã nhào xuống sàn, giữa đám tro nóng bỏng.","Ở phía trên đùi trái, gần sát khớp háng, thanh sắt đã nung cháy xuyên sâu vào trong cho đến khi bị xương chặn lại.","Tôi vẫn còn vết sẹo trắng bệch đó, vết sẹo mà ngay cả bây giờ vẫn gây cho tôi vài rắc rối.","Nhiều năm sau, chính vết sẹo này đã giúp người Nhật nhận ra tôi."],"ts":[621.6,627.36,629.84,633.18,635.09,638.82,646.36,652.15,655.25,660.0,663.39,668.03,672.89,681.3,685.09,689.97,696.69,700.83,702.21,704.88,706.95,711.55,716.15,721.33,727.81,734.1,739.24,741.37,746.62,751.25,755.49,762.21,766.9],"vs":[771.7,776.89,779.81,785.04,787.82,791.45,800.1,805.62,809.98,818.25,822.13,827.18,832.36,843.13,848.53,853.69,861.38,864.83,866.38,869.09,871.58,877.09,882.87,888.67,896.75,905.41,912.32,914.72,921.05,925.27,929.69,937.33,943.58],"e0":277.36,"v0":346.04,"pe":[0,13],"pv":[0,13]},{"te":"There was uproar. Monks came rushing from...","tv":"Có một sự náo loạn lớn. Các...","en":["There was uproar.","Monks came rushing from everywhere.","I was still among the hot ashes but was soon lifted out.","Quite a lot of my body had superficial burns, but the leg burn really was serious.","Quickly I was carried upstairs to a lama.","He was a medical lama, and applied himself to the task of saving my leg.","The iron had been rusty, and when it entered my leg, flakes of rust had remained behind.","He had to probe round and scoop out the pieces until the wound was clean.","Then it was tightly packed with a powdered herb compress.","The rest of my body was dabbed with a herbal lotion which certainly eased the pain of the fire.","My leg was throbbing and throbbing and I was sure that I would never walk again.","When he had finished, the lama called a monk to carry me to a small side-room, where I was put to bed on cushions.","An old monk came in and sat on the floor beside me and started muttering prayers over me.","I thought to myself that it was a fine thing to offer prayers for my safety after the accident had happened.","I also decided to lead a good life, as I now had personal experience of what it felt like when the fire devils tormented one.","I thought of a picture I had seen, in which a devil was prodding an unfortunate victim in much the same place as I had been burned.","It may be thought that monks were terrible people, not at all what one would expect.","But - 'monks' - what does it mean?","We understand that word as anyone, male, living in the lamastic service.","Not necessarily a religious person.","In Tibet almost anyone can become a monk.","Often a boy is 'sent to be a monk' without having any choice at all in the matter.","Or a man may decide that he had had enough of sheep herding, and wants to be sure of a roof over his head when the temperature is forty below zero.","He becomes a monk not through religious convictions, but for his own creature comfort.","The lamaseries had 'monks' as their domestic staff, as their builders, labourers, and scavengers.","In other parts of the world they would be termed 'servants' or the equivalent.","Most of them had had a hard time; life at twelve to twenty thousand feet can be difficult, and often they were hard on us boys just for sheer want of thought or feeling.","To us the term 'monk' was synonymous with 'man'.","We named the members of the priesthood quite differently.","A chela was a boy pupil, a novice, or acolyte.","Nearest to what the average man means by 'monk' is trappa.","He is the most numerous of those in a lamasery.","Then we come to that most abused term, a lama.","If the trappas are the non-commissioned soldiers, then the lama is the commissioned officer.","Judging by the way most people in the West talk and write, there are more officers than men!","Lamas are masters, gurus, as we term them.","The Lama Mingyar Dondup was going to be my guru, and I his chela.","After the lamas there were the abbots.","Not all of them were in charge of lamaseries, many were engaged in the general duties of senior administration, or travelling from lamasery to lamasery.","In some instances, a particular lama could be of higher status than an abbot, it depended upon what he was doing.","Those who were 'Living Incarnations', such as I had been proved, could be made abbots at the age of fourteen; it depended upon whether they could pass the severe examinations.","These groups were strict and stern, but they were not cruel; they were at all times just.","A further example of 'monks' can be seen in the term 'police monks'.","Their sole purpose was to keep order, they were not concerned with the temple ceremonial except that they had to be present to make sure that everything was orderly.","The police monks often were cruel and, as stated, so were the domestic staff.","One could not condemn a bishop because his under-gardener misbehaved!","Nor expect the under-gardener to be a saint just because he worked for a bishop."],"vi":["Có một sự náo loạn lớn.","Các vị tăng sĩ từ khắp nơi vội vã chạy đến.","Tôi vẫn đang nằm giữa đám tro nóng nhưng nhanh chóng được bế ra ngoài.","Khá nhiều chỗ trên cơ thể tôi bị bỏng ngoài da, nhưng vết bỏng ở chân thì thực sự nghiêm trọng.","Tôi nhanh chóng được khiêng lên lầu đến gặp một vị lama.","Ngài là một vị lama y học, và dồn hết tâm sức vào việc cứu lấy chân tôi.","Thanh sắt đã bị rỉ sét, và khi đâm vào chân tôi, những vảy rỉ sắt đã đọng lại bên trong.","Ngài phải dùng dụng cụ dò tìm xung quanh và nạo sạch từng mảnh vụn cho đến khi vết thương sạch sẽ.","Sau đó vết thương được đắp chặt bằng một lớp thuốc bột thảo dược.","Phần còn lại của cơ thể tôi được chấm một loại thuốc nước thảo dược, loại thuốc này quả thực đã làm dịu đi cơn đau rát của lửa.","Chân tôi đau nhức nhối từng cơn và tôi chắc mẩm rằng mình sẽ không bao giờ có thể đi lại được nữa.","Khi làm xong, vị lama gọi một tu sĩ bế tôi sang một căn phòng nhỏ bên cạnh, nơi tôi được đặt nằm trên những tấm đệm.","Một vị sư già bước vào, ngồi xuống sàn cạnh tôi và bắt đầu lẩm bẩm cầu nguyện cho tôi.","Tôi thầm nghĩ thật là một điều hay ho khi cầu nguyện cho sự an toàn của tôi sau khi tai nạn đã xảy ra rồi.","Tôi cũng quyết định sẽ sống một cuộc đời tốt lành, vì giờ đây tôi đã có trải nghiệm thực tế về cảm giác khi bị quỷ lửa hành hạ là như thế nào.","Tôi nhớ đến một bức tranh từng thấy, trong đó một con quỷ đang chọc một nạn nhân bất hạnh vào đúng vị trí giống như chỗ tôi vừa bị bỏng.","Người ta có thể nghĩ rằng các vị tăng sĩ là những người khủng khiếp, hoàn toàn không giống như những gì người ta tưởng tượng.","Nhưng 'tăng sĩ' thực sự có nghĩa là gì?","Chúng tôi hiểu từ đó là bất kỳ ai, thuộc nam giới, phục vụ trong các tu viện lama.","Không nhất thiết phải là một người sùng đạo.","Ở Tây Tạng, hầu như bất kỳ ai cũng có thể trở thành một tăng sĩ.","Thường thì một cậu bé được 'gửi đi tu' mà hoàn toàn không có sự lựa chọn nào trong chuyện đó.","Hoặc một người đàn ông có thể quyết định rằng mình đã quá chán ngấy việc chăn cừu, và muốn chắc chắn có một mái nhà che đầu khi nhiệt độ xuống tới bốn mươi độ dưới số không.","Người đó trở thành một tu sĩ không phải vì niềm tin tôn giáo, mà vì sự tiện nghi cho bản thân.","Các tu viện lama có những 'tăng sĩ' làm công việc phục vụ nội trợ, làm thợ xây, lao động phổ thông và người quét dọn.","Ở những nơi khác trên thế giới, họ sẽ được gọi là 'người hầu' hoặc danh xưng tương đương.","Hầu hết họ đều từng trải qua quãng thời gian khó khăn; cuộc sống ở độ cao mười hai đến hai mươi nghìn feet có thể rất gian khổ, và thường thì họ hà khắc với những đứa trẻ như chúng tôi chỉ vì thiếu suy nghĩ hay vô cảm.","Đối với chúng tôi, thuật ngữ 'tăng sĩ' đồng nghĩa với 'đàn ông'.","Chúng tôi gọi tên các thành viên trong giới tăng sĩ rất khác biệt.","Chela là một cậu học trò, một người mới nhập môn, hay tiểu đồng.","Gần nhất với những gì một người bình thường hiểu về 'tu sĩ' là trappa.","Họ là lực lượng đông đảo nhất trong một tu viện lama.","Rồi chúng ta đến với thuật ngữ bị lạm dụng nhiều nhất, một vị lama.","Nếu các trappa là những người lính hạ sĩ quan, thì lama là sĩ quan chỉ huy.","Nhìn vào cách hầu hết mọi người ở phương Tây nói và viết, dường như có nhiều sĩ quan hơn là binh lính!","Các vị lama là những bậc thầy, những đạo sư, như cách chúng tôi gọi họ.","Lama Mingyar Dondup sẽ là đạo sư của tôi, còn tôi là chela của ngài.","Sau các vị lama là các vị trụ trì.","Không phải tất cả họ đều phụ trách các tu viện lama, nhiều người tham gia vào các nhiệm vụ quản lý cấp cao chung, hoặc đi lại từ tu viện lama này sang tu viện lama khác.","Trong một vài trường hợp, một vị lama cụ thể có thể có địa vị cao hơn cả một vị trụ trì, điều đó tùy thuộc vào việc ngài đang làm.","Những người là 'Hóa Thân Sống', như tôi đã được chứng minh, có thể được tấn phong làm trụ trì vào năm mười bốn tuổi; điều đó phụ thuộc vào việc họ có vượt qua được các kỳ thi cử nghiêm ngặt hay không.","Các nhóm này rất khắt khe và nghiêm nghị, nhưng họ không tàn nhẫn; họ luôn luôn công bằng.","Một ví dụ khác về 'tăng sĩ' có thể thấy trong thuật ngữ 'sư cảnh sát'.","Mục đích duy nhất của họ là giữ gìn trật tự, họ không bận tâm đến nghi lễ trong điện thờ ngoại trừ việc phải có mặt để đảm bảo mọi thứ diễn ra có trật tự.","Các sư cảnh sát thường hay tàn nhẫn và, như đã nói, những người phục vụ nội trợ cũng vậy.","Người ta không thể lên án một giám mục chỉ vì người phụ việc làm vườn của ông ta cư xử không đúng mực!","Cũng như không thể kỳ vọng người phụ việc làm vườn phải là một vị thánh chỉ vì anh ta làm việc cho một giám mục."],"ts":[948.57,949.97,952.53,956.27,961.6,964.54,969.3,975.69,980.04,983.56,989.05,993.67,1000.58,1006.06,1011.99,1019.57,1027.56,1032.25,1035.12,1039.9,1042.65,1045.78,1051.3,1059.59,1065.06,1071.61,1075.99,1085.61,1089.39,1092.96,1096.71,1101.21,1104.63,1107.89,1113.43,1118.54,1121.81,1126.4,1128.95,1138.21,1144.88,1155.08,1160.42,1164.76,1173.33,1178.21,1182.77],"vs":[1187.72,1189.67,1192.96,1197.46,1203.98,1207.83,1212.82,1219.16,1225.66,1229.7,1237.41,1244.38,1252.27,1258.45,1265.79,1274.62,1284.23,1291.64,1294.59,1300.66,1303.5,1308.13,1313.64,1324.34,1330.37,1338.64,1344.59,1358.11,1362.06,1366.21,1370.92,1375.51,1379.12,1383.57,1389.03,1395.59,1400.73,1406.59,1409.32,1420.13,1428.82,1440.42,1445.95,1450.68,1461.44,1467.41,1473.71],"e0":428.06,"v0":522.91,"pe":[0,16],"pv":[0,16]}],"lab":"Chương 5"},{"g":1,"n":5,"title":"Life as a chela (3/3)","tv":"Đời sống một chú tiểu (3/3)","a":{"bi":{"id":"1pkvGgySBN7wUuVBH0QzbpYePZd9OcCaH","f":"05-chapter-five-3.m4a","z":7852712}},"s":[{"te":"Chapter Five: Life as a chela (3/3)","tv":"Chương Năm: Đời sống một chú tiểu (3/3)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Five, part 3.","Life as a chela."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Năm, phần 3.","Đời sống một chú tiểu."],"ts":[0.0,3.71,5.73],"vs":[7.46,11.36,12.92],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"In the lamasery we had a prison...","tv":"Trong tu viện lama chúng tôi có...","en":["In the lamasery we had a prison.","Not by any means a pleasant place to be in, but the characters of those who were consigned to it were not pleasant either.","My solitary experience of it was when I had to treat a prisoner who had been taken ill.","It was when I was almost ready to leave the lamasery that I was called to the prison cell.","Out in the back courtyard were a number of circular parapets, about three feet high.","The massive stones forming them were as wide as they were high.","Covering the tops were stone bars each as thick as a man's thigh.","They covered a circular opening about nine feet across.","Four police monks grasped the centre bar, and dragged it aside.","One stooped and picked up a yak-hair rope, at the end of which there was a flimsy-looking loop.","I looked on unhappily; trust myself to that?","\"Now, Honourable Medical Lama,\" said the man, \"if you will step here and put your foot in this we will lower you.\"","Gloomily I complied.","\"You will want a light, sir,\" the police monk said, and passed me a flaring torch made of yarn soaked in butter.","My gloom increased; I had to hold on to the rope, and hold the torch, and avoid setting myself on fire or burning through the thin little rope which so dubiously supported me.","But down I went, twenty-five or thirty feet, down between walls glistening with water, down to the filthy stone floor.","By the light of the torch I saw an evil-looking wretch crouched against the wall.","Just one look was enough, there was no aura around him, so no life.","I said a prayer for the soul wandering between the planes of existence, and closed the wild, staring eyes, then called to be pulled up.","My work was finished, now the body-breakers would take over.","I asked what had been his crime, and was told that he had been a wandering beggar who had come to the lamasery for food and shelter, and then, in the night, killed a monk for his few possessions.","He had been overtaken while escaping, and brought back to the scene of his crime."],"vi":["Trong tu viện lama chúng tôi có một nhà tù.","Hoàn toàn chẳng phải là một nơi dễ chịu gì để ở, nhưng tư cách của những kẻ bị giam giữ ở đó cũng chẳng dễ chịu chút nào.","Trải nghiệm duy nhất của tôi về nơi này là khi tôi phải điều trị cho một tù nhân bị ốm.","Đó là vào lúc tôi gần như đã sẵn sàng rời khỏi tu viện lama thì tôi được gọi đến phòng giam.","Ngoài sân sau có một số bức tường chắn hình tròn, cao khoảng ba feet.","Những khối đá đồ sộ tạo nên chúng có bề rộng bằng với chiều cao.","Che phủ phía trên là những chấn song đá, mỗi thanh dày bằng đùi người lớn.","Chúng che kín một miệng hầm hình tròn rộng khoảng chín feet.","Bốn vị sư cảnh sát nắm lấy thanh chắn ở giữa rồi kéo sang một bên.","Một người cúi xuống nhặt một sợi dây thừng bằng lông bò yak, ở đầu dây có một thòng lọng trông khá mỏng manh.","Tôi nhìn xuống đầy bất an; phó thác tính mạng mình vào thứ đó ư?","\"Bây giờ, thưa Vị Lama Y Khoa Đáng Kính,\" người đàn ông nói, \"nếu ngài bước tới đây và đặt chân vào chiếc thòng lọng này, chúng tôi sẽ hạ ngài xuống.\"","Đầy vẻ ảo não, tôi làm theo.","\"Ngài sẽ cần ánh sáng đấy, thưa ngài,\" vị sư cảnh sát nói, và đưa cho tôi một ngọn đuốc cháy sáng làm bằng sợi len tẩm bơ.","Nỗi u sầu của tôi càng tăng lên; tôi vừa phải bám vào sợi dây, vừa phải cầm ngọn đuốc, và tránh không để mình bị bắt lửa hoặc làm cháy đứt sợi dây mỏng manh đang nâng đỡ tôi một cách đầy nghi ngại.","Nhưng rồi tôi cũng tụt xuống, hai mươi lăm hoặc ba mươi feet, tụt xuống giữa những bức tường lấp loáng nước, xuống tới sàn đá bẩn thỉu.","Dưới ánh đuốc, tôi nhìn thấy một kẻ khốn khổ trông đầy gian ác đang ngồi thu lu cạnh bức tường.","Chỉ một cái nhìn là đủ, không hề có vầng hào quang nào quanh người hắn, nghĩa là không còn sự sống.","Tôi đọc một lời cầu nguyện cho linh hồn đang lang thang giữa các cảnh giới tồn tại, vuốt khép đôi mắt dại đi đang mở trừng trừng của hắn, rồi gọi người kéo tôi lên.","Công việc của tôi đã xong, giờ đây những Người Xẻ Xác sẽ tiếp quản.","Tôi hỏi tội ác của hắn là gì, và được kể lại rằng hắn vốn là một kẻ ăn mày lang thang đến tu viện lama để xin thức ăn và nơi trú ngụ, rồi trong đêm tối, hắn đã giết chết một tu sĩ để cướp đi vài món đồ ít ỏi của vị ấy.","Hắn đã bị bắt kịp trong lúc trốn chạy và bị giải về hiện trường vụ án mạng."],"ts":[15.5,17.98,24.76,29.86,35.0,40.39,44.38,48.58,52.24,56.54,62.18,65.97,73.33,75.11,82.31,93.18,101.15,105.91,110.24,118.81,122.58,133.5],"vs":[138.61,141.69,149.49,155.21,161.79,166.59,170.8,175.7,179.25,184.02,190.8,195.16,204.84,207.3,216.07,228.59,236.9,242.71,249.48,259.31,263.94,279.35],"e0":8.06,"v0":8.04},{"te":"But all that is somewhat of a...","tv":"Nhưng tất cả những điều đó có...","en":["But all that is somewhat of a digression from the incident of my first attempt at kitchen work.","The effects of the cooling lotions were wearing off, and I felt as if the skin were being scorched off my body.","The throbbing in my leg increased, it seemed as if it was going to explode; to my fevered imagination the hole was filled with a flaming torch.","Time dragged; throughout the lamasery there were sounds, some that I knew, and many that I did not.","The pain was sweeping up my body in great fiery gouts.","I lay on my face, but the front of my body also was burned, burned by the hot ashes.","There was a faint rustle, and someone sat beside me.","A kind, compassionate voice, the voice of the Lama Mingyar Dondup said: \"Little friend, it is too much.","Sleep.\"","Gentle fingers swept along my spine.","Again, and again, and I knew no more.","A pale sun was shining in my eyes.","I blinked awake, and with the first returning consciousness thought that someone was kicking me - that I had overslept.","I tried to jump up, to attend service, but fell back in agony.","My leg!","A soothing voice spoke: \"Keep still, Lobsang, this is a day of rest for you.\"","I turned my head stiffly, and saw with great astonishment that I was in the lama's room, and that he was sitting beside me.","He saw my look and smiled.","\"And why the amazement?","Is it not right that two friends should be together when one is sick?\"","My somewhat faint reply was: \"But you are a Head Lama, and I am just a boy.\"","\"Lobsang, we have gone far together in other lives.","In this, yet, you do not remember.","I do, we were very close together in our last incarnations.","But now you must rest and regain your strength.","We are going to save your leg for you, so do not worry.\""],"vi":["Nhưng tất cả những điều đó có phần là một sự lạc đề khỏi câu chuyện về nỗ lực đầu tiên của tôi trong công việc nhà bếp.","Tác dụng của những loại thuốc nước làm mát đang dần tan biến, và tôi cảm thấy như da thịt đang bị thiêu rụi khỏi cơ thể mình.","Cơn đau nhức nhối ở chân tôi tăng lên, dường như nó sắp nổ tung; trong trí tưởng tượng sốt mê man của tôi, cái lỗ thủng ấy như đang bị nhét một ngọn đuốc cháy rực.","Thời gian trôi qua lê thê; khắp tu viện lama vang lên những âm thanh, một số tôi biết và rất nhiều âm thanh tôi không biết.","Cơn đau dữ dội cuộn trào khắp cơ thể tôi như những dòng thác lửa bùng cháy.","Tôi nằm sấp mặt xuống, nhưng phần phía trước cơ thể tôi cũng bị bỏng, bị bỏng vì đám tro nóng.","Có tiếng sột soạt khẽ khàng, và ai đó ngồi xuống cạnh tôi.","Một giọng nói nhân từ, đầy lòng từ bi, giọng của Lama Mingyar Dondup cất lên: \"Người bạn nhỏ, thế là quá nhiều rồi.","Hãy ngủ đi.\"","Những ngón tay dịu dàng vuốt dọc theo sống lưng tôi.","Lại một lần nữa, và một lần nữa, rồi tôi không còn biết gì nữa.","Ánh mặt trời nhàn nhạt chiếu vào mắt tôi.","Tôi chớp mắt tỉnh dậy, và với chút ý thức đầu tiên vừa hồi phục, tôi ngỡ có ai đang đá mình vì tôi đã ngủ quên.","Tôi cố nhảy dựng dậy để đi dự lễ, nhưng ngã quỵ lại trong đau đớn tột cùng.","Chân của tôi!","Một giọng nói êm dịu cất lên: \"Nằm yên nào, Lobsang, hôm nay là ngày nghỉ ngơi của con.\"","Tôi gượng quay đầu một cách khó nhọc, và vô cùng kinh ngạc thấy mình đang ở trong phòng của vị lama, và ngài đang ngồi cạnh tôi.","Ngài nhìn vẻ mặt của tôi và mỉm cười.","\"Và sao lại kinh ngạc thế?","Chẳng phải hai người bạn nên ở bên nhau khi một người bị ốm sao?\"","Câu trả lời có phần yếu ớt của tôi là: \"Nhưng Thầy là một Vị Trưởng Lama, còn con chỉ là một đứa trẻ con thôi ạ.\"","\"Lobsang, chúng ta đã cùng nhau đi rất xa trong những kiếp sống khác.","Trong kiếp này, hiện tại, con chưa nhớ ra.","Nhưng ta thì nhớ, chúng ta đã từng rất gắn bó với nhau trong những tiền kiếp trước.","Còn bây giờ con phải nghỉ ngơi và lấy lại sức lực.","Chúng ta sẽ cứu lấy chân cho con, nên đừng lo lắng.\""],"ts":[285.36,291.17,297.43,306.5,313.64,317.41,323.74,327.38,335.46,336.48,339.31,342.28,344.87,352.16,356.47,357.52,363.22,370.94,372.88,374.79,378.86,384.47,387.92,390.41,394.29,397.21],"vs":[400.35,408.39,416.66,427.32,434.92,440.11,446.69,450.8,458.86,460.1,463.6,468.67,471.43,479.12,484.1,485.36,491.72,499.82,502.77,504.75,509.01,516.49,520.88,523.87,529.49,533.11],"e0":131.77,"v0":154.79,"pe":[0,1,11,21],"pv":[0,1,11,21]},{"te":"I thought of the Wheel of Existence...","tv":"Tôi nghĩ về Bánh Xe Luân Hồi...","en":["I thought of the Wheel of Existence, I thought of the injunction in our Buddhist Scriptures:","The prosperity of the generous man never fails, while the miser finds no comforter.","Let the powerful man be generous to the suppliant.","Let him look down the long path of lives.","For riches revolve like the wheels of a cart, they come now to one, now to another.","The beggar today is a prince tomorrow, and the prince may come as a beggar."],"vi":["Tôi nghĩ về Bánh Xe Luân Hồi, tôi nghĩ về lời răn dạy trong Kinh Điển Phật Giáo của chúng tôi:","Sự thịnh vượng của người rộng lượng không bao giờ suy suyển, trong khi kẻ keo kiệt chẳng tìm thấy người an ủi nào.","Hãy để kẻ quyền thế rộng lượng với người van xin.","Hãy để người đó nhìn dọc theo con đường dài của các kiếp sống.","Vì của cải quay vòng như những bánh xe bò, lúc đến với người này, lúc đến với người khác.","Kẻ ăn mày hôm nay là vương tử ngày mai, và vương tử có thể sẽ đến như một kẻ ăn mày."],"ts":[537.62,543.34,549.38,552.8,555.69,561.15],"vs":[566.24,572.67,579.93,583.15,587.25,593.05],"e0":247.36,"v0":292.06,"pe":[0,1,2],"pv":[0,1,2]},{"te":"It was obvious to me even then...","tv":"Ngay lúc đó tôi đã thấy rõ...","en":["It was obvious to me even then that the lama who was now my guide was indeed a good man, and one whom I would follow to the utmost of my ability.","It was clear that he knew a very great deal about me, far more than I knew myself.","I was looking forward to studying with him, and I resolved that no one should have a better pupil.","There was, as I could plainly feel, a very strong affinity between us, and I marvelled at the workings of Fate which had placed me in his care.","I turned my head to look out of the window.","My bed-cushions had been placed on a table so that I could see out.","It seemed very strange to be resting off the floor, some four feet in the air.","My childish fancy likened it to a bird roosting in a tree!","But there was much to see.","Far away over the lower roofs beneath the window, I could see Lhasa sprawled in the sunlight.","Little houses, dwarfed by the distance, and all of delicate pastel shades.","The meandering waters of the Kyi River flowed through the level valley, flanked by the greenest of green grass.","In the distance the mountains were purple, surmounted with white caps of shining snow.","The nearer mountain-sides were speckled with golden-roofed lamaseries.","To the left was the Potala with its immense bulk forming a small mountain.","Slightly to the right of us was a small wood from which peeped temples and colleges.","This was the home of the State Oracle of Tibet, an important gentleman whose sole task in life is to connect the material world with the immaterial.","Below, in the forecourt, monks of all ranks were passing to and fro.","Some wore a sombre brown robe, these were the worker monks.","A small group of boys were wearing white, student monks from some more distant lamasery.","Higher ranks were there, too: those in blood red, and those with purple robes.","These latter often had golden stoles upon them, indicating that they were connected with the higher administration.","A number were on horses or ponies.","The laity rode coloured animals, while the priests used only white.","But all this was taking me away from the immediate present.","I was more concerned now about getting better and being able to move around again."],"vi":["Ngay lúc đó tôi đã thấy rõ ràng rằng vị lama giờ đây là Thầy Hướng Dẫn của tôi quả thực là một con người tốt lành, một người mà tôi sẽ noi theo bằng tất cả khả năng của mình.","Rõ ràng là ngài biết rất nhiều điều về tôi, nhiều hơn rất nhiều so với những gì tôi tự biết về bản thân.","Tôi rất mong mỏi được học tập với ngài, và tôi quyết tâm rằng không ai có thể có một người học trò tốt hơn.","Giữa chúng tôi, như tôi có thể cảm nhận rõ ràng, có một sự tương đồng và gắn kết vô cùng sâu sắc, và tôi kinh ngạc trước sự an bài của Số Phận đã đặt tôi dưới sự chăm sóc của ngài.","Tôi quay đầu nhìn ra ngoài cửa sổ.","Những chiếc đệm giường của tôi đã được đặt trên một chiếc bàn để tôi có thể nhìn ra ngoài.","Cảm giác thật kỳ lạ khi nằm cách mặt sàn khoảng bốn feet trên không trung.","Trí tưởng tượng trẻ con của tôi ví nó như một chú chim đang đậu trên cây!","Nhưng có quá nhiều điều để ngắm nhìn.","Xa xa qua những mái nhà thấp hơn bên dưới cửa sổ, tôi có thể nhìn thấy Lhasa trải dài dưới ánh nắng mặt trời.","Những ngôi nhà nhỏ bé, trông tí hon vì khoảng cách xa xôi, tất cả đều mang những sắc thái màu nhạt thanh nhã.","Dòng nước uốn lượn của sông Kyi chảy qua thung lũng bằng phẳng, hai bên là những thảm cỏ xanh mướt nhất.","Đằng xa, những rặng núi ánh lên sắc tím, phía trên đội những chiếc mũ tuyết trắng xóa lấp lánh.","Những sườn núi gần hơn lốm đốm những tu viện lama mái mạ vàng.","Về bên trái là điện Potala với khối kiến trúc khổng lồ trông như một ngọn núi nhỏ.","Hơi chếch về phía bên phải chúng tôi là một khu rừng nhỏ lấp ló những ngôi đền và học viện.","Đây là nơi ở của Nhà Tiên Tri Quốc Gia của Tây Tạng, một nhân vật quan trọng mà nhiệm vụ duy nhất trong đời là kết nối thế giới vật chất với thế giới phi vật chất.","Phía dưới, nơi sân trước, các vị tăng sĩ thuộc đủ mọi phẩm trật đang qua lại tấp nập.","Vài người mặc áo choàng màu nâu trầm, đó là những tu sĩ lao dịch.","Một nhóm thiếu niên nhỏ tuổi mặc áo trắng, đó là các học tăng đến từ một tu viện lama xa xôi nào đó.","Ở đó cũng có những bậc phẩm trật cao hơn: những người mặc áo đỏ như máu, và những người mặc áo màu tím.","Những người sau này thường khoác những dải khăn vàng trên vai, biểu thị rằng họ thuộc bộ phận quản lý cấp cao.","Một số người cưỡi ngựa lớn hoặc ngựa nhỏ.","Người thế tục cưỡi những con vật có màu lông sặc sỡ, trong khi các tăng sĩ chỉ cưỡi ngựa trắng.","Nhưng tất cả những cảnh tượng này đang kéo tôi rời xa thực tại trước mắt.","Giờ đây tôi quan tâm hơn đến việc hồi phục sức khỏe và có thể đi lại được."],"ts":[599.69,608.12,613.31,618.79,628.07,630.68,634.76,639.94,643.83,645.64,651.58,657.54,664.34,669.91,674.2,678.89,684.01,692.53,697.39,701.12,706.41,711.75,718.47,721.16,725.51,729.12],"vs":[733.96,744.96,751.32,758.21,770.03,772.52,778.16,782.56,787.42,789.84,797.24,804.24,810.53,816.74,821.09,826.85,832.39,842.59,848.23,852.66,859.49,866.42,872.87,875.78,882.04,886.58],"e0":276.58,"v0":325.51,"pe":[0,4],"pv":[0,4]},{"te":"After three days it was thought better...","tv":"Sau ba ngày, người ta thấy tốt...","en":["After three days it was thought better for me to get up and move around.","My leg was very stiff and shockingly painful.","The whole area was inflamed and there was much discharge caused by the particles of iron rust which had not been removed.","As I could not walk unaided, a crutch was made, and I hopped about on this with some resemblance to a wounded bird.","My body still had a large number of burns and blisters from the hot ashes, but the whole lot together was not as painful as my leg.","Sitting was impossible, I had to lie on my right side or on my face.","Obviously I could not attend services or the classrooms, so my Guide, the Lama Mingyar Dondup, taught me almost full time.","He expressed himself as well satisfied with the amount I had learnt in my few years, and said, \"But a lot of this you have unconsciously remembered from your last incarnation.\""],"vi":["Sau ba ngày, người ta thấy tốt hơn là tôi nên đứng dậy và đi lại xung quanh.","Chân tôi rất cứng và đau đớn khủng khiếp.","Toàn bộ vùng vết thương bị viêm tấy và chảy nhiều mủ do những hạt rỉ sắt chưa được nạo hết gây ra.","Vì không thể tự đi lại nếu không có trợ giúp, một chiếc nạng đã được làm cho tôi, và tôi nhảy lò cò trên chiếc nạng này trông có vẻ giống như một con chim bị thương.","Cơ thể tôi vẫn còn rất nhiều vết bỏng và phồng rộp do đám tro nóng, nhưng tất cả gộp lại cũng không đau đớn bằng cái chân của tôi.","Ngồi là điều không thể, tôi phải nằm nghiêng sang bên phải hoặc nằm sấp.","Rõ ràng là tôi không thể tham dự các buổi lễ hay đến lớp học, vì vậy Thầy Hướng Dẫn của tôi, Lama Mingyar Dondup, đã dạy tôi gần như toàn thời gian.","Ngài bày tỏ sự hài lòng sâu sắc với khối lượng kiến thức tôi đã học được trong mấy năm đầu đời, và bảo: \"Nhưng phần lớn những điều này con đã vô thức nhớ lại từ tiền kiếp của mình.\""],"ts":[892.95,897.05,900.3,907.17,914.62,922.32,926.89,934.5],"vs":[944.53,949.72,952.45,959.43,969.73,978.35,983.03,993.16],"e0":411.45,"v0":484.5}],"lab":"Chương 5"},{"g":1,"n":6,"title":"Life in the lamasery (1/2)","tv":"Đời sống trong tu viện lama (1/2)","a":{"bi":{"id":"1Y5LqHpeamENGOcg3fRJK1tQSPjMMVIYC","f":"06-chapter-six-1.m4a","z":10028430}},"s":[{"te":"Chapter Six: Life in the lamasery (1/2)","tv":"Chương Sáu: Đời sống trong tu viện lama (1/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Six, part 1.","Life in the lamasery."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Sáu, phần 1.","Đời sống trong tu viện lama."],"ts":[0.0,3.71,5.64],"vs":[7.74,11.51,13.21],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Two weeks went by and my body...","tv":"Hai tuần trôi qua và những vết...","en":["Two weeks went by and my body burns were very much better.","My leg was still troublesome but at least it was making progress.","I asked if I could resume normal routine as I wanted to be moving about more.","It was agreed that I should, but I was given permission to sit in any way I could, or to lie on my face.","Tibetans sit cross-legged in what we call the lotus attitude, but my leg disability definitely prevented that.","On the first afternoon of my return there was work in the kitchens.","My job was to have a slate and keep check of the number of bags of barley being roasted.","The barley was spread out on a stone floor which was smoking hot.","Beneath was the furnace at which I had been burned.","The barley was evenly distributed, and the door shut.","While that lot was roasting we trooped along a corridor to a room where we cracked barley which had previously been roasted.","There was a rough stone basin, cone-shaped and about eight feet across at the widest part.","The internal surface was grooved and scored to hold grains of barley.","A large stone, also cone-shaped, fitted loosely into the basin.","It was supported by an age-worn beam which passed through it, and to which were fixed smaller beams like the spokes of a wheel without a rim.","Roasted barley was poured into the basin, and monks and boys strained at the spokes to turn the stone, which weighed many tons.","Once it started it was not so bad, then we all trooped around singing songs.","I could sing here without reprimand!","Starting the wretched stone was terrible.","Everyone had to lend a hand to get it moving.","Then, once moving, great care was taken to see that it did not stop.","Fresh supplies of roasted barley were poured in as the crushed grains dropped out of the bottom of the basin.","All the cracked barley was taken away, spread on to hot stones, and roasted again.","That was the basis of tsampa.","Each of us boys carried a week's supply of tsampa on us or, more correctly, we carried the cracked and roasted barley on us.","At meal-times we poured a little of it from our leather bags into our bowls.","Then we would add buttered tea, stir with our fingers until the mass was like dough, then we would eat it."],"vi":["Hai tuần trôi qua và những vết bỏng trên cơ thể tôi đã khá hơn rất nhiều.","Chân tôi vẫn còn gây nhiều phiền toái nhưng ít nhất là nó đang tiến triển tốt.","Tôi xin phép được trở lại nếp sinh hoạt bình thường vì tôi muốn được vận động nhiều hơn.","Mọi người đồng ý cho tôi làm vậy, nhưng tôi được phép ngồi theo bất kỳ tư thế nào tôi có thể, hoặc nằm sấp.","Người Tây Tạng ngồi khoanh chân theo tư thế mà chúng tôi gọi là tư thế hoa sen, nhưng tật ở chân của tôi chắc chắn đã ngăn cản điều đó.","Vào buổi chiều đầu tiên tôi trở lại, có công việc dưới bếp.","Công việc của tôi là cầm một tấm bảng đá và theo dõi số lượng bao lúa mạch đang được rang.","Lúa mạch được rải đều trên một sàn đá nóng bốc khói.","Bên dưới là lò nung nơi tôi từng bị bỏng.","Lúa mạch được rải đều, rồi cánh cửa đóng lại.","Trong khi mẻ lúa mạch đó đang được rang, chúng tôi kéo nhau dọc theo hành lang đến một căn phòng nơi chúng tôi xay vỡ hạt lúa mạch đã được rang từ trước.","Ở đó có một cối đá thô hình nón, rộng khoảng tám feet ở phần rộng nhất.","Bề mặt bên trong có các rãnh và khía để giữ các hạt lúa mạch.","Một tảng đá lớn, cũng hình nón, khớp lỏng vào trong lòng cối.","Nó được đỡ bởi một thanh xà cũ kỹ xuyên qua, và gắn vào đó là những thanh xà nhỏ hơn giống như các nan hoa của một chiếc bánh xe không có vành.","Lúa mạch rang được đổ vào cối, và các vị tăng sĩ cùng các cậu bé gồng mình đẩy những nan hoa để quay tảng đá nặng nhiều tấn.","Khi nó đã chuyển động thì mọi việc không đến nỗi tệ, lúc đó tất cả chúng tôi vừa đi vòng quanh vừa hát vang những bài ca.","Ở đây tôi có thể hát mà không bị quở phạt!","Việc khởi động tảng đá quái quỷ đó thật khủng khiếp.","Mọi người đều phải chung tay góp sức để làm cho nó chuyển động.","Rồi một khi đã chuyển động, người ta hết sức cẩn thận để đảm bảo nó không dừng lại.","Những mẻ lúa mạch rang mới liên tục được đổ vào khi các hạt bị nghiền vỡ rơi ra từ đáy cối.","Toàn bộ số lúa mạch xay vỡ được gom đi, rải lên các phiến đá nóng và rang lại lần nữa.","Đó là nguyên liệu căn bản của món tsampa.","Mỗi đứa trẻ chúng tôi mang theo khẩu phần tsampa đủ dùng trong một tuần bên mình, hay nói chính xác hơn, chúng tôi mang theo lúa mạch rang đã xay vỡ bên người.","Đến giờ ăn, chúng tôi trút một ít từ túi da vào chiếc bát của mình.","Sau đó chúng tôi thêm trà bơ vào, dùng ngón tay nhào trộn cho đến khi khối bột dẻo quánh lại, rồi chúng tôi thưởng thức."],"ts":[16.29,20.17,24.14,28.87,35.57,42.96,47.16,52.25,56.28,59.65,63.54,70.32,75.62,79.92,84.64,92.51,100.56,105.62,108.06,110.93,113.85,118.3,124.42,130.06,132.38,139.73,144.21],"vs":[150.65,155.99,161.53,166.71,173.72,183.32,187.17,193.4,197.27,200.66,203.92,213.79,218.84,223.28,227.46,237.35,245.5,253.68,256.77,260.15,264.55,269.53,275.77,281.64,284.52,294.5,298.8],"e0":8.34,"v0":8.55,"pe":[0,5],"pv":[0,5]},{"te":"The next day we had to work...","tv":"Ngày hôm sau chúng tôi phải phụ...","en":["The next day we had to work helping to make tea.","We went to another part of the kitchens where there was a cauldron holding a hundred and fifty gallons.","This had been scoured out with sand and now gleamed like new metal.","Earlier in the day it had been half filled with water, and this was now boiling and steaming.","We had to fetch bricks of tea and crush them up.","Each brick was about fourteen to sixteen pounds in weight and had been brought to Lhasa over the mountain passes from China and India.","The crushed pieces were tossed into the boiling water.","A monk would add a great block of salt, and another would put in an amount of soda.","When everything was boiling again, shovelfuls of clarified butter would be added and the whole lot boiled for hours.","This mixture had a very good food value and with the tsampa was quite sufficient to sustain life.","At all times the tea was kept hot, and as one cauldron became used, another was filed and prepared.","The worst part of preparing this tea was tending the fires.","The yak-dung which we used instead of wood as fuel is dried into the form of slabs and there is an almost inexhaustible supply of it.","When put on the fires it sends out clouds of evil-smelling, acrid smoke.","Everything in range of the smoke would gradually become blackened, woodwork would eventually look like ebony, and faces exposed to it for long would become grimed by smoke-filled pores.","We had to help with all this menial work, not because there was a shortage of labour, but so that there should not be too much class distinction.","We believe that the only enemy is the man you do not know; work alongside a man, talk to him, know him, and he ceases to be an enemy.","In Tibet, on one day in every year, those in authority set aside their powers, and then any subordinate can say exactly what they think.","If an abbot has been harsh during the year, he is told about it, and if the criticism is just, no action can be taken against the subordinate.","It is a system that works well and is rarely abused.","It provides a means of justice against the powerful, and gives the lower ranks a feeling that they have some say after all."],"vi":["Ngày hôm sau chúng tôi phải phụ việc nấu trà.","Chúng tôi đi đến một khu vực khác của nhà bếp, nơi có một chiếc vạc chứa được một trăm năm mươi gallon.","Chiếc vạc này đã được chà sạch bằng cát và giờ đây sáng bóng như kim loại mới.","Vào đầu ngày, nó đã được đổ đầy một nửa nước, và lúc này nước đang sôi sùng sục bốc hơi nghi ngút.","Chúng tôi phải đi lấy những bánh trà và đập vụn chúng ra.","Mỗi bánh trà nặng khoảng mười bốn đến mười sáu pound và được mang đến Lhasa vượt qua các con đèo núi từ Trung Quốc và Ấn Độ.","Những mảnh trà vụn được thả vào nước đang sôi.","Một tu sĩ sẽ cho vào một tảng muối lớn, và một người khác sẽ cho vào một lượng soda.","Khi mọi thứ sôi trở lại, từng xẻng bơ tinh chế sẽ được đổ vào và toàn bộ được đun sôi sùng sục suốt nhiều giờ liền.","Hỗn hợp này có giá trị dinh dưỡng rất cao và cùng với tsampa là hoàn toàn đủ để duy trì sự sống.","Trà luôn được giữ nóng mọi lúc, và khi một vạc đã dùng hết thì một vạc khác lại được đổ đầy và chuẩn bị sẵn sàng.","Phần tồi tệ nhất trong việc nấu thứ trà này là việc chụm lửa.","Phân bò yak mà chúng tôi dùng làm chất đốt thay củi được phơi khô thành từng tảng và nguồn cung cấp này gần như vô tận.","Khi cho vào lò lửa, nó tỏa ra những đám khói hôi hám và cay xè.","Mọi thứ nằm trong phạm vi của làn khói đều dần dần trở nên đen sì, đồ gỗ cuối cùng trông như gỗ mun, và khuôn mặt tiếp xúc lâu với khói sẽ bị bám bẩn vì khói bám chặt vào từng lỗ chân lông.","Chúng tôi phải phụ giúp mọi công việc chân tay này, không phải vì thiếu nhân lực, mà là để không có sự phân biệt giai cấp quá lớn.","Chúng tôi tin rằng kẻ thù duy nhất chính là người mà bạn không quen biết; hãy làm việc cạnh một con người, trò chuyện với họ, hiểu họ, và họ sẽ không còn là kẻ thù nữa.","Ở Tây Tạng, mỗi năm có một ngày những người nắm quyền gác lại quyền uy của mình, và khi đó bất kỳ cấp dưới nào cũng có thể nói chính xác những gì họ nghĩ.","Nếu một vị trụ trì đã tỏ ra khắc nghiệt trong năm, ngài sẽ được nghe nhắc nhở về điều đó, và nếu lời chỉ trích là xác đáng, không có hành động trừng phạt nào có thể được đưa ra đối với cấp dưới.","Đó là một hệ thống vận hành rất tốt và hiếm khi bị lạm dụng.","Nó cung cấp một phương tiện công lý trước những kẻ có quyền thế, và mang lại cho những người thuộc tầng lớp thấp hơn cảm giác rằng dẫu sao họ cũng có tiếng nói."],"ts":[307.29,310.33,315.75,319.78,325.42,328.42,335.6,338.99,344.14,350.92,356.46,363.38,367.11,374.79,380.09,391.37,398.93,407.57,415.88,423.86,427.43],"vs":[434.62,437.66,444.09,449.55,455.89,459.66,467.15,470.31,476.35,484.29,491.43,498.69,502.86,510.76,515.26,529.06,537.23,548.55,557.93,569.95,574.12],"e0":143.3,"v0":165.19,"pe":[0,15],"pv":[0,15]},{"te":"There was a lot to be studied...","tv":"Có rất nhiều điều phải học trong...","en":["There was a lot to be studied in the classrooms.","We sat in rows on the floor.","When the teacher was lecturing to us, or writing on his wall-board, he stood in front of us.","But when we were working at our lessons, he walked about at the back of us and we had to work hard all the time as we did not know which of us was being watched!","He carried a very substantial stick and did not hesitate to use it on any part of us within immediate reach.","Shoulders, arms, backs, or the more orthodox place - it did not matter at all to the teachers, one place was as good as another.","We studied a lot of mathematics, because that was a subject which was essential for astrological work.","Our astrology was no mere hit-or-miss affair, but was worked out according to scientific principles.","I had a lot of astrology drummed into me because it was necessary to use it in medical work.","It is better to treat a person according to their astrological type than to prescribe something quite haphazardly in the hope that as it once cured a person, it may again.","There were large wall charts dealing with astrology, and others showing pictures of various herbs.","These latter were changed every week and we were expected to be entirely familiar with the appearance of all the plants.","Later we would be taken on excursions to gather and prepare these herbs, but we were not allowed to go on these until we had a far better knowledge and could be trusted to pick the right varieties.","These 'herb-gathering' expeditions, which were in the fall of the year, were a very popular relaxation from the strict routine of the lamastic life.","Sometimes such a visit would last for three months, and would take one to the highlands, an area of ice-bound land, twenty to twenty-five thousand feet above the sea, where the vast ice sheets were interrupted by green valleys heated by hot springs.","Here one could have an experience matched perhaps nowhere else in the world.","In moving fifty yards one could range from a temperature of forty below zero to a hundred or more, Fahrenheit, above.","This area was quite unexplored except by a few of us monks."],"vi":["Có rất nhiều điều phải học trong các lớp học.","Chúng tôi ngồi thành từng hàng trên sàn nhà.","Khi người thầy giảng bài cho chúng tôi, hoặc viết lên bảng gắn tường, thầy đứng ở phía trước chúng tôi.","Nhưng khi chúng tôi làm bài tập, thầy đi đi lại lại ở phía sau lưng và chúng tôi phải luôn luôn học tập chăm chỉ vì không biết ai trong chúng tôi đang bị theo dõi!","Thầy cầm một cây gậy to bản và không hề ngần ngại quất vào bất kỳ chỗ nào trên người chúng tôi trong tầm với của thầy.","Vai, cánh tay, lưng, hay chỗ quen thuộc hơn: với các thầy, chỗ nào cũng như nhau.","Chúng tôi học rất nhiều môn toán học, bởi vì đó là môn học thiết yếu cho công việc chiêm tinh.","Chiêm tinh học của chúng tôi không phải là chuyện may rủi hú họa, mà được tính toán dựa trên các nguyên lý khoa học.","Tôi bị nhồi nhét rất nhiều kiến thức chiêm tinh vì nó cần thiết cho công việc y học.","Điều trị cho một người dựa theo mẫu chiêm tinh của họ thì tốt hơn nhiều so với việc kê đơn một cách hú họa với hy vọng rằng vì nó từng chữa khỏi cho một người nên có thể chữa khỏi lần nữa.","Có những biểu đồ lớn treo tường về chiêm tinh học, và những biểu đồ khác vẽ hình các loại thảo dược khác nhau.","Những biểu đồ thảo dược được thay đổi hàng tuần và chúng tôi phải thuộc làu diện mạo của tất cả các loài cây cỏ.","Sau này chúng tôi sẽ được đưa đi thực tế để thu hái và bào chế những loại thảo dược này, nhưng chúng tôi không được phép tham gia cho đến khi có kiến thức tốt hơn nhiều và có thể tin cậy được để hái đúng các chủng loại.","Những chuyến thám hiểm 'hái thảo dược' này, diễn ra vào mùa thu hàng năm, là một dịp thư giãn rất được yêu thích thoát khỏi nề nếp sinh hoạt nghiêm ngặt của đời sống tu viện lama.","Đôi khi một chuyến đi như vậy kéo dài suốt ba tháng, và đưa người ta lên những vùng cao nguyên, một vùng đất phủ đầy băng giá, cao từ hai mươi đến hai mươi lăm nghìn feet so với mực nước biển, nơi những dải băng bao la bị ngắt quãng bởi những thung lũng xanh tươi được sưởi ấm bởi các suối nước nóng.","Tại đây người ta có thể có một trải nghiệm có lẽ không nơi nào khác trên thế giới sánh bằng.","Chỉ cần di chuyển chừng năm mươi yard, người ta có thể trải nghiệm nhiệt độ từ bốn mươi độ âm lên tới một trăm độ Fahrenheit hoặc hơn.","Vùng đất này hầu như chưa từng được khám phá ngoại trừ một số ít tăng sĩ chúng tôi."],"ts":[584.8,587.79,590.07,595.37,603.88,610.22,618.61,624.74,631.36,637.03,646.88,652.77,659.46,669.75,678.32,691.79,696.25,703.62],"vs":[708.01,710.9,713.66,720.19,730.87,738.15,744.23,750.47,757.19,762.6,774.64,781.23,788.18,802.45,812.72,831.31,836.89,845.25],"e0":271.23,"v0":315.37,"pe":[0,6],"pv":[0,6]},{"te":"Our religious instruction was quite intensive; every...","tv":"Giáo huấn tôn giáo của chúng tôi...","en":["Our religious instruction was quite intensive; every morning we had to recite the Laws and Steps of the Middle Way.","These Laws were:","1. Have faith in the leaders of the lamasery and country.","2. Perform religious observances, and study hard.","3. Pay honour to the parents.","4. Respect the virtuous.","5. Honour elders and those of high birth.","6. Help one's country.","7. Be honest and truthful in all things.","8. Pay heed to friends and relatives.","9. Make the best use of food and wealth.","10. Follow the example of those who are good.","11. Show gratitude and return kindness.","12. Give fair measure in all things.","13. Be free from jealousy and envy.","14. Refrain from scandal.","15. Be gentle in speech and in action and harm none.","16. Bear suffering and distress with patience and meekness."],"vi":["Giáo huấn tôn giáo của chúng tôi khá chuyên sâu; mỗi buổi sáng chúng tôi phải tụng niệm các Điều Luật và Những Bước của Trung Đạo.","Những Điều Luật này là:","1. Có niềm tin vào những người lãnh đạo tu viện lama và đất nước.","2. Thực hành các nghi lễ tôn giáo và chăm chỉ học tập.","3. Tôn kính cha mẹ.","4. Kính trọng người có đạo hạnh.","5. Kính trọng bậc bề trên và những người xuất thân quyền quý.","6. Giúp ích cho đất nước của mình.","7. Ngay thẳng và chân thật trong mọi sự.","8. Quan tâm đến bạn bè và thân quyến.","9. Sử dụng thức ăn và của cải một cách tốt nhất.","10. Noi theo gương những người tốt lành.","11. Bày tỏ lòng biết ơn và đền đáp lòng tốt.","12. Công bằng phân minh trong mọi việc.","13. Không ganh ghét và đố kỵ.","14. Kiềm chế thói gièm pha nói xấu.","15. Dịu dàng trong lời nói và hành động và không làm hại ai.","16. Nhẫn nại và nhu thuận chịu đựng mọi gian khổ cùng đau đớn."],"ts":[851.32,858.27,860.16,865.22,870.13,873.66,877.06,881.21,884.49,888.85,892.69,896.8,901.0,905.47,909.4,913.66,917.3,922.3],"vs":[927.64,934.97,937.06,941.87,946.25,948.68,951.68,956.3,959.57,963.03,966.61,970.79,973.86,977.82,981.05,984.02,987.66,992.81],"e0":395.04,"v0":458.68,"pe":[0,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17],"pv":[0,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17]},{"te":"We were constantly told that if everyone...","tv":"Chúng tôi thường xuyên được răn dạy...","en":["We were constantly told that if everyone obeyed those Laws, there would be no strife or disharmony.","Our lamasery was noted for its austerity and rigorous training.","Quite a number of monks came from other lamaseries and then left in search of softer conditions.","We looked upon them as failures and upon ourselves as of the elite.","Many other lamaseries had no night services; the monks went to bed at dark and stayed there until dawn.","To us they seemed soft and effete, and although we grumbled to ourselves, we would have grumbled still more if our schedule had been altered to bring us to the inefficient level of the others.","The first year was particularly hard.","Then was the time to weed out those who were failures.","Only the strongest could survive on visits to the frozen highlands in search of herbs, and we of Chakpori were the only men to go there.","Wisely our leaders decided to eliminate the unsuitable before they could in any way endanger others.","During the first year we had almost no relaxation, no amusements and games.","Study and work occupied every waking moment.","One of the things for which I am still grateful is the way in which we were taught to memorise.","Most Tibetans have good memories, but we who were training to be medical monks had to know the names and exact descriptions of a very large number of herbs, as well as knowing how they could be combined and used.","We had to know much about astrology, and be able to recite the whole of our sacred books.","A method of memory training had been evolved throughout the centuries.","We imagined that we were in a room lined with thousands and thousands of drawers.","Each drawer was clearly labelled, and the writing on all the labels could be read with ease from where we stood.","Every fact we were told had to be classified, and we were instructed to imagine that we opened the appropriate drawer and put the fact inside.","We had to visualise it very clearly as we did it, visualise the 'fact' and the exact location of the 'drawer'.","With little practice it was amazingly easy to - in imagination - enter the room, open the correct drawer, and extract the fact required as well as all related facts."],"vi":["Chúng tôi thường xuyên được răn dạy rằng nếu mọi người đều tuân theo những Điều Luật đó thì sẽ không có tranh chấp hay bất hòa.","Tu viện lama của chúng tôi nổi tiếng về sự khắc khổ và rèn luyện nghiêm ngặt.","Khá nhiều tu sĩ đến từ các tu viện lama khác rồi lại rời đi để tìm kiếm những điều kiện êm ái hơn.","Chúng tôi coi họ là những kẻ thất bại và coi mình thuộc hàng tinh hoa.","Nhiều tu viện lama khác không có các khóa lễ ban đêm; các tu sĩ đi ngủ khi trời tối và ở đó cho đến tận rạng đông.","Đối với chúng tôi, họ dường như ủy mị và yếu đuối, và mặc dù chúng tôi tự càu nhàu với nhau, chúng tôi sẽ còn càu nhàu nhiều hơn nếu lịch trình của chúng tôi bị thay đổi để kéo chúng tôi xuống mức kém hiệu quả như những người khác.","Năm đầu tiên đặc biệt gian nan.","Đó là thời gian để loại bỏ những người thất bại.","Chỉ những ai khỏe mạnh nhất mới có thể sống sót trong các chuyến đi lên vùng cao nguyên băng giá để tìm kiếm thảo dược, và chúng tôi ở Chakpori là những người duy nhất đi đến đó.","Một cách khôn ngoan, những người lãnh đạo của chúng tôi đã quyết định loại trừ những người không thích hợp trước khi họ có thể gây nguy hiểm cho người khác theo bất kỳ cách nào.","Trong suốt năm đầu tiên, chúng tôi hầu như không có sự thư giãn, không trò tiêu khiển và trò chơi nào.","Học tập và làm việc lấp kín mọi khoảnh khắc chúng tôi thức giấc.","Một trong những điều mà tôi vẫn luôn biết ơn là phương pháp mà chúng tôi được dạy để ghi nhớ.","Hầu hết người Tây Tạng đều có trí nhớ tốt, nhưng những người đang tu học để trở thành các tăng sĩ y học như chúng tôi phải biết tên và mô tả chính xác của một số lượng rất lớn các loại thảo dược, cũng như biết cách kết hợp và sử dụng chúng.","Chúng tôi phải hiểu biết nhiều về chiêm tinh học, và có thể đọc thuộc lòng toàn bộ các kinh sách thiêng liêng của chúng tôi.","Một phương pháp rèn luyện trí nhớ đã được phát triển qua nhiều thế kỷ.","Chúng tôi tưởng tượng mình đang ở trong một căn phòng xếp hàng ngàn hàng vạn ngăn kéo.","Mỗi ngăn kéo đều được dán nhãn rõ ràng, và chữ viết trên tất cả các nhãn có thể được đọc dễ dàng từ vị trí chúng tôi đứng.","Mọi dữ kiện chúng tôi được nghe đều phải được phân loại, và chúng tôi được hướng dẫn tưởng tượng rằng mình mở ngăn kéo thích hợp rồi cất dữ kiện đó vào bên trong.","Chúng tôi phải hình dung nó thật rõ ràng khi thực hiện, hình dung 'dữ kiện' và vị trí chính xác của 'ngăn kéo'.","Chỉ với một chút luyện tập, thật dễ dàng đến kinh ngạc khi (trong trí tưởng tượng) bước vào căn phòng, mở đúng ngăn kéo và trích xuất dữ kiện cần thiết cũng như tất cả các dữ kiện liên quan."],"ts":[998.23,1004.56,1008.79,1014.49,1018.98,1025.53,1035.75,1038.4,1041.72,1049.65,1055.89,1060.79,1064.58,1069.84,1080.92,1086.7,1090.87,1095.72,1102.11,1110.04,1117.23],"vs":[1126.99,1134.65,1139.8,1146.67,1151.63,1159.73,1174.35,1176.56,1179.68,1190.88,1201.17,1207.38,1212.09,1217.47,1232.92,1240.09,1244.51,1249.64,1258.01,1267.55,1274.27],"e0":471.96,"v0":529.27,"pe":[0,12],"pv":[0,12]}],"lab":"Chương 6"},{"g":1,"n":6,"title":"Life in the lamasery (2/2)","tv":"Đời sống trong tu viện lama (2/2)","a":{"bi":{"id":"1vVZHaV1v5TB2Sm5zJwxUwGZRGyOKtI04","f":"06-chapter-six-2.m4a","z":8220858}},"s":[{"te":"Chapter Six: Life in the lamasery (2/2)","tv":"Chương Sáu: Đời sống trong tu viện lama (2/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Six, part 2.","Life in the lamasery."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Sáu, phần 2.","Đời sống trong tu viện lama."],"ts":[0.0,3.71,5.66],"vs":[7.76,11.66,13.41],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Our teachers went to great pains to...","tv":"Các thầy giáo của chúng tôi đã...","en":["Our teachers went to great pains to ram home the need for good memories.","They would shoot questions at us merely to test our memories.","The questions would be quite unrelated to each other so that we could not follow a trend and take an easy path.","Often it would be questions on obscure pages of the sacred books interspersed with queries about herbs.","The punishment for forgetfulness was most severe; forgetting was the unforgivable crime and was punished with a severe beating.","We were not given a long time in which to try to remember.","The teacher would perhaps say: \"You, boy, I want to know the fifth line of the eighteenth page of the seventh volume of the Kan-gyur, open the drawer, now, what is it?\"","Unless one could answer within about ten seconds it was as well not to answer, because the punishment would be even worse if there was any mistake, no matter how slight.","It is a good system, though, and does train the memory.","We could not carry books of facts.","Our books were usually about three feet wide by about eighteen inches long, loose sheets of paper held unbound between wooden covers.","Certainly I found a good memory to be of the utmost value in later years.","During the first twelve months we were not allowed out of the lamasery grounds.","Those who did leave were not permitted to return.","This was a rule peculiar to Chakpori, because the discipline was so strict it was feared that if we were allowed out we should not return.","I admit that I should have 'run for it' if I had had anywhere to run.","After the first year we were used to it.","The first year we were not permitted to play any games at all, we were kept hard at work the whole time and this most effectively weeded out those who were weak and unable to stand the strain.","After these first hard months we found that we had almost forgotten how to play.","Our sports and exercises were designed to toughen us and be of some practical use in later life.","I retained my earlier fondness for stilt walking, and now I was able to devote some time to it.","We started with stilts which lifted our feet our own height above ground.","As we became more adept we used longer stilts, usually about ten feet high.","On those we strutted about the courtyards, peering into windows and generally making a nuisance of ourselves.","No balancing pole was used; when we desired to stay in one place we rocked from foot to foot as if we were marking time.","That enabled us to maintain our balance and position.","There was no risk of falling off if one was reasonably alert.","We fought battles on stilts.","Two teams of us, usually ten a side, would line up about thirty yards apart, and then on a given signal we would charge each other, uttering wild whoops calculated to frighten off the sky demons.","As I have said, I was in a class of boys much older and bigger than myself.","This gave me an advantage when it came to stilt fights.","The others lumbered along heavily, and I could nip in among them and pull a stilt here and push one there and so send the riders toppling.","On horseback I was not so good, but when I had to stand or fall on my own resources, I could make my way."],"vi":["Các thầy giáo của chúng tôi đã tốn rất nhiều công sức để khắc sâu nhu cầu cần có một trí nhớ tốt.","Các thầy dồn dập đặt câu hỏi chỉ để kiểm tra trí nhớ của chúng tôi.","Những câu hỏi hoàn toàn không liên quan gì đến nhau để chúng tôi không thể lần theo một mạch suy nghĩ mà đi theo con đường dễ dàng.","Thường thì đó là những câu hỏi về những trang ít người biết của các kinh sách thiêng liêng đan xen với các câu hỏi về thảo dược.","Hình phạt cho tính hay quên là vô cùng nghiêm khắc; quên là tội lỗi không thể tha thứ và bị trừng phạt bằng một trận đòn đau đớn.","Chúng tôi không có nhiều thời gian để cố nhớ lại.","Người thầy có lẽ sẽ bảo: \"Mày, thằng nhóc kia, ta muốn biết dòng thứ năm của trang thứ mười tám trong tập thứ bảy của bộ kinh Kan-gyur, mở ngăn kéo ra, nào, nó là gì?\"","Trừ khi người ta có thể trả lời trong vòng khoảng mười giây, bằng không thà đừng trả lời còn hơn, vì hình phạt sẽ còn tồi tệ hơn nếu có bất kỳ sai sót nào, dù là nhỏ nhất.","Dù vậy, đó là một hệ thống tốt và thực sự rèn luyện trí nhớ.","Chúng tôi không thể mang theo những cuốn sách ghi chép dữ kiện bên mình.","Sách của chúng tôi thường rộng khoảng ba feet và dài khoảng mười tám inch, gồm những trang giấy rời không đóng gáy được kẹp giữa hai bìa gỗ.","Chắc chắn tôi thấy một trí nhớ tốt có giá trị tột bậc trong những năm tháng sau này.","Trong suốt mười hai tháng đầu tiên, chúng tôi không được phép ra khỏi khuôn viên tu viện lama.","Những ai tự ý rời đi sẽ không được phép quay trở lại.","Đây là một quy định đặc biệt của Chakpori, vì kỷ luật quá nghiêm ngặt đến mức người ta sợ rằng nếu chúng tôi được phép ra ngoài thì chúng tôi sẽ không quay lại nữa.","Tôi thừa nhận rằng hẳn tôi đã 'bỏ trốn' nếu như tôi có nơi nào đó để chạy trốn.","Sau năm đầu tiên, chúng tôi đã quen với điều đó.","Năm đầu tiên chúng tôi không được phép chơi bất kỳ trò chơi nào, chúng tôi phải làm việc chăm chỉ suốt thời gian đó và điều này đã loại bỏ một cách hiệu quả nhất những ai yếu đuối và không chịu nổi áp lực.","Sau những tháng ngày gian khổ đầu tiên này, chúng tôi nhận thấy mình gần như đã quên mất cách vui chơi.","Các môn thể thao và bài tập của chúng tôi được thiết kế để tôi luyện chúng tôi và mang lại lợi ích thiết thực nào đó cho cuộc sống sau này.","Tôi vẫn giữ sở thích đi cà kheo từ trước của mình, và giờ đây tôi có thể dành một chút thời gian cho nó.","Chúng tôi bắt đầu với những chiếc cà kheo nâng chân chúng tôi lên cao bằng chiều cao cơ thể khỏi mặt đất.","Khi đã thuần thục hơn, chúng tôi dùng những chiếc cà kheo dài hơn, thường cao khoảng mười feet.","Trên những chiếc cà kheo đó, chúng tôi nghênh ngang đi khắp các sân, ngó nghiêng vào các cửa sổ và nhìn chung là gây phiền toái cho mọi người.","Chúng tôi không dùng gậy thăng bằng; khi muốn đứng yên một chỗ, chúng tôi lắc lư từ chân này sang chân kia như thể đang giậm chân tại chỗ.","Điều đó giúp chúng tôi giữ thăng bằng và vị trí của mình.","Không có nguy cơ bị ngã nếu người ta có sự cảnh giác hợp lý.","Chúng tôi đánh trận giả trên cà kheo.","Hai đội chúng tôi, thường là mười người mỗi bên, xếp thành hai hàng cách nhau khoảng ba mươi yard, rồi theo hiệu lệnh đưa ra, chúng tôi lao vào nhau, thét lên những tiếng hò reo man dại nhằm xua đuổi ác ma trên trời.","Như tôi đã nói, tôi học cùng lớp với những cậu bé lớn hơn và to xác hơn tôi rất nhiều.","Điều này mang lại cho tôi lợi thế khi tham gia những trận giao chiến trên cà kheo.","Những đứa khác di chuyển nặng nề ục ịch, còn tôi có thể luồn lách giữa chúng, giật một cây cà kheo ở chỗ này và đẩy một cây ở chỗ kia, thế là làm cho kẻ cưỡi nó ngã nhào.","Trên lưng ngựa tôi không giỏi lắm, nhưng khi phải tự lực cánh sinh dựa vào bản thân, tôi có thể tự tìm ra con đường cho mình."],"ts":[16.44,20.92,24.54,30.43,36.68,44.51,48.28,59.06,67.93,71.18,73.49,81.52,86.78,91.54,94.71,102.17,106.64,109.47,119.06,123.54,129.65,135.45,139.87,144.75,151.2,158.41,162.07,165.85,168.07,179.6,184.54,188.04,195.56],"vs":[202.51,209.39,214.03,222.14,229.51,237.97,241.05,252.18,263.41,268.02,272.17,280.83,286.71,292.34,296.26,306.22,311.86,315.57,328.32,334.91,343.4,350.63,357.11,362.81,371.69,380.61,384.42,388.61,391.14,404.72,410.68,415.38,426.63],"e0":8.36,"v0":8.68,"pe":[0,12,17],"pv":[0,12,17]},{"te":"Another use for stilts, for us boys...","tv":"Một công dụng khác của cà kheo...","en":["Another use for stilts, for us boys, was when we crossed streams.","We could wade carefully across and save a long detour to the nearest ford.","I remember once I was ambling along on six-foot stilts.","A stream was in the way and I wanted to cross.","The water was deep right from the banks, there was no shallow part at all.","I sat on the bank and lowered my stilted legs in.","The water came to my knees, as I walked out in midstream it rose to nearly my waist.","Just then I heard running footsteps.","A man hurried along the path and gave the merest glance at the small boy crossing the water.","Apparently, seeing that the stream did not reach my waist, he thought: \"Ah!","Here is a shallow spot.\"","There was a sudden splash, and the man disappeared completely.","Then there was a flurry of water, and the man's head came above the surface, his clutching hands reached the bank, and he hauled himself to the land.","His language was truly horrible, and the threats of what he was going to do to me almost curdled my blood.","I hurried off to the far bank and when I, too, reached shore, I think that never before had I travelled so fast on stilts.","One danger of stilts was the wind which always seems to be blowing in Tibet.","We would be playing in a courtyard, on stilts, and in the excitement of the game we would forget the wind and stride out beyond the sheltering wall.","A gust of wind would billow out our robes and over we would go, a tangle of arms, legs and stilts.","There were very few casualties.","Our studies in judo taught us how to fall without harming ourselves.","Often we would have bruises and scraped knees, but we ignored those trifles.","Of course there were some who could almost trip over their shadow, some clumsy boys never learn breakfalls and they at times sustained a broken leg or arm."],"vi":["Một công dụng khác của cà kheo, đối với những đứa trẻ như chúng tôi, là khi chúng tôi lội qua những dòng suối.","Chúng tôi có thể cẩn thận lội qua và đỡ phải đi một quãng đường vòng rất xa đến khúc cạn gần nhất.","Tôi nhớ có lần tôi đang thong thả bước đi trên đôi cà kheo cao sáu feet.","Một con suối chắn ngang đường và tôi muốn băng qua.","Nước sâu ngay từ bờ, hoàn toàn không có chỗ nào nông cả.","Tôi ngồi trên bờ suối và thả đôi chân cà kheo xuống.","Nước ngập đến đầu gối tôi, và khi tôi bước ra giữa dòng thì nước dâng lên gần đến thắt lưng tôi.","Đúng lúc ấy tôi nghe thấy tiếng bước chân chạy vội vã.","Một người đàn ông hối hả đi dọc theo con đường mòn và chỉ liếc mắt nhìn thoáng qua cậu bé đang lội qua dòng nước.","Thấy dòng suối không ngập tới thắt lưng tôi, hẳn ông ta nghĩ: \"À!","Đây là chỗ cạn.\"","Bỗng có tiếng nước bắn tung tóe, và người đàn ông biến mất tăm.","Rồi một hồi nước quẫy đạp dữ dội, đầu người đàn ông nhô lên khỏi mặt nước, đôi tay quờ quạng của ông ta bám vào bờ suối, và ông ta tự kéo mình lên bờ.","Lời lẽ của ông ta quả thực vô cùng khủng khiếp, và những lời đe dọa về việc ông ta sẽ làm gì với tôi suýt nữa làm máu tôi đông cứng lại.","Tôi vội vã rảo bước sang bờ bên kia và khi tôi cũng lên đến bờ, tôi nghĩ chưa bao giờ mình di chuyển trên cà kheo nhanh đến thế.","Một mối nguy hiểm của cà kheo là những cơn gió dường như lúc nào cũng thổi ở Tây Tạng.","Chúng tôi thường chơi đùa trong sân trên những chiếc cà kheo, và trong sự phấn khích của trò chơi, chúng tôi quên bẵng đi ngọn gió mà sải bước ra ngoài bức tường chắn gió.","Một cơn gió giật sẽ làm phồng những chiếc áo choàng của chúng tôi và thế là chúng tôi ngã nhào, tay chân và cà kheo rối tung vào nhau.","Có rất ít thương tích nghiêm trọng.","Việc học judo đã dạy chúng tôi cách ngã mà không làm tổn thương chính mình.","Thường thì chúng tôi có những vết bầm tím và trầy xước đầu gối, nhưng chúng tôi phớt lờ những chuyện vặt vãnh đó.","Dĩ nhiên có những người suýt nữa tự vấp phải cái bóng của mình, vài đứa trẻ vụng về không bao giờ học được cách ngã an toàn và đôi khi chúng bị gãy tay hoặc chân."],"ts":[435.32,439.58,443.94,447.84,451.03,455.62,459.09,464.7,467.23,472.88,478.78,480.65,484.7,493.52,499.9,508.4,513.27,521.69,528.82,530.97,535.2,540.11],"vs":[548.43,555.74,562.35,567.19,570.55,574.52,578.22,584.3,587.75,594.92,599.73,601.21,605.27,615.23,624.36,632.97,639.03,649.31,658.23,660.56,665.43,673.02],"e0":195.03,"v0":241.49,"pe":[0,15],"pv":[0,15]},{"te":"There was one boy who would walk...","tv":"Có một cậu bé thường vừa đi...","en":["There was one boy who would walk along on his stilts and then turn a somersault between the shafts.","He seemed to hold on the end of the stilts, take his feet from the steps, and twist himself round in a complete circle.","Up his feet would go, straight over his head, and down to find the steps every time.","He did it time after time, almost never missing a step, or breaking the rhythm of his walk.","I could jump on stilts, but the first time I did so I landed heavily, the two steps sheared right off and I made a hasty descent.","After that I made sure that the stilt steps were well fastened.","Just before my eighth birthday, the Lama Mingyar Dondup told me that the astrologers had predicted that the day following my birthday would be a good time to 'open the Third Eye'.","This did not upset me at all, I knew that he would be there, and I had complete trust in him.","As he had so often told me, with the Third Eye open, I should be able to see people as they were.","To us the body was a mere shell activated by the greater self, the Overself that takes over when one is asleep, or leaves this life.","We believe that Man is placed in the infirm physical body so that he can learn lessons and progress.","During sleep Man returns to a different plane of existence.","He lays down to rest, and the spirit disengages itself from the physical body and floats off when sleep comes.","The spirit is kept in contact with the physical body by a 'silver cord' which is there until the moment of death.","The dreams which one has are experiences undergone in the spirit plane of sleep.","When the spirit returns to the body, the shock of awaking distorts the dream memory, unless one has had special training, and so the 'dream' may appear wildly improbable to one in the waking state.","But this will be mentioned rather more fully later when I state my own experiences in this connection."],"vi":["Có một cậu bé thường vừa đi trên cà kheo vừa nhào lộn giữa hai thân cà kheo.","Cậu ta dường như nắm chặt lấy đầu trên của cà kheo, rút chân khỏi các bậc đứng, rồi xoay mình thành một vòng tròn trọn vẹn.","Đôi chân cậu ta vung lên cao, qua thẳng đầu, rồi hạ xuống tìm đúng các bậc đứng trong mọi lần.","Cậu làm điều đó hết lần này đến lần khác, hầu như không bao giờ hụt chân hay làm gián đoạn nhịp bước đi của mình.","Tôi có thể nhảy trên cà kheo, nhưng lần đầu tiên làm vậy tôi đã tiếp đất rất nặng nề, hai bậc đứng gãy phăng và tôi rơi vội xuống đất.","Sau sự cố đó, tôi luôn đảm bảo rằng các bậc đứng của cà kheo phải được buộc chặt cẩn thận.","Ngay trước sinh nhật lần thứ tám của tôi, Lama Mingyar Dondup nói với tôi rằng các nhà chiêm tinh đã dự đoán rằng ngày sau sinh nhật của tôi sẽ là thời điểm tốt lành để 'khai mở Con Mắt Thứ Ba'.","Điều này không làm tôi lo sợ chút nào, tôi biết rằng ngài sẽ có mặt ở đó, và tôi hoàn toàn tin tưởng vào ngài.","Như ngài đã nhiều lần bảo tôi, với Con Mắt Thứ Ba được khai mở, tôi sẽ có thể nhìn thấy con người đúng như bản chất thực của họ.","Đối với chúng tôi, cơ thể chỉ là một lớp vỏ ngoài được kích hoạt bởi cái tôi cao hơn, Chân Ngã vốn tiếp quản khi người ta ngủ say, hoặc khi rời bỏ cuộc đời này.","Chúng tôi tin rằng Con Người được đặt vào thể xác hữu hạn yếu đuối để có thể học hỏi các bài học và tiến hóa.","Trong giấc ngủ, Con Người quay trở về một cảnh giới tồn tại khác.","Người ta nằm xuống nghỉ ngơi, và linh hồn tách khỏi thể xác rồi bay đi khi giấc ngủ đến.","Linh hồn được duy trì liên lạc với thể xác bằng một 'sợi dây bạc' vốn luôn hiện diện cho đến thời khắc qua đời.","Những giấc mơ mà người ta trải qua chính là những kinh nghiệm diễn ra trong cõi giới tâm linh của giấc ngủ.","Khi linh hồn quay trở lại cơ thể, chấn động của sự thức tỉnh làm biến dạng ký ức về giấc mơ, trừ khi người ta đã trải qua sự huấn luyện đặc biệt, và vì thế 'giấc mơ' có vẻ hoàn toàn phi lý đối với người đang trong trạng thái thức tỉnh.","Nhưng điều này sẽ được đề cập đầy đủ hơn ở phần sau khi tôi kể lại những trải nghiệm của chính mình liên quan đến việc này."],"ts":[683.98,689.57,697.18,702.5,708.58,715.51,719.76,729.69,735.56,741.27,749.76,755.77,759.77,766.89,773.93,779.27,790.73],"vs":[796.85,802.07,809.82,816.05,823.23,831.71,838.26,850.77,858.0,865.95,876.51,883.83,888.14,894.05,900.5,907.26,922.12],"e0":308.74,"v0":377.04,"pe":[0,6],"pv":[0,6]},{"te":"The aura which surrounds the body, and...","tv":"Hào quang bao quanh cơ thể, điều...","en":["The aura which surrounds the body, and which anyone can be taught to see under suitable conditions, is merely a reflection of the Life Force burning within.","We believe that this force is electric, the same as Lightning.","Now, in the West, scientists can measure and record the 'electric brain waves'.","People who scoff at such things should remember this and remember, too, the corona of the sun.","Here flames protrude millions of miles from the sun's disc.","The average person cannot see this corona, but in times of total eclipse it is visible to anyone who cares to look.","It really does not matter whether people believe it or not.","Disbelief will not extinguish the sun's corona.","It is still there.","So is the human aura.","It was this aura, among other things, which I was going to be able to see when the Third Eye was opened."],"vi":["Hào quang bao quanh cơ thể, điều mà bất kỳ ai cũng có thể được dạy để nhìn thấy trong những điều kiện thích hợp, chỉ đơn thuần là sự phản chiếu của Lực Sống đang bùng cháy bên trong.","Chúng tôi tin rằng lực này mang tính điện, giống hệt như Sét.","Ngày nay, ở phương Tây, các nhà khoa học có thể đo đạc và ghi lại 'sóng điện não'.","Những ai chế giễu những điều như thế nên nhớ điều này và cũng hãy nhớ đến vành nhật hoa của mặt trời.","Tại đó những ngọn lửa vươn dài hàng triệu dặm ra khỏi đĩa mặt trời.","Một người bình thường không thể nhìn thấy vành nhật hoa này, nhưng trong những lúc nhật thực toàn phần thì nó hiển hiện cho bất kỳ ai chịu nhìn ngắm.","Việc người ta có tin hay không thực sự chẳng thành vấn đề.","Sự hoài nghi sẽ không làm dập tắt vành nhật hoa của mặt trời.","Nó vẫn ở đó.","Hào quang của con người cũng vậy.","Chính vầng hào quang này, trong số những thứ khác, là điều mà tôi sẽ có thể nhìn thấy khi Con Mắt Thứ Ba được khai mở."],"ts":[930.83,940.45,944.21,949.21,955.49,959.51,966.6,970.04,973.53,974.95,976.84],"vs":[982.42,993.85,997.74,1003.22,1009.87,1014.32,1022.83,1026.67,1030.69,1032.28,1034.46],"e0":422.21,"v0":511.02}],"lab":"Chương 6"},{"g":1,"n":7,"title":"The opening of the Third Eye","tv":"Khai mở Con Mắt Thứ Ba","a":{"bi":{"id":"1rorpwXsK2sf4VvqmZeYXv37dMOMGJ8pd","f":"07-chapter-seven.m4a","z":12636760}},"s":[{"te":"Chapter Seven: The opening of the Third Eye","tv":"Chương Bảy: Khai mở Con Mắt Thứ Ba","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Seven.","The opening of the Third Eye."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Bảy.","Khai mở Con Mắt Thứ Ba."],"ts":[0.0,3.71,5.14],"vs":[7.32,11.22,12.33],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"My birthday came, and during that day...","tv":"Ngày sinh nhật của tôi đã đến...","en":["My birthday came, and during that day I was at liberty, free from lessons, free from services.","The Lama Mingyar Dondup said, in the early morning, \"Have an amusing day, Lobsang, we are coming to see you at dusk.\"","It was very pleasant lying on my back, lazing, in the sunlight.","Slightly below me I could see the Potala with its roofs agleam.","Behind me the blue waters of the Norbu Linga, or Jewel Park, made me wish that I could take a skin boat and drift along.","South, I could watch a group of traders crossing the Kyi Chu ferry.","The day passed too quickly.","With the death of the day the evening was born, and I went to the little room where I was to stay.","There came the murmur of soft felt boots on the stone floor outside, and into the room came three lamas of high degree.","They put a herbal compress to my head and bound it tightly in place.","In the evening the three came again, and one was the Lama Mingyar Dondup.","Carefully the compress was removed, and my forehead wiped clean and dry.","A strong-looking lama sat behind me and took my head between his knees.","The second lama opened a box and removed an instrument made of shining steel.","It resembled a bradawl except that instead of having a round shaft this one was 'U'-shaped, and in place of a point there were little teeth around the edge of the 'U'.","For some moments the lama looked at the instrument, and then passed it through the flame of a lamp to sterilise it.","The Lama Mingyar Dondup took my hands and said, \"This is quite painful, Lobsang, and it can only be done while you are fully conscious.","It will not take very long, so try to keep as still as you can.\"","I could see various instruments laid out, and a collection of herbal lotions, and I thought to myself: \"Well, Lobsang, my boy, they will finish you one way or the other and there is nothing you can do about it - except keep quiet!\""],"vi":["Ngày sinh nhật của tôi đã đến, và trong ngày hôm đó tôi được tự do, không phải học bài, không phải đi dự lễ.","Lama Mingyar Dondup đã bảo vào sáng sớm: \"Hãy tận hưởng một ngày vui vẻ nhé, Lobsang, chúng ta sẽ đến gặp con vào lúc hoàng hôn.\"","Thật là dễ chịu khi được nằm ngửa, thảnh thơi lười biếng dưới ánh nắng mặt trời.","Hơi thấp hơn phía dưới tôi có thể nhìn thấy điện Potala với những mái nhà lấp lánh ánh vàng.","Phía sau tôi, làn nước xanh biếc của Norbu Linga, Vườn Ngọc, khiến tôi ước gì mình có thể chèo một chiếc thuyền da trôi bồng bềnh trên đó.","Về phía nam, tôi có thể ngắm nhìn một đoàn thương nhân đang qua bến phà Kyi Chu.","Một ngày trôi qua quá nhanh.","Khi ngày tàn thì bóng chiều buông xuống, và tôi đi đến căn phòng nhỏ nơi tôi sẽ ở lại.","Vang lên tiếng bước chân êm ái của những đôi ủng dạ trên sàn đá bên ngoài, và ba vị lama phẩm trật cao bước vào phòng.","Họ đắp một túi thuốc thảo dược lên trán tôi và băng chặt lại tại chỗ.","Đến tối ba vị lại đến, và một trong số đó là Lama Mingyar Dondup.","Túi thuốc cẩn thận được gỡ ra, và trán tôi được lau sạch và khô ráo.","Một vị lama trông vạm vỡ ngồi phía sau tôi và kẹp đầu tôi vào giữa hai đầu gối của ngài.","Vị lama thứ hai mở một chiếc hộp và lấy ra một dụng cụ làm bằng thép sáng loáng.","Nó giống như một chiếc dùi nhọn ngoại trừ việc thay vì có thân tròn thì chiếc này có hình chữ 'U', và thay cho mũi nhọn là những chiếc răng cưa nhỏ quanh mép chữ 'U'.","Trong vài khoảnh khắc, vị lama quan sát dụng cụ, rồi hơ nó qua ngọn lửa đèn để khử trùng.","Lama Mingyar Dondup nắm lấy tay tôi và bảo: \"Việc này khá đau đớn đấy, Lobsang, và chỉ có thể thực hiện khi con hoàn toàn tỉnh táo.","Sẽ không mất nhiều thời gian đâu, nên hãy cố gắng giữ thật bất động hết sức có thể.\"","Tôi có thể nhìn thấy nhiều dụng cụ khác nhau được bày ra, cùng một bộ sưu tập các loại thuốc nước thảo dược, và tôi thầm nghĩ: \"Chà, Lobsang, anh bạn nhỏ của ta, đằng nào thì họ cũng sẽ xử lý mày thôi và chẳng có gì mày có thể làm được (ngoại trừ việc giữ im lặng)!\""],"ts":[14.98,20.96,29.07,33.93,38.12,45.61,50.14,52.44,58.16,65.63,69.65,74.62,79.73,84.16,89.04,97.99,104.5,113.16,117.44],"vs":[131.05,138.01,146.98,152.01,158.24,166.95,172.46,174.97,180.42,188.38,193.09,198.23,203.2,209.66,215.49,226.28,232.52,242.18,247.57],"e0":7.92,"v0":7.66,"pe":[0,7],"pv":[0,7]},{"te":"The lama with the instrument looked round...","tv":"Vị lama cầm dụng cụ nhìn quanh...","en":["The lama with the instrument looked round to the others, and said: \"All ready?","Let us start now, the sun has just set.\"","He pressed the instrument to the centre of my forehead and rotated the handle.","For a moment there was a sensation as if someone was pricking me with thorns.","To me it seemed that time stood still.","There was no particular pain as it penetrated the skin and flesh, but there was a little jolt as the end hit the bone.","He applied more pressure, rocking the instrument slightly so that the little teeth would fret through the frontal bone.","The pain was not sharp at all, just a pressure and a dull ache.","I did not move with the Lama Mingyar Dondup looking on; I would rather have died than make a move or outcry.","He had faith in me, as I in him, and I knew that what he did or said was right.","He was watching most closely, with a little pucker of muscles in tension at the corners of his mouth.","Suddenly there was a little 'scrunch' and the instrument penetrated the bone.","Instantly its motion was arrested by the very alert operator.","He held the handle of the instrument firmly while the Lama Mingyar Dondup passed him a very hard, very clean sliver of wood which had been treated by fire and herbs to make it as hard as steel.","This sliver was inserted in the 'U' of the instrument and slid down so that it just entered the hole in my head.","The lama operating moved slightly to one side so that the Lama Mingyar Dondup could also stand in front of me.","Then, at a nod from the latter, the operator, with infinite caution, slid the sliver farther and farther.","Suddenly I felt a stinging, tickling sensation apparently in the bridge of my nose.","It subsided, and I became aware of subtle scents which I could not identify.","That, too, passed away and was replaced by a feeling as if I was pushing, or being pushed, against a resilient veil.","Suddenly there was a blinding flash, and at that instant the Lama Mingyar Dondup said \"Stop\".","For a moment the pain was intense, like a searing white flame.","It diminished, died and was replace by spirals of colour, and globules of incandescent smoke.","The metal instrument was carefully removed.","The sliver of wood remained, it would stay in place for two or three weeks and until it was removed I would have to stay in this little room almost in darkness.","No one would see me except these three lamas, who would continue my instruction day by day.","Until the sliver was removed I would have only the barest necessities to eat and drink.","As the projecting sliver was being bound in place so that it could not move, the Lama Mingyar Dondup turned to me and said: \"You are now one of us, Lobsang.","For the rest of your life you will see people as they are and not as they pretend to be.\"","It was a very strange experience to see these men apparently enveloped in golden flame.","Not until later did I realise that their auras were golden because of the pure life they led, and that most people would look very different indeed."],"vi":["Vị lama cầm dụng cụ nhìn quanh những người khác và nói: \"Tất cả đã sẵn sàng chưa?","Chúng ta hãy bắt đầu ngay bây giờ, mặt trời vừa mới lặn.\"","Ngài ấn dụng cụ vào chính giữa trán tôi rồi xoay tay cầm.","Trong chốc lát có cảm giác như ai đó đang châm gai nhọn vào tôi.","Đối với tôi, thời gian dường như ngưng đọng.","Không có cảm giác đau đớn đặc biệt nào khi nó xuyên qua da và thịt, nhưng có một cú giật nhẹ khi đầu dụng cụ chạm vào xương.","Ngài tăng thêm lực ép, lắc nhẹ dụng cụ để những chiếc răng cưa nhỏ mài thủng qua xương trán.","Cơn đau hoàn toàn không nhói buốt, chỉ là một áp lực và cảm giác đau âm ỉ.","Tôi không hề nhúc nhích khi có Lama Mingyar Dondup đang dõi nhìn; tôi thà chết còn hơn cựa quậy hay kêu la.","Ngài đặt niềm tin nơi tôi, cũng như tôi tin tưởng ngài, và tôi biết rằng những gì ngài làm hay nói đều đúng đắn.","Ngài chăm chú theo dõi từng li từng tí, với những cơ căng thẳng hơi nhăn lại nơi khóe miệng.","Đột nhiên có một tiếng 'rắc' nhỏ và dụng cụ đã xuyên qua xương.","Ngay lập tức chuyển động của nó được dừng lại bởi người thao tác vô cùng chuẩn xác.","Ngài giữ chặt tay cầm của dụng cụ trong khi Lama Mingyar Dondup trao cho ngài một mảnh gỗ nhỏ rất cứng, rất sạch đã được tôi luyện qua lửa và thảo dược để làm cho nó cứng như thép.","Mảnh gỗ nhỏ này được lồng vào rãnh chữ 'U' của dụng cụ và trượt xuống vừa vặn đi vào lỗ trên đầu tôi.","Vị lama đang thao tác hơi né sang một bên để Lama Mingyar Dondup cũng có thể đứng ở phía trước tôi.","Sau đó, nhận được cái gật đầu từ Lama Mingyar Dondup, người thao tác cẩn trọng vô cùng đẩy mảnh gỗ trượt sâu hơn và sâu hơn nữa.","Bất chợt tôi cảm thấy một cảm giác châm chích, nhồn nhột dường như ở sống mũi.","Cảm giác đó dịu đi, và tôi nhận biết được những mùi hương thoang thoảng tinh tế mà tôi không thể gọi tên.","Cảm giác đó cũng qua đi và được thay thế bằng một cảm giác như thể tôi đang đẩy, hoặc bị đẩy, vào một tấm màn che đàn hồi.","Đột nhiên có một ánh chớp lóe sáng chói lòa, và đúng khoảnh khắc đó Lama Mingyar Dondup hô \"Dừng lại\".","Trong một khoảnh khắc cơn đau dữ dội nhói lên, như một ngọn lửa trắng thiêu đốt.","Cơn đau giảm dần, lụi tàn và được thay thế bằng những dải màu xoắn ốc cùng những quả cầu khói phát sáng rực rỡ.","Dụng cụ kim loại được cẩn thận rút ra.","Mảnh gỗ nhỏ vẫn còn lại, nó sẽ nằm nguyên tại chỗ trong hai hoặc ba tuần và cho đến khi nó được rút ra, tôi sẽ phải ở lại trong căn phòng nhỏ này gần như trong bóng tối hoàn toàn.","Chẳng ai được nhìn thấy tôi ngoại trừ ba vị lama này, những người sẽ tiếp tục chỉ dạy tôi từng ngày một.","Cho đến khi mảnh gỗ được lấy ra, tôi sẽ chỉ có những đồ ăn thức uống tối thiểu nhất để duy trì sự sống.","Khi mảnh gỗ nhô ra được băng chặt lại để không thể xê dịch, Lama Mingyar Dondup quay sang tôi và nói: \"Giờ đây con đã là một trong chúng ta, Lobsang.","Suốt phần đời còn lại con sẽ nhìn thấy con người đúng như bản chất thực của họ chứ không phải như những gì họ giả vờ thể hiện.\"","Đó là một trải nghiệm vô cùng kỳ lạ khi nhìn thấy những con người này dường như được bao bọc trong ngọn lửa vàng rực.","Mãi sau này tôi mới nhận ra rằng hào quang của họ có màu vàng kim nhờ lối sống thanh tịnh của họ, và rằng hầu hết mọi người sẽ trông khác hẳn."],"ts":[266.21,271.4,274.4,278.81,283.38,286.01,292.93,299.4,303.08,309.81,314.99,321.04,325.74,329.9,340.76,346.95,353.4,360.96,366.62,372.06,379.76,386.3,390.82,397.82,400.73,409.45,415.24,420.58,429.86,434.8,440.18],"vs":[448.45,454.36,458.21,462.29,466.72,469.85,478.29,484.45,489.65,496.58,503.81,509.7,514.18,519.09,531.44,538.3,545.56,553.69,558.75,565.97,574.88,582.02,587.03,594.06,597.15,609.41,615.53,622.47,633.34,641.14,648.23],"e0":124.59,"v0":142.82},{"te":"As my new-found sense developed under the...","tv":"Khi giác quan mới được phát hiện...","en":["As my new-found sense developed under the skilful ministrations of the lamas I was able to observe that there were other emanations extending beyond the innermost aura.","In time I was able to determine the state of a person's health by the colour and intensity of the aura.","I was also able to know when they were speaking the truth, or otherwise, by the way the colours fluctuated.","But it was not only the human body which was the subject of my clairvoyance.","I was given a crystal, which I still have, and in its use I had much practice.","There is nothing at all magical in crystals.","They are merely instruments.","Just as a microscope, or telescope, can bring normally invisible objects into view by using natural laws, so can a gazing-crystal.","It merely serves as a focus for the Third Eye, with which one can penetrate any person's subconscious and retain the memory of facts gleaned.","The crystal must be suited to the individual user.","Some persons work best with a rock crystal, others prefer a ball of glass.","Yet others use a bowl of water or a pure black disc.","No matter what they use, the principles involved are the same.","For the first week the room was kept in almost complete darkness.","The following week just a glimmer of light was admitted, the amount increasing as the end of the week drew close.","On the seventeenth day the room was in full light, and the three lamas came together to remove the sliver.","It was very simple.","The night before my forehead had been painted with a herbal lotion.","In the morning the lamas came and, as before, one took my head between his knees.","The operator took hold of the projecting end of the wood with an instrument.","There was a sudden sharp jerk - and that is all there was to it.","The sliver was out.","The Lama Mingyar Dondup put a pad of herbs over the very small spot left, and showed me the sliver of wood.","It had turned as black as ebony while in my head.","The operator lama turned to a little brazier and placed the wood upon it together with some incense of various kinds.","As the combined smoke wafted to the ceiling, so was the first stage of my initiation completed.","That night I fell asleep with my head in a whirl; what would Tzu look like now that I saw differently?","Father, mother, how would they appear?","But there was no answer to such questions yet."],"vi":["Khi giác quan mới được phát hiện của tôi phát triển dưới sự hướng dẫn khéo léo của các vị lama, tôi có thể quan sát thấy có những phát xạ khác vươn ra ngoài vầng hào quang bên trong cùng.","Theo thời gian, tôi có thể xác định tình trạng sức khỏe của một người qua màu sắc và cường độ của hào quang.","Tôi cũng có thể biết khi nào họ nói thật, hoặc không, qua cách các màu sắc dao động biến đổi.","Nhưng không chỉ có cơ thể con người mới là đối tượng của khả năng thấu thị của tôi.","Tôi được trao cho một khối thạch anh, thứ mà tôi vẫn còn giữ cho đến nay, và tôi đã thực hành rất nhiều trong việc sử dụng nó.","Hoàn toàn chẳng có gì ma thuật trong những quả cầu thạch anh cả.","Chúng chỉ đơn thuần là những công cụ.","Giống như kính hiển vi hay kính thiên văn có thể đưa những vật thể bình thường vô hình vào tầm nhìn bằng cách vận dụng các quy luật tự nhiên, quả cầu thạch anh quán chiếu cũng làm được như vậy.","Nó chỉ đơn giản đóng vai trò như một tiêu điểm cho Con Mắt Thứ Ba, nhờ đó người ta có thể thâm nhập vào tiềm thức của bất kỳ ai và lưu giữ ký ức về những dữ kiện thu thập được.","Khối thạch anh phải phù hợp với từng người sử dụng riêng biệt.","Một số người làm việc tốt nhất với thạch anh tự nhiên, những người khác lại thích một quả cầu thủy tinh.","Lại có những người sử dụng một bát nước hoặc một chiếc đĩa màu đen tuyền.","Bất kể họ sử dụng thứ gì, những nguyên lý liên quan đều như nhau.","Trong tuần đầu tiên, căn phòng được giữ trong bóng tối gần như hoàn toàn.","Tuần tiếp theo chỉ có một tia sáng le lói được cho lọt vào, lượng ánh sáng tăng dần khi tuần lễ sắp kết thúc.","Vào ngày thứ mười bảy, căn phòng ngập tràn ánh sáng, và ba vị lama cùng đến để rút mảnh gỗ ra.","Mọi việc diễn ra rất đơn giản.","Đêm hôm trước trán tôi đã được bôi một loại thuốc nước thảo dược.","Buổi sáng các vị lama đến và, như trước, một vị kẹp đầu tôi vào giữa hai đầu gối của ngài.","Vị lama thao tác dùng một dụng cụ kẹp lấy phần đầu mẩu gỗ nhô ra.","Có một cú giật mạnh đột ngột, và thế là xong.","Mảnh gỗ đã được rút ra ngoài.","Lama Mingyar Dondup đặt một miếng gạc thảo dược lên vết thương rất nhỏ còn lại, rồi cho tôi xem mảnh gỗ.","Nó đã chuyển sang màu đen kịt như gỗ mun trong thời gian nằm trong đầu tôi.","Vị lama thao tác quay sang một chiếc lò than nhỏ và đặt mảnh gỗ lên đó cùng với vài loại hương trầm khác nhau.","Khi làn khói hòa quyện bay lơ lửng lên trần nhà, giai đoạn đầu tiên của lễ nhập môn của tôi đã hoàn tất.","Đêm đó tôi chìm vào giấc ngủ với đầu óc quay cuồng; lão Tzu sẽ trông như thế nào khi giờ đây tôi nhìn theo cách khác?","Cha, mẹ, họ sẽ xuất hiện ra sao?","Nhưng vẫn chưa có câu trả lời cho những câu hỏi như thế."],"ts":[658.88,668.5,674.4,680.31,685.14,690.48,693.55,695.64,703.63,711.88,715.27,720.45,724.08,728.31,732.57,739.39,745.76,747.37,751.5,757.51,762.14,765.96,767.63,774.36,777.6,784.23,790.56,796.43,798.78],"vs":[801.72,812.88,819.45,825.97,830.76,838.92,843.05,845.36,857.15,868.28,872.29,878.32,883.01,887.47,891.9,898.76,905.51,907.74,911.98,918.09,922.91,926.52,928.95,936.13,941.04,948.33,954.73,962.47,965.4],"e0":307.43,"v0":353.25,"pe":[0,13],"pv":[0,13]},{"te":"In the morning the lamas came again...","tv":"Buổi sáng các vị lama lại đến...","en":["In the morning the lamas came again and examined me carefully.","They said that I could now go out with the others, but told me that half my time would be spent with the Lama Mingyar Dondup, who would teach me by intensive methods.","The other half of my time would be spent attending classes and services, not so much for the educational side, but to give me a balanced outlook by mixing.","A little later I would be taught by hypnotic methods as well.","For the moment I was mainly interested in food.","For the past eighteen days I had been kept on a very small allowance, now I intended to make up for it.","Out of the door I hurried, intent only on that thought.","Approaching me was a figure smothered in blue smoke, shot through with flecks of angry red.","I uttered a squeak of alarm and dashed back into the room.","The others looked up at my horrified expression.","\"There's a man on fire in the corridor,\" I said.","The Lama Mingyar Dondup hurried out and came back smiling.","\"Lobsang, that is a cleaner in a temper.","His aura is smoky-blue as he is not evolved, and the flecks of red are the temper impulses showing.","Now you can again go in search of that food you want so much.\"","It was fascinating meeting the boys I knew so well, yet had not known at all.","Now I could look at them and get the impression of their true thoughts, the genuine liking for me, the jealousy from some, and the indifference from others.","It was not just a matter of seeing colours and knowing all; I had to be trained to understand what those colours meant.","My Guide and I sat in a secluded alcove where we could watch those who entered the main gates.","The Lama Mingyar Dondup would say: \"The one coming, Lobsang, do you see that thread of colour vibrating above his heart?","That shade and vibration indicates that he has a pulmonary disease\", or, perhaps at an approaching trader: \"Look at this one, look at those shifting bands, those intermittent flecks.","Our Brother of Business is thinking that he may be able to delude the stupid monks, Lobsang, he is remembering that he did so once before.","To what petty meannesses men will stoop for money!\"","As an aged monk approached, the Lama said: \"Watch this one carefully, Lobsang.","Here is a truly holy man, but one who believes in the literal word-for-word accuracy of our Scriptures.","You observe those discolorations in the yellow of the nimbus?","It indicates that he has not yet evolved far enough to reason for himself.\"","So it went on, day after day.","Particularly with the sick we used the power of the Third Eye, for those who were sick in the flesh or sick in the spirit.","One evening the Lama said: \"Later we shall show you how to shut the Third Eye at will, for you will not want to watch people's failings all the time, it would be an intolerable burden.","For the moment use it all the time, as you do your physical eyes.","Then we will train you to shut it and open it at will as you can the other eyes.\""],"vi":["Buổi sáng các vị lama lại đến và kiểm tra tôi cẩn thận.","Họ bảo rằng bây giờ tôi có thể ra ngoài cùng những người khác, nhưng dặn tôi rằng một nửa thời gian của tôi sẽ dành cho Lama Mingyar Dondup, người sẽ dạy dỗ tôi bằng các phương pháp chuyên sâu.","Nửa thời gian còn lại của tôi sẽ dành để tham gia các lớp học và các buổi lễ, không hẳn vì khía cạnh học vấn, mà là để cho tôi có một cái nhìn quân bình nhờ việc hòa nhập.","Một thời gian ngắn sau đó tôi cũng sẽ được dạy bằng các phương pháp thôi miên.","Lúc này tôi chủ yếu quan tâm đến thức ăn.","Suốt mười tám ngày qua tôi chỉ được ăn một khẩu phần rất ít ỏi, giờ đây tôi dự định sẽ ăn bù lại.","Tôi vội vã bước ra khỏi cửa, tâm trí chỉ chăm chú vào ý nghĩ đó.","Đang tiến lại gần tôi là một bóng hình bị bao bọc trong làn khói xanh lam, điểm xuyết những đốm đỏ giận dữ.","Tôi kêu ré lên một tiếng sợ hãi rồi phóng vụt trở lại phòng.","Những người khác ngước nhìn vẻ mặt khiếp đảm của tôi.","\"Có một người đang bốc cháy ở hành lang ạ,\" tôi nói.","Lama Mingyar Dondup vội bước ra ngoài rồi quay lại mỉm cười.","\"Lobsang, đó là một người quét dọn đang nổi cơn tam bành đấy.","Hào quang của anh ta có màu xanh khói vì anh ta chưa tiến hóa, và những đốm đỏ là những xung động giận dữ đang hiển lộ.","Bây giờ con lại có thể đi tìm món thức ăn mà con khao khát đến thế rồi.\"","Thật là hấp dẫn khi gặp lại những cậu bé mà tôi vốn biết rất rõ, vậy mà lại hoàn toàn chưa từng biết.","Giờ đây tôi có thể nhìn họ và nắm bắt được những suy nghĩ thực sự của họ, sự yêu mến chân thành dành cho tôi, lòng đố kỵ từ một vài người, và sự thờ ơ từ những người khác.","Đó không chỉ là chuyện nhìn thấy màu sắc rồi biết hết mọi sự; tôi phải được huấn luyện để hiểu những màu sắc đó có ý nghĩa gì.","Thầy Hướng Dẫn và tôi ngồi trong một góc khuất yên tĩnh, nơi chúng tôi có thể quan sát những ai bước qua cổng chính.","Lama Mingyar Dondup sẽ bảo: \"Người đang đi tới kia kìa, Lobsang, con có thấy dải màu đang rung động phía trên tim ông ta không?","Sắc thái và sự rung động đó chỉ ra rằng ông ta mắc bệnh phổi\", hoặc, có lẽ khi một thương nhân tiến lại gần: \"Hãy nhìn người này xem, hãy nhìn những dải màu dịch chuyển, những đốm màu chập chờn kia.","Người Anh Em Thương Gia của chúng ta đang nghĩ rằng anh ta có thể lừa gạt được những tu sĩ khờ khạo đấy, Lobsang, anh ta đang nhớ lại rằng mình từng làm được như thế một lần trước đây.","Con người ta có thể hạ mình xuống những trò đê tiện nhỏ nhen đến mức nào vì tiền bạc!\"","Khi một vị sư già bước tới, vị Lama bảo: \"Hãy quan sát người này thật kỹ, Lobsang.","Đây là một con người thực sự thánh thiện, nhưng là người tin vào sự chuẩn xác từng câu từng chữ của kinh điển chúng ta.","Con có nhận thấy những chỗ biến màu trong sắc vàng của vầng hào quang không?","Nó chỉ ra rằng vị ấy chưa tiến hóa đủ xa để tự mình suy xét độc lập.\"","Cứ thế, ngày này qua ngày khác.","Đặc biệt đối với những người đau ốm, chúng tôi đã sử dụng năng lực của Con Mắt Thứ Ba, dành cho những người bệnh tật nơi thể xác hay đau ốm trong tâm hồn.","Một buổi tối vị Lama nói: \"Sau này chúng ta sẽ chỉ cho con cách đóng Con Mắt Thứ Ba theo ý muốn, vì con sẽ không muốn lúc nào cũng nhìn thấy những khuyết điểm của người khác đâu, điều đó sẽ là một gánh nặng không thể chịu đựng nổi.","Hiện tại hãy sử dụng nó mọi lúc, như con dùng đôi mắt trần tục của mình.","Sau đó chúng ta sẽ rèn luyện cho con cách đóng mở nó tùy ý, như con vẫn làm với đôi mắt thường.\""],"ts":[969.7,973.81,982.64,991.59,995.51,998.71,1004.88,1008.17,1014.05,1017.58,1020.82,1024.23,1028.0,1030.85,1037.25,1041.4,1046.29,1055.08,1061.85,1067.34,1075.32,1086.66,1094.45,1097.79,1103.54,1110.15,1114.2,1118.91,1121.31,1127.8,1138.3,1142.12],"vs":[1147.07,1150.84,1162.86,1174.26,1179.12,1182.03,1189.12,1194.02,1200.74,1205.13,1208.64,1212.29,1216.38,1220.95,1228.8,1234.11,1240.77,1252.28,1260.16,1267.53,1276.24,1289.16,1300.99,1306.39,1312.56,1319.43,1323.96,1329.07,1331.55,1341.12,1355.58,1360.54],"e0":450.87,"v0":521.23,"pe":[0,15],"pv":[0,15]},{"te":"Many years ago, according to our legends...","tv":"Nhiều năm về trước, theo truyền thuyết...","en":["Many years ago, according to our legends, all men and women could use the Third Eye.","In those days the gods walked upon the earth and mixed with men.","Mankind had visions of replacing the gods and tried to kill them, forgetting that what Man could see the gods could see better.","As a punishment, the Third Eye of Man was closed.","Throughout the ages a few people have been born with the ability to see clairvoyantly; those who have it naturally can have its power increased a thousand fold by appropriate treatment, as I had.","As a special talent it had to be treated with care and respect.","The Lord Abbot sent for me one day and said: \"My son, you now have this ability, an ability denied to most.","Use it only for good, never for self gain.","As you wander in other countries you will meet those who would have you behave as a conjurer in a fair.","'Prove us this, prove us that', they will say.","But I say, my son, that this must not be.","The talent is to enable you to help others, not to enrich self.","Whatever you see by clairvoyance - and you will see much!","- do not disclose it if it will harm others or affect their Path through Life.","For Man must choose his own Path, my son, tell him what you will, he will still go his own way.","Help in sickness, in suffering, yes, but do not say that which may alter a man's Path.\"","The Lord Abbot was a very learned man and was the physician who attended the Dalai Lama.","Before concluding that interview he told me that within a few days I was going to be sent for by the Dalai Lama who wanted to see me.","I was going to be a visitor at the Potala for a few weeks with the Lama Mingyar Dondup."],"vi":["Nhiều năm về trước, theo truyền thuyết của chúng tôi, tất cả đàn ông và phụ nữ đều có thể sử dụng Con Mắt Thứ Ba.","Vào thời ấy các vị thần bước đi trên mặt đất và chung sống cùng con người.","Loài người nảy sinh ảo tưởng muốn thay thế các vị thần và tìm cách giết họ, quên mất rằng những gì Con Người có thể nhìn thấy thì các vị thần có thể nhìn thấy rõ hơn nhiều.","Như một hình phạt, Con Mắt Thứ Ba của Con Người đã bị đóng lại.","Xuyên suốt các thời đại, một số ít người sinh ra đã có khả năng nhìn thấu thị; những ai bẩm sinh có được nó có thể nâng cao năng lực đó lên gấp ngàn lần nhờ sự can thiệp thích hợp, như tôi đã được làm.","Là một thiên bẩm đặc biệt, nó phải được đối đãi bằng sự cẩn trọng và lòng tôn kính.","Một ngày nọ Ngài Trụ Trì cho gọi tôi đến và dặn dò: \"Con trai, giờ đây con đã có khả năng này, một khả năng mà hầu hết mọi người không có.","Hãy chỉ sử dụng nó cho điều thiện, không bao giờ vì tư lợi bản thân.","Khi con đi chu du ở các xứ sở khác, con sẽ gặp những kẻ muốn con biểu diễn như một thầy ảo thuật nơi hội chợ.","'Hãy chứng minh cho chúng tôi điều này, hãy chứng minh cho chúng tôi điều kia', họ sẽ nói như vậy.","Nhưng ta bảo con, con trai của ta, điều đó tuyệt đối không được xảy ra.","Tài năng này là để giúp con giúp đỡ người khác, không phải để làm giàu cho bản thân.","Bất cứ điều gì con nhìn thấy bằng khả năng thấu thị (và con sẽ nhìn thấy rất nhiều!)","đừng tiết lộ ra nếu điều đó làm tổn hại người khác hoặc ảnh hưởng đến Con Đường Cuộc Đời của họ.","Bởi vì Con Người phải tự chọn Con Đường của riêng mình, con trai ạ, dù con nói gì đi nữa, họ vẫn sẽ đi theo con đường của chính họ.","Hãy giúp đỡ trong bệnh tật, trong đau khổ, điều đó thì được, nhưng đừng nói ra những gì có thể làm thay đổi Con Đường của một con người.\"","Ngài Trụ Trì là một bậc học thức uyên bác và là vị ngự y chăm sóc sức khỏe cho Đức Đạt Lai Lạt Ma.","Trước khi kết thúc cuộc gặp gỡ đó, ngài nói với tôi rằng trong vòng vài ngày tới Đức Đạt Lai Lạt Ma sẽ cho triệu tôi đến vì Ngài muốn gặp tôi.","Tôi sẽ là một vị khách tại điện Potala trong vài tuần cùng với Lama Mingyar Dondup."],"ts":[1367.77,1372.75,1376.8,1383.99,1387.26,1397.47,1401.45,1408.94,1412.31,1418.0,1421.01,1424.48,1429.1,1433.19,1437.24,1443.47,1449.13,1454.33,1461.62],"vs":[1466.67,1474.28,1479.32,1490.18,1494.34,1507.69,1513.02,1522.06,1526.74,1534.15,1540.26,1545.43,1550.65,1555.95,1562.13,1570.44,1579.11,1586.05,1594.94],"e0":628.84,"v0":741.93}],"lab":"Chương 7"},{"g":1,"n":8,"title":"The Potala (1/3)","tv":"Điện Potala (1/3)","a":{"bi":{"id":"1J_k_GveZ7YMvO236zyZDpaZVAc2woqCQ","f":"08-chapter-eight-1.m4a","z":12493527}},"s":[{"te":"Chapter Eight: The Potala (1/3)","tv":"Chương Tám: Điện Potala (1/3)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Eight, part 1.","The Potala."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Tám, phần 1.","Điện Potala."],"ts":[0.0,3.71,5.61],"vs":[6.93,10.83,12.6],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"One Monday morning the Lama Mingyar Dondup...","tv":"Một buổi sáng thứ Hai, Lama Mingyar...","en":["One Monday morning the Lama Mingyar Dondup told me that the date for our visit to the Potala had been fixed.","It was to be at the end of the week.","\"We must rehearse, Lobsang, we must make ourselves quite perfect in our approach.\"","I was going to be presented to the Dalai Lama, and my 'approach' had to be exactly right.","In a little disused temple near our schoolroom there was a life-sized statue of the Dalai Lama.","We went there and pretended that we were in audience at the Potala.","\"You see how I do it first, Lobsang.","Enter the room like this, with your eyes down.","Walk to here, about five feet from the Dalai Lama.","Put out your tongue in salute and sink to your knees.","Now watch carefully; put your arms like this and bow forward.","Once, once more, and then a third time.","Kneel, with your head bowed, then place the silk scarf across His feet, like this.","Regain your position, with head bowed, so that He can put a scarf across your neck.","Count ten to yourself, so as not to show undue haste, then rise and walk backwards to the nearest unoccupied cushion.\"","I had followed all that as the Lama demonstrated it with the ease of long practice.","He continued: \"Just a warning here, before you start to walk backwards, take a quick, unobtrusive glance at the position of the nearest cushion.","We don't want you to catch the cushion with your heels and have to practice a breakfall to save the back of your head.","It is quite easy to trip in the excitement of the moment.","Now you show me that you can do as well as I.\"","I went out of the room, and the Lama clapped his hands as a signal for me to enter.","In I hurried, only to be stopped with: \"Lobsang!","Lobsang!","Are you in for a race?","Now do it more slowly; time your steps by saying to yourself, Om-ma-ni-pad-me-Hum!","Then you will come in as a dignified young priest instead of a galloping racehorse on the Tsang-po plain.\"","Out I went once more, and this time I entered most sedately and made my way to the statue.","On my knees I went, with my tongue protruding in Tibetan salute.","My three bows must have been models of perfection; I was proud of them.","But, goodness me!","I'd forgotten the scarf!","So out I went once more to start all over again.","This time I did it correctly, and placed the ceremonial scarf at the foot of the statue.","I walked backwards, and managed to sit in the lotus fashion without tripping."],"vi":["Một buổi sáng thứ Hai, Lama Mingyar Dondup nói với tôi rằng ngày cho chuyến thăm điện Potala của chúng tôi đã được ấn định.","Đó sẽ là vào cuối tuần.","\"Chúng ta phải tập dượt, Lobsang, chúng ta phải làm cho cung cách diện kiến của mình thật hoàn hảo.\"","Tôi chuẩn bị được diện kiến Đức Đạt Lai Lạt Ma, và 'cung cách tiếp cận' của tôi phải hoàn toàn chuẩn xác.","Trong một ngôi đền nhỏ bỏ hoang gần phòng học của chúng tôi có một bức tượng Đức Đạt Lai Lạt Ma có kích thước như người thật.","Chúng tôi đến đó và giả vờ như đang trong buổi yết kiến tại điện Potala.","\"Trước hết con hãy xem ta làm mẫu nhé, Lobsang.","Bước vào phòng như thế này, mắt nhìn xuống.","Đi đến chỗ này, cách Đức Đạt Lai Lạt Ma khoảng năm feet.","Thè lưỡi ra để chào theo nghi lễ rồi quỳ xuống.","Bây giờ hãy quan sát cẩn thận; để hai tay như thế này và cúi rạp người về phía trước.","Một lần, thêm một lần nữa, rồi lần thứ ba.","Quỳ gối, đầu cúi thấp, rồi đặt dải khăn lụa ngang qua chân Ngài, như thế này.","Trở lại tư thế quỳ, đầu cúi thấp, để Ngài có thể quàng một dải khăn qua cổ con.","Hãy đếm thầm từ một đến mười, để không tỏ ra vội vã quá mức, rồi đứng dậy và đi lùi về phía chiếc đệm trống gần nhất.\"","Tôi đã chăm chú dõi theo tất cả những điều đó khi vị Lama thị phạm với sự thuần thục của nhiều năm luyện tập.","Ngài nói tiếp: \"Chỉ một lời nhắc nhở ở đây, trước khi con bắt đầu đi lùi, hãy liếc nhanh một cái thật kín đáo về vị trí của chiếc đệm gần nhất.","Chúng ta không muốn con vấp gót chân vào đệm rồi phải biểu diễn cú ngã cứu nguy để bảo vệ sau gáy đâu.","Rất dễ bị vấp ngã trong sự phấn khích của thời khắc đó.","Bây giờ con hãy làm cho ta xem con có thể làm tốt như ta không.\"","Tôi bước ra khỏi phòng, và vị Lama vỗ tay ra hiệu cho tôi bước vào.","Tôi vội vã bước vào, chỉ để bị chặn lại với lời nhắc: \"Lobsang!","Lobsang!","Con đang tham gia một cuộc đua đấy à?","Bây giờ hãy làm chậm hơn; căn nhịp bước chân bằng cách nhẩm trong đầu, Om-ma-ni-pad-me-Hum!","Khi đó con sẽ bước vào như một tăng sĩ trẻ trang nghiêm thay vì một con ngựa đua phi nước đại trên bình nguyên Tsang-po.\"","Tôi lại bước ra ngoài một lần nữa, và lần này tôi bước vào vô cùng khoan thai rồi tiến về phía bức tượng.","Tôi quỳ xuống, thè lưỡi ra theo cách chào của người Tây Tạng.","Ba cái lạy của tôi hẳn phải là khuôn mẫu của sự hoàn hảo; tôi rất tự hào về chúng.","Nhưng, trời đất ơi!","Tôi đã quên mất chiếc khăn!","Thế là tôi lại phải bước ra ngoài để bắt đầu lại từ đầu.","Lần này tôi đã làm đúng chuẩn, và đặt dải khăn nghi lễ dưới chân bức tượng.","Tôi đi lùi lại, và xoay sở ngồi xuống theo tư thế hoa sen mà không bị vấp ngã."],"ts":[14.83,21.03,23.38,28.82,34.23,39.71,43.84,46.43,49.23,52.49,55.73,59.94,62.63,68.41,73.59,81.45,86.49,96.38,102.1,105.56,108.77,114.09,117.84,118.96,120.71,127.2,133.31,139.02,143.41,148.31,150.2,151.93,155.23,160.77],"vs":[165.46,173.31,175.33,181.51,188.23,195.65,200.55,203.92,206.82,210.9,214.08,219.87,222.91,228.3,234.14,242.0,249.2,258.43,265.49,269.25,273.68,278.49,283.02,284.15,286.63,292.84,300.14,306.93,310.9,316.85,318.49,320.43,324.12,329.15],"e0":7.53,"v0":7.9,"fig":{"label":"Hình 10","labelEn":"Figure 10","caption":"The Potala","captionVi":"Điện Potala","image":"figs/fig-10.webp","id":"1tifKSWm25EnDL_h9fEAZtqVdI2i-Cqvb"}},{"te":"Now we come to the next stage...","tv":"Bây giờ chúng ta đến với giai...","en":["\"Now we come to the next stage.","You will have to conceal your wooden drinking-cup in your left sleeve.","You will be given tea when you are seated.","The cup is held like this, wedged against the sleeve and forearm.","If you are reasonably careful it will stay in place.","Let us practice with the cup up the sleeve, and remembering the scarf.\"","Every morning of that week we rehearsed so that I could do it automatically.","At first the cup would fall out and clatter across the floor when I bowed, but I soon mastered the knack of it.","On the Friday I had to go before the Lord Abbot and show him that I was proficient.","He said that my performance was \"a worthy tribute to the training of our Brother Mingyar Dondup\".","The next morning, Saturday, we walked down our hill to go across to the Potala.","Our Lamasery was a part of the Potala organisation although it was on a separate hill close to the main buildings.","Ours was known as the Temple of Medicine, and the Medical School.","Our Lord Abbot was the sole physician to the Dalai Lama, a position not altogether to be envied, because his job was not to cure an illness but to keep the patient well.","Any aches or disorders were thus considered to be due to some failure on the part of the physician.","Yet the Lord Abbot could not go and examine the Dalai Lama whenever he wished, but had to wait until he was sent for, when the patient was ill!","But on this Saturday I was not thinking of the worries of the physician, I had enough of my own.","At the foot of our hill we turned towards the Potala and made our way through the crowds of avid sightseers and pilgrims.","These people had come from all parts of Tibet to see the home of the Inmost One, as we call the Dalai Lama.","If they could catch a glimpse of him they would go away feeling more than repaid for the long journeys and hardships.","Some of the pilgrims had travelled for months on foot to make this one visit to the Holy of Holies.","Here there were farmers, nobles from distant provinces, herdsmen, traders, and the sick who hoped to obtain a cure in Lhasa.","All thronged the road and made the six-mile circuit around the foot of the Potala.","Some went on hands and knees, others stretched their length on the ground, arose, and stretched again.","Yet others, the sick and infirm, hobbled along supported by friends, or with the aid of two sticks.","Everywhere there were the vendors.","Some were selling hot buttered tea heated over a swinging brazier.","Others were selling foods of various kinds.","There were charms for sale and amulets 'blessed by a Holy Incarnation'.","Old men were there selling printed horoscopes to the gullible.","Farther down the road a group of cheerful men were trying to sell hand prayer-wheels as a souvenir of the Potala.","Scribes were there, too: for a certain sum they would write a note certifying that the person paying them had visited Lhasa and all the holy places there.","We had no time for any of these, our objective was the Potala."],"vi":["\"Bây giờ chúng ta đến với giai đoạn tiếp theo.","Con sẽ phải giấu chiếc tách gỗ uống nước vào trong tay áo bên trái.","Con sẽ được ban trà khi đã ngồi xuống.","Chiếc tách được giữ như thế này, chèn chặt vào giữa ống tay áo và cẳng tay.","Nếu con cẩn thận đúng mực thì nó sẽ nằm nguyên tại chỗ.","Chúng ta hãy cùng thực hành với chiếc tách nhét trong tay áo, và nhớ cả dải khăn.\"","Mỗi buổi sáng trong tuần đó chúng tôi đều tập dượt để tôi có thể làm điều đó một cách thuần thục tự nhiên.","Thoạt đầu chiếc tách cứ rơi ra ngoài và lăn lộc cộc trên sàn khi tôi cúi lạy, nhưng chẳng mấy chốc tôi đã nắm vững được bí quyết.","Vào ngày thứ Sáu, tôi phải đến trình diện trước Ngài Trụ Trì và chứng minh cho ngài thấy rằng tôi đã thành thục.","Ngài bảo rằng màn thể hiện của tôi là \"một minh chứng xứng đáng cho sự rèn luyện của Sư Huynh Mingyar Dondup của chúng ta\".","Sáng hôm sau, ngày thứ Bảy, chúng tôi đi bộ xuống đồi để đi sang điện Potala.","Tu viện lama của chúng tôi là một bộ phận của cơ cấu điện Potala dù nó nằm trên một ngọn đồi tách biệt sát cạnh các tòa nhà chính.","Nơi của chúng tôi được gọi là Ngôi Đền Y Học, và Trường Y Khoa.","Ngài Trụ Trì của chúng tôi là ngự y duy nhất của Đức Đạt Lai Lạt Ma, một vị trí hoàn toàn không đáng ghen tị chút nào, vì công việc của ngài không phải là chữa bệnh mà là giữ cho người bệnh luôn khỏe mạnh.","Bất kỳ cơn đau nhức hay chứng rối loạn nào do đó đều bị coi là do sự tắc trách từ phía người thầy thuốc.","Thế nhưng Ngài Trụ Trì lại không thể đến thăm khám cho Đức Đạt Lai Lạt Ma bất cứ lúc nào ngài muốn, mà phải đợi cho đến khi được triệu tới, tức là khi người bệnh đã ốm rồi!","Nhưng vào ngày thứ Bảy này tôi không hề bận tâm đến những nỗi lo của người thầy thuốc, tôi đã có quá đủ những lo lắng của riêng mình.","Dưới chân ngọn đồi của chúng tôi, chúng tôi rẽ về phía điện Potala và len lỏi qua đám đông những người ngắm cảnh và những người hành hương đầy vẻ khao khát.","Những con người này đến từ khắp mọi miền của Tây Tạng để được chiêm ngưỡng nơi ở của Đức Thái Tuế, danh xưng chúng tôi dùng để gọi Đức Đạt Lai Lạt Ma.","Nếu họ có thể thoáng nhìn thấy Ngài, họ sẽ ra về với cảm giác được đền đáp bội phần cho những chuyến đi dài ngày và gian khổ.","Vài người hành hương đã đi bộ ròng rã suốt nhiều tháng trời để thực hiện chuyến viếng thăm duy nhất này đến Nơi Chí Thánh.","Ở đây có những người nông dân, quý tộc từ các tỉnh xa, người chăn gia súc, thương nhân và những người đau ốm hy vọng tìm được phương thuốc chữa lành tại Lhasa.","Tất cả đều chen chúc trên con đường và đi hết vòng tròn dài sáu dặm quanh chân điện Potala.","Vài người bò bằng cả hai tay và đầu gối, những người khác phủ phục toàn thân trên mặt đất, đứng dậy rồi lại phủ phục tiếp.","Lại có những người khác, những người đau ốm tàn tật, khập khiễng lê bước với sự nâng đỡ của bạn bè hoặc nhờ vào hai chiếc gậy chống.","Khắp nơi đều có những người bán hàng rong.","Vài người bán trà bơ nóng hổi được đun trên một chiếc lò than đung đưa.","Những người khác bán đủ các loại thức ăn khác nhau.","Có những lá bùa được bày bán và những bùa hộ mệnh 'được ban phước bởi một Đấng Hóa Thân Thiêng Liêng'.","Các cụ già ở đó bán những lá số tử vi in sẵn cho những kẻ nhẹ dạ cả tin.","Xa hơn dưới con đường, một nhóm đàn ông vui vẻ đang cố bán những chiếc bánh xe cầu nguyện cầm tay làm quà lưu niệm của điện Potala.","Những người viết thuê cũng có mặt ở đó: với một khoản tiền nhất định, họ sẽ viết một bức thư chứng nhận rằng người trả tiền đã viếng thăm Lhasa cùng tất cả các thánh tích nơi đây.","Chúng tôi không có thời gian cho bất kỳ điều gì trong số đó, mục tiêu của chúng tôi là điện Potala."],"ts":[335.79,338.13,342.11,344.6,348.96,352.18,356.83,361.3,367.84,372.77,378.98,383.47,389.99,394.12,404.06,409.74,418.65,424.4,431.0,437.43,443.53,449.34,457.55,462.43,468.94,475.64,477.82,481.99,485.0,490.19,494.06,500.69,509.31],"vs":[513.44,516.23,520.62,523.35,527.98,531.66,537.48,544.15,552.08,559.21,567.56,573.33,581.89,586.37,599.15,605.99,617.0,625.08,635.06,644.68,652.34,659.4,669.87,676.06,683.57,691.86,694.57,699.51,702.75,708.73,714.21,723.7,735.02],"e0":158.76,"v0":178.23,"pe":[0,10,16],"pv":[0,10,16]},{"te":"The private residence of the Dalai Lama...","tv":"Nơi ở riêng của Đức Đạt Lai...","en":["The private residence of the Dalai Lama was at the very top of the building, for no one may live higher.","An immense stone staircase goes all the way up to the top, running outside the buildings.","It is more like a street of stairs than a mere staircase.","Many of the higher officials ride their horses up to save them from walking, We met many such during our ascent.","At one point, high up, the Lama Mingyar Dondup stopped and pointed: \"There is your former home, Lobsang, the servants are very active in the courtyard.\"","I looked, and perhaps it would be better to leave unsaid what I felt.","Mother was just riding out with her retinue of servants.","Tzu was there as well.","No, my thoughts at that time must remain mine.","The Potala is a self-contained township on a small mountain.","Here are conducted all the ecclesiastical and secular affairs of Tibet.","This building, or group of buildings, is the living heart of the country, the focus of all thoughts, of all hopes.","Within these walls are treasure-houses containing blocks of gold, sacks and sacks of gems, and curiosities from the earliest ages.","The present buildings are only about three hundred and fifty years old, but they are built on the foundations of a former palace.","Long before that there was an armoured fort on the top of the mountain.","Deep down inside the mountain, for it is of volcanic origin, there is a huge cave, with passages radiating from it, and at the end of one a lake.","Only a few, the very privileged few, have been here, or even know about it.","But outside, in the morning sunlight, we were making our way up the steps.","Everywhere we heard the clacking of prayer-wheels - the only form of wheel in Tibet because of the old prediction which says that when wheels come into the country, peace will go out.","Eventually we reached the top where the giant guards swung open the gold gate as they saw the Lama Mingyar Dondup, whom they knew well.","We went on until we reached the very top of the roof where were the tombs of former Incarnations of the Dalai Lama, and his present private residence.","A large curtain of yaks' wool, coloured maroon, covered the entrance.","It was pulled aside at our approach and we entered a large hall which was guarded by green porcelain dragons.","Many rich tapestries hung from the walls, depicting religious scenes and ancient legends.","On low tables there were articles to delight a collector's heart, statuettes of various gods and goddesses of mythology, and cloisonné ornaments.","By a curtain doorway, on a shelf, rested the Book of Nobles, and I wished that I could open it and see our name inside, to reassure me, for on this day, in this place, I felt very small and insignificant.","At eight years of age I had no illusions left, and I wondered why the Highest in the Land wanted to see me.","I knew that it was highly unusual and it was my opinion that there was more hard work behind it all, hard work or hardship."],"vi":["Nơi ở riêng của Đức Đạt Lai Lạt Ma nằm ở tận đỉnh cao nhất của tòa nhà, vì không một ai được phép sống ở vị trí cao hơn.","Một cầu thang đá đồ sộ chạy dài lên tận đỉnh, nằm phía bên ngoài các tòa nhà.","Nó giống như một con phố gồm toàn bậc thang hơn là một chiếc cầu thang đơn thuần.","Nhiều quan chức cấp cao cưỡi ngựa lên để đỡ phải đi bộ.","Chúng tôi đã gặp nhiều người như vậy trong lúc đi lên.","Tại một điểm trên cao, Lama Mingyar Dondup dừng lại và chỉ tay: \"Kia là ngôi nhà trước đây của con đấy, Lobsang, những người hầu đang rất tất bật trong sân.\"","Tôi nhìn xuống, và có lẽ tốt hơn hết là không nên nói ra những gì tôi cảm thấy lúc đó.","Mẹ đang cưỡi ngựa đi ra ngoài cùng đoàn tùy tùng gồm những người hầu của bà.","Lão Tzu cũng có mặt ở đó.","Không, những ý nghĩ của tôi vào lúc đó phải mãi là của riêng tôi.","Điện Potala là một thị trấn khép kín tọa lạc trên một ngọn núi nhỏ.","Tại đây diễn ra toàn bộ các công việc tôn giáo và thế tục của Tây Tạng.","Tòa nhà này, hay quần thể kiến trúc này, là trái tim sống động của đất nước, là tiêu điểm của mọi suy nghĩ và mọi niềm hy vọng.","Bên trong những bức tường này là những kho tàng chứa đầy những khối vàng ròng, hàng bao tải đá quý và những món đồ kỳ lạ từ những thời đại xa xưa nhất.","Các tòa nhà hiện tại mới chỉ khoảng ba trăm năm mươi năm tuổi, nhưng chúng được xây dựng trên nền móng của một cung điện trước đây.","Rất lâu trước đó, từng có một pháo đài kiên cố trên đỉnh núi.","Nằm sâu bên trong lòng núi, vì nó có nguồn gốc từ núi lửa, có một hang động khổng lồ với những lối đi tỏa ra từ đó, và ở cuối một lối đi có một hồ nước.","Chỉ một số rất ít, số ít người vô cùng đặc quyền, mới từng đặt chân đến đây, hay thậm chí biết về nó.","Nhưng ở bên ngoài, dưới ánh nắng buổi sáng, chúng tôi đang rảo bước lên các bậc thang.","Khắp nơi chúng tôi đều nghe thấy tiếng lách cách của những bánh xe cầu nguyện (loại bánh xe duy nhất ở Tây Tạng vì lời tiên đoán cổ xưa nói rằng khi bánh xe tiến vào đất nước thì hòa bình sẽ ra đi).","Cuối cùng chúng tôi cũng lên đến đỉnh, nơi những lính canh hộ pháp mở toang cánh cổng vàng khi nhìn thấy Lama Mingyar Dondup, người mà họ biết rất rõ.","Chúng tôi đi tiếp cho đến khi lên đến tận mái trên cùng, nơi có lăng mộ của các Hóa Thân trước đây của Đức Đạt Lai Lạt Ma, và nơi ở riêng hiện tại của Ngài.","Một tấm rèm lớn bằng lông bò yak màu nâu hạt dẻ che kín lối vào.","Tấm rèm được kéo sang một bên khi chúng tôi tiến lại gần và chúng tôi bước vào một đại điện lớn được canh giữ bởi những con rồng bằng sứ màu xanh lục.","Nhiều tấm thảm thêu lộng lẫy treo trên tường, miêu tả những cảnh tượng tôn giáo và những truyền thuyết cổ xưa.","Trên những chiếc bàn thấp có những món đồ làm nức lòng người sưu tập, những bức tượng nhỏ của các nam thần và nữ thần trong thần thoại, cùng các đồ trang trí bằng pháp lam.","Bên cạnh một ô cửa có rèm che, trên một chiếc kệ, đặt cuốn Sách Quý Tộc, và tôi ước gì mình có thể mở nó ra và nhìn thấy tên của gia đình chúng tôi ở bên trong để tự trấn an, vì vào ngày hôm nay, tại nơi này, tôi cảm thấy mình thật nhỏ bé và tầm thường.","Ở tuổi lên tám, tôi không còn chút ảo tưởng nào, và tôi tự hỏi tại sao Đấng Cao Nhất Xứ Sở lại muốn gặp tôi.","Tôi biết rằng điều đó là hết sức khác thường và ý nghĩ của tôi là hẳn phải có thêm nhiều công việc nặng nhọc đằng sau tất cả những chuyện này, công việc nặng nhọc hoặc gian khổ."],"ts":[742.69,748.86,754.33,757.86,764.42,774.4,778.98,782.6,784.42,787.9,791.82,796.59,803.63,812.51,819.78,823.86,831.64,836.59,841.67,851.13,858.85,867.39,872.56,878.88,884.71,894.0,906.81,913.41],"vs":[920.25,927.82,932.75,937.75,941.63,945.13,955.8,961.7,966.49,968.78,973.81,978.85,983.75,992.34,1002.08,1009.41,1013.9,1024.36,1031.88,1037.48,1049.53,1058.41,1068.46,1072.87,1082.18,1088.64,1098.77,1115.77,1123.61],"e0":337.01,"v0":407.48,"pe":[0,9,17],"pv":[0,10,18]},{"te":"A lama robed in cherry-red, with a...","tv":"Một vị lama mặc áo choàng màu...","en":["A lama robed in cherry-red, with a gold stole around his neck was talking with the Lama Mingyar Dondup.","The latter seemed to be very well known indeed here, and everywhere I had been with him.","I heard: \"His Holiness is interested, and wants a private talk with him, alone.\"","My Guide turned to me and said: \"It is time for you to go in, Lobsang.","I will show you the door, then enter alone and pretend that it is just practice again, as we have been doing all this week.\"","He put an arm round my shoulders and led me to a door, whispering, \"There is no need at all for you to worry - in you go.\"","With a little push at my back to urge me in he stood and watched.","I entered the door, and there, at the far end of a long room, was the Inmost One, the Thirteenth Dalai Lama.","He was sitting on a silken cushion of saffron colour.","His dress was that of an ordinary lama, but on his head he wore a tall yellow hat which had flaps reaching to his shoulders.","He was just putting down a book.","Bowing my head I walked across the floor until I was about five feet away, then I sank to my knees and bowed three times.","The Lama Mingyar Dondup had passed me the silk scarf just before I entered, now I placed it at the feet of the Inmost One.","He bent forward and put his across my wrists instead of, as was usual, around the neck.","I felt dismayed now, I had to walk backwards to the nearest cushion, and I had observed that they were all quite a distance away, near the walls.","The Dalai Lama spoke for the first time: \"Those cushions are too far away for you to walk backwards, turn around and bring one here so that we can talk together.\"","I did so, and returned with a cushion.","He said, \"Put it here, in front of me, and sit down.\"","When I was seated, he said, \"Now, young man, I have heard some remarkable things about you.","You are clairvoyant in your own right, and you have had the power further increased by the Opening of the Third Eye.","I have the records of your last incarnation.","I have also the astrologers' predictions.","You will have a hard time at the start, but will attain success in the end.","You will go to many foreign countries the world over, countries of which you have not yet heard.","You will see death and destruction and cruelty such as you cannot imagine.","The way will be long and hard, but success will come as predicted.\"","I did not know why he was telling me all this, I knew it all, every word of it, and had done since I was seven years of age.","I knew well that I would learn medicine and surgery in Tibet and then go to China and learn the same subjects all over again.","But the Inmost One was still speaking, warning me not to give proof of any unusual powers, not to talk of the ego, or soul, when I was in the western world.","\"I have been to India and China,\" he said, \"and in those countries one can discuss the Greater Realities, but I have met many from the West.","Their values are not as ours, they worship commerce and gold.","Their scientists say: 'Show us the soul.","Produce it, let us grasp it, weigh it, test it with acids.","Tell us its molecular structure, its chemical reactions.","Proof, proof, we must have proof,' they will tell you, uncaring that their negative attitude of suspicion kills any chance of their obtaining that proof.","But we must have tea.\""],"vi":["Một vị lama mặc áo choàng màu đỏ anh đào, với một dải khăn vàng quàng quanh cổ đang trò chuyện với Lama Mingyar Dondup.","Vị Lama đi cùng tôi dường như rất nổi tiếng ở đây, và ở mọi nơi mà tôi từng cùng ngài đi qua.","Tôi nghe thấy: \"Đức Ngài rất quan tâm, và muốn có một cuộc nói chuyện riêng với cậu bé, chỉ một mình cậu bé thôi.\"","Thầy Hướng Dẫn quay sang tôi và bảo: \"Đã đến lúc con phải vào trong rồi, Lobsang.","Ta sẽ chỉ cửa cho con, rồi hãy bước vào một mình và giả vờ như đó chỉ là buổi tập dượt lại, như chúng ta đã làm suốt cả tuần này.\"","Ngài đặt một cánh tay lên vai tôi và dẫn tôi đến trước một cánh cửa, thì thầm: \"Con hoàn toàn không cần phải lo lắng gì cả, vào đi.\"","Với một cái đẩy nhẹ sau lưng giục tôi bước vào, ngài đứng lại dõi nhìn.","Tôi bước qua cánh cửa, và ở đó, tại tận cùng của một căn phòng dài, chính là Đức Thái Tuế, Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ Mười Ba.","Ngài đang ngồi trên một chiếc đệm lụa màu nghệ tây.","Trang phục của Ngài giống như trang phục của một vị lama bình thường, nhưng trên đầu Ngài đội một chiếc mũ màu vàng cao có vành rủ xuống tận vai.","Ngài vừa đặt một cuốn sách xuống.","Cúi gập đầu, tôi bước qua sàn nhà cho đến khi cách khoảng năm feet, rồi tôi quỳ gối xuống và lạy ba lạy.","Lama Mingyar Dondup đã trao cho tôi dải khăn lụa ngay trước khi tôi bước vào, giờ đây tôi đặt nó dưới chân Đức Thái Tuế.","Ngài cúi về phía trước và đặt dải khăn của Ngài vắt qua cổ tay tôi thay vì quàng quanh cổ như thường lệ.","Lúc này tôi cảm thấy hoang mang, tôi phải đi lùi về chiếc đệm gần nhất, mà tôi đã nhận thấy rằng tất cả những chiếc đệm đều ở khá xa, tận sát các bức tường.","Đức Đạt Lai Lạt Ma cất tiếng lần đầu tiên: \"Những chiếc đệm kia quá xa để con đi lùi đấy, hãy quay lại và mang một chiếc lại đây để chúng ta có thể nói chuyện cùng nhau.\"","Tôi làm theo lời Ngài, và quay lại với một chiếc đệm.","Ngài bảo: \"Đặt nó ở đây, trước mặt ta, rồi ngồi xuống.\"","Khi tôi đã ngồi ngay ngắn, Ngài nói: \"Nào, chàng trai trẻ, ta đã nghe thấy vài điều phi thường về con.","Bản thân con vốn đã có khả năng thấu thị, và con đã được gia tăng năng lực đó hơn nữa nhờ việc Khai Mở Con Mắt Thứ Ba.","Ta có những bản ghi chép về tiền kiếp của con.","Ta cũng có những lời tiên đoán của các nhà chiêm tinh.","Con sẽ trải qua một khoảng thời gian gian khổ lúc ban đầu, nhưng cuối cùng sẽ đạt được thành công.","Con sẽ đi đến nhiều quốc gia xa lạ trên khắp thế giới, những xứ sở mà con chưa từng nghe nói tới.","Con sẽ chứng kiến cảnh chết chóc, sự hủy diệt và tàn bạo đến mức con không thể tưởng tượng nổi.","Con đường sẽ dài và gian nan, nhưng thành công sẽ đến như đã được tiên đoán.\"","Tôi không hiểu tại sao Ngài lại nói với tôi tất cả những điều này, tôi đã biết tất cả, từng lời một, và đã biết từ năm lên bảy tuổi.","Tôi biết rõ rằng mình sẽ học y học và phẫu thuật ở Tây Tạng rồi sang Trung Quốc và học lại tất cả những môn học đó một lần nữa.","Nhưng Đức Thái Tuế vẫn tiếp tục nói, cảnh báo tôi không được phô diễn bằng chứng về bất kỳ năng lực khác thường nào, không được nói về bản ngã hay linh hồn khi tôi ở thế giới phương Tây.","\"Ta đã từng đến Ấn Độ và Trung Quốc,\" Ngài nói, \"và tại những xứ sở đó người ta có thể đàm đạo về những Thực Tại Cao Hơn, nhưng ta đã gặp nhiều người đến từ phương Tây.","Những giá trị của họ không giống như của chúng ta, họ tôn thờ thương mại và vàng bạc.","Các nhà khoa học của họ nói: 'Hãy chỉ linh hồn cho chúng tôi thấy.","Hãy đưa nó ra đây, để chúng tôi nắm lấy nó, cân nó lên, thử nó bằng a-xít.","Hãy nói cho chúng tôi biết cấu trúc phân tử của nó, các phản ứng hóa học của nó.","Bằng chứng, bằng chứng, chúng tôi phải có bằng chứng', họ sẽ nói với con như vậy, mà không màng tới việc thái độ nghi ngờ tiêu cực của họ giết chết bất kỳ cơ hội nào để họ có được bằng chứng đó.","Nhưng chúng ta phải dùng trà thôi.\""],"ts":[1135.77,1142.53,1147.64,1153.64,1158.43,1165.69,1172.97,1176.73,1184.55,1188.11,1195.69,1197.78,1204.94,1212.41,1218.23,1227.17,1236.37,1239.05,1243.07,1249.05,1255.41,1258.43,1261.37,1265.87,1271.37,1275.99,1280.67,1287.95,1294.72,1304.53,1313.15,1317.43,1320.59,1324.7,1328.55,1336.88],"vs":[1338.77,1346.79,1353.3,1361.21,1367.08,1375.8,1384.92,1389.82,1398.61,1401.84,1410.63,1412.81,1420.09,1428.13,1435.2,1445.23,1455.41,1459.28,1463.8,1470.74,1478.95,1482.26,1485.67,1491.83,1498.36,1504.79,1509.84,1518.35,1526.71,1537.85,1548.55,1553.98,1558.16,1563.86,1569.38,1581.74],"e0":515.17,"v0":623.0,"pe":[0,8],"pv":[0,8]}],"lab":"Chương 8"},{"g":1,"n":8,"title":"The Potala (2/3)","tv":"Điện Potala (2/3)","a":{"bi":{"id":"1LRt_Z1arb6dzblIVbuH5ct1l00xhxEEV","f":"08-chapter-eight-2.m4a","z":9461344}},"s":[{"te":"Chapter Eight: The Potala (2/3)","tv":"Chương Tám: Điện Potala (2/3)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Eight, part 2.","The Potala."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Tám, phần 2.","Điện Potala."],"ts":[0.0,3.71,5.6],"vs":[6.92,10.82,12.63],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"He lightly struck a gong, and gave...","tv":"Ngài gõ nhẹ vào chiếc cồng, rồi...","en":["He lightly struck a gong, and gave an order to the lama who answered it.","Shortly the latter returned bringing tea and special foods which had been imported from India.","As we ate the Inmost One talked, telling me of India and China.","He told me that he wanted me to study really hard, and that he would pick special teachers for me.","I simply could not contain myself; I blurted out: \"Oh, no one can know more than my Master, the Lama Mingyar Dondup!\"","The Dalai Lama looked at me, then put his head back and roared with laughter.","Probably no other person had spoken to him like that, certainly no other eight-year-old boy had.","He seemed to appreciate it.","\"So you think Mingyar Dondup is good, do you?","Tell me what you really think of him, you young gamecock!\"","\"Sir!\"","I replied, \"you have told me that I have exceptional powers of clairvoyance.","The Lama Mingyar Dondup is the best person I have ever seen.\"","The Dalai Lama laughed again and struck the gong at his side.","\"Ask Mingyar to come in,\" he said to the lama who answered his summons.","The Lama Mingyar Dondup entered, and made his bows to the Inmost One.","\"Bring a cushion and sit down, Mingyar,\" said the Dalai Lama.","\"You have had your character told by this young man of yours; it is an assessment with which I entirely agree.\"","The Lama Mingyar Dondup sat down beside me, and the Dalai Lama continued, \"You have accepted full responsibility for Lobsang Rampa's training.","Plan it as you will, and call upon me for any letters of authority.","I will see him from time to time.\"","Turning to me, he said, \"Young man, you have chosen well, your Guide is an old friend of my former days, and is a true Master of the Occult.\"","There were a few more words, and then we rose, bowed, and left the room.","I could see that the Lama Mingyar Dondup was secretly very pleased with me, or with the impression I had made.","\"We will stay here a few days and explore some of the lesser-known parts of the buildings,\" he said.","\"Some of the lower corridors and rooms have not been opened during the past two hundred years.","You will learn much Tibetan history from these rooms.\""],"vi":["Ngài gõ nhẹ vào chiếc cồng, rồi ra lệnh cho vị lama bước vào hầu.","Chẳng bao lâu sau vị ấy quay lại mang theo trà và những món ăn đặc biệt được nhập khẩu từ Ấn Độ.","Trong lúc chúng tôi ăn, Đức Thái Tuế trò chuyện, kể cho tôi nghe về Ấn Độ và Trung Quốc.","Ngài bảo rằng Ngài muốn tôi phải học tập thật chăm chỉ, và Ngài sẽ chọn những người thầy đặc biệt cho tôi.","Tôi không thể nào kìm nén được nữa; tôi buột miệng thốt lên: \"Ồ, không ai có thể hiểu biết nhiều hơn Thầy của con, Lama Mingyar Dondup đâu ạ!\"","Đức Đạt Lai Lạt Ma nhìn tôi, rồi ngửa đầu cười vang sảng khoái.","Có lẽ chưa từng có ai nói chuyện với Ngài như thế, chắc chắn chưa từng có cậu bé tám tuổi nào dám làm vậy.","Ngài dường như rất trân trọng điều đó.","\"Thế là con nghĩ Mingyar Dondup rất giỏi, phải không?","Hãy nói cho ta biết con thực sự nghĩ gì về thầy ấy đi, hỡi chú gà chọi con!\"","\"Thưa Đức Ngài!\"","tôi đáp, \"Ngài đã bảo con rằng con có năng lực thấu thị phi thường.","Lama Mingyar Dondup là con người tốt nhất mà con từng được thấy.\"","Đức Đạt Lai Lạt Ma lại cười và gõ vào chiếc cồng bên cạnh.","\"Hãy mời Mingyar vào đây,\" Ngài bảo vị lama vừa bước vào sau tiếng cồng.","Lama Mingyar Dondup bước vào, và cúi lạy trước Đức Thái Tuế.","\"Hãy lấy một chiếc đệm và ngồi xuống đi, Mingyar,\" Đức Đạt Lai Lạt Ma bảo.","\"Phẩm cách của ông vừa được chàng trai trẻ này nói ra đấy; đó là một đánh giá mà ta hoàn toàn đồng tình.\"","Lama Mingyar Dondup ngồi xuống cạnh tôi, và Đức Đạt Lai Lạt Ma nói tiếp: \"Ông đã nhận toàn bộ trách nhiệm đối với việc đào tạo Lobsang Rampa.","Hãy lên kế hoạch theo ý ông, và cứ yêu cầu ta bất kỳ văn thư ủy quyền nào.","Thỉnh thoảng ta sẽ gặp lại cậu bé.\"","Quay sang tôi, Ngài nói: \"Chàng trai trẻ, con đã lựa chọn rất đúng đắn, Thầy Hướng Dẫn của con là một người bạn cũ từ những ngày xưa của ta, và là một Bậc Thầy Huyền Bí thực thụ.\"","Có thêm vài lời trò chuyện nữa, rồi chúng tôi đứng dậy, cúi chào và rời khỏi phòng.","Tôi có thể nhận thấy rằng Lama Mingyar Dondup thầm rất hài lòng về tôi, hay về ấn tượng mà tôi đã tạo ra.","\"Chúng ta sẽ ở lại đây vài ngày và khám phá một số khu vực ít người biết tới của quần thể kiến trúc này,\" ngài nói.","\"Một số hành lang và căn phòng phía dưới đã không hề được mở ra suốt hai trăm năm qua.","Con sẽ học được nhiều điều về lịch sử Tây Tạng từ những căn phòng này.\""],"ts":[14.86,19.51,25.16,29.57,35.23,44.2,49.02,54.93,56.75,60.32,64.19,65.2,70.54,74.65,78.57,84.12,89.19,93.43,100.05,109.12,113.9,116.39,125.34,130.2,136.92,142.79,148.26],"vs":[151.75,156.41,162.54,168.2,174.98,184.25,188.48,195.25,197.83,201.61,207.08,208.38,212.81,217.19,221.26,226.69,231.28,236.47,243.1,252.57,257.91,260.51,272.68,278.09,286.11,293.6,299.28],"e0":7.52,"v0":7.94,"pe":[0,15],"pv":[0,15]},{"te":"One of the attendant lamas - there...","tv":"Một trong những vị lama phụ tá...","en":["One of the attendant lamas - there were none below that rank in the Dalai Lama's residence - approached and said that we should have a room each here at the top of the building.","He showed us to the rooms, and I was quite thrilled at the view, right across Lhasa, right across the plain.","The lama said, \"His Holiness has given instruction that you come and go as you please and that no door be closed against you.\"","The Lama Mingyar Dondup told me that I should lie down for a time.","The scar on my left leg was still causing much trouble.","It was painful, and I walked with a limp.","At one time it was feared that I would be a permanent cripple.","For an hour I rested, then my Guide came in bearing tea and food.","\"Time to fill out some of those hollows, Lobsang.","They eat well in this place, so let us make the most of it.\"","I needed no further encouragement to eat.","When we had finished, the Lama Mingyar Dondup led the way out of the room, and we went into another room at the far side of the flat roof.","Here, to my profound amazement, the windows had no oiled cloth, but were filled with nothingness which was just visible.","I put out my hand and very cautiously touched the visible nothingness.","To my astonishment it was cold, as cold as ice almost, and slippery.","Then it dawned upon me: glass!","I had never seen the stuff in a sheet before.","We had used powdered glass on our kite strings, but that glass had been thick and one could not see clearly through it.","It had been coloured, but this, this was like water.","But that was not all.","The Lama Mingyar Dondup swung open the window, and picked up a brass tube which seemed to be part of a trumpet covered in leather.","He took the tube and pulled, and four pieces appeared, each from inside the other.","He laughed at the expression on my face, and then poked one end of the tube out of the window and brought the other end close to his face.","Ah!","I thought, he is going to play an instrument.","But the end did not go to his mouth, but to one eye.","He fiddled about with the tube, and then said: \"Look through here, Lobsang.","Look with your right eye and keep the left closed.\"","I looked, and nearly fainted with stupefaction.","A man on a horse was riding up the tube towards me.","I jumped aside, and looked around.","There was no one in the room except the Lama Mingyar Dondup, and he was shaking with laughter.","I looked at him suspiciously, thinking that he had bewitched me.","\"His Holiness said you were a Master of the Occult,\" I said, \"but do you have to make fun of your pupil?\"","He laughed all the more, and motioned for me to look again.","With considerable misgivings I did so, and my Guide moved the tube slightly so that I saw a different view.","A telescope!","Never before had I seen one.","Never have I forgotten that sight of a man on a horse riding up inside the tube towards me.","I am often reminded of it when a western person says \"Impossible!\"","to some statement about the occult.","That was certainly 'impossible' to me.","The Dalai Lama had brought a number of telescopes with him when he returned from India, and he was very fond of looking over the surrounding countryside.","Here, too, I looked into a mirror for the first time and I certainly did not recognise the horrible looking creature that I saw.","I saw a pale-faced little boy who had a large red scar in the middle of his forehead, and a nose which was undeniably prominent.","I had seen my faint refection before in water, but this was too plain.","I have not bothered with mirrors since."],"vi":["Một trong những vị lama phụ tá (không có ai dưới phẩm trật đó trong nơi ở của Đức Đạt Lai Lạt Ma) tiến lại gần và bảo rằng mỗi người chúng tôi sẽ có một phòng riêng tại tầng trên cùng của tòa nhà.","Ngài dẫn chúng tôi đến các phòng, và tôi vô cùng xúc động trước khung cảnh nhìn thẳng qua Lhasa, trải dài khắp bình nguyên.","Vị lama bảo: \"Đức Ngài đã căn dặn rằng các vị có thể đi lại tùy ý và không cánh cửa nào được phép khép lại trước các vị.\"","Lama Mingyar Dondup bảo tôi nên nằm nghỉ một lúc.","Vết sẹo trên chân trái của tôi vẫn gây ra nhiều phiền toái.","Nó rất đau, và tôi bước đi tập tễnh.","Có lúc người ta từng sợ rằng tôi sẽ bị tàn tật vĩnh viễn.","Tôi nghỉ ngơi trong một giờ, rồi Thầy Hướng Dẫn của tôi bước vào mang theo trà và thức ăn.","\"Đến lúc lấp đầy cái bụng rỗng rồi, Lobsang.","Ở nơi này người ta ăn uống rất ngon lành, nên chúng ta hãy tận hưởng tối đa.\"","Tôi chẳng cần phải khích lệ thêm để ăn.","Khi chúng tôi ăn xong, Lama Mingyar Dondup dẫn đường ra khỏi phòng, và chúng tôi đi sang một căn phòng khác ở phía bên kia của sân thượng.","Tại đây, trước sự kinh ngạc tột cùng của tôi, các cửa sổ không hề dán vải tẩm dầu, mà được lấp đầy bằng một khoảng hư không dường như hữu hình.","Tôi đưa tay ra và hết sức thận trọng chạm vào khoảng hư không hữu hình đó.","Thật kinh ngạc là nó lạnh ngắt, gần như lạnh như băng, và trơn láng.","Rồi tôi chợt vỡ lẽ: thủy tinh!","Tôi chưa từng nhìn thấy thứ này thành tấm bao giờ.","Chúng tôi từng dùng bột thủy tinh bôi lên dây diều, nhưng thứ thủy tinh đó dày cộp và người ta không thể nhìn xuyên qua rõ ràng được.","Nó từng có màu, còn thứ này, thứ này trong vắt như nước.","Nhưng đó chưa phải là tất cả.","Lama Mingyar Dondup mở toang cửa sổ và cầm lên một chiếc ống đồng trông giống như một phần của chiếc kèn được bọc da.","Ngài cầm lấy chiếc ống rồi kéo ra, và bốn khúc ống xuất hiện, khúc này lồng bên trong khúc kia.","Ngài bật cười trước vẻ mặt của tôi, rồi thò một đầu ống ra ngoài cửa sổ và đưa đầu kia lại gần mặt mình.","A!","Tôi nghĩ, ngài chuẩn bị chơi một loại nhạc cụ.","Nhưng đầu ống không kề vào miệng ngài, mà kề vào một bên mắt.","Ngài điều chỉnh chiếc ống một lát, rồi bảo: \"Hãy nhìn qua đây này, Lobsang.","Nhìn bằng mắt phải và nhắm mắt trái lại.\"","Tôi nhìn vào, và suýt ngất đi vì sững sờ.","Một người đàn ông cưỡi ngựa đang phi thẳng vào trong ống hướng về phía tôi.","Tôi nhảy né sang một bên và nhìn quanh.","Chẳng có ai trong phòng ngoại trừ Lama Mingyar Dondup, và ngài đang cười đến rung cả người.","Tôi nhìn ngài đầy nghi hoặc, nghĩ rằng ngài đã dùng phép thuật với tôi.","\"Đức Ngài bảo Thầy là một Bậc Thầy Huyền Bí,\" tôi nói, \"nhưng Thầy có cần phải trêu chọc học trò của mình như thế không ạ?\"","Ngài càng cười nhiều hơn, và ra hiệu cho tôi nhìn lại lần nữa.","Với rất nhiều mối nghi ngại, tôi làm theo, và Thầy Hướng Dẫn hơi dịch chuyển chiếc ống để tôi thấy một khung cảnh khác.","Một chiếc kính viễn vọng!","Chưa bao giờ tôi được nhìn thấy một chiếc như thế.","Không bao giờ tôi quên được cảnh tượng một người cưỡi ngựa đang phi thẳng vào bên trong chiếc ống về phía tôi.","Tôi thường nhớ lại điều đó khi một người phương Tây nói \"Không thể nào!\"","trước một phát biểu nào đó về huyền bí học.","Điều đó chắc chắn từng là 'không thể' đối với tôi.","Đức Đạt Lai Lạt Ma đã mang về một số kính viễn vọng khi Ngài từ Ấn Độ trở về, và Ngài rất thích ngắm nhìn phong cảnh đồng quê xung quanh.","Cũng tại đây, lần đầu tiên tôi nhìn vào một chiếc gương soi và tôi chắc chắn không thể nhận ra sinh vật trông gớm ghiếc mà mình nhìn thấy.","Tôi thấy một cậu bé nhỏ thó mặt mày tái nhợt với một vết sẹo đỏ lớn ở chính giữa trán, và một chiếc mũi nhô cao không thể phủ nhận.","Trước đây tôi từng thấy hình ảnh phản chiếu mờ nhạt của mình dưới nước, nhưng hình ảnh này quá rõ ràng.","Kể từ đó tôi chẳng bận tâm đến gương soi nữa."],"ts":[304.95,314.38,319.97,328.64,332.81,336.39,339.01,342.9,347.76,350.93,354.76,357.6,365.66,373.46,377.98,383.43,386.36,389.24,395.89,399.32,400.95,408.49,413.29,420.71,421.45,424.09,427.88,432.61,435.73,439.39,442.79,445.5,451.18,455.49,462.2,466.19,472.66,473.97,476.28,481.57,486.32,488.86,491.44,499.64,506.81,514.97,519.71],"vs":[522.4,535.39,543.29,552.54,556.07,560.03,563.2,567.51,573.25,576.5,581.41,584.23,593.43,602.81,607.43,612.02,614.32,617.5,625.54,629.96,632.19,639.88,646.07,653.24,654.04,657.29,661.16,666.1,668.78,672.24,676.64,679.31,685.73,690.17,697.92,702.13,709.34,711.27,714.46,720.72,725.07,727.87,731.38,739.76,748.52,757.22,762.96],"e0":145.01,"v0":161.14,"pe":[0,3,19],"pv":[0,3,19]},{"te":"It may be thought that Tibet was...","tv":"Người ta có thể nghĩ rằng Tây...","en":["It may be thought that Tibet was a peculiar country to be without glass, telescopes or mirrors, but people did not want such things.","Nor did we want wheels.","Wheels made for speed, and for so-called civilisation.","We have long realised that in the rush of commercial life there is no time for the things of the mind.","Our physical world had proceeded at a leisurely pace, so that our esoteric knowledge could grow, and expand.","We have for thousands of years known the truth of clairvoyance, telepathy, and other branches of metaphysics.","While it is quite true that many lamas can sit naked in the snow, and by thought alone melt the snow around them, such things are not demonstrated for the delight of the mere sensation seeker.","Some lamas, who are masters of the occult, definitely can levitate, but they do not display their powers to entertain naive on-lookers.","The teacher, in Tibet, always makes sure that his pupil is morally fit to be trusted with such powers.","It follows from this, that as the teacher must be absolutely sure of the moral integrity of the student, metaphysical powers are never abused, as only the right people are taught.","These powers are in no way magical, they are merely the outcome of using natural laws.","In Tibet there are some who can best develop in company, and others who have to retire to solitude.","These latter men go to outlying lamaseries and enter a hermit's cell.","It is a small room, usually built on the side of a mountain.","The stone walls are thick, perhaps six feet thick so that no sound can penetrate.","The hermit enters, at his own desire, and the entrance is walled up.","There is no light whatever, no furnishings, nothing but the empty stone box.","Food is passed in once a day through a light-trapped, sound-proofed hatch.","Here the hermit stays, first for three years, three months and three days.","He meditates on the nature of Life, and on the nature of Man.","For no reason whatever can he leave that cell in the physical body.","During the last month of his stay a very small hole is made in the roof to allow a faint ray of light to enter.","It is enlarged day by day so that the hermit's eyes become used to the light once again.","Otherwise he would go blind as soon as he emerged.","Very often these men return to their cell after only a few weeks, and stay there for life.","It is not such a sterile, worthless existence as one might suppose.","Man is a spirit, a creature of another world, and once he can become free of the bonds of the flesh, he can roam the world as a spirit and can help by thought.","Thoughts, as we in Tibet well know, are waves of energy.","Matter is energy condensed.","It is thought, carefully directed and partly condensed, which can cause an object to move 'by thought'.","Thought, controlled in another way, can result in telepathy, and can cause a person at a distance to do a certain action.","Is this so very difficult to believe, in a world which regards as commonplace the act of a man speaking into a microphone guiding a plane to land in dense fog, when the pilot can see no ground at all?","With a little training, and no skepticism, Man could do this by telepathy instead of making use of a fallible machine."],"vi":["Người ta có thể nghĩ rằng Tây Tạng là một đất nước kỳ lạ khi không có thủy tinh, kính viễn vọng hay gương soi, nhưng người dân không hề muốn những thứ như vậy.","Chúng tôi cũng không muốn có bánh xe.","Bánh xe tạo ra tốc độ và cái gọi là nền văn minh.","Từ lâu chúng tôi đã nhận ra rằng trong sự vội vã của đời sống thương mại, không còn thời gian cho những điều thuộc về tâm trí.","Thế giới vật chất của chúng tôi đã tiến triển với một tốc độ thong thả, để kiến thức bí truyền của chúng tôi có thể phát triển và mở rộng.","Suốt hàng ngàn năm qua, chúng tôi đã biết được chân lý của thấu thị, thần giao cách cảm và các nhánh khác của siêu hình học.","Dù hoàn toàn là sự thật rằng nhiều vị lama có thể ngồi khỏa thân trong tuyết và chỉ bằng tư tưởng đã làm tan chảy tuyết xung quanh họ, những điều như thế không bao giờ được phô diễn để làm vui lòng những kẻ chỉ tìm kiếm cảm giác giật gân đơn thuần.","Vài vị lama, những người là bậc thầy huyền bí, chắc chắn có thể bay bổng trên không, nhưng họ không phô diễn năng lực của mình để mua vui cho những người đứng xem ngây thơ.","Người thầy ở Tây Tạng luôn đảm bảo rằng học trò của mình đủ phẩm hạnh đạo đức để được tin cậy giao phó những năng lực như vậy.","Từ điều này, vì người thầy phải tuyệt đối chắc chắn về sự chính trực đạo đức của người học trò, những năng lực siêu hình không bao giờ bị lạm dụng, bởi vì chỉ những người xứng đáng mới được truyền dạy.","Những năng lực này hoàn toàn không phải là ma thuật, chúng chỉ đơn thuần là kết quả của việc vận dụng các quy luật tự nhiên.","Ở Tây Tạng có một số người có thể phát triển tốt nhất khi ở giữa tập thể, và những người khác phải ẩn mình vào chốn cô tịch.","Những người sau này sẽ đến các tu viện lama xa xôi hẻo lánh và bước vào một gian phòng ẩn tu.","Đó là một căn phòng nhỏ, thường được xây dựng trên sườn núi.","Những bức tường đá rất dày, có lẽ dày chừng sáu feet để không âm thanh nào có thể xuyên qua.","Vị ẩn sĩ bước vào, theo ý nguyện của chính mình, và lối vào được xây bít kín lại bằng đá.","Hoàn toàn không có chút ánh sáng nào, không đồ đạc nội thất, chẳng có gì ngoài chiếc hộp đá trống rỗng.","Thức ăn được chuyển vào mỗi ngày một lần qua một cửa sập cách âm và chắn ánh sáng.","Tại đây vị ẩn sĩ lưu lại, thoạt tiên trong ba năm, ba tháng và ba ngày.","Vị ấy thiền định về bản chất của Đời Sống, và về bản chất của Con Người.","Vì bất kỳ lý do gì vị ấy cũng không thể rời khỏi gian phòng đó bằng thể xác.","Trong tháng cuối cùng của kỳ ẩn tu, một lỗ rất nhỏ được đục trên mái để cho một tia sáng le lói lọt vào.","Lỗ này được mở rộng từng ngày để đôi mắt của vị ẩn sĩ quen dần với ánh sáng một lần nữa.","Nếu không vị ấy sẽ bị mù ngay khi bước ra ngoài.","Rất thường khi những người này quay trở lại gian phòng ẩn tu chỉ sau vài tuần, và ở lại đó suốt đời.","Đó không phải là một sự tồn tại vô bổ, vô giá trị như người ta có thể tưởng tượng.","Con Người là một linh hồn, một tạo vật của một thế giới khác, và một khi có thể thoát khỏi sự trói buộc của thân xác, con người có thể chu du khắp thế giới như một linh hồn và có thể giúp đỡ bằng tư tưởng.","Tư tưởng, như người Tây Tạng chúng tôi biết rất rõ, là những làn sóng năng lượng.","Vật chất là năng lượng ngưng tụ lại.","Chính tư tưởng, được định hướng cẩn thận và ngưng tụ một phần, có thể làm cho một vật thể chuyển động 'bằng ý nghĩ'.","Tư tưởng, được kiểm soát theo cách khác, có thể dẫn đến thần giao cách cảm, và có thể khiến một người ở đằng xa thực hiện một hành động nhất định.","Điều này có quá khó tin không, trong một thế giới coi việc một người nói vào micro để dẫn đường cho một chiếc máy bay hạ cánh trong sương mù dày đặc là chuyện bình thường, khi phi công hoàn toàn không nhìn thấy mặt đất?","Chỉ với một chút rèn luyện và không có sự hoài nghi, Con Người hoàn toàn có thể làm được điều này bằng thần giao cách cảm thay vì nhờ cậy vào một cỗ máy dễ hỏng hóc."],"ts":[767.05,774.45,776.33,780.18,785.98,792.89,799.59,810.11,818.8,825.25,835.4,841.4,847.57,851.95,855.7,860.74,865.64,870.88,875.19,879.46,883.5,887.63,894.01,899.3,902.75,908.37,912.99,922.34,926.51,928.83,935.5,942.74,954.01],"vs":[961.16,970.9,973.29,977.46,985.52,994.14,1001.87,1017.87,1028.71,1036.59,1047.97,1055.81,1064.06,1070.89,1074.74,1080.5,1086.66,1093.31,1098.95,1104.07,1108.98,1114.24,1121.51,1127.72,1130.93,1137.59,1142.79,1156.16,1161.37,1163.83,1170.68,1179.81,1193.66],"e0":363.06,"v0":405.79,"pe":[0,11],"pv":[0,11]}],"lab":"Chương 8"},{"g":1,"n":8,"title":"The Potala (3/3)","tv":"Điện Potala (3/3)","a":{"bi":{"id":"1X1K9VFY2GjLDctG0pwjo_Y4JJLM_iE4K","f":"08-chapter-eight-3.m4a","z":10489137}},"s":[{"te":"Chapter Eight: The Potala (3/3)","tv":"Chương Tám: Điện Potala (3/3)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Eight, part 3.","The Potala."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Tám, phần 3.","Điện Potala."],"ts":[0.0,3.71,5.67],"vs":[6.99,10.89,12.51],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"My own esoteric development did not entail...","tv":"Sự phát triển bí truyền của riêng...","en":["My own esoteric development did not entail this prolonged seclusion in total darkness.","It took another form which is not available to the larger number of men who want to become hermits.","My training was directed towards a specific purpose, and by direct order of the Dalai Lama.","I was taught such things by another method, as well as by hypnosis, which cannot be discussed in a book of this nature.","It will suffice to state that I was given more enlightenment than the average hermit can obtain in a very long lifetime.","My visit to the Potala was in connection with the first stages of this training, but more of that later.","I was fascinated by that telescope, and I used it quite a lot to examine the places I knew so well.","The Lama Mingyar Dondup explained the principles in minute detail so that I could understand that there was no magic involved, but just ordinary laws of nature.","Everything was explained, not merely about the telescope, but lessons were given as to why a certain thing happened.","I could never say \"Oh!","it is magic!\"","without having an explanation of the laws involved.","Once during this visit I was taken to a perfectly dark room.","The Lama Mingyar Dondup said, \"Now you stand here, Lobsang, and watch that white wall.\"","Then he blew out the flame of the butter-lamp and did something to the shutter of the window.","Instantly there appeared on the wall before me a picture of Lhasa, but upside down!","I shouted with amazement at the sight of men, women, and yaks walking about upside down.","The picture suddenly flickered, and everything was the right way up.","The explanation about 'bending light rays' really puzzled me more than anything; how could one bend light?","I had had demonstrated to me the method of breaking jars and pitchers with a soundless whistle, that was quite simple and not worth a further thought, but bending light!","Not until a special piece of apparatus, consisting of a lamp the light of which was hidden by various slats, was brought from another room, could I understand the matter.","Then I could see the rays bend, and nothing surprised me after."],"vi":["Sự phát triển bí truyền của riêng tôi không đòi hỏi việc biệt lập kéo dài trong bóng tối hoàn toàn như thế này.","Nó diễn ra dưới một hình thức khác vốn không dành cho phần lớn những người muốn trở thành ẩn sĩ.","Việc rèn luyện của tôi được hướng tới một mục đích cụ thể, và theo mệnh lệnh trực tiếp của Đức Đạt Lai Lạt Ma.","Tôi được truyền dạy những điều như vậy bằng một phương pháp khác, cũng như bằng thuật thôi miên, điều không thể thảo luận trong một cuốn sách thuộc tính chất này.","Chỉ cần nêu rõ rằng tôi đã được ban cho nhiều sự khai sáng hơn những gì một ẩn sĩ bình thường có thể đạt được trong suốt một đời dài.","Chuyến thăm điện Potala của tôi có liên quan đến những giai đoạn đầu tiên của quá trình đào tạo này, nhưng chuyện đó tôi sẽ nói thêm ở phần sau.","Tôi bị chiếc kính viễn vọng đó mê hoặc, và tôi đã sử dụng nó khá nhiều để quan sát những nơi mà tôi vốn biết rất rõ.","Lama Mingyar Dondup đã giải thích các nguyên lý một cách tỉ mỉ chi tiết để tôi có thể hiểu rằng hoàn toàn không có phép thuật nào liên quan ở đây, mà chỉ là những quy luật tự nhiên thông thường.","Mọi thứ đều được giải thích, không chỉ riêng về chiếc kính viễn vọng, mà các bài học còn được đưa ra để lý giải tại sao một sự việc nhất định lại xảy ra.","Tôi không bao giờ có thể thốt lên \"Ồ!","Đó là ma thuật!\"","mà không nhận được một lời giải thích về các quy luật liên quan.","Có lần trong chuyến thăm này, tôi được đưa đến một căn phòng hoàn toàn tối đen.","Lama Mingyar Dondup bảo: \"Bây giờ con hãy đứng ở đây, Lobsang, và nhìn vào bức tường trắng kia.\"","Rồi ngài thổi tắt ngọn lửa của chiếc đèn bơ và làm thao tác gì đó với cánh cửa chớp của cửa sổ.","Ngay lập tức hiện ra trên bức tường trước mặt tôi một hình ảnh của Lhasa, nhưng bị lộn ngược đầu!","Tôi hét lên vì kinh ngạc trước cảnh tượng đàn ông, phụ nữ và những con bò yak đang đi lại lộn ngược đầu.","Hình ảnh bỗng nhiên chập chờn, rồi mọi thứ trở lại đúng chiều xuôi.","Lời giải thích về việc 'bẻ cong tia sáng' thực sự làm tôi bối rối hơn bất cứ điều gì; làm sao người ta có thể bẻ cong ánh sáng được cơ chứ?","Tôi từng được thị phạm phương pháp làm vỡ bình và lọ bằng một chiếc còi không phát ra âm thanh, điều đó khá đơn giản và không đáng để suy nghĩ thêm, nhưng bẻ cong ánh sáng!","Mãi cho đến khi một thiết bị đặc biệt, gồm một chiếc đèn có ánh sáng bị che khuất bởi nhiều thanh chắn khác nhau, được mang đến từ một phòng khác, tôi mới có thể hiểu được vấn đề.","Khi đó tôi có thể nhìn thấy các tia sáng bị bẻ cong, và sau đó chẳng còn điều gì làm tôi ngạc nhiên nữa."],"ts":[14.74,20.42,26.15,32.15,38.85,45.41,51.92,57.85,67.29,73.89,75.72,77.16,80.79,84.68,91.58,96.63,102.06,108.57,112.8,119.47,128.51,138.68],"vs":[143.22,149.9,155.47,162.51,171.26,179.57,188.96,196.62,209.88,219.57,222.13,223.5,227.59,232.25,239.05,245.33,251.19,257.99,262.65,271.45,281.77,292.81],"e0":7.59,"v0":7.75,"pe":[0,6,8],"pv":[0,6,8]},{"te":"The storerooms of the Potala were crammed...","tv":"Các phòng kho của điện Potala chứa...","en":["The storerooms of the Potala were crammed full of wonderful statues, ancient books, and most beautiful wall paintings of religious subjects.","The very, very few western people who have seen any of them, consider them to be indecent.","They portray a male and a female spirit in close embrace, but the intention of these pictures is very far from being obscene, and no Tibetan would ever regard them as such.","These two nude figures in embrace are meant to convey the ecstasy which follows the union of Knowledge and Right Living.","I admit that I was horrified beyond measure when I first saw that the Christians worshipped a tortured man nailed to a cross as their symbol.","It is such a pity that we all tend to judge the peoples of other countries by our own standards.","For centuries gifts have been arriving at the Potala from various countries, gifts for the Dalai Lama of the time.","Nearly all those presents have been stored in rooms, and I had a wonderful time turning out and obtaining psychometrical impressions as to why the things were sent in the first place.","It was indeed an education in motives.","Then, after I had stated my impression as obtained from the object, my Guide would read from a book and tell me the exact history, and what had happened after.","I was pleased at his more and more frequent, \"You are right, Lobsang, you are doing very well indeed.\"","Before leaving the Potala we made a visit to one of the underground tunnels.","I was told that I could visit just one, as I would see the others at a later date.","We took flaring torches and cautiously climbed down what seemed to be endless steps, and slithered along smooth rocky passages.","These tunnels, I was told, had been made by volcanic action countless centuries before.","On the walls were strange diagrams and drawings of quite unfamiliar scenes.","I was more interested in seeing the lake which I had been told stretched for miles and miles at the end of one passage.","At last we entered a tunnel which grew wider and wider, until suddenly the roof disappeared to where the light of our torches would not reach.","A hundred yards more, and we stood at the edge of water such as I had never seen before.","It was black and still, with the blackness that made it appear almost invisible, more like a bottomless pit than a lake.","Not a ripple disturbed the surface, not a sound broke the silence.","The rock upon which we stood also was black, it glistened in the light of the torches, but a little to one side was a glitter on the wall.","I walked towards it, and saw that in the rock there was a broad band of gold that was perhaps fifteen to twenty feet long and reached from my neck to my knees.","Great heat had once started to melt it from the rock, and it had cooled in lumps like golden candle grease.","The Lama Mingyar Dondup broke the silence: \"This lake goes to the River Tsang-po forty miles away.","Years and years ago an adventurous party of monks made a raft of wood, and made paddles with which to propel it.","They stocked the raft with torches, and pushed off from the shore.","For miles they paddled, exploring, then they came to an even larger space where they could not see walls or roof.","They drifted on as they paddled gently, not sure which way to go.\""],"vi":["Các phòng kho của điện Potala chứa chật ních những pho tượng tuyệt mỹ, những cuốn sách cổ xưa và những bức bích họa tuyệt đẹp về các chủ đề tôn giáo.","Số rất, rất ít người phương Tây từng nhìn thấy bất kỳ bức tranh nào trong số đó đều coi chúng là khiếm nhã.","Chúng miêu tả một linh hồn nam và một linh hồn nữ đang ôm chặt lấy nhau, nhưng ý đồ của những bức tranh này hoàn toàn xa lạ với sự tục tĩu, và không một người Tây Tạng nào lại coi chúng như vậy.","Hai hình tượng khỏa thân ôm nhau này nhằm truyền tải sự ngây ngất xuất thần theo sau sự hợp nhất giữa Tri Thức và Lối Sống Đúng Đắn.","Tôi thừa nhận rằng mình đã khiếp sợ khôn xiết khi lần đầu tiên thấy những người Kitô giáo tôn thờ một người đàn ông bị hành hạ đóng đinh trên thập tự giá làm biểu tượng của họ.","Thật đáng tiếc khi tất cả chúng ta đều có xu hướng phán xét người dân của các quốc gia khác theo những tiêu chuẩn của riêng mình.","Suốt nhiều thế kỷ qua, những tặng phẩm đã liên tục được gửi đến điện Potala từ nhiều quốc gia khác nhau, những món quà dành cho vị Đạt Lai Lạt Ma của thời kỳ đó.","Gần như tất cả những món quà đó đều được lưu trữ trong các căn phòng, và tôi đã có một khoảng thời gian tuyệt vời khi lục lọi và thu nhận những ấn tượng cảm xạ tâm linh về lý do tại sao những món đồ đó lại được gửi đi ngay từ đầu.","Đó thực sự là một sự giáo dục sâu sắc về động cơ của con người.","Sau đó, khi tôi đã nói ra ấn tượng của mình thu được từ đồ vật, Thầy Hướng Dẫn của tôi sẽ đọc từ một cuốn sách và kể cho tôi nghe lịch sử chính xác, cùng những gì đã diễn ra sau đó.","Tôi rất vui sướng trước những lời khen ngợi ngày càng thường xuyên hơn của ngài: \"Con nói đúng rồi, Lobsang, con đang làm rất tốt đấy.\"","Trước khi rời khỏi điện Potala, chúng tôi đã thực hiện một chuyến viếng thăm một trong những đường hầm dưới lòng đất.","Tôi được bảo rằng mình chỉ được ghé thăm một đường hầm, vì tôi sẽ được xem những đường hầm khác vào một thời điểm sau này.","Chúng tôi cầm những ngọn đuốc cháy sáng và thận trọng leo xuống những bậc thang dường như bất tận, rồi lần bước dọc theo những lối đi bằng đá nhẵn bóng.","Những đường hầm này, tôi được kể lại, đã được tạo ra bởi hoạt động của núi lửa từ vô số thế kỷ trước.","Trên các bức tường có những sơ đồ kỳ lạ và những bức vẽ về các khung cảnh hoàn toàn xa lạ.","Tôi quan tâm hơn đến việc nhìn thấy hồ nước mà tôi được nghe nói là trải dài nhiều dặm ở cuối một lối đi.","Cuối cùng chúng tôi bước vào một đường hầm ngày càng rộng hơn, cho đến khi đột nhiên trần hầm biến mất vào nơi mà ánh đuốc của chúng tôi không thể chiếu tới.","Đi thêm một trăm yard nữa, và chúng tôi đứng trước mép một vùng nước mà tôi chưa từng thấy bao giờ.","Mặt nước đen ngòm và tĩnh lặng, với một màu đen khiến nó trông gần như vô hình, giống một vực sâu không đáy hơn là một hồ nước.","Không một gợn sóng nào làm xao động bề mặt, không một âm thanh nào phá vỡ sự tĩnh mịch.","Tảng đá nơi chúng tôi đứng cũng có màu đen, nó lấp loáng dưới ánh đuốc, nhưng hơi chếch về một bên có ánh lấp lánh trên vách đá.","Tôi bước lại gần, và thấy rằng trong vách đá có một dải vàng rộng dài khoảng mười lăm đến hai mươi feet và trải từ cổ xuống tận đầu gối tôi.","Sức nóng khủng khiếp trước đây từng bắt đầu làm tan chảy nó ra khỏi đá, và nó đã nguội đi thành từng tảng như sáp nến bằng vàng.","Lama Mingyar Dondup phá vỡ sự im lặng: \"Hồ nước này thông ra sông Tsang-po cách đây bốn mươi dặm.","Nhiều năm về trước, một nhóm tu sĩ ưa mạo hiểm đã kết một chiếc bè gỗ, và làm những mái chèo để đẩy bè đi.","Họ chất đầy đuốc lên bè, rồi đẩy bè rời bờ.","Suốt nhiều dặm họ chèo bè, khám phá, rồi họ đến một không gian rộng lớn hơn nữa nơi họ không còn nhìn thấy vách đá hay trần hang đâu nữa.","Họ trôi dạt tiếp khi khẽ khàng khua mái chèo, không chắc mình nên đi theo hướng nào.\""],"ts":[300.0,308.83,314.48,324.51,331.27,338.78,344.81,351.43,360.98,363.94,372.91,379.5,384.02,389.04,396.98,402.57,407.63,414.21,422.42,428.22,435.74,440.46,448.8,457.62,464.11,470.53,477.43,481.79,488.39],"vs":[493.21,503.3,510.19,522.55,530.7,541.21,549.15,559.46,574.78,579.2,591.07,600.39,607.1,614.74,624.01,630.9,637.02,643.93,653.59,660.08,668.02,673.71,682.33,691.55,699.62,706.65,713.88,717.39,725.72],"e0":136.67,"v0":164.53,"pe":[0,6,11],"pv":[0,6,11]},{"te":"I listened, picturing it vividly. The Lama...","tv":"Tôi lắng nghe, hình dung câu chuyện...","en":["I listened, picturing it vividly.","The Lama continued: \"They were lost, not knowing which was forward or which was backward.","Suddenly the raft lurched, there was a blast of wind which extinguished their torches, leaving them in complete darkness, and they felt that their fragile craft was in the grip of the Water Demons.","Around they spun, leaving them giddy and sick.","They clung to the ropes that held the wood together.","With the violent motion, little waves washed over the top and they became wet through.","Their speed increased, they felt that they were in the grip of a ruthless giant pulling them to their doom.","How long they travelled they had no means of telling.","There was no light, the darkness was solid black, such as never was upon the surface of the earth.","There was a scraping, grating noise, and stunning blows and crushing pressures.","They were flung off the raft and forced under the water.","Some of them had just time to gulp air.","Others were not so fortunate.","Light appeared, greenish and uncertain, it became brighter.","They were twisted and thrown, then they shot up into brilliant sunshine.","Two of them managed to reach the shore more than half drowned, battered and bleeding.","Of the other three there was no trace.","For hours they lay half between death and life.","Eventually one roused sufficiently to look about him.","He nearly collapsed again from the shock.","In the distance was the Potala.","Around them were green meadows with grazing yaks.","At first they thought that they had died, and this was a Tibetan Heaven.","Then they heard footsteps beside them, and a herdsman was looking down at them.","He had seen the floating wreckage of the raft and had come to collect it for his own use.","Eventually the two monks managed to convince the man that they were monks, for their robes had been completely torn off, and he agreed to go to the Potala for litters.","Since that day very little has been done to explore the lake, but it is known that there are islands a little way beyond the range of our torches.","One of them has been explored, and what was found you will see later when you are initiated.\""],"vi":["Tôi lắng nghe, hình dung câu chuyện thật sống động.","Vị Lama kể tiếp: \"Họ bị lạc, không biết đâu là phía trước hay đâu là phía sau.","Đột nhiên chiếc bè chao đảo, có một luồng gió mạnh thổi tắt những ngọn đuốc của họ, bỏ mặc họ trong bóng tối hoàn toàn, và họ cảm thấy chiếc bè mong manh của mình đã nằm trong móng vuốt của Thủy Quỷ.","Họ bị xoay mòng mòng, khiến họ chóng mặt và nôn nao.","Họ bám chặt vào những sợi dây thừng buộc kết các súc gỗ lại với nhau.","Với chuyển động dữ dội, những con sóng nhỏ tràn qua mặt bè và họ ướt sũng từ đầu đến chân.","Tốc độ của họ tăng lên, họ cảm thấy như mình đang nằm trong tay một kẻ khổng lồ tàn nhẫn đang lôi họ vào chỗ chết.","Họ đã di chuyển trong bao lâu thì họ hoàn toàn không có cách nào biết được.","Không có ánh sáng, bóng tối đen đặc quánh, thứ bóng tối chưa từng có trên bề mặt Trái Đất.","Có tiếng cọ xát, ken két vang lên, cùng những cú va đập choáng váng và những áp lực nghiền nát.","Họ bị hất văng khỏi bè và bị nhấn chìm dưới nước.","Một vài người trong số họ chỉ kịp hớp lấy một ngụm không khí.","Những người khác thì không may mắn như vậy.","Ánh sáng xuất hiện, xanh lơ và chập chờn, rồi nó trở nên sáng tỏ hơn.","Họ bị quăng quật và tung lên, rồi họ bắn vọt lên giữa ánh nắng mặt trời rực rỡ.","Hai người trong số họ xoay sở dạt được vào bờ trong tình trạng gần như chết đuối, mình mẩy bầm dập và chảy máu.","Ba người kia thì không còn để lại dấu vết nào.","Suốt nhiều giờ liền họ nằm nửa sống nửa chết.","Cuối cùng một người tỉnh táo lại đủ để nhìn quanh mình.","Người đó suýt nữa lại ngất lịm đi vì kinh ngạc.","Ở đằng xa chính là điện Potala.","Xung quanh họ là những đồng cỏ xanh tươi với những con bò yak đang gặm cỏ.","Thoạt tiên họ tưởng rằng mình đã chết, và đây là một Thiên Đường Tây Tạng.","Rồi họ nghe thấy tiếng bước chân bên cạnh mình, và một người chăn gia súc đang cúi nhìn họ.","Người này đã nhìn thấy những mảnh vỡ trôi nổi của chiếc bè và đến để nhặt về dùng.","Cuối cùng hai vị tăng sĩ đã thuyết phục được người đàn ông rằng họ là các tu sĩ, vì y phục của họ đã bị xé rách tơi tả hoàn toàn, và người đó đồng ý đến điện Potala để xin cáng cứu thương.","Kể từ ngày đó, có rất ít nỗ lực được thực hiện để khám phá hồ nước, nhưng người ta biết rằng có những hòn đảo nằm hơi vượt ra ngoài tầm chiếu của ngọn đuốc của chúng ta.","Một trong số đó đã được khám phá, và những gì được tìm thấy con sẽ thấy sau này khi con được thụ lễ nhập môn.\""],"ts":[731.68,734.13,740.02,751.67,755.23,758.29,763.21,769.46,772.78,779.18,784.38,787.82,790.5,792.63,797.36,802.4,807.66,810.26,813.37,817.1,819.77,822.16,825.57,829.84,834.86,839.91,849.11,857.02],"vs":[862.76,866.12,871.13,883.88,887.46,892.3,898.32,905.71,910.33,916.28,922.37,925.84,929.66,932.3,937.17,943.06,950.52,953.57,956.48,959.99,963.12,965.78,970.5,975.03,981.24,986.65,999.35,1009.85],"e0":330.48,"v0":403.0,"pe":[0,15],"pv":[0,15]},{"te":"I thought of it all and wished...","tv":"Tôi nghĩ về tất cả những điều...","en":["I thought of it all and wished that I could have a raft and explore the lake.","My Guide had been watching my expression: suddenly he laughed and said: \"Yes, it would be fun to explore, but why waste our bodies when we can do the search in the astral!","You can, Lobsang.","Within a very few years you will be competent to explore this place with me, and add to the total knowledge we have of it.","But for now, study, boy, study.","For both of us.\"","Our torches were flickering low and it seemed to me that we should soon be groping blindly in the darkness of the tunnels.","As we turned away from the lake I thought how foolish of us not to bring spare lights.","At that moment the Lama Mingyar Dondup turned to the far wall and felt about.","From some hidden niche he produced more torches and lit them from those now almost smouldering out.","\"We keep spares here, Lobsang, because it would be difficult to find one's way out in the dark.","Now let us be going.\"","Up the sloping passages we toiled, pausing a while to regain our breath and to look at some of the drawings on the walls.","I could not understand them, they appeared to be of giants, and there were machines so strange as to be utterly beyond my comprehension.","Looking at my Guide I could see that he was quite at home with these drawings, and in the tunnels.","I was looking forward to other visits here, there was some mystery about it all, and I never could hear of a mystery without trying to get to the bottom of it.","I could not bear the idea of spending years guessing at a solution when there was a chance of finding the answer, even if in so doing I was involved in considerable danger.","My thoughts were interrupted by: \"Lobsang!","You are mumbling like an old man.","We have a few more steps to go, and then it is daylight again.","We will go on the roof and use the telescope to point out the site where those monks of old came to the surface.\""],"vi":["Tôi nghĩ về tất cả những điều đó và ước gì mình có thể có một chiếc bè để khám phá hồ nước.","Thầy Hướng Dẫn đã quan sát nét mặt của tôi: bất chợt ngài bật cười và bảo: \"Phải, đi thám hiểm thì vui đấy, nhưng tại sao lại phải lãng phí thể xác khi chúng ta có thể tìm kiếm ở cõi trung giới!","Con có thể làm được điều đó, Lobsang.","Chỉ trong vòng vài năm nữa thôi, con sẽ đủ năng lực để cùng ta khám phá nơi này, và bổ sung thêm vào vốn tri thức tổng thể mà chúng ta có về nó.","Nhưng bây giờ thì hãy học đi, cậu bé, hãy học tập.","Cho cả hai chúng ta.\"","Những ngọn đuốc của chúng tôi đang chập chờn lụi dần và đối với tôi dường như chúng tôi sẽ sớm phải mò mẫm trong bóng tối của những đường hầm.","Khi chúng tôi quay lưng rời khỏi hồ nước, tôi thầm nghĩ chúng tôi thật dại dột làm sao khi không mang theo đuốc dự phòng.","Đúng lúc đó Lama Mingyar Dondup quay sang bức tường phía xa và lần mò xung quanh.","Từ một hốc khuất nào đó ngài lấy ra thêm những ngọn đuốc và châm lửa từ những ngọn đuốc lúc này gần như đã sắp tàn.","\"Ta để đuốc dự phòng ở đây, Lobsang à, vì trong bóng tối mà mò đường ra thì sẽ rất khó.","Nào, chúng ta đi thôi.\"","Chúng tôi nhọc nhằn bước lên những lối đi dốc thoai thoải, thỉnh thoảng dừng lại một lúc để lấy lại dưỡng khí và ngắm nhìn vài bức vẽ trên tường.","Tôi không thể hiểu nổi chúng, chúng dường như vẽ những người khổng lồ, và có những cỗ máy kỳ lạ đến mức hoàn toàn vượt quá tầm hiểu biết của tôi.","Nhìn Thầy Hướng Dẫn của tôi, tôi thấy ngài rất quen thuộc với những bức vẽ này, cũng như trong các đường hầm nơi đây.","Tôi rất mong đợi những chuyến viếng thăm khác tới chốn này, có một điều gì đó đầy bí ẩn bao trùm lên tất cả, và tôi chẳng bao giờ có thể nghe về một bí ẩn mà không tìm cách khám phá đến tận cùng.","Tôi không thể chịu nổi ý nghĩ phải mất hàng năm trời suy đoán về một lời giải đáp khi có cơ hội tìm ra câu trả lời, ngay cả khi làm vậy khiến tôi vướng phải mối nguy hiểm khôn lường.","Dòng suy nghĩ của tôi bị cắt ngang bởi lời ngài: \"Lobsang!","Con đang lẩm bẩm như một ông lão vậy.","Chúng ta chỉ còn vài bước nữa thôi là lại thấy ánh sáng ban ngày rồi.","Chúng ta sẽ lên mái nhà và dùng kính viễn vọng để chỉ ra nơi mà các vị tăng thời xưa đã trồi lên mặt đất.\""],"ts":[1018.2,1022.31,1032.52,1034.26,1041.04,1043.43,1045.38,1052.09,1057.03,1061.68,1068.03,1073.91,1076.05,1082.95,1090.58,1096.23,1104.34,1113.83,1117.36,1119.78,1123.78],"vs":[1130.06,1136.27,1148.56,1151.45,1161.52,1165.06,1167.13,1176.57,1183.72,1189.08,1197.09,1203.81,1206.47,1215.29,1223.9,1231.19,1243.54,1254.99,1259.08,1261.84,1266.49],"e0":462.16,"v0":558.44,"pe":[0,6,10,12],"pv":[0,6,10,12]},{"te":"When we did so, when we were...","tv":"Khi chúng tôi làm vậy, khi chúng...","en":["When we did so, when we were on the roof, I wondered why we could not ride the forty miles and actually visit the place.","The Lama Mingyar Dondup told me that there was nothing much to see, certainly nothing that the telescope would not reveal.","The outlet from the lake was apparently far below the water-level and there was nothing to mark the spot, except a clump of trees which had been planted there by order of the previous Incarnation of the Dalai Lama."],"vi":["Khi chúng tôi làm vậy, khi chúng tôi đã ở trên mái nhà, tôi tự hỏi tại sao chúng tôi không cưỡi ngựa đi bốn mươi dặm để đích thân đến thăm nơi đó.","Lama Mingyar Dondup bảo tôi rằng ở đó chẳng có gì nhiều để xem, chắc chắn không có gì mà kính viễn vọng không thể nhìn thấy.","Lối thoát nước từ hồ dường như nằm sâu bên dưới mực nước và chẳng có dấu hiệu nào để nhận biết địa điểm ấy, ngoại trừ một lùm cây được trồng ở đó theo lệnh của vị Hóa Thân trước của Đức Đạt Lai Lạt Ma."],"ts":[1275.04,1281.3,1288.41],"vs":[1299.6,1309.33,1317.64],"e0":574.62,"v0":703.42}],"lab":"Chương 8"},{"g":1,"n":9,"title":"At the Wild Rose Fence (1/2)","tv":"Bên Hàng Rào Hoa Hồng Dại (1/2)","a":{"bi":{"id":"1wH27aMq4DkyBhZc9BlYiYLWaZw3MhctU","f":"09-chapter-nine-1.m4a","z":9273707}},"s":[{"te":"Chapter Nine: At the Wild Rose Fence (1/2)","tv":"Chương Chín: Bên Hàng Rào Hoa Hồng Dại (1/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Nine, part 1.","At the Wild Rose Fence."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Chín, phần 1.","Bên Hàng Rào Hoa Hồng Dại."],"ts":[0.0,3.71,5.64],"vs":[7.67,11.57,13.21],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"The next morning we made our leisurely...","tv":"Sáng hôm sau, chúng tôi thong thả...","en":["The next morning we made our leisurely preparations to return to Chakpori.","For us the Potala visit was quite a holiday.","Before leaving I rushed up to the roof to have a last look at the countryside through the telescope.","On a roof of the Chakpori a small acolyte was lying on his back reading, and occasionally tossing small pebbles on to the bald heads of monks in the courtyard.","Through the glass I could see the impish grin on his face as he ducked back out of sight of the puzzled monks below.","It made me acutely uncomfortable to realise that the Dalai Lama had no doubt watched me do similar tricks.","In future, I resolved, I would confine my efforts to the side of the buildings hidden from the Potala.","But it was time to leave.","Time to say our thanks to those lamas who had worked to make our short stay so pleasant.","Time to be particularly nice to the Dalai Lama's personal steward.","He had charge of the 'foods from India'.","I must have pleased him, because he made me a farewell gift which I was not slow to eat.","Then, fortified, we started down the steps on our way back to the Iron Mountain.","As we reached halfway we became aware of shouts and calls, and passing monks pointed back, behind us.","We stopped, and a breathless monk rushed down and gasped out a message to the Lama Mingyar Dondup.","My Guide halted.","\"Wait here for me, Lobsang, I shall not be very long.\"","With that he turned and walked up the steps again.","I idled around, admiring the view, and looking at my former home.","Thinking of it, I turned, and almost fell over backwards as I saw my father riding towards me.","As I looked at him he looked at me and his lower jaw dropped slightly as he recognised me.","Then, to my unutterable pain, he ignored me, and rode on.","I looked at his retreating back and called \"Father!\"","He took no notice whatever, but rode stolidly on.","My eyes felt hot, I began to tremble, and I thought that I was going to disgrace myself in public, on the steps of the Potala of all places.","With more self control than I thought I possessed I straightened my back and gazed out over Lhasa."],"vi":["Sáng hôm sau, chúng tôi thong thả chuẩn bị trở về Chakpori.","Đối với chúng tôi, chuyến viếng thăm điện Potala quả là một kỳ nghỉ thực thụ.","Trước khi rời đi, tôi lao lên mái nhà để ngắm nhìn vùng thôn dã qua kính viễn vọng lần cuối.","Trên một mái nhà ở tu viện Chakpori, một tiểu đồng nhỏ đang nằm ngửa đọc sách, thỉnh thoảng lại ném những viên sỏi nhỏ vào những cái đầu cạo trọc của các vị tăng dưới sân.","Qua ống kính, tôi có thể nhìn thấy nụ cười ranh mãnh trên khuôn mặt cậu bé khi cậu thụp xuống khuất tầm mắt của các vị tăng ngơ ngác phía dưới.","Điều đó khiến tôi vô cùng áy náy và khó chịu khi nhận ra rằng chắc chắn Đạt Lai Lạt Ma cũng từng quan sát tôi bày những trò nghịch ngợm tương tự.","Tôi quyết tâm rằng trong tương lai, tôi sẽ chỉ giới hạn những trò quậy phá của mình ở phía các toà nhà khuất khỏi điện Potala.","Thế nhưng đã đến lúc phải rời đi.","Đã đến lúc nói lời cảm ơn tới những vị lama đã tận tình giúp cho kỳ lưu trú ngắn ngủi của chúng tôi trở nên dễ chịu biết bao.","Đã đến lúc phải đặc biệt nhã nhặn với người quản gia riêng của Đạt Lai Lạt Ma.","Ông là người coi quản 'những món ăn từ Ấn Độ'.","Chắc hẳn tôi đã làm ông hài lòng, vì ông đã tặng tôi một món quà chia tay mà tôi chẳng chần chừ ăn ngay tắp lự.","Sau đó, được tiếp thêm năng lượng, chúng tôi bắt đầu bước xuống các bậc thang trên đường trở về Núi Sắt.","Khi chúng tôi đi được nửa đường, chúng tôi nghe thấy những tiếng hò hét và gọi với theo, những vị tăng đi ngang qua chỉ trỏ về phía sau lưng chúng tôi.","Chúng tôi dừng lại, một vị tăng thở hổn hển lao xuống và vừa thở dốc vừa truyền đạt một thông điệp cho Lama Mingyar Dondup.","Thầy Hướng Dẫn của tôi khựng lại.","\"Hãy đợi ta ở đây, Lobsang, ta sẽ không đi lâu đâu.\"","Nói đoạn, ngài quay lại và rảo bước lên các bậc thang một lần nữa.","Tôi nấn ná quanh đó, chiêm ngưỡng quang cảnh và ngắm nhìn ngôi nhà cũ của mình.","Trong lúc nghĩ về nó, tôi quay người lại, và suýt ngã ngửa ra sau khi thấy cha tôi đang cưỡi ngựa tiến về phía mình.","Khi tôi nhìn ông, ông cũng nhìn tôi và quai hàm dưới của ông hơi trễ xuống khi nhận ra tôi.","Rồi, trước nỗi đau khôn xiết của tôi, ông lờ tôi đi và tiếp tục cưỡi ngựa qua.","Tôi nhìn theo bóng lưng đang khuất dần của ông và gọi to: \"Cha!\"","Ông chẳng mảy may để ý, cứ thế lãnh đạm cưỡi ngựa đi tiếp.","Mắt tôi cay xè, người tôi bắt đầu run lên, và tôi nghĩ mình sắp làm trò xấu hổ nơi công cộng, mà lại ngay trên bậc thang của điện Potala mới khổ chứ.","Bằng sự tự chủ lớn hơn cả những gì tôi nghĩ mình có, tôi ưỡn thẳng lưng và phóng tầm mắt nhìn ra khắp Lhasa."],"ts":[16.0,20.68,23.82,29.34,38.3,44.72,51.07,57.74,59.53,64.54,68.85,71.71,77.08,81.69,88.46,94.66,96.57,100.51,103.63,108.48,114.98,120.34,124.8,128.0,131.86,141.19],"vs":[147.13,151.65,156.79,162.87,173.41,182.52,191.96,200.16,202.53,210.58,215.74,218.82,226.37,232.64,241.65,249.66,252.42,256.71,261.16,265.9,273.42,279.4,284.62,288.48,292.67,302.94],"e0":8.27,"v0":8.33,"pe":[0,7,16],"pv":[0,7,16],"fig":{"label":"Hình 11","labelEn":"Figure 11","caption":"Down the steps on the way back","captionVi":"Xuống những bậc thang trên đường trở về","image":"figs/fig-11.webp","id":"1-vRInVjA24yD3u-OlDFEPTu6yts0aOLc"}},{"te":"After about half an hour the Lama...","tv":"Sau khoảng nửa giờ, Lama Mingyar Dondup...","en":["After about half an hour the Lama Mingyar Dondup came riding down the steps and leading another horse.","\"Get on, Lobsang, we have to get to Sera in a hurry, one of the abbots there has had a bad accident.\"","I saw that there was a case tied to each saddle, and guessed that it was my Guide's equipment.","Along the Lingkhor road we galloped, past my former home, scattering pilgrims and beggars alike.","It did not take us long to reach Sera Lamasery, where monks were waiting for us.","We jumped off the horses, each carrying a case, and an abbot led us in to where an old man lay on his back.","His face was the colour of lead, and the life force seemed to be flickering almost to a halt.","The Lama Mingyar Dondup called for boiling water, which was ready, and into it he dropped certain herbs.","While I was stirring this, the Lama examined the old man, who had a fractured skull as a result of falling.","A piece of bone was depressed and was exerting pressure on the brain.","When the liquid was cool enough we mopped the old man's head with it, and my Guide cleaned his hands with some of it.","Taking a sharp knife from his case, he quickly made a U-shaped cut through the flesh, right through to the bone.","There was little bleeding, the herbs prevented it.","More herbal lotion was mopped on, and the flap of flesh was turned back and cleared away from the bone.","Very, very gently the Lama Mingyar Dondup examined the area and found where the skull bone had been crushed in and was hanging below the normal level of the skull.","He had put a lot of instruments into a bowl of disinfecting lotion before commencing, now he took from the bowl two silver rods, flattened at one end, and with serrations in the flat part.","With extreme care he inserted the thinnest edge into the widest fracture of the bone and held it rigidly while he took a firmer grip of the bone with the other rod.","Gently, very gently, he prised up the flap of bone so that it was just above the normal level.","He wedged it there with one rod and said: \"Now pass the bowl, Lobsang.\"","I held it so that he could take what he wanted, and he took a small spike of silver, just a minute triangular wedge.","This he pressed into the crack between the normal skull bone and the fractured edge, which was now slightly above the level.","Slowly he pressed the bone a little.","It moved slightly, and he pressed just a little more.","The level was now normal.","\"It will knit together, and the silver, being an inert metal, will cause no trouble.\"","He mopped the area with more herbal lotion, and carefully put back the flap of flesh which had been left attached by one side.","With boiled hair from a horse's tail he stitched the flap, and covered the site of the operation with a herbal paste tied in place with boiled cloth."],"vi":["Sau khoảng nửa giờ, Lama Mingyar Dondup cưỡi ngựa đi xuống các bậc thang, dắt theo một con ngựa khác.","\"Lên ngựa mau, Lobsang, chúng ta phải đến Sera gấp, một trong các vị trụ trì ở đó vừa gặp một tai nạn nghiêm trọng.\"","Tôi thấy có một chiếc tráp buộc vào mỗi yên ngựa, và đoán rằng đó là đồ nghề của Thầy Hướng Dẫn của tôi.","Chúng tôi phi nước đại dọc theo con đường Lingkhor, băng qua ngôi nhà cũ của tôi, làm dạt cả người hành hương lẫn những kẻ ăn xin sang hai bên.","Chẳng mấy chốc chúng tôi đã tới tu viện lama Sera, nơi các vị tăng đang ngóng đợi chúng tôi.","Chúng tôi nhảy xuống ngựa, mỗi người mang một chiếc tráp, và một vị trụ trì dẫn chúng tôi vào nơi một cụ già đang nằm ngửa.","Khuôn mặt cụ xám như chì, và sinh lực dường như chập chờn sắp tắt hẳn.","Lama Mingyar Dondup bảo mang nước sôi đến, nước đã sẵn sàng, và ngài thả một số loại thảo mộc vào đó.","Trong lúc tôi khuấy nước, vị Lama kiểm tra cụ già, người bị vỡ hộp sọ do cú ngã.","Một mảnh xương bị lún xuống và đang đè nén lên não.","Khi thứ nước thuốc đã đủ nguội, chúng tôi lau đầu cụ già bằng nước thuốc đó, và Thầy Hướng Dẫn của tôi cũng rửa tay bằng một ít nước thuốc.","Rút một con dao sắc từ trong tráp của mình, ngài nhanh chóng rạch một đường hình chữ U qua lớp thịt, thấu tận tới xương.","Máu chảy rất ít, các loại thảo mộc đã cầm máu.","Thêm nước thuốc thảo mộc được thấm lên, và vạt thịt được lật ngược lại, tách khỏi xương.","Hết sức, hết sức nhẹ nhàng, Lama Mingyar Dondup kiểm tra khu vực đó và tìm ra chỗ xương sọ bị dập lún xuống dưới mức bình thường của hộp sọ.","Ngài đã đặt nhiều dụng cụ vào một bát dung dịch khử trùng trước khi bắt đầu, giờ đây ngài lấy từ bát ra hai thanh bạc, một đầu được dát phẳng và có răng cưa ở phần phẳng ấy.","Với sự cẩn trọng tột cùng, ngài luồn mép mỏng nhất vào vết nứt rộng nhất của xương và giữ chặt nó trong khi dùng thanh kia kẹp chắc hơn vào mảnh xương.","Nhẹ nhàng, hết sức nhẹ nhàng, ngài bẩy vạt xương lên để nó hơi nhô cao hơn mức bình thường một chút.","Ngài chêm giữ nó ở đó bằng một thanh và bảo: \"Bây giờ đưa bát cho ta, Lobsang.\"","Tôi bưng bát để ngài có thể lấy thứ ngài cần, và ngài lấy một chiếc đinh nhọn nhỏ bằng bạc, chỉ là một cái nêm hình tam giác tí hon.","Ngài ấn chiếc nêm này vào kẽ hở giữa phần xương sọ bình thường và mép xương bị nứt, vốn giờ đây hơi cao hơn mặt bằng.","Ngài từ từ ấn mảnh xương xuống một chút.","Nó hơi xê dịch, và ngài ấn thêm một chút nữa.","Giờ thì nó đã ngang bằng mức bình thường.","\"Nó sẽ liền lại với nhau, và bạc là một kim loại trơ nên sẽ không gây ra bất kỳ rắc rối nào.\"","Ngài lại thấm khu vực đó bằng thêm nước thuốc thảo mộc, rồi cẩn thận đặt vạt thịt vốn vẫn dính lại ở một bên trở về vị trí cũ.","Bằng sợi lông đuôi ngựa đã luộc kỹ, ngài khâu vạt thịt lại và đắp lên vết mổ một lớp cao thảo mộc, cố định bằng một mảnh vải đã luộc tiệt trùng."],"ts":[310.98,317.39,323.94,329.08,335.87,341.13,348.37,354.33,361.23,367.6,371.88,377.99,384.78,387.65,393.82,402.71,413.76,422.56,428.59,433.5,439.84,446.81,449.25,452.44,454.48,460.24,467.55],"vs":[475.99,482.94,491.01,497.81,507.04,513.21,520.92,525.78,533.08,539.27,542.78,551.37,559.13,562.75,568.69,578.48,589.29,598.65,604.64,610.57,619.06,626.55,629.43,632.7,635.42,642.28,650.7],"e0":140.0,"v0":172.18,"pe":[0,1,2,6],"pv":[0,1,2,6]},{"te":"The old abbot's life force had been...","tv":"Sinh lực của vị trụ trì già...","en":["The old abbot's life force had been growing stronger since the pressure was relieved from his brain.","We propped him up with cushions so that he was in a semi-sitting position.","I cleaned the instruments in fresh boiling lotion, dried them on boiled cloth and packed everything carefully back into the two cases.","As I was cleaning my hands after, the old man's eyes flickered open, and he gave a weak smile as he saw the Lama Mingyar Dondup bending over him.","\"I knew that only you could save me, that is why I sent the mind message to the Peak.","My task is not yet finished and I am not ready to leave the body.\"","My Guide looked at him carefully and replied: \"You will recover from this.","A few days of discomfort, a headache or two, and when that has gone you can go about your work.","For a few days you must have someone with you when you sleep, so that you do not lie flat.","After three or four days you will have no cause for worry.\"","I had gone to the window and was looking out.","It was quite interesting to see conditions in another lamasery.","The Lama Mingyar Dondup came to me and said: \"You did well, then, Lobsang, we shall make a team.","Now I want to show you around this community, it is very different from ours.\"","We left the old abbot in the care of a lama, and went out into the corridor.","The place was not so clean as at Chakpori, nor did there seem to be any strict discipline.","Monks seemed to come and go as they pleased.","The temples were uncared for, compared to ours, and even the incense was more bitter.","Gangs of boys were playing in the courtyards - at Chakpori they would have been hard at work.","The prayer-wheels were for the most part unturned.","Here and there an aged monk sat and twirled the Wheels, but there was none of the order, cleanliness, and discipline which I had come to take as average.","My Guide said: \"Well, Lobsang, would you like to stay here and have their easy life?\""],"vi":["Sinh lực của vị trụ trì già đã mạnh dần lên kể từ khi áp lực lên não cụ được giải tỏa.","Chúng tôi dùng đệm đỡ cụ dậy để cụ ở tư thế nửa nằm nửa ngồi.","Tôi rửa các dụng cụ trong dung dịch đun sôi mới, lau khô chúng bằng vải đã luộc và cẩn thận xếp mọi thứ trở lại vào hai chiếc tráp.","Trong khi tôi rửa tay sau đó, mắt cụ già khẽ mở ra, và cụ nở một nụ cười yếu ớt khi nhìn thấy Lama Mingyar Dondup đang cúi xuống bên cụ.","\"Tôi biết rằng chỉ có ngài mới có thể cứu được tôi, đó là lý do tôi gửi thông điệp tâm thức đến Đỉnh Núi.","Bổn phận của tôi vẫn chưa hoàn thành và tôi chưa sẵn sàng rời bỏ thể xác này.\"","Thầy Hướng Dẫn của tôi nhìn cụ chăm chú và đáp: \"Cụ sẽ bình phục sau chuyện này thôi.","Vài ngày khó chịu, một hai cơn đau đầu, và khi điều đó qua đi cụ có thể tiếp tục công việc của mình.","Trong vài ngày tới, cụ phải có người túc trực bên cạnh khi ngủ để không nằm ngửa bằng phẳng.","Sau ba hoặc bốn ngày, cụ sẽ chẳng còn lý do gì phải lo lắng nữa.\"","Tôi đã bước ra cửa sổ và nhìn ra ngoài.","Thật thú vị khi được tận mắt thấy sinh hoạt ở một tu viện lama khác.","Lama Mingyar Dondup bước tới bên tôi và bảo: \"Lúc nãy con làm tốt lắm, Lobsang à, chúng ta sẽ tạo thành một đội ăn ý đấy.","Giờ ta muốn dẫn con đi xem một vòng tăng đoàn này, ở đây rất khác với chỗ chúng ta.\"","Chúng tôi để vị trụ trì già lại cho một vị lama chăm sóc, rồi bước ra hành lang.","Nơi này không sạch sẽ như ở Chakpori, và dường như cũng chẳng có kỷ luật nghiêm ngặt nào.","Các vị tăng dường như thích đi thì đi, thích đến thì đến theo ý muốn.","Các ngôi đền không được chăm sóc chu đáo so với các đền thờ của chúng tôi, và ngay cả hương trầm cũng có mùi đắng gắt hơn.","Từng nhóm thiếu niên đang nô đùa trong sân, trong khi ở Chakpori chúng ắt hẳn đang phải làm việc cật lực.","Các bánh xe cầu nguyện phần lớn đều đứng yên không ai xoay.","Đây đó một vị tăng già ngồi quay các bánh xe cầu nguyện, nhưng hoàn toàn không có được trật tự, sự sạch sẽ và kỷ luật mà tôi vốn xem là điều hiển nhiên bình thường.","Thầy Hướng Dẫn của tôi bảo: \"Nào, Lobsang, con có muốn ở lại đây và sống cuộc đời an nhàn của họ không?\""],"ts":[661.35,666.95,671.45,678.96,688.38,693.6,698.21,703.15,708.54,713.72,717.79,720.52,724.63,731.01,736.53,741.53,747.38,750.35,756.35,761.53,764.63,773.73],"vs":[779.59,785.65,790.32,798.98,809.16,815.89,821.73,827.52,834.14,840.3,845.48,848.64,853.13,862.52,868.47,874.4,881.06,885.64,893.37,900.15,903.91,913.92],"e0":305.61,"v0":357.54,"pe":[0,4,6,10,14],"pv":[0,4,6,10,14]},{"te":"No, I would not, I think they...","tv":"Không, con không muốn đâu, con nghĩ...","en":["\"No, I would not, I think they are a lot of savages here,\" I said.","He laughed.","\"Seven thousand of them!","It is always the noisy few who bring the silent majority into disrepute.\"","\"That may be,\" I replied, \"but although they call this the Rose Fence, that is not what I would call it.\"","He looked at me with a smile: \"I believe you would take on the job of bringing discipline to this lot single-handed.\"","It was a fact that our Lamasery had the strictest discipline of any, most of the others were very lax indeed, and when the monks there wanted to laze, well, they just lazed and nothing was said about it.","Sera, or the Wild Rose Fence as it is really called, is three miles from the Potala and is one of the lamaseries known as 'The Three Seats'.","Drebung is the largest of the three, with not less than ten thousand monks.","Sera comes next in importance with about seven thousand five hundred monks, while Ganden is the least important with a mere six thousand.","Each is like a complete town with streets, colleges, temples, and all the usual buildings that go to make up a township.","The streets were patrolled by the Men of Kham.","Now, no doubt, they are patrolled by Communist soldiers!","Chakpori was a small community, but an important one.","As the Temple of Medicine, it was then the 'Seat of Medical Learning' and was well represented in the Council Chamber of the government.","At Chakpori we were taught what I shall term 'judo'.","That is the nearest English word I can find, the Tibetan description of sung-thru-kyöm-pa tü de-po le-la-po cannot be translated, nor can our technical word of amarëe.","'Judo' is a very elementary form of our system.","Not all lamaseries have this training, but we at Chakpori were taught it to give us self-control, to enable us to deprive others of consciousness for medical purposes, and to enable us to travel safely in rougher parts of the country.","As medical lamas we travelled extensively."],"vi":["\"Không, con không muốn đâu, con nghĩ ở đây toàn là những kẻ hoang dã,\" tôi nói.","Ngài bật cười: \"Bảy ngàn người lận đấy!","Bao giờ cũng là một thiểu số ồn ào làm mang tiếng cho cả một đa số thầm lặng.\"","\"Có thể là vậy,\" tôi đáp, \"nhưng dù người ta gọi nơi này là Hàng Rào Hoa Hồng, con thì sẽ không gọi như thế đâu.\"","Ngài nhìn tôi mỉm cười: \"Ta tin là con sẵn sàng một tay đảm đương việc lập lại kỷ luật cho đám người này đấy.\"","Có một sự thật là tu viện lama của chúng tôi có kỷ luật nghiêm ngặt nhất so với bất kỳ nơi nào, hầu hết các tu viện khác quả thực rất lỏng lẻo, và khi các vị tăng ở đó muốn lười biếng, họ cứ thế lười biếng mà chẳng ai đả động gì.","Sera, hay Hàng Rào Hoa Hồng Dại như tên gọi thực sự của nó, cách điện Potala ba dặm và là một trong những tu viện lama được mệnh danh là 'Tam Đại Tự'.","Drebung là tu viện lớn nhất trong ba nơi, với không dưới mười ngàn tăng nhân.","Tiếp theo về tầm quan trọng là Sera với khoảng bảy ngàn năm trăm tăng nhân, trong khi Ganden là tu viện ít quan trọng nhất với chỉ vỏn vẹn sáu ngàn người.","Mỗi nơi giống như một đô thị hoàn chỉnh với những con phố, học viện, đền thờ, cùng tất cả các toà nhà thông thường tạo nên một thị trấn.","Các đường phố được tuần tra bởi những người đàn ông xứ Kham.","Giờ đây, chắc chắn chúng đang được tuần tra bởi binh lính Cộng sản!","Chakpori là một tăng đoàn nhỏ bé, nhưng có vai trò trọng yếu.","Với tư cách là Ngôi Đền Y Học, nơi đây khi ấy là 'Trung Tâm Y Học' và có đại diện đầy đủ trong Hội đồng Chính phủ.","Tại Chakpori, chúng tôi được học một môn mà tôi tạm gọi là 'judo'.","Đó là từ tiếng Anh gần nhất mà tôi có thể tìm thấy, còn mô tả bằng tiếng Tạng sung-thru-kyöm-pa tü de-po le-la-po thì không thể dịch nổi, cũng như thuật ngữ chuyên môn amarëe của chúng tôi.","'Judo' chỉ là một hình thức hết sức sơ đẳng trong hệ thống của chúng tôi.","Không phải mọi tu viện lama đều có sự huấn luyện này, nhưng chúng tôi tại Chakpori được truyền dạy để rèn luyện sự tự chủ, giúp chúng tôi có thể làm mất đi ý thức của người khác vì mục đích y tế, và giúp chúng tôi đi lại an toàn ở những vùng hiểm trở hơn của đất nước.","Là các vị lama y khoa, chúng tôi đi du hành rất nhiều nơi."],"ts":[921.98,927.39,928.45,930.56,935.76,942.51,949.73,959.84,968.14,973.17,981.14,988.55,991.57,995.12,999.13,1007.23,1010.58,1021.34,1025.11,1037.72],"vs":[1041.13,1046.95,1049.85,1055.83,1063.57,1070.58,1086.07,1096.23,1101.04,1111.14,1119.35,1123.04,1127.32,1131.61,1139.91,1144.67,1157.46,1162.17,1179.39],"e0":424.45,"v0":499.93,"pe":[0,1,4,5,6,15],"pv":[0,1,3,4,5,14]}],"lab":"Chương 9"},{"g":1,"n":9,"title":"At the Wild Rose Fence (2/2)","tv":"Bên Hàng Rào Hoa Hồng Dại (2/2)","a":{"bi":{"id":"13-0amDAfilcwrX5jq8v3sWkSS_tR27jH","f":"09-chapter-nine-2.m4a","z":11695328}},"s":[{"te":"Chapter Nine: At the Wild Rose Fence (2/2)","tv":"Chương Chín: Bên Hàng Rào Hoa Hồng Dại (2/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Nine, part 2.","At the Wild Rose Fence."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Chín, phần 2.","Bên Hàng Rào Hoa Hồng Dại."],"ts":[0.0,3.71,5.61],"vs":[7.64,11.54,13.36],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Old Tzu had been a teacher of...","tv":"Lão Tzu từng là một bậc thầy...","en":["Old Tzu had been a teacher of the art, perhaps the best exponent of it in Tibet, and he had taught me all he knew - for his own satisfaction in doing a job well.","Most men and boys knew the elementary holds and throws, but I knew them when I was four years of age.","This art, we believe, should be used for self defence and self-control, and not after the manner of a prize-fighter.","We are of the opinion that the strong man can afford to be gentle, while the weak and unsure brag and boast.","Our judo was used to deprive a person of consciousness when, for instance, setting broken bones, or extracting teeth.","There is no pain with it, and no risk.","A person can be made unconscious before he is aware of its onset, and he can be restored to full consciousness hours or seconds later without ill effect.","Curiously enough, a person made unconscious while speaking will complete the sentence upon awakening.","Because of the obvious dangers of this higher system, this and 'instant' hypnotism were taught only to those who could pass most stringent tests of character.","And then hypnotic blocks were imposed so that one should not abuse the powers conferred.","In Tibet, a lamasery is not merely a place where men of religious inclination live, but a self-contained town with all the usual facilities and amenities.","We had our theatres in which to see religious and traditional plays.","Musicians were ever ready to entertain us, and prove that in no other community were there such good players.","Those monks who had money were able to buy food, clothing, luxuries, and books in the shops.","Those who desired to save, deposited their cash in the lamastic equivalent of a bank.","All communities, in any part of the world, have their offenders against the rules.","Ours were arrested by monk-police and taken off to a court where they were given a fair trial.","If found guilty, they had to serve their sentence in the lamastic prison.","Schools of various types catered for all grades of mentality.","Bright boys were helped to make their way, but in all lamaseries other then Chakpori, the slothful person was permitted to sleep or dream his life away.","Our idea was, one cannot influence the life of another, so let him catch up in his next incarnation.","At Chakpori matters were different, and if one did not make progress, one was compelled to leave and seek sanctuary elsewhere where the discipline was not so strict."],"vi":["Lão Tzu từng là một bậc thầy về nghệ thuật này, có lẽ là người thực hành xuất sắc nhất ở Tây Tạng, và lão đã dạy tôi tất cả những gì lão biết, cốt để thoả mãn niềm tự hào của riêng mình khi hoàn thành xuất sắc một việc.","Hầu hết đàn ông và thiếu niên đều biết các đòn khoá và đòn quật cơ bản, nhưng tôi đã nắm vững chúng từ khi mới bốn tuổi.","Môn nghệ thuật này, chúng tôi tin rằng, chỉ nên được sử dụng để tự vệ và kiểm soát bản thân, chứ không phải theo kiểu của một võ sĩ thượng đài kiếm giải.","Chúng tôi có quan niệm rằng người mạnh thực sự luôn có thể giữ lòng điềm đạm, nhân từ, trong khi kẻ yếu đuối và bất an mới khoe khoang khoác lác.","Môn judo của chúng tôi được dùng để làm cho một người mất đi tri giác khi, chẳng hạn như, nắn lại những đoạn xương gãy hoặc nhổ răng.","Phương pháp này hoàn toàn không đau đớn và không hề có rủi ro.","Một người có thể bị làm cho bất tỉnh trước khi kịp nhận ra điều đó đang bắt đầu, và có thể được hồi phục hoàn toàn ý thức vài giờ hoặc vài giây sau đó mà không chịu bất kỳ tác dụng phụ nào.","Điều kỳ lạ là, một người bị làm bất tỉnh khi đang nói dở sẽ nói nốt câu đó ngay khi tỉnh lại.","Do những mối nguy hiểm hiển nhiên của hệ thống cấp cao này, môn này cùng thuật thôi miên 'tức thì' chỉ được truyền dạy cho những ai vượt qua được những cuộc sát hạch phẩm hạnh nghiêm ngặt nhất.","Và sau đó, người ta đặt vào họ những rào chắn bằng thôi miên để họ không lạm dụng những năng lực được truyền trao.","Ở Tây Tạng, một tu viện lama không đơn thuần là nơi sinh sống của những người hướng về tôn giáo, mà là một đô thị tự túc với đầy đủ mọi cơ sở vật chất và tiện nghi thông thường.","Chúng tôi có các nhà hát để xem các vở kịch tôn giáo và truyền thống.","Các nhạc công luôn sẵn sàng phục vụ biểu diễn, và chứng minh rằng không một cộng đồng nào khác lại có những nhạc công cừ khôi đến thế.","Những vị tăng có tiền có thể mua sắm thực phẩm, quần áo, đồ xa xỉ và sách vở trong các cửa tiệm.","Những ai muốn tiết kiệm thì gửi tiền vào một tổ chức tương đương ngân hàng của tu viện lama.","Mọi cộng đồng, ở bất kỳ nơi nào trên thế giới, đều có những kẻ vi phạm nội quy.","Những kẻ phạm giới ở chỗ chúng tôi bị các sư cảnh sát bắt giữ và giải đến toà án, nơi họ nhận được một phiên xét xử công bằng.","Nếu bị phán có tội, họ phải thụ án trong nhà tù của tu viện lama.","Các trường học thuộc nhiều cấp độ khác nhau đáp ứng đủ mọi trình độ tâm trí.","Những thiếu niên thông minh sáng dạ được nâng đỡ để tiến bước, nhưng tại mọi tu viện lama khác ngoài Chakpori, kẻ lười biếng được phép ngủ nghê hoặc sống mơ màng cho hết đời.","Quan niệm của chúng tôi là, người ta không thể can thiệp vào đời sống của người khác, nên hãy để họ bắt kịp trong kiếp sau.","Tại Chakpori thì khác hẳn, nếu một người không chịu tiến bộ, người đó sẽ bị buộc phải rời đi và tìm nơi dung thân ở chỗ khác, nơi kỷ luật không quá khắt khe."],"ts":[16.15,25.41,31.64,38.78,45.85,54.02,56.53,65.43,71.72,80.59,86.23,95.82,100.11,106.63,112.74,118.54,123.82,129.21,133.78,137.82,146.75,153.13],"vs":[162.65,177.03,184.96,194.44,204.63,213.35,217.35,229.43,235.68,246.23,253.63,265.68,270.4,278.81,285.69,291.05,296.75,305.77,310.47,315.2,325.44,333.06],"e0":8.24,"v0":8.51,"pe":[0,4,10],"pv":[0,4,10]},{"te":"Our sick monks were well treated, we...","tv":"Các vị tăng đau ốm của chúng...","en":["Our sick monks were well treated, we had a hospital in the lamaseries and the indisposed were treated by monks who were trained in medicine and elementary surgery.","The more severe cases were treated by specialists, such as the Lama Mingyar Dondup.","Quite often since leaving Tibet I have had to laugh at the Western stories about Tibetans thinking that a man's heart is on the left side, and a woman's is on the right.","We saw enough dead bodies cut open to know the truth.","I have also been much amused about the 'filthy Tibetans, riddled with V.D.'.","The writers of such statements apparently have never been in those convenient places, in England and America, where the local citizenry are offered 'Free and Confidential Treatment'.","We are filthy; some of our women, for instance, put stuff on the face, and have to mark the position of the lips so that one cannot miss.","Most times they put stuff on their hair to make it shine, or to alter the colour.","They even pluck eyebrows and colour nails, sure signs that Tibetan women are 'filthy and depraved'.","But to return to our lamastic community; often there were visitors, they might be traders or monks.","They were given accommodation in the lamastic hotel.","They also paid for such accommodation!","Not all monks were celibate.","Some thought that 'single blessedness' did not induce the right frame of mind for contemplation.","Those were able to join a special sect of Red Hat monks who were permitted to marry.","They were in the minority.","The Yellow Hats, a celibate sect, were the ruling class in religious life.","In 'married' lamaseries, monks and nuns worked side by side in a well-ordered community, and most times the 'atmosphere' there was not so rough as in a purely male community."],"vi":["Các vị tăng đau ốm của chúng tôi được chăm sóc chu đáo, chúng tôi có bệnh xá trong các tu viện lama và những ai khó ở đều được điều trị bởi các vị tăng được đào tạo về y khoa và phẫu thuật sơ cấp.","Những ca bệnh nặng hơn được các chuyên gia điều trị, chẳng hạn như Lama Mingyar Dondup.","Kể từ khi rời Tây Tạng, tôi thường hay bật cười trước những câu chuyện phương Tây kể rằng người Tạng nghĩ tim đàn ông nằm bên trái, còn tim đàn bà nằm bên phải.","Chúng tôi đã thấy đủ nhiều tử thi được mổ xẻ để hiểu rõ sự thật.","Tôi cũng rất buồn cười về lời đồn 'những người Tạng bẩn thỉu, đầy rẫy bệnh hoa liễu'.","Tác giả của những phát ngôn như vậy rõ ràng chưa từng đặt chân đến những nơi thuận tiện ở Anh và Mỹ, nơi người dân địa phương được cung cấp 'Điều trị Miễn phí và Bảo mật'.","Chúng tôi bẩn thỉu ư; chẳng hạn như một số phụ nữ của chúng tôi bôi đủ thứ lên mặt, và phải đánh dấu vị trí của môi để người ta khỏi nhìn nhầm.","Phần lớn thời gian họ bôi sáp lên tóc để làm bóng mượt hoặc thay đổi màu tóc.","Họ thậm chí còn tỉa lông mày và sơn móng tay, những dấu hiệu rõ ràng cho thấy phụ nữ Tây Tạng 'bẩn thỉu và tha hóa' biết bao.","Nhưng để trở lại với cộng đồng tu viện lama của chúng tôi; thường có những vị khách ghé thăm, họ có thể là thương nhân hoặc các vị tăng.","Họ được bố trí chỗ trọ trong lữ quán của tu viện lama.","Họ cũng phải trả tiền cho chỗ trọ ấy!","Không phải tất cả các vị tăng đều độc thân.","Một số người nghĩ rằng 'hạnh độc thân' không mang lại tâm trạng phù hợp cho việc quán chiếu.","Những người đó có thể gia nhập một tông phái đặc biệt gồm các vị tăng phái Mũ Đỏ được phép lập gia đình.","Họ thuộc số ít.","Phái Mũ Vàng, một tông phái giữ giới độc thân, là tầng lớp lãnh đạo trong đời sống tôn giáo.","Trong các tu viện lama 'có gia đình', tăng nhân và ni cô làm việc bên cạnh nhau trong một cộng đồng có trật tự nề nếp, và phần lớn thời gian 'bầu không khí' ở đó không quá thô ráp như trong một cộng đồng thuần nam giới."],"ts":[344.2,353.07,358.83,367.84,371.31,377.15,387.2,395.53,400.56,407.87,414.24,417.65,420.4,422.46,428.24,433.32,435.23,439.7],"vs":[450.0,463.63,469.13,479.09,483.79,489.23,499.37,509.18,514.29,523.0,531.69,535.69,538.36,541.46,546.82,553.33,554.76,561.11],"e0":155.34,"v0":190.06,"pe":[0,9],"pv":[0,9]},{"te":"Certain lamaseries had their own printing-works so...","tv":"Một số tu viện lama có xưởng...","en":["Certain lamaseries had their own printing-works so that they could print their own books.","Usually they made their own paper.","This latter was not a healthy occupation, because one form of tree bark used in paper manufacture was highly poisonous.","While this prevented any insect from attacking Tibetan paper, it also had a bad effect on the monks, and those who worked at this trade complained of severe headaches and worse.","In Tibet we did not use metal type.","All our pages were drawn on wood of suitable character, and then everything except the drawn outlines was pared away, leaving the parts to be printed standing high above the rest of the board.","Some of these boards were three feet wide by eighteen inches deep and the detail would be quite intricate.","No board containing the slightest mistake was used.","Tibetan pages are not like the pages of this book, which are longer than they are wide: we used wide and short pages, and they were always unbound.","The various loose sheets were kept between carved wooden covers.","In printing, the carved board of page contents was laid flat.","One monk ran an ink roller over the whole surface, making sure of even distribution.","Another monk took up a sheet of paper and quickly spread it on the board, while a third monk followed with a heavy roller to press the paper well down.","A fourth monk lifted off the printed page and passed it to an apprentice, who put it to one side.","There were very few smudged sheets, these were never used for the book, but were kept for the apprentices to practice upon.","At Chakpori we had carved wooden boards about six feet high and about four feet wide: these had carvings of the human figure and the various organs.","From them were made wall charts, which we had to colour.","We had astrological charts as well.","The charts on which we erected horoscopes were about two feet square.","In effect they were maps of the heavens at the time of a person's conception and birth.","On the map-blanks we inserted the data which we found in the carefully prepared mathematical tables which we published."],"vi":["Một số tu viện lama có xưởng in riêng để họ có thể tự in kinh sách của mình.","Thông thường họ tự làm lấy giấy.","Việc làm giấy không phải là một nghề lành mạnh, bởi vì một loại vỏ cây dùng trong sản xuất giấy có độc tính rất cao.","Mặc dù điều này ngăn ngừa mọi loại côn trùng gặm nhấm giấy Tây Tạng, nó cũng gây tác hại xấu tới các vị tăng, và những người làm công việc này thường than phiền về những cơn đau đầu dữ dội cùng các triệu chứng tồi tệ hơn.","Ở Tây Tạng, chúng tôi không dùng chữ in kim loại.","Mọi trang sách của chúng tôi đều được vẽ trên loại gỗ thích hợp, rồi mọi phần ngoại trừ những nét viền đã vẽ đều được gọt bỏ đi, để lại những phần cần in nổi cao lên khỏi bề mặt bản gỗ.","Một số bản khắc gỗ này rộng ba feet, cao mười tám inch và các chi tiết khá là tinh xảo.","Không một bản in nào có dẫu chỉ một lỗi nhỏ nhất được phép đem dùng.","Các trang sách Tây Tạng không giống như những trang của cuốn sách này, vốn có chiều dài lớn hơn chiều rộng: chúng tôi dùng các trang rộng bản và ngắn, và chúng luôn luôn không đóng gáy.","Những trang rời khác nhau được kẹp giữa hai tấm bìa gỗ chạm khắc.","Khi in, bản khắc gỗ chứa nội dung trang được đặt nằm phẳng.","Một vị tăng lăn con lăn mực trên toàn bộ bề mặt, bảo đảm mực được dàn đều.","Một vị tăng khác cầm lấy một tờ giấy và nhanh chóng trải nó lên bản gỗ, trong khi một vị tăng thứ ba dùng con lăn nặng lăn theo sau để ép chặt tờ giấy xuống.","Vị tăng thứ tư nhấc trang in ra và chuyển cho một người học việc, người này sẽ xếp nó sang một bên.","Rất hiếm khi có các bản in bị lem mực, những bản này không bao giờ được dùng để đóng sách, mà được giữ lại cho những người học việc luyện tập.","Tại Chakpori, chúng tôi có những bản khắc gỗ cao khoảng sáu feet và rộng khoảng bốn feet: những bản này khắc hình cơ thể người cùng các cơ quan nội tạng.","Từ những bản in đó người ta làm thành các biểu đồ treo tường mà chúng tôi phải tô màu.","Chúng tôi cũng có cả những biểu đồ chiêm tinh.","Các biểu đồ mà chúng tôi dùng để lập lá số tử vi có kích thước khoảng hai feet vuông.","Trên thực tế chúng là bản đồ thiên thể vào thời điểm một người được thụ thai và chào đời.","Trên các mẫu bản đồ trống đó, chúng tôi điền các dữ liệu tìm thấy từ những bảng toán học được biên soạn tỉ mỉ mà chúng tôi đã xuất bản."],"ts":[575.34,580.19,582.57,589.92,599.32,602.05,612.7,618.43,622.02,630.1,634.17,638.12,643.77,651.88,657.89,665.23,673.63,677.01,679.87,684.28,689.35],"vs":[696.08,701.41,703.7,711.38,724.69,728.21,740.49,746.67,751.27,761.9,766.04,769.9,775.05,785.91,792.46,800.86,810.57,815.93,818.84,824.46,830.0],"e0":261.74,"v0":315.4},{"te":"After looking over the Rose Fence Lamasery...","tv":"Sau khi tham quan tu viện lama...","en":["After looking over the Rose Fence Lamasery and, in my case comparing it unfavourably with ours, we returned to the room to see the old abbot again.","During the two hours of our absence he had improved very greatly and was now able to take much greater interest in things around him.","In particular he was able to pay attention to the Lama Mingyar Dondup, to whom he seemed very attached.","My Guide said: \"We must leave now, but here are some powdered herbs for you.","I will give full instructions to your Priest in Charge as we leave.\"","Three little leather bags were taken from his case and handed over.","Three little bags which meant life, instead of death, to an aged man.","In the entrance courtyard we found a monk holding two deplorably frisky ponies.","They had been fed and rested and were now very ready to gallop.","I was not.","Fortunately for me, the Lama Mingyar Dondup was quite content for us to amble along.","The Rose Fence is about three thousand seven hundred yards from the nearest part of the Lingkhor road.","I was not anxious to pass my old home.","My Guide evidently caught my thoughts, for he said: \"We will cross the road to the Street of Shops.","There is no hurry; tomorrow is a new day which we have not yet seen.\"","I was fascinated to look at the shops of the Chinese traders and to listen to their high shrill voices as they bickered and chaffered at the prices.","Just opposite their side of the street was a chorten, symbolising immortality of the ego, and behind that loomed a gleaming temple to which the monks of nearby Shede Gompa were streaming.","A few minutes' ride and we were in the lanes of cluttered houses which clustered as if for protection in the shadow of the Jo-Kang.","\"Ah!\"","I thought, \"last time I was here I was a free man, not training to be a monk.","Wish it was all a dream and I could wake up!\"","Down the road we ambled, and turned right to the road which led over the Turquoise Bridge.","The Lama Mingyar Dondup turned to me and said: \"So you still do not want to be a monk?","It is quite a good life, you know.","At the end of this week the annual party are going to the hills to gather herbs.","This time I do not want you to go.","Instead, study with me so that you can take the examination for Trappa when you are twelve.","I have planned to take you on a special expedition to the highlands to obtain some very rare herbs.\"","Just then we had reached the end of the village of Shö and were approaching the Pargo Kaling, the Western Gate of the Valley of Lhasa.","A beggar shrunk against the wall: \"Ho!","Reverend Holy Lama of Medicine, please do not cure me of my ills or my living is gone.\"","My Guide looked sad as we rode through the chorten forming the gate.","\"So many of these beggars, Lobsang, so unnecessary.","It is they who give us a bad name abroad.","In India, and in China where I went with the Precious One, people talked of the beggars of Lhasa, not realising that some of them were rich.","Well, well, perhaps after the fulfilment of the Prophecy of the Year of the Iron Tiger (1950 - Communists invade Tibet) the beggars will be put to work.","You and I will not be here to see it, Lobsang.","For you, foreign lands.","For me, a return to the Heavenly Fields.\""],"vi":["Sau khi tham quan tu viện lama Hàng Rào Hoa Hồng và, trong trường hợp của tôi, ngầm so sánh và thấy nó kém xa nơi chúng tôi, chúng tôi quay trở lại phòng để thăm lại vị trụ trì già.","Trong suốt hai giờ chúng tôi vắng mặt, sức khỏe của cụ đã tiến triển rất nhiều và giờ đây cụ đã có thể quan tâm nhiều hơn đến mọi vật xung quanh.","Đặc biệt cụ có thể chú ý đến Lama Mingyar Dondup, người mà cụ tỏ ra hết sức gắn bó.","Thầy Hướng Dẫn của tôi bảo: \"Chúng tôi phải đi bây giờ, nhưng đây là một ít bột thảo mộc dành cho cụ.","Tôi sẽ hướng dẫn đầy đủ cho Tăng sĩ Phụ trách của cụ khi chúng tôi rời đi.\"","Ba túi da nhỏ được lấy ra từ tráp của ngài và trao lại.","Ba chiếc túi nhỏ mang ý nghĩa của sự sống, thay vì cái chết, đối với một cụ già.","Tại sân trước lối vào, chúng tôi thấy một vị tăng đang giữ hai chú ngựa non tinh nghịch một cách đáng ngại.","Chúng đã được cho ăn uống và nghỉ ngơi, nên giờ đây rất sẵn sàng phi nước đại.","Còn tôi thì không.","May mắn thay cho tôi, Lama Mingyar Dondup rất hài lòng khi để chúng tôi thong dong cất bước.","Hàng Rào Hoa Hồng cách đoạn gần nhất của con đường Lingkhor khoảng ba ngàn bảy trăm yard.","Tôi chẳng hề muốn đi ngang qua ngôi nhà cũ của mình chút nào.","Thầy Hướng Dẫn của tôi rõ ràng đã bắt được dòng suy nghĩ của tôi, vì ngài bảo: \"Chúng ta sẽ băng qua đường để tới Phố Cửa Tiệm.","Không có gì phải vội vã cả; ngày mai là một ngày mới mà chúng ta vẫn chưa trải qua.\"","Tôi vô cùng thích thú ngắm nhìn các cửa tiệm của những thương nhân Trung Quốc và lắng nghe giọng nói the thé cao vút của họ khi mặc cả, kỳ kèo giá cả.","Ngay đối diện dãy phố của họ là một bảo tháp, biểu trưng cho sự bất tử của bản ngã, và phía sau đó sừng sững một ngôi đền rực rỡ nơi các vị tăng từ tu viện Shede Gompa gần đó đang đổ về.","Cưỡi ngựa thêm vài phút, chúng tôi đã vào những con ngõ chen chúc nhà cửa san sát nhau như thể tìm kiếm sự chở che dưới bóng của ngôi đền Jo-Kang.","\"Ôi!\"","Tôi thầm nghĩ, \"lần trước tôi ở đây, tôi là một người tự do, chứ không phải đang tu tập để trở thành một vị tăng.","Ước gì tất cả chỉ là một giấc mơ và tôi có thể tỉnh dậy!\"","Chúng tôi thong thả đi dọc theo con đường, rồi rẽ phải vào con đường dẫn qua Cầu Ngọc Lam.","Lama Mingyar Dondup quay sang tôi và bảo: \"Vậy là con vẫn không muốn làm một vị tăng sao?","Đó là một cuộc sống rất tốt đẹp, con biết đấy.","Vào cuối tuần này, đoàn thu hái thường niên sẽ lên những ngọn đồi để hái thảo mộc.","Lần này ta không muốn con đi.","Thay vào đó, hãy học cùng ta để con có thể tham dự kỳ thi lấy bằng Trappa khi tròn mười hai tuổi.","Ta đã lên kế hoạch đưa con tham gia một chuyến thám hiểm đặc biệt lên các vùng cao nguyên để tìm một số loại thảo mộc rất quý hiếm.\"","Đúng lúc đó, chúng tôi đã đi đến cuối làng Shö và đang tiến lại gần Pargo Kaling, Cổng Tây của Thung lũng Lhasa.","Một người ăn xin nép mình vào tường: \"Kính lạy Vị Lama Y Dược Tôn Kính, xin ngài đừng chữa khỏi bệnh tật cho con, kẻo con mất kế sinh nhai mất.\"","Thầy Hướng Dẫn của tôi lộ vẻ đượm buồn khi chúng tôi cưỡi ngựa qua bảo tháp tạo thành cổng thành.","\"Có quá nhiều kẻ ăn xin thế này, Lobsang à, thật không cần thiết chút nào.","Chính họ là những người khiến chúng ta mang tiếng xấu ở nước ngoài.","Tại Ấn Độ, và tại Trung Quốc nơi ta từng đến cùng Đấng Quý Báu, người ta bàn tán về những kẻ ăn xin ở Lhasa mà không nhận ra rằng vài người trong số họ rất giàu có.","Thôi nào, có lẽ sau khi Lời Tiên Tri về năm Canh Dần được ứng nghiệm (1950, Cộng sản xâm lược Tây Tạng), những kẻ ăn xin sẽ bị buộc phải lao động.","Con và ta sẽ không còn ở đây để chứng kiến điều đó đâu, Lobsang à.","Với con, sẽ là những miền đất xứ người.","Còn với ta, là sự trở về Cánh Đồng Thiên Giới.\""],"ts":[839.81,848.69,856.12,862.57,867.72,871.93,876.1,880.75,885.76,889.78,890.85,896.51,902.19,904.91,911.17,916.45,924.43,935.27,942.56,943.45,948.89,951.79,957.13,962.55,964.63,969.21,971.63,977.41,983.29,990.64,993.93,1000.18,1004.17,1008.12,1010.87,1018.83,1028.17,1031.38,1033.18],"vs":[1036.89,1048.84,1058.37,1064.38,1071.01,1076.14,1080.36,1086.37,1092.86,1098.26,1099.79,1105.99,1111.4,1115.05,1123.47,1129.57,1139.07,1152.2,1161.58,1162.41,1170.05,1174.6,1180.48,1186.87,1190.15,1195.25,1197.41,1203.96,1212.48,1220.22,1229.08,1235.03,1239.98,1243.74,1255.11,1265.65,1270.28,1273.47],"e0":383.08,"v0":459.13,"pe":[0,7,15],"pv":[0,7,15]},{"te":"It made me sad beyond measure to...","tv":"Nghĩ đến việc vị Lama kính yêu...","en":["It made me sad beyond measure to think that my beloved Lama would leave me, leave this life.","Not then did I realise that life on Earth was but an illusion, a testing-place, a school.","A knowledge of Man's behaviour to those beset by adversity was beyond me.","Now it is not!","Left we turned into the Lingkhor road, past the Kundu Ling, and left again to our own road leading up to the Iron Mountain.","I never tired of looking at the coloured rock-carving which made up one side of our mountain.","The whole cliff face was covered with carvings and paintings of deities.","But the day was far advanced and we had no more time to spare.","As we rode up I thought of the herb gatherers.","Every year a party from the Chakpori went to the hills to gather herbs, dried them, and packed them into airtight bags.","Here, in the hills, was one of the great storehouses of Nature's remedies.","Very few people indeed had ever been to the highlands where there were things too strange to discuss.","Yes, I decided, I could well forgo a visit to the hills this year, and I would study hard so that I should be fit to accompany the expedition to the highlands when the Lama Mingyar Dondup thought fit.","The astrologers had said that I would pass the examination at the first attempt, but I knew that I should have to study hard; I knew that the prediction meant if I studied hard enough!","My mental stage was at least equivalent to an eighteen-year-old, as always I had mixed with people much older than I, and I had to fend for myself."],"vi":["Nghĩ đến việc vị Lama kính yêu của tôi sẽ rời bỏ tôi, rời bỏ cuộc đời này, lòng tôi dâng lên một nỗi buồn khôn xiết.","Khi ấy, tôi chưa nhận thức được rằng cuộc sống trên Trái Đất chỉ là một cõi ảo ảnh, một nơi thử thách, một trường học.","Sự hiểu biết về cách hành xử của Con Người đối với những kẻ gặp hoạn nạn khi đó vượt quá tầm hiểu biết của tôi.","Giờ đây thì không còn như vậy nữa!","Chúng tôi rẽ trái vào con đường Lingkhor, đi qua Kundu Ling, rồi lại rẽ trái vào con đường riêng dẫn lên Núi Sắt.","Tôi không bao giờ thấy chán khi ngắm nhìn những bức phù điêu khắc đá rực rỡ sắc màu tạo nên một mặt sườn núi của chúng tôi.","Toàn bộ vách đá được phủ kín bởi những tác phẩm chạm khắc và hội họa mô tả các vị thần linh.","Thế nhưng ngày đã muộn và chúng tôi không còn nhiều thời gian để nấn ná.","Khi chúng tôi cưỡi ngựa lên dốc, tôi nghĩ đến những người đi hái thảo mộc.","Hằng năm, một đoàn từ tu viện Chakpori lại lên các ngọn đồi để thu hái thảo mộc, phơi khô chúng rồi đóng vào các túi kín khí.","Nơi đây, trên những ngọn đồi, là một trong những kho báu vĩ đại lưu trữ các phương thuốc của Tự Nhiên.","Rất ít người từng đặt chân lên các vùng cao nguyên, nơi có những điều quá kỳ lạ không tiện bàn tới.","Vâng, tôi quyết định rằng mình hoàn toàn có thể bỏ qua chuyến đi lên đồi năm nay, và tôi sẽ học hành chăm chỉ để đủ tư cách đồng hành trong chuyến thám hiểm lên vùng cao nguyên khi Lama Mingyar Dondup thấy thích hợp.","Các nhà chiêm tinh từng nói rằng tôi sẽ vượt qua kỳ thi ngay trong lần thi đầu tiên, nhưng tôi biết mình sẽ phải học tập cật lực; tôi hiểu lời tiên đoán đó có nghĩa là nếu tôi học hành đủ chăm chỉ!","Trình độ tâm trí của tôi khi ấy ít nhất cũng tương đương với một thanh niên mười tám tuổi, bởi tôi luôn hòa nhập với những người lớn tuổi hơn mình rất nhiều và phải tự lực cánh sinh."],"ts":[1277.76,1283.8,1290.1,1294.98,1296.76,1303.95,1309.3,1313.66,1317.61,1320.49,1327.64,1332.36,1338.1,1348.91,1358.95],"vs":[1367.21,1375.4,1382.7,1389.83,1392.59,1399.59,1407.17,1413.4,1417.8,1422.15,1430.74,1437.1,1443.34,1457.06,1469.82],"e0":580.76,"v0":700.0,"pe":[0,4],"pv":[0,4]}],"lab":"Chương 9"},{"g":2,"n":10,"title":"Tibetan beliefs (1/3)","tv":"Tín ngưỡng Tây Tạng (1/3)","a":{"bi":{"id":"17YiGy3i9BFPVnADRtiXgvDC8nEDBT4xp","f":"10-chapter-ten-1.m4a","z":11141888}},"s":[{"te":"Chapter Ten: Tibetan beliefs (1/3)","tv":"Chương Mười: Tín ngưỡng Tây Tạng (1/3)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Ten, part 1.","Tibetan beliefs."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười, phần 1.","Tín ngưỡng Tây Tạng."],"ts":[0.0,3.71,5.59],"vs":[7.32,11.22,12.68],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"It may be of some interest to...","tv":"Có thể sẽ rất thú vị nếu...","en":["It may be of some interest to give here some details of our way of life.","Our religion is a form of Buddhism, but there is no word which can be transliterated.","We refer to it as 'The Religion', and to those of our faith as 'Insiders'.","Those of other beliefs are termed 'Outsiders'.","The nearest word, already known in the West, is Lamaism.","It departs from Buddhism in that ours is a religion of hope and a belief in the future.","Buddhism, to us, seems negative, a religion of despair.","We certainly do not think that an all-seeing father is watching and guarding everyone, everywhere.","Many learned people have passed erudite comment on our religion.","Many of them have condemned us because they were blinded by their own faith, and could see no other point of view.","Some have even called us 'satanic' because our ways are alien to them.","Most of these writers have based their opinions on hearsay or on the writings of others.","Possibly a very few have studied our beliefs for a few days and have then felt competent to know all, to write books on the subject, and to interpret and make known that which it takes our cleverest sages a lifetime to discover.","Imagine the teachings of a Buddhist or Hindu who had flipped the pages of the Christian Bible for an hour or two and then tried to explain all the subtler points of Christianity!","None of these writers on Lamaism has lived as a monk in a lamasery from early boyhood and studied the Sacred Books.","These Books are secret; secret because they are not available to those who want quick, effortless and cheap salvation.","Those who want the solace of some ritual, some form of self-hypnosis, can have it if it will help them.","It is not the Inner Reality, but childish self-deception.","To some it may be very comforting to think that sin after sin can be committed and then, when the conscience prods too much, a gift of some kind to the nearest temple will so overwhelm the gods with gratitude that forgiveness will be immediate, all-embracing, and certain, and will enable one to indulge in a fresh set of sins.","There is a God, a Supreme Being.","What does it matter what we call Him?","God is a fact."],"vi":["Có thể sẽ rất thú vị nếu đưa ra ở đây một vài chi tiết về lối sống của chúng tôi.","Tôn giáo của chúng tôi là một hình thức của Phật giáo, nhưng không có từ ngữ nào có thể chuyển tự trọn vẹn.","Chúng tôi gọi đó là 'Đạo', và gọi những người cùng tín ngưỡng với mình là 'Người Trong Đạo'.","Những người thuộc các đức tin khác được gọi là 'Người Ngoài Đạo'.","Từ ngữ gần nhất mà phương Tây đã biết đến là Lama giáo.","Nó khác biệt với Phật giáo ở chỗ tôn giáo của chúng tôi là một tôn giáo của niềm hy vọng và niềm tin vào tương lai.","Phật giáo, đối với chúng tôi, dường như có phần tiêu cực, một tôn giáo của sự tuyệt vọng.","Chúng tôi chắc chắn không nghĩ rằng có một người cha thấu suốt vạn vật đang dõi theo và bảo hộ cho tất cả mọi người ở mọi nơi.","Nhiều bậc học giả đã đưa ra những lời bình luận uyên bác về tôn giáo của chúng tôi.","Nhiều người trong số họ đã lên án chúng tôi vì họ bị che mắt bởi chính đức tin của mình, và không thể nhìn nhận theo bất kỳ góc nhìn nào khác.","Thậm chí một số người còn gọi chúng tôi là 'thuộc về quỷ Satan' vì phong tục của chúng tôi xa lạ đối với họ.","Hầu hết các tác giả này đều dựa trên những lời đồn đại hoặc từ trước tác của những người khác để đưa ra nhận định.","Có thể một số rất ít đã tìm hiểu về tín ngưỡng của chúng tôi trong vài ngày rồi cảm thấy mình đủ thẩm quyền để hiểu hết mọi điều, viết sách về chủ đề này, đồng thời diễn giải và công bố những điều mà các bậc hiền triết thông tuệ nhất của chúng tôi phải mất cả đời mới khám phá ra.","Hãy tưởng tượng những lời giảng của một Phật tử hay một tín đồ Ấn Độ giáo chỉ lật giở vài trang Kinh Thánh Kitô giáo trong một hoặc hai giờ rồi cố gắng giải thích tất cả những điểm tinh tế sâu sắc của Kitô giáo!","Không một tác giả nào viết về Lama giáo từng sống như một vị tăng trong một tu viện lama từ thời thơ ấu và nghiên cứu các Kinh Sách Thiêng Liêng.","Những cuốn Kinh Sách này đều bí truyền; bí truyền bởi vì chúng không dành cho những kẻ muốn có sự cứu rỗi nhanh chóng, dễ dàng và rẻ rúng.","Những ai muốn tìm kiếm sự an ủi từ một nghi thức nào đó, hay một hình thức tự thôi miên nào đó, có thể nhận lấy nếu điều ấy giúp ích cho họ.","Đó không phải là Thực Tại Bên Trong, mà chỉ là sự tự dối mình trẻ con.","Đối với một số người, có thể rất an ủi khi nghĩ rằng người ta cứ tha hồ phạm hết tội này đến tội khác, rồi khi lương tâm cắn rứt quá mức, một món quà dâng cúng nào đó cho ngôi đền gần nhất sẽ khiến các thần linh tràn ngập lòng biết ơn đến mức ban ơn tha thứ ngay tức khắc, bao trùm tất cả và chắc chắn, để rồi người đó lại có thể tiếp tục dấn thân vào một chuỗi tội lỗi mới.","Có một Thượng Đế, một Đấng Tối Cao.","Ta gọi Ngài là gì thì có quan trọng chi?","Thượng Đế là một thực tại hiển nhiên."],"ts":[14.97,19.24,24.91,30.23,33.46,37.9,43.21,47.21,53.41,57.39,63.81,68.2,73.42,86.03,95.67,102.57,109.87,116.18,120.46,138.13,140.51,142.85],"vs":[144.54,150.67,157.87,163.25,166.98,170.6,177.87,184.03,192.6,198.11,206.78,214.0,221.06,239.0,253.08,262.57,271.6,280.16,285.29,309.49,312.12,314.91],"e0":7.92,"v0":7.65,"pe":[0,8,13],"pv":[0,8,13],"fig":{"label":"Hình 12","labelEn":"Figure 12","caption":"A prayer wheel","captionVi":"Bánh xe cầu nguyện","image":"figs/fig-12.webp","id":"1UAPWhA7m3bcjEf8h020Sx4CXJkS2kzJd"}},{"te":"Tibetans who have studied the true teachings...","tv":"Những người Tây Tạng đã nghiên cứu...","en":["Tibetans who have studied the true teachings of Buddha never pray for mercy or for favours, but only that they may receive justice from Man.","A Supreme Being, as the essence of justice, cannot show mercy to one and not to another, because to do so would be a denial of justice.","To pray for mercy or for favours, promising gold or incense if the prayer is answered, is to imply that salvation is available to the highest bidder, that God is short of money and can be 'bought'.","Man can show mercy to Man, but very rarely does; the Supreme Being can show only justice.","We are immortal souls.","Our prayer: 'Om!","ma-ni pad-me Hum!'","- which is written below - is often translated literally as 'Hail to the Jewel of the Lotus!'","We who have gone a little further know that the true meaning is 'Hail to Man's Overself!'","There is no death.","As one doffs one's clothes at the end of day, so does the soul doff the body when the latter sleeps.","As a suit of clothes is discarded when worn out, so does the soul discard the body when the latter is worn or torn.","Death is Birth.","Dying is merely the act of being born in another plane of existence.","Man, or the spirit of Man, is eternal.","The body is but the temporary garment that clothes the spirit, to be chosen according to the task in hand upon earth.","Outward appearance does not matter.","The soul within does.","A great prophet may come in the guise of a pauper - how better can one judge of Man's charity to Man!","- while one who has sinned in a past life when there is not poverty to drive him on."],"vi":["Những người Tây Tạng đã nghiên cứu giáo lý chân chính của Đức Phật không bao giờ cầu xin lòng thương xót hay sự ban ơn, mà chỉ mong nhận được sự công bằng từ Con Người.","Đấng Tối Cao, với bản chất là hiện thân của sự công lý, không thể ban lòng thương xót cho người này mà lại khước từ người khác, bởi làm như vậy sẽ là phủ nhận sự công bằng.","Cầu xin lòng thương xót hay sự ban ơn, hứa hẹn vàng bạc hoặc hương trầm nếu lời cầu nguyện được đáp ứng, chính là ngụ ý rằng sự cứu rỗi có thể dành cho kẻ trả giá cao nhất, rằng Thượng Đế thiếu tiền và có thể bị 'mua chuộc'.","Con Người có thể bày tỏ lòng thương xót đối với Con Người, nhưng rất hiếm khi làm vậy; Đấng Tối Cao chỉ có thể thể hiện sự công bằng.","Chúng ta là những linh hồn bất tử.","Lời cầu nguyện của chúng tôi: 'Om!","ma-ni pad-me Hum!', vốn được viết bên dưới, thường được dịch theo nghĩa đen là 'Kính lạy Viên Ngọc trong Hoa Sen!'","Những ai trong chúng tôi đã tiến xa hơn một chút đều biết rằng ý nghĩa thực sự là 'Kính lạy Chân Ngã của Con Người!'","Hoàn toàn không có cái chết.","Giống như người ta cởi bỏ y phục vào cuối ngày, linh hồn cũng cởi bỏ thể xác khi thể xác chìm vào giấc ngủ.","Giống như một bộ quần áo bị vứt bỏ khi đã sờn rách, linh hồn cũng rũ bỏ thể xác khi thể xác đã hao mòn hoặc tàn tạ.","Cái Chết chính là Sự Tái Sinh.","Chết đi chỉ đơn thuần là hành động được sinh ra ở một cảnh giới tồn tại khác.","Con Người, hay tâm linh của Con Người, là vĩnh cửu.","Thể xác chỉ là tấm áo tạm thời khoác lên tâm linh, được chọn lựa tùy theo nhiệm vụ cần thực hiện trên trần thế.","Vẻ bề ngoài không quan trọng.","Linh hồn bên trong mới là điều cốt tủy.","Một vị đại tiên tri có thể xuất hiện trong hình hài của một kẻ bần hàn, còn cách nào tốt hơn thế để phán xét lòng nhân từ của Con Người đối với Con Người!","Trong khi một kẻ từng phạm tội trong kiếp trước, khi chẳng có sự nghèo khó nào thúc bách hắn."],"ts":[318.17,326.47,335.24,347.74,354.41,356.29,358.02,359.79,366.22,371.87,373.21,379.41,386.33,387.63,392.17,395.12,402.18,404.57,406.33,412.96],"vs":[418.04,428.01,439.06,454.43,463.24,465.79,468.45,475.16,482.77,484.73,491.7,499.44,501.87,506.82,510.55,517.79,519.95,522.8,532.51],"e0":138.09,"v0":181.28,"pe":[0,3],"pv":[0,3]},{"te":"Om! ma-ni pad-me Hum","tv":"Om! ma-ni pad-me Hum","en":["Om!","ma-ni pad-me Hum!","'The Wheel of Life' is what we call the act of being born, living on some world, dying, going back to the spirit state, and in time being reborn in different circumstances and conditions.","A man may suffer much in a life, it does not necessarily mean that he was evil in a past life; it may be the best and quickest way of learning certain things.","Practical experience is a better teacher than hearsay!","One who commits suicide may be reborn to live out the years cut short in the past life, but it does not follow that all who die young, or as babies, were suicides.","The Wheel of Life applies to all, beggars and kings, men, and women, coloured people and white.","The Wheel is but a symbol of course, but one which makes matters clear to those who have no time to make a long study of the subject.","One cannot explain Tibetan belief in a paragraph or two: the Kangyur, or Tibetan Scriptures, consist of over a hundred books on the subject, and even then it is not fully dealt with.","There are many books hidden within remote lamaseries which are seen by Initiates alone.","For centuries peoples of the East have known of the various occult forces and laws and that these were natural.","Instead of trying to disprove such forces on the grounds that as they could not be weighed or tested with acids, they could not exist, Eastern scientists and researchers have striven to increase their command over these laws of nature.","The mechanics of clairvoyance, for example, did not interest us, the results of clairvoyance did.","Some people doubt clairvoyance; they are like the born blind who say that sight is impossible because they have not experienced it, because they cannot understand how an object some distance away can be seen when there is clearly no contact between it and the eyes!"],"vi":["Om!","ma-ni pad-me Hum!","'Bánh Xe Luân Hồi' là tên gọi chúng tôi dùng để chỉ hành động được sinh ra, sống trên một thế giới nào đó, qua đời, trở về trạng thái tâm linh, và theo thời gian lại tái sinh trong những hoàn cảnh và điều kiện khác nhau.","Một người có thể chịu nhiều đau khổ trong một kiếp sống, điều đó không nhất thiết có nghĩa là người ấy từng độc ác trong tiền kiếp; đó có thể là cách tốt nhất và nhanh nhất để học hỏi những bài học nhất định.","Kinh nghiệm thực tế là người thầy tốt hơn những lời nghe kể lại!","Một người tự sát có thể tái sinh để sống nốt những năm tháng bị cắt ngắn trong tiền kiếp, nhưng điều đó không có nghĩa là tất cả những ai chết trẻ, hoặc chết khi còn là trẻ sơ sinh, đều là những người tự sát.","Bánh Xe Luân Hồi áp dụng cho tất cả, từ kẻ ăn xin đến bậc vua chúa, đàn ông và đàn bà, người da màu và người da trắng.","Tất nhiên Bánh Xe chỉ là một biểu tượng, nhưng là một biểu tượng làm sáng tỏ mọi sự đối với những ai không có thời gian nghiên cứu sâu rộng về chủ đề này.","Người ta không thể giải thích đức tin Tây Tạng chỉ trong một hoặc hai đoạn văn: bộ Kangyur, hay kinh điển Tây Tạng, bao gồm hơn một trăm cuốn sách về chủ đề này, và ngay cả khi đó vấn đề vẫn chưa được trình bày trọn vẹn.","Còn có rất nhiều cuốn sách được cất giấu bên trong các tu viện lama hẻo lánh mà chỉ những bậc Đắc Pháp mới được phép chiêm ngưỡng.","Từ nhiều thế kỷ qua, các dân tộc phương Đông đã biết về những lực lượng và quy luật huyền bí khác nhau, đồng thời hiểu rằng chúng hoàn toàn thuộc về tự nhiên.","Thay vì cố gắng bác bỏ những lực lượng này với lý do rằng vì chúng không thể cân đo hay kiểm nghiệm bằng axit nên chúng không thể tồn tại, các nhà khoa học và nhà nghiên cứu phương Đông đã nỗ lực nâng cao khả năng làm chủ những quy luật tự nhiên ấy.","Chẳng hạn, cơ chế của thuật thấu thị không làm chúng tôi bận tâm, mà chính kết quả của thấu thị mới là điều chúng tôi quan tâm.","Một số người hoài nghi về thấu thị; họ giống như những người mù bẩm sinh bảo rằng việc nhìn thấy là bất khả thi chỉ vì họ chưa từng trải nghiệm điều đó, vì họ không thể hiểu làm thế nào một vật thể ở cách một khoảng cách lại có thể được nhìn thấy khi rõ ràng không có sự tiếp xúc nào giữa nó và đôi mắt!"],"ts":[538.88,539.79,541.86,552.66,561.92,565.55,575.01,581.64,589.29,600.49,606.04,612.28,624.67,630.35],"vs":[644.16,644.94,647.2,661.08,673.79,677.8,691.0,699.1,708.37,722.12,730.67,740.36,755.81,764.06],"e0":238.56,"v0":302.12,"pe":[0,2,10],"pv":[0,2,10],"fig":{"label":"Hình 13","labelEn":"Figure 13","caption":"Om mani padme hum, in Tibetan script","captionVi":"Om mani padme hum, viết bằng chữ Tây Tạng","image":"figs/fig-13.webp","id":"14N9dXRAV0Qbpumjx1i-mWlCJ9w_luapD"}},{"te":"People have auras, coloured outlines which surround...","tv":"Con người có hào quang, là những...","en":["People have auras, coloured outlines which surround the body, and by the intensity of those colours those experienced in the art can deduce a person's health, integrity, and general state of evolution.","The aura is the radiation of the inner life force, the ego, or soul.","Around the head is a halo, or nimbus, which also is part of the force.","At death the light fades as the ego leaves the body on its journey to the next stage of existence.","It becomes a 'ghost'.","It drifts a little, perhaps dazed by the sudden shock of being free of the body.","It may not be fully aware of what is happening.","That is why lamas attend the dying that they may be informed of the stages through which they will pass.","If this is neglected, the spirit may be earthbound by desires of the flesh.","It is the duty of the priests to break these ties.","At frequent intervals we had a service for Guiding the Ghosts.","Death has no terror for Tibetans, but we believe that one can have an easier passage from this life to the next if certain precautions are taken.","It is necessary to follow clearly defined paths, and to think along certain lines.","The service would be conducted in a temple with about three hundred monks present.","In the centre of the temple would be a group of perhaps five telepathic lamas sitting in a circle, face to face.","As the monks, led by an abbot, chanted, the lamas would try to maintain telepathic contact with distressed souls.","No translation from the Tibetan Prayers can do full justice to them, but this is an attempt:","\"Hear the voices of our souls, all you who wander unguided in the Borderlands.","The living and the dead live in worlds apart.","Where can their faces be seen and their voices heard?","The first stick of incense is lit to summon a wandering ghost that he may be guided."],"vi":["Con người có hào quang, là những đường viền mang màu sắc bao quanh cơ thể, và dựa vào độ đậm nhạt của những màu sắc ấy, những ai có kinh nghiệm trong môn nghệ thuật này có thể suy ra sức khỏe, sự chính trực cùng trạng thái tiến hóa chung của một người.","Hào quang là sự tỏa rạng của sinh lực bên trong, của bản ngã, hay linh hồn.","Xung quanh đầu là một vầng hào quang, cũng là một phần của nguồn năng lượng này.","Khi qua đời, ánh sáng mờ dần khi bản ngã rời khỏi thể xác trên hành trình bước sang giai đoạn tồn tại tiếp theo.","Nó trở thành một 'hồn ma'.","Nó trôi dạt đôi chút, có lẽ bị cú sốc bất ngờ làm choáng váng khi được thoát khỏi thể xác.","Nó có thể không hoàn toàn ý thức được điều gì đang xảy ra.","Đó là lý do tại sao các vị lama túc trực bên người sắp lâm chung để họ có thể được chỉ dẫn về các giai đoạn mà họ sẽ trải qua.","Nếu điều này bị xao lãng, linh hồn có thể bị trói buộc vào cõi trần bởi những dục vọng của xác thịt.","Bổn phận của các tăng sĩ là cắt đứt những mối ràng buộc này.","Chúng tôi thường xuyên tổ chức nghi lễ Dẫn Đường Cho Các Hồn Ma.","Cái chết không có gì đáng sợ đối với người Tây Tạng, nhưng chúng tôi tin rằng người ta có thể có một chuyến chuyển giao dễ dàng hơn từ kiếp này sang kiếp sau nếu thực hiện một số biện pháp cẩn trọng nhất định.","Điều cần thiết là phải đi theo những con đường được vạch rõ, và suy nghĩ theo những hướng nhất định.","Nghi lễ sẽ được tiến hành trong một ngôi đền với khoảng ba trăm vị tăng hiện diện.","Ở trung tâm ngôi đền sẽ là một nhóm khoảng năm vị lama có khả năng thần giao cách cảm ngồi thành vòng tròn, đối mặt nhau.","Khi các vị tăng, dưới sự dẫn dắt của một vị trụ trì, tụng niệm kinh kệ, các vị lama sẽ cố gắng duy trì sự tiếp xúc thần giao cách cảm với những linh hồn đang đau khổ.","Không một bản dịch nào từ các bài Kinh Nguyện Tây Tạng có thể truyền tải trọn vẹn ý nghĩa của chúng, nhưng đây là một nỗ lực:","\"Hãy lắng nghe tiếng nói từ tâm hồn chúng tôi, hỡi tất cả những ai đang lang thang không người dẫn đường nơi Vùng Biên Giới.","Kẻ sống và người chết ngụ ở những cõi giới cách biệt.","Nơi đâu có thể nhìn thấy diện mạo và lắng nghe giọng nói của họ?","Nén hương thứ nhất được thắp lên để triệu thỉnh một hồn ma vất vưởng ngõ hầu người ấy được dẫn đường."],"ts":[783.77,796.06,800.91,805.34,811.27,813.11,818.28,821.31,827.18,832.54,836.14,840.07,848.19,853.51,858.23,864.86,873.17,879.36,884.88,887.85,891.21],"vs":[896.65,911.94,917.01,921.65,929.12,930.95,937.12,940.85,949.79,956.4,961.02,964.97,977.39,983.56,988.3,995.96,1007.17,1014.99,1022.16,1025.61,1029.91],"e0":344.44,"v0":441.73,"pe":[0,10,17],"pv":[0,10,17]},{"te":"Hear the voices of our souls, all...","tv":"Hãy lắng nghe tiếng nói từ tâm...","en":["\"Hear the voices of our souls, all you who wander unguided.","The Mountains rise towards the sky, but no sound breaks the silence.","A soft breeze causes the waters to ripple and the flowers are still in bloom.","Birds do not fly away at your approach.","How could they see you?","How could they feel your presence?","The second stick of incense is lit to summon a wandering ghost that he may be guided.","\"Hear the voices of our souls, all you who wander.","This is the World of Illusion.","Life is but a dream.","All that are born must die.","Only the Way of Buddha leads to eternal life.","The third stick of incense is lit to summon a wandering ghost that he may be guided.","\"Hear the voices of our souls all you of great power, you who have been enthroned with mountains and rivers under your rule.","Your reigns have lasted but a moment, and the complaints of your peoples have never ceased.","The earth runs with blood, and the leaves of the trees are swayed by the sighs of the oppressed.","The fourth stick of incense is lit to summon the ghosts of kings and dictators that they may be guided.","\"Hear the voices of our souls, all you warriors who have invaded, wounded and killed.","Where are your armies now?","The earth groans, and weeds grow over the battlefields.","The fifth stick of incense is lit to summon lonely ghosts of generals and lords for guidance.","\"Hear the voices of our souls, all artists and scholars, you who have worked at painting and writing.","In vain you have strained your sight and worn down your ink-slabs.","Nothing of you is remembered, and your souls must continue on.","The sixth stick of incense is lit to summon the ghosts of artists and scholars for guidance."],"vi":["\"Hãy lắng nghe tiếng nói từ tâm hồn chúng tôi, hỡi tất cả những ai đang lang thang không người dẫn đường.","Những Ngọn Núi vươn cao lên bầu trời, nhưng không một âm thanh nào phá vỡ sự tĩnh lặng.","Làn gió nhẹ làm lăn tăn mặt nước và hoa cỏ vẫn đang khoe sắc.","Chim chóc không bay đi khi bạn đến gần.","Làm sao chúng có thể nhìn thấy bạn?","Làm sao chúng có thể cảm nhận được sự hiện diện của bạn?","Nén hương thứ hai được thắp lên để triệu thỉnh một hồn ma vất vưởng ngõ hầu người ấy được dẫn đường.","\"Hãy lắng nghe tiếng nói từ tâm hồn chúng tôi, hỡi tất cả những ai đang lang bạt.","Đây là Thế Giới Ảo Ảnh.","Đời sống chỉ là một giấc mộng.","Mọi loài sinh ra đều phải chết đi.","Chỉ có Con Đường của Đức Phật mới dẫn tới đời sống vĩnh hằng.","Nén hương thứ ba được thắp lên để triệu thỉnh một hồn ma vất vưởng ngõ hầu người ấy được dẫn đường.","\"Hãy lắng nghe tiếng nói từ tâm hồn chúng tôi, hỡi tất cả những ai từng nắm đại quyền, những người từng ngự trên ngai vàng cai trị non sông gấm vóc.","Triều đại của các vị chỉ tồn tại trong gang tấc, và những lời ta oán của muôn dân chẳng bao giờ dứt.","Đất đai đẫm máu, và lá cây xào xạc theo tiếng thở dài của những kẻ bị áp bức.","Nén hương thứ tư được thắp lên để triệu thỉnh hồn ma của các bậc vua chúa và những kẻ độc tài ngõ hầu họ được dẫn đường.","\"Hãy lắng nghe tiếng nói từ tâm hồn chúng tôi, hỡi tất cả những chiến binh từng xâm lăng, gây thương tích và giết chóc.","Giờ đây đoàn quân của các người ở đâu?","Đất mẹ oằn mình rên rỉ, và cỏ dại mọc phủ kín những bãi chiến trường xưa.","Nén hương thứ năm được thắp lên để triệu thỉnh những hồn ma cô độc của các vị tướng lĩnh và lãnh chúa ngõ hầu họ được dẫn đường.","\"Hãy lắng nghe tiếng nói từ tâm hồn chúng tôi, hỡi tất cả những nghệ sĩ và học giả, những người từng dồn tâm sức vẽ tranh và viết sách.","Các vị đã uổng công căng mòn đôi mắt và mài mòn những nghiên mực.","Chẳng còn điều gì về các vị được lưu nhớ, và linh hồn của các vị vẫn phải tiếp tục tiến bước.","Nén hương thứ sáu được thắp lên để triệu thỉnh hồn ma của những nghệ sĩ và học giả ngõ hầu họ được dẫn đường."],"ts":[1036.6,1041.27,1046.04,1050.8,1053.62,1055.1,1057.29,1063.04,1066.92,1069.09,1070.97,1073.06,1076.11,1081.8,1089.34,1094.88,1100.84,1107.26,1113.31,1115.18,1118.79,1125.02,1131.61,1135.56,1140.21],"vs":[1146.08,1152.42,1157.77,1161.94,1164.75,1167.3,1171.2,1177.7,1182.91,1184.84,1187.27,1190.03,1193.8,1199.96,1209.0,1215.45,1220.55,1228.71,1235.96,1238.63,1243.78,1252.02,1260.4,1264.35,1270.15],"e0":457.92,"v0":581.68,"pe":[0,7,13,17,21],"pv":[0,7,13,17,21]},{"te":"Hear the voices of our souls, beautiful...","tv":"Hãy lắng nghe tiếng nói từ tâm...","en":["\"Hear the voices of our souls, beautiful virgins and ladies of high degree whose youth could be compared to a fresh spring morning.","After the embrace of lovers comes the breaking of hearts.","The autumn, then the winter comes, trees and flowers fade, as do beauty, and become but skeletons.","The seventh stick of incense is lit to summon the wandering ghosts of virgins and ladies of high degree that they may be guided away from the ties of the world.","\"Hear the voices of our souls, all beggars and thieves and those who have committed crimes against others and who cannot now obtain rest.","Your soul wanders friendless in the world, and you have not justice within you.","The eighth stick of incense is lit to summon all those ghosts who have sinned and who now wander alone.","\"Hear the voices of our souls, prostitutes, women of the night, and all those that have been sinned against and who now wander alone in ghostly realms.","The ninth stick of incense is lit to summon them for guidance that they may be freed from the bonds of the world.\""],"vi":["\"Hãy lắng nghe tiếng nói từ tâm hồn chúng tôi, hỡi những trinh nữ kiều diễm và những bậc phu nhân tôn quý mà tuổi xuân từng sánh tựa buổi sớm mai mùa xuân tươi mát.","Sau vòng tay âu yếm của tình nhân là sự tan nát của cõi lòng.","Mùa thu rồi mùa đông ập đến, cây cỏ và muôn hoa tàn úa, dung nhan mỹ miều cũng vậy, rốt cuộc chỉ còn lại bộ xương khô.","Nén hương thứ bảy được thắp lên để triệu thỉnh những hồn ma vất vưởng của các trinh nữ và phu nhân tôn quý ngõ hầu họ được dẫn đường rời xa những mối ràng buộc trần thế.","\"Hãy lắng nghe tiếng nói từ tâm hồn chúng tôi, hỡi tất cả những kẻ ăn xin, trộm cắp và những kẻ từng phạm tội ác đối với người khác mà giờ đây không thể tìm được chốn nghỉ ngơi.","Linh hồn các ngươi lang thang không chốn nương tựa giữa trần gian, và bên trong các ngươi thiếu vắng sự công bằng.","Nén hương thứ tám được thắp lên để triệu thỉnh tất cả những hồn ma tội lỗi đang cô độc lang bạt.","\"Hãy lắng nghe tiếng nói từ tâm hồn chúng tôi, hỡi những kỹ nữ, những người phụ nữ ăn sương, và tất cả những ai từng bị hãm hại mà nay đang cô độc lang thang trong cõi ma quỷ.","Nén hương thứ chín được thắp lên để triệu thỉnh họ ngõ hầu họ được dẫn đường, giải thoát khỏi những trói buộc của cõi trần.\""],"ts":[1278.02,1286.22,1289.91,1297.69,1306.84,1315.08,1320.19,1326.5,1335.75],"vs":[1342.23,1352.17,1356.39,1364.78,1375.7,1386.84,1393.66,1400.7,1411.77],"e0":568.0,"v0":713.62,"pe":[0,4,7],"pv":[0,4,7]}],"lab":"Chương 10"},{"g":2,"n":10,"title":"Tibetan beliefs (2/3)","tv":"Tín ngưỡng Tây Tạng (2/3)","a":{"bi":{"id":"1kr70VnNJSa64xLmYzXty3pbcXJqOkCja","f":"10-chapter-ten-2.m4a","z":12982972}},"s":[{"te":"Chapter Ten: Tibetan beliefs (2/3)","tv":"Chương Mười: Tín ngưỡng Tây Tạng (2/3)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Ten, part 2.","Tibetan beliefs."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười, phần 2.","Tín ngưỡng Tây Tạng."],"ts":[0.0,3.71,5.62],"vs":[7.35,11.25,12.99],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"In the incense-laden dusk of the temple...","tv":"Trong màn hoàng hôn quyện đặc khói...","en":["In the incense-laden dusk of the temple the flickering butter-lamps would cause living shadows to dance behind the golden images.","The air would grow tense with the concentration of the telepathic monks as they strove to maintain contact with those who had passed from the world, yet were still bound to it.","Russet-robed monks sitting in lines facing each other, would intone the Litany of the Dead, and hidden drums would beat out the rhythm of the human heart.","From other parts of the temple, as in the living body, would come the growling of internal organs, the rustling of body fluids, and the sighing of air in the lungs.","As the ceremony continued, with directions to those who had passed over, the tempo of the body sounds would change, become slow, until at last would come the sounds of the spirit leaving the body.","A rustling, quavering gasp, and - silence.","The silence that comes with death.","Into that silence would come an awareness, discernible to even the least psychic, that other things were around, waiting, listening.","Gradually, as the telepathic instruction continued, the tension would lessen as the unquiet spirits moved on towards the next stage of their journey.","We believe, firmly, that we are reborn time after time.","But not merely to this earth.","There are millions of worlds, and we know that most of them are inhabited.","Those inhabitants may be in very different forms to those we know, they may be superior to humans.","We in Tibet have never subscribed to the view that Man is the highest and most noble form of evolution.","We believe that much higher life forms are to be found elsewhere, and they do not drop atom bombs.","In Tibet I have seen records of strange craft in the skies.","'The Chariots of the Gods' most people called them.","The Lama Mingyar Dondup told me that a group of lamas had established telepathic communication with these 'gods', who said that they were watching Earth, apparently in much the same way as humans watch wild and dangerous animals in a zoo."],"vi":["Trong màn hoàng hôn quyện đặc khói hương của ngôi đền, những ngọn đèn bơ bập bùng khiến những bóng đen như có sự sống nhảy múa phía sau các pho tượng bằng vàng.","Bầu không khí trở nên căng thẳng bởi sự tập trung của các vị tăng thần giao cách cảm khi họ nỗ lực duy trì mối liên lạc với những người đã rời khỏi cõi đời nhưng vẫn còn vương vấn với nó.","Các vị tăng khoác áo choàng nâu đỏ ngồi thành từng hàng đối diện nhau, cất giọng tụng Kinh Cầu Cho Người Chết, và những chiếc trống giấu kín gõ nhịp theo nhịp đập của trái tim con người.","Từ những góc khác của ngôi đền, giống như trong cơ thể sống, vang lên tiếng sôi réo của các cơ quan nội tạng, tiếng xào xạc của dịch thể, cùng tiếng thở dài của không khí trong phổi.","Khi buổi lễ tiếp diễn, với những lời chỉ dẫn gửi tới những người đã sang Bên Kia, nhịp điệu của các âm thanh cơ thể sẽ thay đổi, chậm dần lại, cho đến cuối cùng vang lên những âm thanh của linh hồn rời khỏi thể xác.","Một tiếng thở dốc xào xạc, run rẩy, rồi chìm vào tĩnh lặng.","Sự tĩnh lặng đi kèm với cái chết.","Bước vào sự tĩnh lặng ấy là một cảm nhận, có thể phân biệt được ngay cả với người ít nhạy cảm tâm linh nhất, rằng những thực thể khác đang ở xung quanh, chờ đợi và lắng nghe.","Dần dần, khi sự chỉ dẫn thần giao cách cảm tiếp tục, sự căng thẳng giảm bớt khi những linh hồn bất an tiến bước sang giai đoạn tiếp theo của cuộc hành trình.","Chúng tôi tin tưởng một cách vững chắc rằng chúng ta được tái sinh hết lần này đến lần khác.","Nhưng không chỉ trên Trái Đất này.","Có hàng triệu thế giới, và chúng tôi biết rằng hầu hết trong số đó đều có cư dân sinh sống.","Những cư dân ấy có thể mang những hình dạng rất khác so với những gì chúng ta biết, họ có thể siêu việt hơn con người.","Chúng tôi ở Tây Tạng chưa bao giờ đồng tình với quan điểm cho rằng Con Người là dạng tiến hóa cao nhất và cao quý nhất.","Chúng tôi tin rằng những dạng sống cao cấp hơn nhiều có thể được tìm thấy ở những nơi khác, và họ không hề ném bom nguyên tử.","Tại Tây Tạng, tôi từng thấy những ghi chép về những phi thuyền kỳ lạ trên bầu trời.","Đa số mọi người gọi chúng là 'Những Chiếc Xe Của Các Vị Thần'.","Lama Mingyar Dondup bảo tôi rằng một nhóm các vị lama đã thiết lập liên lạc thần giao cách cảm với những 'vị thần' này, những người nói rằng họ đang quan sát Trái Đất, dường như theo cách rất giống với cách con người ngắm nhìn những loài thú hoang dã nguy hiểm trong vườn bách thú."],"ts":[15.28,22.82,32.82,41.93,51.63,62.8,66.77,69.04,76.98,86.66,90.61,92.75,97.23,103.35,109.62,115.69,119.69,122.98],"vs":[136.17,145.19,157.66,168.61,179.61,193.22,197.73,200.12,210.95,220.17,225.68,227.89,233.95,241.24,248.86,257.09,262.05,265.75],"e0":7.95,"v0":7.93,"pe":[0,2,9],"pv":[0,2,9]},{"te":"Much has been written about levitation. It...","tv":"Đã có nhiều sách báo viết về...","en":["Much has been written about levitation.","It is possible, as I have often seen it, but it takes much practice.","There is no real point in engaging in levitation as there is a far simpler system.","Astral travelling is easier and surer.","Most lamas do it, and anyone who is prepared to use some patience can indulge in the useful and pleasant art.","During our waking hours on Earth our ego is confined to the physical body, and unless one is trained it is not possible to separate them.","When we sleep it is only the physical body which needs rest, the spirit disengages itself and usually goes to the spirit realm in much the same way as a child returns home at the end of the school day.","The ego and physical bodies maintain contact by means of the 'silver cord', which is capable of unlimited extension.","The body stays alive so long as the silver cord is intact; at death the cord is severed as the spirit is born into another life in the spirit world, just as a baby's umbilical cord is severed to part it from its mother.","Birth, to a baby, is death to the sheltered life it led within the mother's body.","Death, to the spirit, is birth again into the freer world of spirit.","While the silver cord is intact, the ego is free to roam during sleep, or consciously in the case of those specially trained.","The roaming of the spirit produces dreams, which are impressions transmitted along the silver cord.","As the physical mind receives them they are 'rationalised' to fit in with one's earth belief.","In the world of spirit there is no time - 'time' is a purely physical concept - and so we have cases where long and involved dreams seem to occur in the fraction of a second.","Probably everyone has had a dream in which a person far away, perhaps across the oceans, has been met and spoken to.","Some message may have been given, and on awakening there is usually a strong impression of something that should be remembered.","Frequently there is the memory of meeting a distant friend or relative and it is no surprise to hear from that person within a very short time.","In those who are untrained the memory is often distorted and the result is an illogical dream or nightmare."],"vi":["Đã có nhiều sách báo viết về thuật bay bổng trên không.","Điều đó hoàn toàn khả thi, vì tôi đã nhiều lần tận mắt chứng kiến, nhưng nó đòi hỏi rất nhiều sự khổ luyện.","Thực ra chẳng có lý do xác đáng nào để theo đuổi thuật bay bổng khi đã có một phương pháp đơn giản hơn nhiều.","Du hành thể vía dễ dàng hơn và chắc chắn hơn.","Hầu hết các vị lama đều làm được điều này, và bất kỳ ai sẵn sàng kiên nhẫn đều có thể thực hành môn nghệ thuật hữu ích và thú vị ấy.","Trong những giờ thức giấc trên Trái Đất, bản ngã của chúng ta bị giam hãm trong thể xác, và trừ khi được rèn luyện, người ta không thể tách rời chúng ra.","Khi chúng ta ngủ, chỉ có thể xác là cần được nghỉ ngơi, linh hồn sẽ tự tách ra và thường đi vào cõi tâm linh theo cách rất giống một đứa trẻ trở về nhà sau buổi tan trường.","Bản ngã và thể xác duy trì sự liên lạc thông qua 'sợi dây bạc', sợi dây có khả năng kéo dài vô hạn.","Thể xác còn sống chừng nào sợi dây bạc còn nguyên vẹn; khi chết đi, sợi dây bị cắt đứt khi linh hồn được sinh ra trong một đời sống khác ở thế giới tâm linh, giống như dây rốn của một đứa trẻ sơ sinh bị cắt đứt để tách nó ra khỏi người mẹ.","Sự chào đời đối với đứa bé là cái chết đối với đời sống được che chở mà nó từng có trong cơ thể mẹ.","Cái chết đối với linh hồn là sự tái sinh vào thế giới tự do hơn của tâm linh.","Chừng nào sợi dây bạc còn nguyên vẹn, bản ngã được tự do ngao du trong lúc ngủ, hoặc một cách có ý thức đối với những ai được huấn luyện đặc biệt.","Sự ngao du của linh hồn tạo ra những giấc mơ, vốn là những ấn tượng được truyền dọc theo sợi dây bạc.","Khi tâm trí thuộc thể xác tiếp nhận chúng, chúng được 'hợp lý hóa' để phù hợp với niềm tin trần thế của một người.","Trong thế giới tâm linh không có thời gian, 'thời gian' thuần túy là một khái niệm vật chất, và vì thế chúng ta có những trường hợp mà những giấc mơ dài và phức tạp dường như diễn ra chỉ trong một phần nhỏ của giây.","Có lẽ mọi người đều từng có một giấc mơ trong đó một người ở phương xa, có thể là cách trở trùng dương, đã được gặp gỡ và trò chuyện.","Một thông điệp nào đó có thể đã được trao gửi, và khi tỉnh dậy thường có một ấn tượng mạnh mẽ về điều gì đó cần phải ghi nhớ.","Thường có ký ức về việc gặp một người bạn hoặc người thân ở xa, và không có gì ngạc nhiên khi nhận được tin tức từ người đó trong một thời gian rất ngắn sau đó.","Ở những người chưa được rèn luyện, ký ức này thường bị bóp méo và kết quả là một giấc mơ phi logic hoặc một cơn ác mộng."],"ts":[283.28,286.05,290.54,295.68,298.55,305.81,313.99,324.96,332.69,345.87,351.4,355.7,362.85,369.48,375.15,384.68,392.26,399.23,406.81],"vs":[413.33,416.75,423.34,430.14,433.76,442.98,452.69,464.04,470.93,485.68,492.63,497.96,507.33,513.54,520.1,532.89,541.94,549.9,559.48],"e0":129.44,"v0":155.04,"pe":[0,5],"pv":[0,5]},{"te":"In Tibet we travel much by astral...","tv":"Ở Tây Tạng, chúng tôi di chuyển...","en":["In Tibet we travel much by astral projection - not by levitation - and the whole process is within our control.","The ego is made to leave the physical body, although still connected to it by the silver cord.","One can travel where one wills, as quickly as one can think.","Most people have the ability to engage in astral travel.","Many have actually started out, and being untrained, have experienced a shock.","Probably everyone has had the sensation of just drifting off to sleep and then, without apparent reason, being violently awakened by a sudden powerful jerk.","This is caused by too rapid exteriorisation of the ego, an ungentle parting of physical and astral bodies.","It causes contraction of the silver cord, and the astral is snatched back into the physical vehicle.","It is a much worse feeling when one has travelled and is returning.","The astral is floating many feet above the body, like a balloon at the end of a string.","Something, perhaps some external noise, causes the astral to return to the body with excessive rapidity.","The body awakens suddenly, and there is the horrible feeling that one has fallen off a cliff and awakened just in time.","Astral travelling, under one's full control, and while fully conscious can be accomplished by almost anyone.","It needs practice, but above all, in the early stages, it demands privacy, where one can be alone without fear of interruption.","This is not a textbook of metaphysics, so there is no point in giving instructions on astral travelling, but it should be emphasised that it can be a disturbing experience unless one has a suitable teacher.","There is no actual danger, but there is a risk of shocks and emotional disturbances if the astral body is allowed to leave or return to the physical body out of phase or coincidence.","People with heart weaknesses should never practice astral projection.","While there is no danger in projection itself, there is grave danger - to those with a weak heart - if another person enters the room and disturbs the body or cord.","The resulting shock could prove fatal, and this would be very inconvenient indeed as the ego would have to be reborn to finish that particular span of life before it could process to the next stage."],"vi":["Ở Tây Tạng, chúng tôi di chuyển nhiều bằng phóng chiếu thể vía, chứ không phải bằng thuật bay bổng, và toàn bộ quá trình này đều nằm trong tầm kiểm soát của chúng tôi.","Bản ngã được tách rời khỏi thể xác, dù vẫn kết nối với thể xác bằng sợi dây bạc.","Người ta có thể đi tới bất cứ nơi nào mình muốn, nhanh như một ý nghĩ.","Hầu hết mọi người đều có khả năng du hành thể vía.","Nhiều người thực sự đã bắt đầu thử, nhưng vì chưa được rèn luyện nên đã phải trải qua một cú sốc.","Có lẽ mọi người đều từng có cảm giác vừa chập chờn chìm vào giấc ngủ thì đột nhiên, không có lý do rõ ràng, bị đánh thức một cách thô bạo bởi một cú giật mạnh bất ngờ.","Điều này là do sự xuất hồn quá nhanh của bản ngã, một sự tách biệt không êm ái giữa thể xác và thể vía.","Nó gây ra sự co rút của sợi dây bạc, và thể vía bị giật ngược trở lại vào cỗ xe thể xác.","Cảm giác còn tồi tệ hơn nhiều khi người ta đã du hành và đang quay trở về.","Thể vía đang lơ lửng nhiều feet phía trên cơ thể, giống như một quả bóng bay ở đầu một sợi dây.","Có điều gì đó, có lẽ là một tiếng ồn bên ngoài, khiến thể vía quay trở lại cơ thể với tốc độ quá nhanh.","Cơ thể đột ngột thức giấc, và xuất hiện một cảm giác kinh hoàng như thể người ta vừa rơi xuống vực sâu và may mắn tỉnh dậy vừa kịp lúc.","Việc du hành thể vía, dưới sự kiểm soát hoàn toàn của một người và trong khi hoàn toàn tỉnh táo, có thể được thực hiện bởi hầu như bất kỳ ai.","Việc này cần sự thực hành, nhưng trên hết, trong những giai đoạn đầu, nó đòi hỏi sự riêng tư, nơi người ta có thể ở một mình mà không sợ bị quấy rầy.","Đây không phải là một cuốn sách giáo khoa về siêu hình học, vì vậy không có lý do gì để đưa ra những chỉ dẫn về việc du hành thể vía, nhưng cần phải nhấn mạnh rằng đây có thể là một trải nghiệm gây bất an trừ khi người ta có một bậc thầy phù hợp.","Thực sự không có mối nguy hiểm nào, nhưng có nguy cơ bị sốc và xáo trộn cảm xúc nếu thể vía được phép rời khỏi hoặc quay trở lại thể xác không đúng nhịp hoặc không đồng pha.","Những người có bệnh tim không bao giờ nên thực hành phóng chiếu thể vía.","Mặc dù bản thân việc phóng chiếu không có nguy hiểm, nhưng có nguy cơ nghiêm trọng đối với những người có trái tim yếu nếu một người khác bước vào phòng và làm xáo trộn cơ thể hoặc sợi dây.","Cú sốc xảy ra có thể gây tử vong, và điều này thực sự sẽ rất phiền toái vì bản ngã sẽ phải tái sinh để sống nốt quãng đời dang dở ấy trước khi có thể tiến sang giai đoạn tiếp theo."],"ts":[568.25,575.36,581.26,585.24,589.18,593.9,603.36,610.64,616.87,620.95,626.8,633.48,641.04,647.54,655.0,666.13,676.88,681.19,690.28],"vs":[700.86,710.95,716.71,721.34,724.59,730.34,741.09,748.17,754.6,759.82,766.12,773.13,782.33,791.29,801.4,816.04,827.35,831.77,843.55],"e0":260.09,"v0":309.96,"pe":[0,12],"pv":[0,12]},{"te":"We Tibetans believe that everyone before the...","tv":"Người Tây Tạng chúng tôi tin rằng...","en":["We Tibetans believe that everyone before the Fall of Man had the ability to travel in the astral, see by clairvoyance, telepathise, and levitate.","Our version of that Fall is that Man abused the occult powers and used them for self interest instead of for the development of mankind as a whole.","In the earliest days mankind could converse with mankind by telepathy.","Local tribes had their own versions of vocal speech which they used exclusively among themselves.","The telepathic speech was, of course, by thought, and could be understood by all, regardless of local language.","When the power of telepathy was lost, through abuse, there was - Babel!","We do not have a 'Sabbath' day as such: ours are 'Holy Days' and are observed on the eighth and fifteenth of each month.","Then there are special services and the days are regarded as sacred and no work is normally done.","Our annual festivals, I have been told, correspond somewhat to the Christian festivals, but my knowledge of the latter is quite insufficient for me to comment.","Our festivals are:","First month, this corresponds roughly to February, from the first to the third day we celebrate Logsar.","This, in the Western world, would be called the New Year.","It is a great occasion for games as well as religious services.","Our greatest ceremony of the whole year is held from the fourth to the fifteenth day, these are the 'Days of Supplication'.","Our name for it is Mon-lam.","This ceremony really is the highlight of the religious and secular year.","On the fifteenth day of this same month we have the Anniversary of Buddha's Conception.","This is not a time for games, but one of solemn thanksgiving.","To complete the month, we have, on the twenty-seventh, a celebration which is partly religious, partly mythical.","It is the Procession of the Holy Dagger.","With that, the events of the first month are ended."],"vi":["Người Tây Tạng chúng tôi tin rằng trước Sự Sa Ngã của Con Người, mọi người đều có khả năng du hành trong cõi trung giới, nhìn bằng thấu thị, giao tiếp bằng thần giao cách cảm và bay bổng trên không.","Phiên bản của chúng tôi về Sự Sa Ngã đó là Con Người đã lạm dụng các năng lực huyền bí và sử dụng chúng vì tư lợi thay vì cho sự phát triển của toàn thể nhân loại.","Vào thời kỳ xa xưa nhất, nhân loại có thể trò chuyện với nhau bằng thần giao cách cảm.","Các bộ lạc địa phương có những ngôn ngữ bằng giọng nói riêng mà họ chỉ sử dụng trong nội bộ bộ lạc.","Lời nói thần giao cách cảm dĩ nhiên là thông qua tư tưởng, và có thể được tất cả mọi người thấu hiểu, bất kể ngôn ngữ địa phương là gì.","Khi năng lực thần giao cách cảm bị đánh mất do sự lạm dụng, tháp Babel đã xuất hiện!","Chúng tôi không có ngày 'Sabbath' theo nghĩa đó: các ngày của chúng tôi là 'Ngày Thánh' và được cử hành vào ngày mồng tám và ngày rằm mỗi tháng.","Vào những ngày đó có các buổi lễ đặc biệt, các ngày này được xem là thiêng liêng và người ta thường không làm việc.","Tôi được nghe kể rằng các lễ hội thường niên của chúng tôi có phần tương đồng với các ngày lễ của Kitô giáo, nhưng hiểu biết của tôi về các ngày lễ Kitô giáo quá ít ỏi nên tôi không thể đưa ra lời bình luận nào.","Các ngày lễ hội của chúng tôi gồm có:","Tháng thứ nhất, tương đương khoảng tháng Hai, từ ngày mồng một đến ngày mồng ba chúng tôi đón mừng Logsar.","Ngày này, ở thế giới phương Tây, được gọi là Năm Mới.","Đó là dịp tuyệt vời cho các trò chơi cũng như các nghi lễ tôn giáo.","Đại lễ lớn nhất trong cả năm của chúng tôi được tổ chức từ ngày mồng bốn đến ngày rằm, đây là 'Những Ngày Cầu Nguyện'.","Tên gọi của chúng tôi cho đại lễ này là Mon-lam.","Nghi lễ này thực sự là điểm nhấn nổi bật nhất trong năm về cả mặt tôn giáo lẫn thế tục.","Vào ngày rằm của chính tháng này, chúng tôi kỷ niệm Lễ Thụ Thai Của Đức Phật.","Đây không phải là thời gian cho các trò chơi, mà là thời điểm tạ ơn trang nghiêm.","Để khép lại tháng đầu tiên, vào ngày hai mươi bảy, chúng tôi có một ngày lễ vừa mang tính tôn giáo vừa mang màu sắc huyền thoại.","Đó là Lễ Rước Đoản Kiếm Thánh.","Với sự kiện đó, các hoạt động của tháng thứ nhất kết thúc."],"ts":[856.0,864.5,872.6,877.3,883.37,890.03,894.94,902.21,908.0,917.17,919.34,925.58,928.81,932.93,940.01,942.2,946.63,951.45,955.75,962.65,965.44],"vs":[968.79,980.91,992.32,997.96,1004.63,1013.51,1019.5,1028.09,1034.83,1048.78,1051.85,1058.06,1061.59,1066.3,1073.38,1076.98,1082.76,1087.69,1092.9,1100.66,1102.79],"e0":393.3,"v0":465.1,"pe":[0,6,10],"pv":[0,6,10]},{"te":"The second month, which approximates to March...","tv":"Tháng thứ hai, xấp xỉ tháng Ba...","en":["The second month, which approximates to March, is fairly free of ceremony.","On the twenty-ninth day there is the Chase and Expulsion of the Demon of Ill-luck.","The third month, April, also has very few public ceremonies.","On the fifteenth day there is the Anniversary of Revelation.","With the arrival of the eighth day of the fourth month, May by the Western calendar, we celebrate the Anniversary of Buddha's Renunciation of the World.","This, so far as I understand, is similar to the Christian Lent.","We had to live even more austerely during the days of Renunciation.","The fifteenth day was the Anniversary of Buddha's Death.","We regarded it as the anniversary of all those who had left this life.","'All Souls' Day' was another term for it.","On that day we burned our sticks of incense to call the spirits of those who wandered earthbound.","It will be understood that these are merely the major festivals, there are many minor days which had to be marked, and ceremonies attended, but which are not of sufficient importance to enumerate here.","June was the month when, on the fifth day, we 'medical lamas' had to attend special ceremonies at other lamaseries.","The celebrations were of Thanks for the Ministrations of the Medical Monks, of which Buddha was the founder.","On that day we could do no wrong, but on the day after we were certainly called to account for what our superiors imagined we had done!","The Anniversary of Buddha's Birth came on the fourth day of the sixth month, July.","Then also we celebrated the First Preaching of the Law.","Harvest Festival was on the eighth day of the eighth month, October.","Because Tibet is an arid country, very dry, we depended upon the rivers to a much greater extent than in other countries.","Rainfall was slight in Tibet, so we combined Harvest Festival with a Water Festival, as without water from the rivers there would be no harvest from the land."],"vi":["Tháng thứ hai, xấp xỉ tháng Ba, khá ít các nghi lễ.","Vào ngày hai mươi chín có Lễ Xua Đuổi và Trục Xuất Ác Quỷ Xui Xẻo.","Tháng thứ ba, tháng Tư, cũng có rất ít nghi lễ công cộng.","Vào ngày rằm có Lễ Kỷ Niệm Ngày Khải Huyền.","Khi ngày mồng tám của tháng thứ tư đến, tức tháng Năm theo dương lịch, chúng tôi kỷ niệm Lễ Đức Phật Xuất Gia.","Lễ này, theo như tôi hiểu, tương tự như Mùa Chay của Kitô giáo.","Chúng tôi phải sống khắc khổ hơn nữa trong những ngày kỷ niệm Xuất Gia này.","Ngày rằm là Lễ Kỷ Niệm Đức Phật Nhập Niết Bàn.","Chúng tôi coi đó là ngày kỷ niệm của tất cả những ai đã rời bỏ cuộc đời này.","'Lễ Các Đẳng Linh Hồn' là một tên gọi khác của ngày lễ này.","Vào ngày đó, chúng tôi thắp những nén hương để triệu gọi linh hồn của những ai đang vất vưởng nơi trần thế.","Cần hiểu rằng đây chỉ là những ngày lễ lớn, còn có nhiều ngày lễ nhỏ khác cần phải ghi dấu và tham dự các nghi lễ, nhưng chúng không đủ tầm quan trọng để liệt kê hết ở đây.","Tháng Sáu là tháng mà vào ngày mồng năm, 'các vị lama y khoa' chúng tôi phải tham dự các nghi lễ đặc biệt tại các tu viện lama khác.","Đó là các lễ hội Tạ Ơn Sự Phụng Sự Của Các Vị Tăng Y Khoa, mà Đức Phật là đấng sáng lập.","Vào ngày đó chúng tôi làm gì cũng không bị coi là sai trái, nhưng đến ngày hôm sau, chúng tôi chắc chắn bị gọi lên chất vấn về những gì các bậc bề trên hình dung là chúng tôi đã làm!","Lễ Kỷ Niệm Ngày Đức Phật Đản Sinh diễn ra vào ngày mồng bốn của tháng thứ sáu, tức tháng Bảy.","Khi đó chúng tôi cũng kỷ niệm Lễ Chuyển Pháp Luân Đầu Tiên.","Lễ Hội Mùa Màng diễn ra vào ngày mồng tám của tháng thứ tám, tức tháng Mười.","Bởi vì Tây Tạng là một vùng đất khô cằn, rất khô ráo, chúng tôi phụ thuộc vào các dòng sông ở mức độ lớn hơn nhiều so với các quốc gia khác.","Lượng mưa ở Tây Tạng rất ít, vì vậy chúng tôi kết hợp Lễ Hội Mùa Màng với Lễ Hội Nước, vì nếu không có nước từ các dòng sông thì sẽ chẳng có mùa màng nào từ đất đai."],"ts":[1107.48,1112.37,1117.23,1121.25,1125.43,1133.92,1138.17,1142.57,1145.93,1150.22,1152.99,1158.93,1170.32,1177.47,1183.91,1191.9,1197.16,1201.15,1205.93,1213.34],"vs":[1222.74,1226.44,1231.3,1235.63,1239.2,1245.91,1250.61,1255.35,1258.9,1264.07,1268.2,1275.13,1286.39,1294.72,1301.14,1313.21,1319.07,1323.22,1327.85,1337.29],"e0":506.69,"v0":603.79,"pe":[0,4,11,12,15,17],"pv":[0,4,11,12,15,17]},{"te":"The twenty-second day of the ninth month...","tv":"Ngày hai mươi hai của tháng thứ...","en":["The twenty-second day of the ninth month, November, was the anniversary of Buddha's Miraculous Descent from Heaven.","The next month, the tenth, we celebrate the Feast of the Lamps on the twenty-fifth day.","The final religious events of the year were on the twenty-ninth to thirtieth days of the twelfth month, which is the junction of January and February according to the Western calendar.","At this time we had the Expulsion of the Old Year, and making ready for the new.","Our calendar is very different indeed from the Western: we use a sixty-year cycle and each year is indicated by twelve animals and five elements in various combinations.","The New Year is in February.","Here is the Year Calendar for the present Cycle which started in 1927:"],"vi":["Ngày hai mươi hai của tháng thứ chín, tức tháng Mười Một, là Lễ Kỷ Niệm Đức Phật Từ Thiên Đường Giáng Trần Diệu Kỳ.","Sang tháng tiếp theo, tức tháng thứ mười, chúng tôi cử hành Lễ Hội Hoa Đèn vào ngày hai mươi lăm.","Những sự kiện tôn giáo cuối cùng trong năm diễn ra từ ngày hai mươi chín đến ngày ba mươi của tháng thứ mười hai, thời điểm giao thoa giữa tháng Giêng và tháng Hai theo dương lịch.","Vào thời gian này, chúng tôi làm Lễ Tống Cựu và chuẩn bị nghênh đón năm mới.","Lịch pháp của chúng tôi thực sự rất khác biệt so với phương Tây: chúng tôi sử dụng một chu kỳ sáu mươi năm và mỗi năm được biểu thị bằng mười hai con giáp cùng năm nguyên tố trong các cách phối hợp khác nhau.","Năm Mới bắt đầu vào tháng Hai.","Dưới đây là Bảng Lịch Năm cho Chu kỳ hiện tại bắt đầu từ năm 1927:"],"ts":[1348.65,1355.76,1361.08,1370.62,1375.92,1385.78,1388.0],"vs":[1393.31,1400.07,1406.37,1417.01,1422.32,1434.79,1437.0],"e0":622.55,"v0":729.7,"pe":[0,2,4],"pv":[0,2,4]},{"te":"1927 the Year of the Fire Hare","tv":"1927 năm Đinh Mão","en":["1927 the Year of the Fire Hare;","1928 the Year of the Earth Dragon;","1929 the Year of the Earth Serpent;","1930 the Year of the Iron Horse;","1931 the Year of the Iron Sheep;","1932 the Year of the Water Ape;","1933 the Year of the Water Bird;","1934 the Year of the Wood Dog;","1935 the Year of the Wood Hog;","1936 the Year of the Fire Mouse;","1937 the Year of the Fire Ox;","1938 the Year of the Earth Tiger;","1939 the Year of the Earth Hare;","1940 the Year of the Iron Dragon;","1941 the Year of the Iron Serpent;","1942 the Year of the Water Horse;","1943 the Year of the Water Sheep;","1944 the Year of the Wood Ape;","1945 the Year of the Wood Bird;","1946 the Year of the Fire Dog;","1947 the Year of the Fire Hog;","1948 the Year of the Earth Mouse;","1949 the Year of the Earth Ox;","1950 the Year of the Iron Tiger;","1951 the Year of the Iron Hare;","1952 the Year of the Water Dragon;","1953 the Year of the Water Serpent;","1954 the Year of the Wood Horse;","1955 the Year of the Wood Sheep;","1956 the Year of the Fire Ape;","1957 the Year of the Fire Bird;","1958 the Year of the Earth Dog;","1959 the Year of the Earth Hog;","1960 the Year of the Iron Mouse;","1961 the Year of the Iron Ox;","and so on."],"vi":["1927 năm Đinh Mão;","1928 năm Mậu Thìn;","1929 năm Kỷ Tỵ;","1930 năm Canh Ngọ;","1931 năm Tân Mùi;","1932 năm Nhâm Thân;","1933 năm Quý Dậu;","1934 năm Giáp Tuất;","1935 năm Ất Hợi;","1936 năm Bính Tý;","1937 năm Đinh Sửu;","1938 năm Mậu Dần;","1939 năm Kỷ Mão;","1940 năm Canh Thìn;","1941 năm Tân Tỵ;","1942 năm Nhâm Ngọ;","1943 năm Quý Mùi;","1944 năm Giáp Thân;","1945 năm Ất Dậu;","1946 năm Bính Tuất;","1947 năm Đinh Hợi;","1948 năm Mậu Tý;","1949 năm Kỷ Sửu;","1950 năm Canh Dần;","1951 năm Tân Mão;","1952 năm Nhâm Thìn;","1953 năm Quý Tỵ;","1954 năm Giáp Ngọ;","1955 năm Ất Mùi;","1956 năm Bính Thân;","1957 năm Đinh Dậu;","1958 năm Mậu Tuất;","1959 năm Kỷ Hợi;","1960 năm Canh Tý;","1961 năm Tân Sửu;","và cứ tiếp tục như vậy."],"ts":[1443.68,1447.45,1451.11,1454.72,1458.09,1461.7,1465.22,1468.85,1472.34,1475.88,1479.53,1483.21,1486.78,1490.15,1493.59,1497.35,1500.97,1504.74,1508.22,1511.81,1515.45,1519.12,1522.58,1526.09,1529.46,1533.01,1536.76,1540.53,1544.06,1547.64,1551.28,1555.01,1558.5,1561.98,1565.38,1569.0],"vs":[1570.27,1573.6,1576.69,1579.9,1582.98,1586.43,1589.68,1592.95,1596.16,1599.39,1602.87,1606.14,1609.38,1612.58,1615.62,1619.06,1622.26,1625.6,1628.86,1632.07,1635.4,1638.83,1642.19,1645.81,1648.98,1652.35,1655.58,1658.89,1662.23,1665.46,1668.85,1672.07,1675.27,1678.53,1681.68,1685.07],"e0":667.81,"v0":780.07,"pe":[0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,22,23,24,25,26,27,28,29,30,31,32,33,34,35],"pv":[0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,22,23,24,25,26,27,28,29,30,31,32,33,34,35]}],"lab":"Chương 10"},{"g":2,"n":10,"title":"Tibetan beliefs (3/3)","tv":"Tín ngưỡng Tây Tạng (3/3)","a":{"bi":{"id":"1Zq8UNj5sIEsD5qFhJdp-uV0V6nrzvBxi","f":"10-chapter-ten-3.m4a","z":11949937}},"s":[{"te":"Chapter Ten: Tibetan beliefs (3/3)","tv":"Chương Mười: Tín ngưỡng Tây Tạng (3/3)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Ten, part 3.","Tibetan beliefs."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười, phần 3.","Tín ngưỡng Tây Tạng."],"ts":[0.0,3.71,5.73],"vs":[7.46,11.23,12.78],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"It is part of our belief that...","tv":"Đó là một phần trong đức tin...","en":["It is part of our belief that the probabilities of the future can be foretold.","To us, divination, by whatever means, is a science and is accurate.","We believe in astrology.","To us 'astrological influences' are but cosmic rays which are 'coloured' or altered by the nature of the body reflecting them to Earth.","Anyone will agree that one can have a camera, and a white light and take a picture of something.","By putting various filters over the camera lens - or over the light - we can arrange for certain effects on the finished photograph.","We can get orthochromatic, panchromatic, or infra-red effects, to mention three out of a large number.","People are affected in a similar way by the cosmic radiation impinging upon their own chemical and electrical personality."],"vi":["Đó là một phần trong đức tin của chúng tôi rằng những xác suất của tương lai có thể được báo trước.","Đối với chúng tôi, thuật bói toán, dù bằng bất kỳ phương tiện nào, đều là một môn khoa học và có tính chính xác.","Chúng tôi tin vào chiêm tinh học.","Đối với chúng tôi, 'những ảnh hưởng chiêm tinh' chỉ đơn thuần là các tia vũ trụ được 'nhuốm màu' hoặc biến đổi bởi bản chất của thiên thể phản chiếu chúng tới Trái Đất.","Bất cứ ai cũng đồng ý rằng người ta có thể có một chiếc máy ảnh cùng một nguồn ánh sáng trắng và chụp ảnh một vật gì đó.","Bằng cách đặt các kính lọc khác nhau lên thấu kính máy ảnh, hoặc phía trên nguồn sáng, chúng ta có thể tạo ra những hiệu ứng nhất định trên bức ảnh hoàn thiện.","Chúng ta có thể thu được các hiệu ứng chỉnh sắc, toàn sắc hoặc hồng ngoại, chỉ xin kể ra ba trong số rất nhiều hiệu ứng.","Con người cũng bị ảnh hưởng theo cách tương tự bởi bức xạ vũ trụ tác động lên bản thể hóa học và điện của chính họ."],"ts":[15.13,19.83,24.64,26.74,34.98,40.43,48.34,54.4],"vs":[62.01,67.96,75.24,77.48,88.0,95.91,105.82,113.3],"e0":8.06,"v0":7.67},{"te":"Buddha says: \"Stargazing and astrology, forecasting lucky...","tv":"Đức Phật dạy: \"Ngắm sao và chiêm...","en":["Buddha says: \"Stargazing and astrology, forecasting lucky or unfortunate events by signs, prognosticating good or evil, all these things are forbidden.\"","But, a later Decree in one of our Sacred Books says: \"That power which is given to the few by nature, and for which that individual endures pain and suffering, that may be used.","No psychic power may be used for personal gain, for worldly ambition, or as proof of the reality of such powers.","Only thus can those not so gifted be protected.\"","My Attainment of the Third Eye had been painful, and it had increased the power with which I had been born.","But in a later chapter we will return to the Opening of Third Eye.","Here is a good place to mention more of astrology, and quote the names of three eminent Englishmen who have seen an astrological prophecy which came true.","Since 1027 all major decisions in Tibet have been taken with the aid of astrology.","The invasion of my country by the British in 1904 was accurately foretold.","On page 109 (above) is a reproduction of the actual prophecy in the Tibetan language.","It reads: \"In the Year of the Wood Dragon.","The first part of the year protects the Dalai Lama, after that fighting and quarrelling robbers come forward.","There are many enemies, troublous grief by weapons will arise, and the people will fight.","At the end of the year a conciliatory speaker will end the war.\"","That was written before the year 1850, and concerns the year 1904, the 'Wood-Dragon War'.","Colonel Younghusband was in charge of the British Forces.","He saw the Prediction at Lhasa.","A Mr L. A. Waddell, also of the British Army, saw the printed Prediction in the year 1902.","Mr Charles Bell, who later went to Lhasa, also saw it.","Some other events which were accurately forecast were: 1910, Chinese Invasion of Tibet; 1911, Chinese Revolution and formation of the Nationalist Government; late 1911, eviction of Chinese from Tibet; 1914, war between England and Germany; 1933, passing from this life of the Dalai Lama; 1935, return of a fresh Incarnation of the Dalai Lama; 1950, \"Evil forces would invade Tibet\".","The Communists invaded Tibet in October 1950.","Mr Bell, later Sir Charles Bell, saw all those predictions in Lhasa.","In my own case, everything foretold about me has come true.","Especially the hardships."],"vi":["Đức Phật dạy: \"Ngắm sao và chiêm tinh, dự báo các sự kiện may rủi qua các điềm báo, đoán trước điều lành dữ, tất cả những điều này đều bị cấm đoán.\"","Thế nhưng, một Sắc Lệnh sau này trong một cuốn Kinh Sách Thiêng Liêng của chúng tôi lại ghi rằng: \"Năng lực được tự nhiên ban tặng cho một số ít người, và vì năng lực đó mà cá nhân ấy phải chịu đựng nỗi đau đớn cùng thống khổ, thì có thể được sử dụng.","Không năng lực tâm linh nào được phép dùng cho tư lợi cá nhân, cho tham vọng trần tục, hoặc làm bằng chứng chứng minh sự tồn tại thực tế của các năng lực đó.","Chỉ bằng cách ấy, những người không có thiên phú mới được bảo vệ.\"","Việc tôi Đạt Được Con Mắt Thứ Ba đã diễn ra vô cùng đau đớn, và nó đã gia tăng năng lực mà tôi vốn có từ khi chào đời.","Nhưng trong một chương sau, chúng ta sẽ quay trở lại với việc Khai Mở Con Mắt Thứ Ba.","Đây là nơi thích hợp để đề cập thêm về thuật chiêm tinh, và trích dẫn tên của ba người Anh lỗi lạc từng chứng kiến một lời tiên tri chiêm tinh đã trở thành hiện thực.","Từ năm 1027, mọi quyết định quan trọng ở Tây Tạng đều được đưa ra với sự trợ giúp của thuật chiêm tinh.","Cuộc xâm lược đất nước tôi của người Anh vào năm 1904 đã được tiên đoán một cách chính xác.","Ở trang 109 (phía trên) là bản chụp lại lời tiên tri thực sự bằng tiếng Tây Tạng.","Lời tiên tri viết: \"Vào năm Giáp Thìn.","Nửa đầu năm bảo vệ Đạt Lai Lạt Ma, sau đó giặc cướp tranh chấp và đánh giết nổi lên.","Kẻ thù rất đông, đau thương loạn lạc do đao binh sẽ bùng phát, và muôn dân sẽ phải chiến đấu.","Vào cuối năm, một sứ giả hòa giải sẽ chấm dứt chiến tranh.\"","Lời tiên tri đó được viết trước năm 1850, và liên quan đến năm 1904, 'Cuộc chiến Giáp Thìn'.","Đại tá Younghusband là người chỉ huy quân đội Anh.","Ông đã thấy Lời Tiên Đoán đó tại Lhasa.","Một vị là ông L. A. Waddell, cũng thuộc quân đội Anh, đã thấy Lời Tiên Đoán được in vào năm 1902.","Ông Charles Bell, người sau này đến Lhasa, cũng đã thấy nó.","Một số sự kiện khác cũng được dự báo chính xác là: năm 1910, cuộc xâm lược Tây Tạng của người Trung Quốc; năm 1911, Cách mạng Trung Quốc và sự thành lập của Chính phủ Quốc dân; cuối năm 1911, việc trục xuất người Trung Quốc khỏi Tây Tạng; năm 1914, chiến tranh giữa Anh và Đức; năm 1933, Đạt Lai Lạt Ma rời bỏ cuộc đời này; năm 1935, sự trở lại của một Hóa thân mới của Đạt Lai Lạt Ma; năm 1950, \"Những thế lực tà ác sẽ xâm lăng Tây Tạng\".","Những người Cộng sản đã xâm lược Tây Tạng vào tháng Mười năm 1950.","Ông Bell, sau này là Ngài Charles Bell, đã thấy tất cả những lời tiên đoán đó tại Lhasa.","Trong trường hợp của riêng tôi, mọi điều được tiên báo về tôi đều đã trở thành hiện thực.","Đặc biệt là những gian truân vất vả."],"ts":[121.03,132.4,143.4,150.92,154.28,160.45,164.6,173.64,179.71,184.91,191.51,194.78,200.86,206.72,210.8,217.71,221.56,223.95,232.06,235.75,267.2,270.93,275.51,279.35],"vs":[281.46,291.35,307.57,316.76,320.99,328.92,334.47,344.84,352.92,359.48,366.39,369.09,375.05,381.89,385.74,393.59,397.37,400.26,408.13,412.48,448.48,453.49,459.6,465.32],"e0":55.54,"v0":66.69,"pe":[0,7],"pv":[0,7],"fig":{"label":"Hình 14","labelEn":"Figure 14","caption":"The Prophecy, in Tibetan script","captionVi":"Lời tiên tri, viết bằng chữ Tây Tạng","image":"figs/fig-14.webp","id":"1ruK1IpuFhFRU2Y8w0D8XFGwL4kSZSfvy"}},{"te":"The Science - for science it is...","tv":"Khoa học, vì nó thực sự là...","en":["The Science - for science it is - of preparing a horoscope is not one which can be dealt with in a few pages of a book of this nature.","Briefly, it consists of preparing a map of the heavens as they were at the time of conception and at the time of birth.","The exact hour of birth has to be known, and that time has to be translated into 'star time', which is quite different from all the zone times of the world.","As the speed of the Earth in its orbit is nineteen miles a second, it will be seen that inaccuracy will make a tremendous difference.","At the equator the rotational of the Earth is about one thousand and forty miles an hour.","The world is tilted as it rolls, and the North Pole is about three thousand one hundred miles ahead of the South Pole in the autumn, but in spring the position is reversed.","The longitude of the place of birth thus is of vital importance.","When the maps are prepared, those with the necessary training can interpret their meanings.","The interrelationships of each and every planet has to be assessed, and the effect on the particular map calculated.","We prepare a Conception Chart to know the influences in force during the very first moments of a person's existence.","The Birth Map indicates the influences in force at the moment the individual enters upon an unsuspecting world.","To know of the future - we prepare a map of the time for which it is desired to have the reading, and compare it with the Natal Chart.","Some people say: \"But can you really predict who is going to win the 2.30?\"","The answer is no!","Not without casting the horoscope for every man, horse, and horse-owner concerned in the race.","Closed eyes and a pin jabbing the starting list is the best method here.","We can tell if a person will recover from an illness, or if Tom will marry Mary and live happily ever afterwards, but that deals with individuals.","We can also say that if England and America do not check Communism, a war will start in the Year of the Wood Dragon, which in this cycle, is 1964.","Then in that case, at the end of the century, there should be an attractive fireworks display to entertain any observers on Mars or Venus.","Assuming that the Communists remain unchecked."],"vi":["Khoa học, vì nó thực sự là một môn khoa học, về việc lập lá số tử vi không phải là điều có thể trình bày thấu đáo chỉ trong vài trang của một cuốn sách mang tính chất như thế này.","Nói một cách ngắn gọn, nó bao gồm việc lập một bản đồ bầu trời vào thời điểm thụ thai và vào thời điểm chào đời.","Giờ sinh chính xác phải được biết rõ, và thời gian đó phải được quy đổi thành 'giờ thiên văn', vốn rất khác biệt so với tất cả các múi giờ trên thế giới.","Vì vận tốc của Trái Đất trên quỹ đạo là mười chín dặm một giây, nên có thể thấy rằng một sự thiếu chính xác nhỏ sẽ tạo ra một khác biệt vô cùng to lớn.","Tại đường xích đạo, vận tốc tự quay của Trái Đất là khoảng một ngàn không trăm bốn mươi dặm một giờ.","Quả địa cầu bị nghiêng khi quay, và Bắc Cực đi trước Nam Cực khoảng ba ngàn một trăm dặm vào mùa thu, nhưng vào mùa xuân thì vị trí này đảo ngược lại.","Do đó kinh độ của nơi sinh có tầm quan trọng sống còn.","Khi các bản đồ được lập xong, những người có sự đào tạo cần thiết có thể diễn giải ý nghĩa của chúng.","Mối tương quan của từng hành tinh phải được đánh giá, và ảnh hưởng trên bản đồ cụ thể phải được tính toán.","Chúng tôi lập một Bản Đồ Thụ Thai để biết được những ảnh hưởng tác động trong những khoảnh khắc đầu tiên của sự tồn tại của một con người.","Bản Đồ Ngày Sinh cho thấy những ảnh hưởng tác động tại thời điểm cá nhân đó bước vào một thế giới đầy bất ngờ.","Để biết về tương lai, chúng tôi lập một bản đồ của thời điểm cần xem, rồi so sánh nó với Bản Đồ Sinh.","Một số người hỏi: \"Nhưng quý vị có thực sự dự đoán được ai sẽ thắng trong cuộc đua lúc 2 giờ 30 không?\"","Câu trả lời là không!","Trừ phi lập lá số tử vi cho từng người, từng con ngựa và từng chủ ngựa liên quan trong cuộc đua.","Nhắm mắt lại và dùng một chiếc kim đâm vào danh sách xuất phát là phương pháp tốt nhất trong trường hợp này.","Chúng tôi có thể cho biết một người có bình phục sau một cơn bạo bệnh hay không, hoặc liệu Tom có cưới Mary và sống hạnh phúc mãi mãi về sau hay không, nhưng điều đó liên quan đến từng cá nhân.","Chúng tôi cũng có thể nói rằng nếu nước Anh và nước Mỹ không ngăn chặn Chủ nghĩa Cộng sản, một cuộc chiến tranh sẽ bắt đầu vào năm Giáp Thìn, tức năm 1964 trong chu kỳ này.","Trong trường hợp đó, vào cuối thế kỷ, sẽ có một màn pháo hoa ngoạn mục để chiêu đãi bất kỳ người quan sát nào trên Sao Hỏa hoặc Sao Kim.","Với giả định rằng những người Cộng sản không bị ngăn chặn."],"ts":[468.68,476.33,483.34,492.0,499.56,504.65,514.13,518.7,524.08,530.88,537.68,544.6,551.91,557.61,559.26,565.95,570.48,578.96,587.69,595.81],"vs":[599.18,610.3,617.4,626.95,637.45,643.81,653.3,657.8,663.98,670.25,678.47,685.28,692.07,698.53,700.25,706.41,713.03,725.54,737.77,746.7],"e0":216.57,"v0":253.91,"pe":[0,7],"pv":[0,7]},{"te":"A further point which often seems to...","tv":"Một điểm nữa dường như thường làm...","en":["A further point which often seems to puzzle those of the Western world is the question of tracing one's past lives.","People who have no skill in the matter say that it cannot be done, just as a totally deaf man might say: \"I hear no sound, therefore there is no sound.\"","It is possible to trace previous lives.","It takes time, much working out of charts and calculations.","A person may stand at an airport and wonder about the last calls of arriving aircraft.","The onlookers perhaps can make a guess, but the control tower staff, with their specialised knowledge can say.","If an ordinary sightseer has a list of aircraft registration letters and numbers, and a good timetable, he may be able to work out the ports of call himself.","So can we with past lives.","It would need a complete book at least to make the process clear and so it would be useless to delve more deeply now.","It may be of interest to say what points Tibetan astrology covers.","We use nineteen symbols in the twelve Houses of Astrology.","Those symbols indicate:"],"vi":["Một điểm nữa dường như thường làm bối rối những người thuộc thế giới phương Tây là vấn đề truy tìm các kiếp trước của một người.","Những người không có kỹ năng về việc này thường bảo rằng điều đó là bất khả thi, cũng như một người điếc đặc có thể nói: \"Tôi không nghe thấy âm thanh nào, do đó không có âm thanh.\"","Việc truy tìm các tiền kiếp hoàn toàn có thể làm được.","Nó đòi hỏi thời gian, nhiều công sức phân tích biểu đồ và tính toán.","Một người có thể đứng ở sân bay và tự hỏi về những điểm dừng cuối cùng của những chiếc máy bay đang hạ cánh.","Những người đứng nhìn có lẽ chỉ có thể đoán mò, nhưng các nhân viên đài kiểm soát không lưu, với kiến thức chuyên môn của họ, có thể nói chính xác.","Nếu một du khách bình thường có danh sách các chữ cái và số đăng ký máy bay, cùng một lịch trình tốt, người đó có thể tự mình tìm ra các điểm dừng.","Chúng tôi cũng làm như vậy với các kiếp trước.","Cần ít nhất một cuốn sách đầy đủ để giải thích rõ quy trình này, vì vậy sẽ là vô ích nếu đi sâu hơn vào lúc này.","Có thể sẽ rất thú vị nếu nói về những phương diện mà chiêm tinh học Tây Tạng bao quát.","Chúng tôi sử dụng mười chín biểu tượng trong mười hai Cung Chiêm Tinh.","Những biểu tượng đó biểu thị:"],"ts":[751.32,757.95,767.41,770.28,774.13,779.57,785.86,795.33,797.49,803.54,807.85,811.89],"vs":[813.84,821.54,832.93,836.23,840.78,847.8,856.93,866.36,869.76,877.45,883.39,887.23],"e0":347.67,"v0":406.05},{"te":"Personality and self-interest","tv":"Nhân cách và quyền lợi cá nhân","en":["Personality and self-interest;","Finances, how one can gain or lose money;","Relations, short journeys, mental and writing ability;","Property and the conditions at the close of life;","Children, pleasures and speculations;","Illness, work, and small animals;","Partnerships, marriage, enemies and lawsuits;","Legacies;","Long journeys and psychic matters;","Profession and honours;","Friendships and ambitions;","Troubles, restraints, and occult sorrows.","We can also tell the approximate time, or under what conditions, the following incidents will occur:","Love, the type of person and the time of meeting;","Marriage, when, and how it will work out;","Passion, the 'furious temper' kind;","Catastrophe, and how it will occur, or if it will;","Fatality;","Death, when and how;","Prison, or other forms of restraint;","Discord, usually family or business quarrels;","Spirit, the stage of evolution reached."],"vi":["Nhân cách và quyền lợi cá nhân;","Tài chính, cách người ta có thể kiếm được hoặc mất tiền;","Mối quan hệ họ hàng, những chuyến đi ngắn, khả năng tư duy và viết lách;","Tài sản và các điều kiện vào lúc cuối đời;","Con cái, thú vui và sự đầu cơ;","Bệnh tật, công việc và các con vật nhỏ;","Đối tác, hôn nhân, kẻ thù và các vụ kiện tụng;","Di sản;","Những chuyến đi xa và các vấn đề tâm linh;","Nghề nghiệp và danh dự;","Tình bạn và các hoài bão;","Những rắc rối, sự kiềm chế và nỗi đau buồn huyền bí.","Chúng tôi cũng có thể cho biết thời gian xấp xỉ, hoặc các điều kiện mà theo đó những sự việc sau đây sẽ xảy ra:","Tình yêu, mẫu người và thời điểm gặp gỡ;","Hôn nhân, thời điểm và cuộc hôn nhân sẽ diễn biến ra sao;","Đam mê, dạng tính khí 'giận dữ cuồng nhiệt';","Thảm họa, cách thức nó sẽ xảy ra, hoặc liệu nó có xảy ra hay không;","Định mệnh bất hạnh;","Cái chết, thời điểm và cách thức qua đời;","Tù tội, hoặc các hình thức giam cầm khác;","Sự bất hòa, thường là những cuộc cãi vã trong gia đình hoặc chuyện làm ăn;","Tâm linh, giai đoạn tiến hóa đã đạt tới."],"ts":[889.94,892.93,896.56,901.59,905.36,908.63,912.47,917.33,918.92,922.05,924.37,927.04,930.45,937.32,941.06,944.19,947.22,951.32,953.03,955.13,958.62,962.87],"vs":[965.79,968.5,972.91,977.82,981.45,984.54,988.1,991.97,993.4,996.6,998.88,1001.33,1005.63,1013.47,1016.91,1021.31,1024.78,1030.36,1032.41,1035.72,1039.06,1044.45],"e0":410.79,"v0":482.15,"pe":[0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20,21],"pv":[0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20,21]},{"te":"Although I do astrology quite a lot...","tv":"Mặc dù tôi thực hành chiêm tinh...","en":["Although I do astrology quite a lot, I find psychometry and 'crystal gazing' much more rapid and no whit less accurate.","It is also easier when one is bad at figures!","Psychometry is the art of picking up faint impressions of past events from an article.","Everyone has this ability to some extent.","People enter an old church or temple, hallowed by the passing years, and will say: \"What a calm, soothing atmosphere!\"","But the same people will visit the site of a gruesome murder and exclaim: \"Oh!","I don't like it here, it is eerie, let's get out.\"","Crystal gazing is somewhat different.","The 'glass' - as mentioned above - is merely a focus for the rays from the Third Eye in much the same way as X-rays are brought to focus on a screen, and show a fluorescent picture.","There is no magic at all involved, it is merely a matter of utilising natural laws.","In Tibet we have monuments to 'natural laws'.","Our chortens which range in size from five feet to fifty feet high, are symbols which compare with a crucifix, or ikon.","All over Tibet these chortens stand.","On the sketch map of Lhasa five are shown, the Pargo Kaling is the largest, and is one of the gates of the city.","Chortens are always of the shape shown in the illustration below."],"vi":["Mặc dù tôi thực hành chiêm tinh khá nhiều, tôi thấy thuật cảm xạ đồ vật và 'thuật nhìn cầu pha lê' nhanh chóng hơn nhiều và không hề kém phần chính xác.","Mà nó cũng dễ hơn cho người kém tính toán!","Cảm xạ đồ vật là môn nghệ thuật thu nhận những ấn tượng mờ nhạt về các sự kiện quá khứ từ một vật phẩm.","Mọi người đều có khả năng này ở một mức độ nào đó.","Người ta bước vào một nhà thờ cổ hay một ngôi đền xưa cũ, được thánh hóa qua năm tháng, và sẽ nói: \"Bầu không khí ở đây thật tĩnh lặng và êm dịu biết bao!\"","Nhưng chính những người đó khi đến thăm hiện trường một vụ giết người ghê rợn sẽ thốt lên: \"Ôi!","Tôi không thích ở đây chút nào, rờn rợn quá, chúng ta ra khỏi đây thôi.\"","Thuật nhìn cầu pha lê thì có phần khác biệt.","Khối 'thủy tinh', như đã đề cập ở trên, chỉ đơn thuần là một tiêu điểm gom các tia phát ra từ Con Mắt Thứ Ba theo cách rất giống với việc các tia X được hội tụ trên một màn hình để hiển thị hình ảnh huỳnh quang.","Hoàn toàn không có phép thuật ma quái nào dính líu ở đây, đó chỉ đơn thuần là vấn đề vận dụng các quy luật tự nhiên.","Tại Tây Tạng, chúng tôi có những công trình kỷ niệm dành cho 'các quy luật tự nhiên'.","Các bảo tháp của chúng tôi, có kích thước cao từ năm feet đến năm mươi feet, là những biểu tượng có thể sánh với cây thánh giá hay một bức thánh tượng.","Khắp Tây Tạng, những bảo tháp này sừng sững uy nghiêm.","Trên bản đồ phác thảo của Lhasa, năm bảo tháp được thể hiện, trong đó Pargo Kaling là bảo tháp lớn nhất, và là một trong những cánh cổng của thành phố.","Các bảo tháp luôn mang hình dạng như được thể hiện trong hình minh họa bên dưới."],"ts":[1048.18,1055.39,1058.69,1064.07,1067.14,1075.94,1081.42,1085.8,1088.25,1097.73,1103.9,1107.15,1114.85,1117.47,1124.2],"vs":[1128.26,1137.97,1141.09,1148.31,1151.78,1161.98,1168.15,1173.5,1176.68,1190.56,1198.07,1203.14,1213.11,1216.82,1227.34],"e0":487.24,"v0":564.54,"pe":[0,7,10],"pv":[0,7,10]},{"te":"Symbolism of Tibetan Chortens","tv":"Ý Nghĩa Biểu Tượng Của Bảo Tháp Tây Tạng","en":["The square indicates the solid foundation of the Earth.","Upon it rests the Globe of Water, surmounted by a Cone of Fire.","Above this is a Saucer of Air, and higher, the wavering Spirit (Ether) which is waiting to leave the world of materialism.","Each element is reached by way of the Steps of Attainment.","The whole symbolises the Tibetan belief.","We come to Earth when we are born.","During our life we climb upwards, or try to, by way of the Steps of Attainment.","Eventually, our breath fails, and we enter into the spirit.","Then, after a varying interval, we are reborn, to learn another lesson.","The Wheel of Life symbolises the endless round of birth-life-death-spirit-birth-life, and so on.","Many ardent students make the serious mistake of thinking that we believe in those horrid hells sometimes pictured on the Wheel.","A few illiterate savages may, but not those who have received enlightenment.","Do Christians really believe that when they die Satan and Company get busy with the roasting and racking?","Do they believe that if they go to the Other Place (being one of the minority!)","they sit on a cloud in a nightshirt and take lessons in harp-playing?","We believe that we learn on Earth, and that on Earth we get our 'roasting and racking'.","The Other Place, to us, is where we go when out of the body, where we can meet entities who also are out of the body.","This is not spiritualism.","It is instead a belief that during sleep, or after death, we are free to wander in astral planes.","Our own term for the higher reaches of these planes is 'The Land of the Golden Light'.","We are sure that when we are in the astral, after death, or when asleep, we can meet those we love, because we are in harmony with them.","We cannot meet those we dislike, because that would be a state of disharmony, and such conditions cannot exist in the Land of the Golden Light.","All these things have been proved by time, and it does seem rather a pity that Western doubt and materialism have prevented the Science from being properly investigated.","Too many things have been scoffed at in the past, and then proved right by the passage of the years.","Telephones, radio, television, flying, and many more."],"vi":["Hình vuông chỉ nền tảng vững chắc của Trái Đất.","Ngự trên đó là Khối Cầu của Nước, phía trên được đặt một Hình Nón của Lửa.","Phía trên nữa là một Chiếc Đĩa của Không Khí, và cao hơn nữa là Tâm Linh (Ether) chập chờn đang chờ đợi để rời khỏi thế giới vật chất.","Mỗi nguyên tố được chạm tới thông qua các Bậc Thang Thành Tựu.","Toàn bộ hình khối biểu trưng cho đức tin Tây Tạng.","Chúng ta đến với Trái Đất khi chúng ta chào đời.","Trong suốt cuộc đời, chúng ta leo lên trên, hoặc nỗ lực làm điều đó, thông qua các Bậc Thang Thành Tựu.","Cuối cùng, hơi thở chúng ta tàn lụi, và chúng ta bước vào cõi tâm linh.","Sau đó, trải qua một khoảng thời gian dài ngắn khác nhau, chúng ta lại tái sinh để học một bài học khác.","Bánh Xe Luân Hồi biểu trưng cho vòng quay bất tận của sinh, sống, tử, tâm linh, tái sinh, sống, và cứ tiếp diễn như vậy.","Nhiều môn sinh nhiệt thành phạm phải một sai lầm nghiêm trọng khi nghĩ rằng chúng tôi tin vào những địa ngục kinh hoàng đôi khi được vẽ trên Bánh Xe.","Một số ít những kẻ hoang dã thất học có thể tin như vậy, nhưng những người đã được khai sáng thì không.","Người Kitô giáo có thực sự tin rằng khi họ qua đời, quỷ Satan cùng đồng bọn sẽ bận rộn với việc thiêu đốt và tra tấn họ trên giá hình không?","Họ có tin rằng nếu họ đến Nơi Khác (thuộc vào số ít người may mắn!)","họ sẽ ngồi trên một đám mây trong chiếc áo ngủ và học chơi đàn hạc không?","Chúng tôi tin rằng chúng ta học hỏi trên Trái Đất, và chính trên Trái Đất mà chúng ta nếm trải sự 'thiêu đốt và tra tấn' của mình.","Nơi Khác, đối với chúng tôi, là nơi chúng ta đến khi thoát khỏi thể xác, nơi chúng ta có thể gặp gỡ các thực thể cũng đang ở ngoài thể xác.","Đây không phải là thuyết thông linh.","Thay vào đó, đó là một niềm tin rằng trong lúc ngủ, hoặc sau khi qua đời, chúng ta được tự do ngao du trong các cõi trung giới.","Thuật ngữ của riêng chúng tôi để chỉ các tầng cao hơn của những cõi này là 'Vùng Đất Ánh Sáng Vàng'.","Chúng tôi tin chắc rằng khi chúng tôi ở cõi trung giới, sau khi qua đời hoặc khi đang ngủ, chúng tôi có thể gặp gỡ những người chúng tôi yêu quý, bởi vì chúng tôi hòa hợp với họ.","Chúng tôi không thể gặp những người chúng tôi không ưa, bởi vì đó sẽ là một trạng thái bất hòa, và những điều kiện như vậy không thể tồn tại ở Vùng Đất Ánh Sáng Vàng.","Tất cả những điều này đã được thời gian chứng minh, và thực sự khá đáng tiếc khi sự hoài nghi cùng chủ nghĩa duy vật của phương Tây đã ngăn cản Môn Khoa Học này được nghiên cứu một cách thấu đáo.","Có quá nhiều điều từng bị chế giễu trong quá khứ, rồi sau đó được chứng minh là đúng đắn qua dòng chảy của năm tháng.","Điện thoại, radio, truyền hình, việc bay lượn, cùng nhiều điều khác nữa."],"ts":[1232.49,1236.01,1240.9,1248.84,1252.52,1255.39,1257.73,1262.58,1266.45,1270.99,1277.27,1284.24,1289.4,1295.23,1299.82,1303.81,1309.24,1316.12,1318.26,1324.37,1330.15,1337.76,1346.56,1356.04,1361.94],"vs":[1366.29,1369.32,1374.13,1383.24,1387.45,1390.26,1393.51,1400.54,1405.66,1412.19,1420.31,1429.21,1436.05,1445.11,1449.6,1454.68,1462.59,1471.81,1473.97,1482.5,1488.8,1500.49,1510.93,1522.5,1529.71],"e0":567.92,"v0":668.77,"pe":[0,22],"pv":[0,22],"fig":{"label":"Hình 15","labelEn":"Figure 15","caption":"A Tibetan chorten: Life on Earth, the Steps of Attainment, Water, the Fire of Endeavour, Breath or Air, Spirit or Ether","captionVi":"Bảo tháp Tây Tạng, từ dưới lên: Sự Sống trên Trái Đất, các Bậc Thang Thành Tựu, Nước, Lửa của Nỗ Lực, Hơi Thở hay Không Khí, Tâm Linh hay Ether","image":"figs/fig-15.webp","id":"1q33L1W-jJ_yAB5swOhXIA5E-lOW2K7O-"}}],"lab":"Chương 10"},{"g":2,"n":11,"title":"Trappa (1/2)","tv":"Trappa (1/2)","a":{"bi":{"id":"1DJbbNcis4DeGXOPw7UBlKVgXQoLdM-g4","f":"11-chapter-eleven-1.m4a","z":8938791}},"s":[{"te":"Chapter Eleven: Trappa (1/2)","tv":"Chương Mười Một: Trappa (1/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Eleven, part 1.","Trappa."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Một, phần 1.","Trappa."],"ts":[0.0,3.71,5.81],"vs":[6.95,10.85,12.65],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"My youthful determination was devoted to passing...","tv":"Quyết tâm tuổi trẻ của tôi dồn...","en":["My youthful determination was devoted to passing the examination at the first attempt.","As the date of my twelfth birthday approached, I gradually slackened off studies, for the examination started on the day after my birthday.","The past years had been filled with intensive studies.","Astrology, herbal medicine, anatomy, religious ethics, and even on the correct compounding of incense.","Tibetan and Chinese languages, with special reference to good calligraphy, and mathematics.","There had been little time for games, the only 'game' we had time for was judo, because we had a stiff examination on this subject.","About three months before, the Lama Mingyar Dondup had said: \"Not so much revision, Lobsang, it merely clutters up the memory.","Be quite calm, as you are now, and the knowledge will be there.\"","So the day arrived.","At six in the morning I and fifteen other candidates presented ourselves at the examination hall.","We had a short service to put us in the right frame of mind, and then, to make sure that none of us had yielded to unpriestly temptation, we had to strip and be searched, after which we were given clean robes.","The Chief Examiner led the way from the little temple of the examination hall to the closed cubicles.","These were stone boxes about six feet by ten feet in size and about eight feet high.","Outside the boxes police-monks patrolled all the time.","Each of us was led to a cubicle and told to enter.","The door was shut, locked and a seal applied.","When all of us had been sealed into our own little box, monks brought writing material and the first set of questions to a small trap in the wall.","We were also brought buttered tea and tsampa.","The monk who brought that told us that we could have tsampa three times a day, and tea as often as we wanted.","Then we were left to deal with the first paper.","One subject a day for six days, and we had to work from the first light in the morning until it was too dark to see at night.","Our cubicles had no roof, so we got whatever light came into the main examination hall."],"vi":["Quyết tâm tuổi trẻ của tôi dồn hết vào việc vượt qua kỳ thi ngay trong lần thử sức đầu tiên.","Khi ngày sinh nhật lần thứ mười hai của tôi đến gần, tôi dần dần giảm bớt việc học, vì kỳ thi bắt đầu vào ngày ngay sau sinh nhật tôi.","Những năm qua tràn ngập những môn học chuyên sâu.","Chiêm tinh học, y học thảo mộc, giải phẫu học, đạo đức tôn giáo, và thậm chí cả cách phối trộn hương trầm chuẩn xác.","Tiếng Tây Tạng và tiếng Trung Quốc, đặc biệt chú trọng đến chữ viết đẹp, cùng toán học.","Có rất ít thời gian cho các trò chơi, 'trò chơi' duy nhất chúng tôi có thời gian tham gia là môn judo, vì chúng tôi có một kỳ thi gắt gao về môn này.","Khoảng ba tháng trước đó, Lama Mingyar Dondup đã bảo: \"Đừng ôn tập quá nhiều, Lobsang à, việc đó chỉ làm xáo trộn trí nhớ mà thôi.","Cứ bình tĩnh, như con lúc này, và kiến thức sẽ tự khắc hiện diện.\"","Thế rồi ngày ấy cũng đến.","Vào lúc sáu giờ sáng, tôi cùng mười lăm thí sinh khác có mặt tại phòng thi.","Chúng tôi cử hành một nghi lễ ngắn để đưa tâm trí vào trạng thái thích hợp, và sau đó, để bảo đảm không ai trong chúng tôi sa vào những cám dỗ phi tăng sĩ, chúng tôi phải trút bỏ y phục để khám xét, sau đó được phát những bộ pháp y sạch sẽ.","Trưởng ban Giám khảo dẫn đường từ ngôi đền nhỏ của phòng thi đến các phòng thi kín.","Đây là những buồng đá có kích thước khoảng sáu feet nhân mười feet và cao khoảng tám feet.","Phía ngoài các buồng đá, các sư cảnh sát tuần tra liên tục.","Từng người trong chúng tôi được dẫn tới một buồng và được yêu cầu bước vào.","Cửa được đóng lại, khóa chặt và dán niêm phong.","Khi tất cả chúng tôi đã được niêm phong trong buồng nhỏ của riêng mình, các vị tăng mang dụng cụ viết và bộ đề thi đầu tiên đến một ô cửa sập nhỏ trên tường.","Chúng tôi cũng được mang đến trà bơ và tsampa.","Vị tăng mang đồ ăn bảo rằng chúng tôi có thể ăn tsampa ba lần một ngày, và uống trà bơ bao nhiêu tùy thích.","Sau đó, chúng tôi được để lại một mình để giải quyết bài thi đầu tiên.","Mỗi ngày một môn trong sáu ngày, và chúng tôi phải làm việc từ khi ánh ban mai đầu tiên le lói cho đến khi trời tối mịt không còn nhìn thấy gì vào ban đêm.","Các buồng thi của chúng tôi không có mái che, nên chúng tôi đón nhận bất kỳ ánh sáng nào lọt vào gian phòng thi chính."],"ts":[14.51,19.88,28.19,31.69,38.39,44.67,51.7,60.59,65.1,66.7,72.56,84.07,90.02,95.09,98.83,102.33,105.72,113.9,116.82,122.95,125.9,132.93],"vs":[138.4,144.58,152.58,155.52,163.46,168.69,178.64,188.15,193.2,195.3,200.65,216.62,221.97,227.44,231.4,235.94,239.17,249.25,252.38,259.12,263.96,273.75],"e0":7.55,"v0":7.56,"pe":[0,8],"pv":[0,8],"fig":{"label":"Hình 16","labelEn":"Figure 16","caption":"A lama in meditation","captionVi":"Một vị lama đang thiền định","image":"figs/fig-16.webp","id":"1L-DzRk9aUwfIfsuiRgfL0G_u_giFT3w-"}},{"te":"We stayed in our own separate boxes...","tv":"Chúng tôi ở trong các buồng riêng...","en":["We stayed in our own separate boxes all the time, for no reason whatever were we permitted to leave.","As the evening light began to fade, a monk appeared at the trap and demanded our papers.","We then lay down to sleep until the following morning.","From my own experience I can say that an examination paper on one subject, which takes fourteen hours to answer, certainly does test one's knowledge and nerves.","On the night of the sixth day the written examinations were at an end.","We were kept in our cubicles that night because in the morning we had to clean them out and leave them as we found them.","The rest of the day was ours to spend as we desired.","Three days after, when our written work had been checked, and our weaknesses noted, we were called before the examiners, one at a time.","They asked us questions based on our weak points only, and their interrogation occupied the whole of the day.","The next morning the sixteen of us had to go to the room where we were taught judo.","This time we were going to be examined on our knowledge of strangleholds, locks, breakfalls, throws, and self-control.","Each of us had to engage with three other candidates.","The failures were soon weeded out.","Gradually the others were eliminated, and at last, due solely to my early training at the hands of Tzu, I was the only one left.","I, at least, had passed top in judo!","But only because of my early training, which at the time I had thought brutal and unfair.","We were given the next day to recover from the hard days of examination, and on the day following we were informed of the results.","I and four others had passed.","We would now become trappas, or medical priests.","The Lama Mingyar Dondup, whom I had not seen during the whole time of the examinations, sent for me to go to his room.","As I entered he beamed upon me: \"You have done well, Lobsang.","You are at the top of the list.","The Lord Abbot has sent a special report to the Inmost One.","He wanted to suggest that you be made a lama right away, but I have opposed it.\"","He saw my rather pained look, and explained: \"It is much better to study and pass on your own merits.","To be given the status is to miss much training, training which you will find vital in later life.","However, you can move into the room next to mine, because you will pass the examination when the time comes.\""],"vi":["Chúng tôi ở trong các buồng riêng biệt của mình suốt thời gian đó, không vì bất kỳ lý do gì mà chúng tôi được phép rời ra ngoài.","Khi ánh sáng buổi chiều tà bắt đầu mờ dần, một vị tăng xuất hiện ở ô cửa sập và yêu cầu nộp bài thi.","Sau đó chúng tôi nằm xuống ngủ cho đến sáng hôm sau.","Từ trải nghiệm của bản thân, tôi có thể nói rằng một bài thi cho một môn học kéo dài mười bốn tiếng đồng hồ để trả lời quả thực là một phép thử cam go đối với kiến thức và thần kinh của người ta.","Vào đêm ngày thứ sáu, các bài thi viết đã kết thúc.","Đêm đó chúng tôi vẫn được giữ lại trong các buồng thi vì vào buổi sáng, chúng tôi phải dọn dẹp sạch sẽ và trả lại hiện trạng như khi chúng tôi bước vào.","Thời gian còn lại trong ngày là của chúng tôi để sử dụng tùy thích.","Ba ngày sau, khi các bài thi viết của chúng tôi đã được chấm và những điểm yếu đã được ghi nhận, chúng tôi lần lượt từng người một được gọi đến trước hội đồng giám khảo.","Họ chỉ hỏi chúng tôi những câu hỏi dựa trên các điểm yếu của chúng tôi, và cuộc vấn đáp này chiếm trọn cả ngày.","Sáng hôm sau, mười sáu người chúng tôi phải đến căn phòng nơi chúng tôi được học judo.","Lần này chúng tôi sẽ được sát hạch về kiến thức về các đòn siết cổ, đòn khóa, đòn ngã an toàn, đòn quật và khả năng kiểm soát bản thân.","Mỗi người trong chúng tôi phải giao đấu với ba thí sinh khác.","Những người thất bại sớm bị loại bỏ.","Dần dần những người khác cũng bị loại, và cuối cùng, hoàn toàn nhờ vào sự rèn luyện từ sớm dưới tay lão Tzu, tôi là người duy nhất còn trụ lại.","Ít nhất thì tôi cũng đã đỗ thủ khoa môn judo!","Nhưng chỉ nhờ sự huấn luyện từ sớm của tôi, điều mà vào thời điểm đó tôi từng nghĩ là tàn bạo và bất công.","Chúng tôi được nghỉ một ngày tiếp theo để hồi phục sức lực sau những ngày thi cử vất vả, và vào ngày sau đó chúng tôi được thông báo kết quả.","Tôi cùng bốn người khác đã thi đỗ.","Giờ đây chúng tôi sẽ trở thành các trappa, tức các tăng sĩ y khoa.","Lama Mingyar Dondup, người mà tôi không hề gặp trong suốt thời gian thi cử, đã cho gọi tôi đến phòng của ngài.","Khi tôi bước vào, ngài nhìn tôi rạng rỡ: \"Con đã làm rất tốt, Lobsang à.","Con đứng đầu danh sách đấy.","Ngài Trụ Trì đã gửi một bản báo cáo đặc biệt lên Đức Thái Tuế.","Ngài ấy muốn đề xuất phong con làm một vị lama ngay lập tức, nhưng ta đã phản đối.\"","Ngài thấy vẻ mặt khá đau khổ của tôi, liền giải thích: \"Học tập và đỗ đạt bằng chính thực lực của mình thì tốt hơn nhiều.","Được ban cho tước vị đồng nghĩa với việc bỏ lỡ nhiều sự rèn luyện, sự rèn luyện mà sau này con sẽ thấy là tối quan trọng trong cuộc đời.","Dù sao đi nữa, con có thể chuyển sang căn phòng cạnh phòng ta, bởi vì con chắc chắn sẽ vượt qua kỳ thi khi thời điểm đến.\""],"ts":[281.86,288.01,293.81,297.21,306.87,311.21,317.19,320.88,329.05,335.76,340.44,347.33,350.87,353.34,361.49,364.1,369.6,377.14,379.27,382.55,389.95,394.61,396.86,400.9,405.84,412.31,418.22],"vs":[424.61,432.65,439.34,443.08,455.93,459.59,469.64,473.99,484.52,492.2,497.91,507.43,511.67,514.13,523.13,526.56,534.16,542.95,545.32,550.23,557.79,563.17,565.18,569.27,574.7,582.34,591.36],"e0":132.04,"v0":151.02,"pe":[0,9,16],"pv":[0,9,16]},{"te":"That seemed fair enough to me; I...","tv":"Điều đó dường như hoàn toàn công...","en":["That seemed fair enough to me; I was quite willing to do whatever my Guide thought best.","It gave me a thrill to realise that my success was his success, that he would get the credit for training me to pass as the highest in all subjects.","Later in the week a gasping messenger, tongue protruding, and almost at the point of death - apparently!","- arrived with a message from the Inmost One.","Messengers always used their histrionic talents to impress upon one the speed with which they had travelled and the hardships they had endured to deliver the message entrusted to them.","As the Potala was only a mile or so away I thought, his 'act' rather overdone.","The Inmost One congratulated me on my pass, and said that I was to be regarded as a lama from that date.","I was to wear lama robes, and have all the right and privileges of that status.","He agreed with my Guide that I should take the examinations when I was sixteen years of age, \"as in this way you will be induced to study those things which you would otherwise avoid, and so your knowledge will be increased by such studying\".","Now that I was a lama I should have more freedom to study without being held back by a class.","It also meant that anyone with specialised knowledge was free to teach me, so I could learn as quickly as I wished.","One of the earliest things I had to learn was the art of relaxation, without which no real study of metaphysics can be undertaken.","One day the Lama Mingyar Dondup came into the room where I was studying some books.","He looked at me and said: \"Lobsang, you are looking quite tense.","You will not progress at peaceful contemplation unless you relax.","I will show you how I do it.\""],"vi":["Điều đó dường như hoàn toàn công bằng đối với tôi; tôi hoàn toàn sẵn lòng làm bất cứ điều gì mà Thầy Hướng Dẫn của tôi cho là tốt nhất.","Tôi cảm thấy rạo rực vui sướng khi nhận ra rằng thành công của tôi cũng chính là thành công của ngài, rằng ngài sẽ được ghi nhận công lao vì đã huấn luyện tôi thi đỗ với số điểm cao nhất trong tất cả các môn học.","Cuối tuần đó, một người đưa tin vừa thở hổn hển, lưỡi thè ra, gần như sắp chết (bề ngoài là vậy!), mang tới một thông điệp từ Đức Thái Tuế.","Những người đưa tin luôn vận dụng tài năng kịch nghệ của mình để gây ấn tượng về tốc độ di chuyển cũng như những nỗi gian truân mà họ đã phải chịu đựng để chuyển giao bức thông điệp được ủy thác.","Vì điện Potala chỉ cách đó chừng một dặm, tôi nghĩ rằng 'màn kịch' của người này có phần hơi thái quá.","Đức Thái Tuế chúc mừng tôi đã thi đỗ, và phán rằng tôi được xem như một vị lama kể từ ngày đó.","Tôi được mặc pháp y lama, và có mọi quyền hạn cùng đặc quyền của vị thế ấy.","Ngài đồng ý với Thầy Hướng Dẫn của tôi rằng tôi nên tham dự kỳ thi khi tròn mười sáu tuổi, \"vì bằng cách này con sẽ có động lực để học những điều mà nếu không con sẽ né tránh, và do đó kiến thức của con sẽ được mở rộng nhờ việc học tập như vậy\".","Giờ đây khi đã là một vị lama, tôi có nhiều tự do hơn để học tập mà không bị một lớp học gò bó.","Điều đó cũng có nghĩa là bất kỳ ai có kiến thức chuyên sâu đều được tự do truyền dạy cho tôi, nhờ đó tôi có thể học hỏi nhanh bao nhiêu tùy thích.","Một trong những điều đầu tiên tôi phải học là nghệ thuật thư giãn, mà nếu không có nó thì không thể thực hiện bất kỳ nghiên cứu thực sự nào về siêu hình học.","Một ngày nọ, Lama Mingyar Dondup bước vào căn phòng nơi tôi đang nghiền ngẫm vài cuốn sách.","Ngài nhìn tôi và bảo: \"Lobsang, trông con khá căng thẳng đấy.","Con sẽ không thể tiến bộ trong việc tĩnh tâm quán chiếu trừ khi con biết thư giãn.","Ta sẽ chỉ cho con cách ta làm điều đó.\""],"ts":[600.52,605.98,614.56,622.13,625.22,634.93,640.95,647.83,652.57,665.49,670.9,678.29,685.97,691.01,695.37,699.68],"vs":[701.77,710.13,723.89,732.93,744.56,751.42,757.98,763.26,779.77,786.72,796.51,805.97,812.52,816.92,822.34],"e0":275.39,"v0":326.93,"pe":[0,2,6,9,11],"pv":[0,2,5,8,10]},{"te":"He told me to lie down as...","tv":"Ngài bảo tôi nằm xuống để bắt...","en":["He told me to lie down as a start, for although one can relax sitting or even standing up, it is better to learn first by being supine.","\"Imagine you have fallen off a cliff,\" he said.","\"Imagine that you are on the ground below, a crumpled figure with all muscles slack, with limbs bent as they have fallen and with your mouth slightly open, for only then are the cheek muscles at ease.\"","I fidgeted around until I had put myself the position he wanted.","Now imagine that your arms and legs are full of little people who make you work by pulling on muscles.","Tell those little people to leave your feet so that there is no feeling, no movement, no tension there.","Let your mind explore your feet to be certain that no muscles are being used.\"","I lay there trying to imagine little people.","Think of Old Tzu wiggling my toes from the inside!","Oh, I'll be glad to get rid of him.","\"Then do the same with your legs.","The calves; you must have a lot of little people at work there, Lobsang.","They were hard at work this morning when you were jumping.","Now give them a rest.","March them up towards your head.","Are they all out?","Are you sure?","Feel around with your mind.","Make them leave the muscles untended, so that they are slack and flaccid.\"","Suddenly he stopped and pointed: \"Look!\"","he said, \"you have forgotten someone in your thigh.","A little man is keeping a tight muscle in your upper leg.","Get him out, Lobsang, get him out.\"","Finally my legs were relaxed to his satisfaction.","\"Now do the same with your arms,\" he said, \"starting with your fingers.","Make them leave, up past the wrists, march them to the elbows, to the shoulders.","Imagine that you are calling away all those little people so that there is no longer any strain or tension or feeling.\"","After I had got so far he said: \"Now we come to the body itself.","Pretend that your body is a lamasery.","Think of all the monks inside pulling on muscles to make you work.","Tell them to leave.","See that they leave the lower part of the body first, after slackening off all the muscles.","Make them drop what they are doing and leave.","Make them loosen your muscles, all your muscles, so that your body is held together merely by the outer covering, so that everything sags and droops and finds its own level.","Then your body is relaxed.\""],"vi":["Ngài bảo tôi nằm xuống để bắt đầu, vì mặc dù người ta có thể thư giãn khi ngồi hoặc thậm chí khi đứng, nhưng tốt hơn hết là học cách nằm ngửa trước.","\"Hãy tưởng tượng con vừa rơi từ trên vách đá xuống,\" ngài nói.","\"Hãy tưởng tượng con đang ở trên mặt đất bên dưới, một hình hài rũ rượi với tất cả các cơ bắp đều thả lỏng, tay chân gập lại theo tư thế rơi và miệng hơi hé mở, vì chỉ khi đó các cơ má mới được thư thái.\"","Tôi cựa quậy một hồi cho đến khi đặt mình vào đúng tư thế mà ngài mong muốn.","Bây giờ hãy tưởng tượng rằng cánh tay và đôi chân của con chứa đầy những người tí hon bắt con làm việc bằng cách kéo các sợi cơ.","Hãy bảo những người tí hon đó rời khỏi bàn chân con để nơi đó không còn cảm giác, không còn cử động, không còn căng thẳng.","Hãy để tâm trí con dò xét bàn chân để chắc chắn rằng không có cơ bắp nào đang hoạt động.\"","Tôi nằm đó, cố gắng hình dung ra những người tí hon.","Thử nghĩ đến việc lão Tzu đang ngọ nguậy các ngón chân tôi từ bên trong xem!","Ôi, tôi sẽ rất mừng khi tống khứ được lão ra.","\"Sau đó làm điều tương tự với đôi chân của con.","Bắp chân; chắc hẳn con có rất nhiều người tí hon đang làm việc ở đó đấy, Lobsang à.","Sáng nay họ đã làm việc cật lực khi con nhảy nhót.","Bây giờ hãy cho họ nghỉ ngơi.","Hãy lùa họ hành quân lên phía đầu của con.","Họ đã ra hết chưa?","Con có chắc không?","Hãy dùng tâm trí cảm nhận xung quanh.","Bắt họ bỏ mặc các cơ bắp, để chúng được thả lỏng và mềm nhũn ra.\"","Đột nhiên ngài dừng lại và chỉ: \"Nhìn kìa!\"","Ngài nói, \"con đã quên mất một người ở đùi rồi.","Một gã tí hon đang giữ chặt một cơ ở phần đùi trên của con.","Đuổi hắn ra đi, Lobsang, đuổi hắn ra mau.\"","Cuối cùng đôi chân tôi đã được thư giãn khiến ngài vừa lòng.","\"Bây giờ hãy làm điều tương tự với hai cánh tay của con,\" ngài nói, \"bắt đầu từ các ngón tay.","Bảo họ rời đi, vượt qua cổ tay, lùa họ tới khuỷu tay, rồi tới bả vai.","Hãy tưởng tượng rằng con đang gọi tất cả những người tí hon đó đi để không còn bất kỳ sự căng thẳng hay cảm giác nào nữa.\"","Sau khi tôi đã làm được đến đó, ngài bảo: \"Bây giờ chúng ta đến với chính phần thân thể.","Hãy giả vờ rằng cơ thể con là một tu viện lama.","Hãy nghĩ đến tất cả các vị tăng bên trong đang kéo các cơ bắp để bắt con làm việc.","Bảo họ rời đi.","Hãy bảo đảm rằng họ rời phần thân dưới trước, sau khi đã thả lỏng tất cả các cơ.","Bắt họ bỏ dở những việc đang làm và rời đi.","Bắt họ nới lỏng các cơ bắp của con, tất cả các cơ bắp, để cơ thể con chỉ được giữ lại với nhau bằng lớp vỏ bọc bên ngoài, sao cho mọi thứ đều chùng xuống, rũ ra và tự tìm lấy điểm cân bằng của riêng nó.","Khi đó cơ thể con đã được thư giãn hoàn toàn.\""],"ts":[825.97,833.84,837.26,848.4,852.58,858.28,863.67,868.45,871.38,874.8,877.07,879.4,884.08,887.31,889.04,891.17,892.46,893.67,895.69,900.7,904.06,907.68,911.32,914.76,918.72,923.68,928.7,935.44,940.16,943.07,947.21,948.71,953.92,956.7,966.19],"vs":[968.6,978.35,982.24,995.57,1000.69,1008.8,1016.41,1022.55,1025.98,1031.19,1034.57,1037.85,1043.24,1046.97,1049.12,1052.03,1053.77,1055.31,1057.9,1062.23,1065.1,1068.62,1072.93,1076.31,1080.51,1086.89,1092.56,1100.27,1106.07,1109.59,1115.33,1116.79,1122.42,1125.63,1138.99],"e0":377.24,"v0":451.13,"pe":[0,24],"pv":[0,24]}],"lab":"Chương 11"},{"g":2,"n":11,"title":"Trappa (2/2)","tv":"Trappa (2/2)","a":{"bi":{"id":"1KC2EbO14jaAaesqINt2CnDFc_ObL0evx","f":"11-chapter-eleven-2.m4a","z":7397577}},"s":[{"te":"Chapter Eleven: Trappa (2/2)","tv":"Chương Mười Một: Trappa (2/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Eleven, part 2.","Trappa."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Một, phần 2.","Trappa."],"ts":[0.0,3.71,5.78],"vs":[6.92,10.82,12.62],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Apparently he was satisfied with my stage...","tv":"Dường như ngài đã hài lòng với...","en":["Apparently he was satisfied with my stage of progress, for he continued: \"The head is perhaps the most important part for relaxation.","Let us see what we can do with it.","Look at your mouth, you have a tight muscle at each corner.","Ease it off, Lobsang, ease it off each side.","You are not going to speak or eat, so no tension, please.","Your eyes are screwed up: There is no light to trouble them, so just lightly close the lids, just lightly, without any tension.\"","He turned away and looked out of the open window.","\"Our finest exponent of relaxation is outside sunning herself.","You could take a lesson from the way in which a cat relaxes, there is none who can do it better.\"","It takes quite a long time to write this, and it seems difficult when it is read, but with just a little practice it is a simple matter to relax within a second.","This system of relaxation is one which never fails.","Those who are tense with the cares of civilisation would do well to practice on these lines, and the mental system which follows.","For this latter I was advised to proceed somewhat differently.","The Lama Mingyar Dondup said: \"There is little gain in being at ease physically if you are tense mentally.","As you lie here physically relaxed, let your mind for a moment dwell on your thoughts.","Idly follow those thoughts and see what they are.","See how trivial they are.","Then stop them, permit no more thoughts to flow.","Imagine a black square of nothingness, with the thoughts trying to jump from one side to the other.","At first some will jump across.","Go after them, bring them back, and make them jump back across the black space.","Really imagine it, visualise it strongly, and in a very short time you will 'see' blackness without effort and so enjoy perfect mental and physical relaxation.\""],"vi":["Dường như ngài đã hài lòng với mức độ tiến bộ của tôi, vì ngài nói tiếp: \"Đầu có lẽ là phần quan trọng nhất đối với việc thư giãn.","Hãy xem chúng ta có thể làm gì với nó nào.","Nhìn vào miệng con xem, con đang có một cơ căng cứng ở mỗi bên khóe miệng.","Thả lỏng nó ra, Lobsang à, thả lỏng mỗi bên ra.","Con đâu có định nói hay ăn uống gì, nên xin đừng căng thẳng.","Mắt con đang nheo lại kìa: Không có ánh sáng nào làm phiền chúng đâu, nên hãy khép hờ mí mắt lại, chỉ khép hờ thôi, đừng căng thẳng chút nào.\"","Ngài quay đi và nhìn ra ngoài cửa sổ đang mở.","\"Bậc thầy xuất sắc nhất của chúng ta về nghệ thuật thư giãn đang ở ngoài kia phơi nắng đấy.","Con có thể học một bài học từ cách một con mèo thư giãn, không ai có thể làm điều đó giỏi hơn nó đâu.\"","Mất khá nhiều thời gian để viết ra điều này, và đọc lên thì có vẻ khó khăn, nhưng chỉ với một chút luyện tập, việc thư giãn chỉ trong một giây là điều hết sức đơn giản.","Phương pháp thư giãn này là phương pháp không bao giờ thất bại.","Những ai đang căng thẳng vì những lo toan của nền văn minh sẽ làm rất tốt nếu thực hành theo những chỉ dẫn này, cùng với phương pháp tâm trí tiếp theo sau.","Đối với phương pháp sau này, tôi được khuyên nên tiến hành hơi khác một chút.","Lama Mingyar Dondup bảo: \"Chẳng có ích gì khi thân thể thoải mái mà tâm trí lại căng thẳng.","Khi con nằm ở đây với thể xác đã được thư giãn, hãy để tâm trí dừng lại đôi chút nơi những suy nghĩ của con.","Hãy lơ đãng dõi theo những suy nghĩ đó và xem chúng là gì.","Xem chúng tầm thường đến mức nào.","Rồi hãy dừng chúng lại, không cho phép thêm bất kỳ suy nghĩ nào tuôn trào nữa.","Hãy tưởng tượng một khoảng trống màu đen vuông vức của sự hư vô, với những suy nghĩ đang cố gắng nhảy từ bên này sang bên kia.","Lúc đầu một số suy nghĩ sẽ nhảy qua được.","Hãy đuổi theo chúng, mang chúng trở lại, và bắt chúng nhảy ngược trở lại qua khoảng không màu đen.","Hãy thực sự tưởng tượng điều đó, hình dung nó một cách mạnh mẽ, và chỉ trong một thời gian rất ngắn con sẽ 'thấy' bóng đen mà không cần nỗ lực, và nhờ đó tận hưởng sự thư giãn hoàn hảo cả về tâm trí lẫn thể xác.\""],"ts":[14.48,23.0,25.19,28.5,31.58,34.85,43.16,46.17,50.79,56.91,65.24,69.08,76.43,80.3,86.57,92.0,95.02,97.03,100.17,106.27,108.59,114.04],"vs":[124.84,133.36,136.35,141.56,145.51,149.94,158.97,162.38,168.22,175.63,185.97,189.76,198.78,203.48,209.81,217.11,221.34,223.7,228.48,235.95,238.93,245.15],"e0":7.52,"v0":7.56,"pe":[0,9],"pv":[0,9]},{"te":"Here again it is far more difficult...","tv":"Ở đây, việc giải thích lại khó...","en":["Here again it is far more difficult to explain than do.","It really is a very simple affair with slight practice, and one must have relaxation.","Many people have never shut off their mind and thoughts and they are like the people who try to keep going physically day and night.","A person who tried to walk without rest for a few days and nights would soon collapse, yet the brain and mind are given no rest.","With us everything was done to train the mind.","We were taught judo to a high standard as an exercise in self control.","The lama who taught us judo could repel and defeat ten attackers at once.","He loved judo, and went out of his way to make the subject as interesting as possible.","'Strangle holds' may seem savage and cruel to Western minds, but such an impression would be utterly wrong.","As I have already shown, by giving a certain little touch to the neck we could make a person unconscious in a fraction of a second, before he knew he was losing consciousness.","The little pressure paralysed the brain harmlessly.","In Tibet, where there are no anaesthetics, we often used that pressure when extracting a difficult tooth, or in setting bones.","The patient knew nothing, suffered nothing.","It is also used in initiations when the ego is released from the body to do astral travelling.","With this training we were almost immune to falls.","Part of judo is to know how to land gently, 'breakfalls' it is termed, and it was a common exercise for us boys to jump off a ten - or fifteen - foot wall just for fun.","Every other day, before starting our judo practice, we had to recite the Steps of the Middle Way, the keystones of Buddhism; these are:"],"vi":["Ở đây, việc giải thích lại khó khăn hơn nhiều so với việc thực hành.","Đó thực sự là một việc rất đơn giản với một chút luyện tập, và người ta cần phải có sự thư giãn.","Nhiều người chưa bao giờ ngắt được tâm trí và suy nghĩ của mình, và họ giống như những người cố gắng vận động thể xác cả ngày lẫn đêm.","Một người cố đi bộ không ngừng nghỉ trong vài ngày đêm sẽ sớm kiệt sức gục ngã, thế mà bộ não và tâm trí lại không hề được nghỉ ngơi.","Với chúng tôi, mọi thứ đều được thực hiện để rèn luyện tâm trí.","Chúng tôi được dạy judo ở trình độ cao như một bài tập rèn luyện sự tự chủ.","Vị lama dạy chúng tôi judo có thể đẩy lùi và đánh bại mười kẻ tấn công cùng lúc.","Thầy rất say mê judo, và luôn tìm mọi cách để làm cho môn học trở nên thú vị nhất có thể.","Các 'đòn siết cổ' có thể dường như man rợ và tàn nhẫn đối với tâm thức phương Tây, nhưng một ấn tượng như vậy là hoàn toàn sai lầm.","Như tôi đã chỉ ra, bằng cách chạm nhẹ một điểm nhất định trên cổ, chúng tôi có thể làm cho một người bất tỉnh chỉ trong một phần nhỏ của giây, trước khi người đó kịp nhận ra mình đang mất đi ý thức.","Cú ấn nhẹ đó làm tê liệt não bộ một cách vô hại.","Tại Tây Tạng, nơi không có thuốc gây mê, chúng tôi thường sử dụng cú ấn đó khi nhổ một chiếc răng khó, hoặc khi nắn chỉnh xương gãy.","Người bệnh không hề hay biết gì, không phải chịu bất kỳ đau đớn nào.","Nó cũng được sử dụng trong các lễ khai tâm khi bản ngã được giải thoát khỏi thể xác để du hành thể vía.","Nhờ sự rèn luyện này, chúng tôi gần như miễn nhiễm với những cú ngã.","Một phần của môn judo là biết cách tiếp đất nhẹ nhàng, được gọi là 'đòn ngã an toàn', và đối với đám thiếu niên chúng tôi, việc nhảy xuống từ một bức tường cao mười hoặc mười lăm feet chỉ để cho vui là một bài tập rất đỗi bình thường.","Cứ cách một ngày, trước khi bắt đầu luyện tập judo, chúng tôi lại phải đọc thuộc lòng Các Bước của Trung Đạo, những viên đá tảng của Phật giáo; đó là:"],"ts":[259.27,263.0,268.42,274.76,281.88,284.93,289.52,294.15,299.7,306.62,315.77,319.19,326.41,329.11,335.41,338.63,348.33],"vs":[356.35,360.71,366.73,374.6,382.93,387.11,392.78,398.59,404.88,413.43,425.7,429.19,437.65,441.97,449.0,453.39,468.54],"e0":118.48,"v0":141.99,"pe":[0,14,16],"pv":[0,14,16]},{"te":"Right Views: Which are views and opinions...","tv":"Chánh Kiến: Là những quan điểm và...","en":["Right Views: Which are views and opinions free from delusions and self-seeking.","Right Aspirations: By which one shall have high and worthy intentions and opinions.","Right Speech: In which one is kind, considerate, and truthful.","Right Conduct: This makes one peaceful, honest, and selfless.","Right Livelihood: To obey this, one must avoid hurting men or animals, and must give the latter their rights as beings.","Right Effort: One must have self-control, and undergo constant self-training.","Right Mindfulness: In having the right thoughts and in trying to do that which is known to be right.","Right Rapture: This is the pleasure derived from meditating on the realities of life and on the Overself."],"vi":["Chánh Kiến: Là những quan điểm và nhận thức không có sự mê muội và tư lợi vị kỷ.","Chánh Tư Duy: Nhờ đó người ta sẽ có những ý định và tư tưởng cao thượng, xứng đáng.","Chánh Ngữ: Trong đó người ta nói năng tử tế, ân cần và chân thật.","Chánh Nghiệp: Điều này giúp người ta trở nên hòa ái, trung thực và vị tha.","Chánh Mạng: Để tuân theo điều này, người ta phải tránh làm tổn thương con người hoặc muông thú, và phải trao cho muông thú các quyền của chúng với tư cách là những sinh linh.","Chánh Tinh Tấn: Người ta phải có sự tự chủ, và không ngừng rèn luyện bản thân.","Chánh Niệm: Trong việc có những suy nghĩ đúng đắn và cố gắng thực hiện những điều được biết là đúng đắn.","Chánh Định: Đây là niềm hỷ lạc có được từ việc thiền định về các thực tại của đời sống và về Chân Ngã."],"ts":[478.87,484.78,490.99,496.47,502.11,510.01,516.18,522.22],"vs":[529.33,535.4,541.39,546.26,551.82,562.22,567.65,574.5],"e0":216.16,"v0":264.51,"pe":[0,1,2,3,4,5,6,7],"pv":[0,1,2,3,4,5,6,7]},{"te":"If any of us offended against the...","tv":"Nếu bất kỳ ai trong chúng tôi...","en":["If any of us offended against the Steps we had to lie face down across the main entrance to the temple, so that all who entered had to step over the body.","Here we would stay from the first dawn until dark, with no movement, and no food or drink.","It was considered to be a great disgrace.","Now I was a lama.","One of the elite.","One of the 'Superior Ones'.","It sounded just fine.","But there were catches: before I had to obey the frightening number of thirty-two Rules of Priestly Conduct.","As a lama, to my horror and dismay, I found that the total was two hundred and fifty-three.","And at Chakpori the wise lama did not break any of those Rules!","It seemed to me that the world was so full of things to learn, I thought my head would burst.","But it was pleasant to sit up on the roof and watch the Dalai Lama arrive at the Norbu Linga, or Jewel Park, just down below.","I had to keep hidden when I so watched the Precious One, for no one must look down on him.","Down below, too, but on the other side of our Iron Mountain, I could look on two beautiful parks, the Khati Linga, and just across the stream, called the Kaling Chu, the Dodpal Linga.","'Linga' means 'park', or at least it is the nearest spelling according to the Western style of writing.","More to the north I could gaze upon the Western Gate, the Pargo Kaling.","This great chorten straddled across the road leading from Drepung, past the village of Shö, and on to the heart of the city.","Nearer, almost at the foot of the Chakpori, was a chorten commemorating one of our historical heroes, King Kesar, who lived in the warlike days before Buddhism and peace came to Tibet."],"vi":["Nếu bất kỳ ai trong chúng tôi vi phạm Các Bước này, chúng tôi phải nằm sấp mặt ngay trước lối vào chính của ngôi đền, sao cho tất cả những ai bước vào đều phải bước qua cơ thể mình.","Chúng tôi phải nằm ở đó từ lúc hừng đông đầu tiên cho tới khi trời tối mịt, không được cử động, và không có thức ăn hay nước uống.","Điều đó bị xem là một nỗi ô nhục lớn lao.","Bây giờ tôi đã là một vị lama.","Một người trong giới tinh hoa.","Một trong 'Những Bậc Bề Trên'.","Nghe thật tuyệt vời làm sao.","Nhưng lại có những điều trớ trêu: trước đây tôi phải tuân theo số lượng đáng sợ là ba mươi hai Điều Giới Luật Tăng Sĩ.","Với tư cách là một vị lama, trước nỗi kinh hoàng và sửng sốt của mình, tôi phát hiện ra tổng số lên tới hai trăm năm mươi ba điều.","Và tại Chakpori, một vị lama khôn ngoan không bao giờ vi phạm bất kỳ điều nào trong số những Giới Luật đó!","Đối với tôi, dường như thế gian có quá nhiều điều để học, tôi tưởng chừng như đầu mình sắp nổ tung.","Nhưng thật dễ chịu khi ngồi trên mái nhà và ngắm nhìn Đạt Lai Lạt Ma đến Norbu Linga, tức Vườn Ngọc, ngay phía dưới.","Tôi phải ẩn mình khi quan sát Đấng Quý Báu như vậy, vì không ai được phép nhìn xuống Ngài từ trên cao.","Cũng ở phía dưới, nhưng ở sườn bên kia của Núi Sắt, tôi có thể ngắm nhìn hai công viên tuyệt đẹp, Khati Linga, và ngay bên kia con suối có tên là Kaling Chu, là Dodpal Linga.","'Linga' có nghĩa là 'công viên', hay ít nhất đó là cách viết gần nhất theo phong cách viết phương Tây.","Về phía bắc xa hơn, tôi có thể ngắm nhìn Cổng Tây, tức Pargo Kaling.","Bảo tháp to lớn này bắc ngang qua con đường dẫn từ Drepung, đi qua làng Shö, rồi tiến vào trung tâm thành phố.","Gần hơn, gần như ngay dưới chân Chakpori, là một bảo tháp tưởng niệm một trong những anh hùng lịch sử của chúng tôi, Vua Kesar, người sống trong những ngày tháng hiếu chiến trước khi Phật giáo và nền hòa bình đến với Tây Tạng."],"ts":[582.14,590.62,596.23,599.42,601.02,602.47,604.65,606.32,612.81,618.63,622.72,628.11,635.25,640.88,649.98,656.27,660.62,668.05],"vs":[679.56,691.22,699.26,703.31,705.7,707.69,709.72,711.78,719.21,728.09,735.2,741.48,749.0,755.33,768.06,774.45,779.8,787.41],"e0":267.22,"v0":317.32,"pe":[0,3],"pv":[0,3]},{"te":"Work? We had plenty of that; but...","tv":"Công việc ư? Chúng tôi có thừa...","en":["Work?","We had plenty of that; but we had our compensations, our pleasures as well.","It was compensation in full, and brimming over, to associate with men like the Lama Mingyar Dondup.","Men whose sole thought was 'Peace', and help for others.","It was payment, too, to be able to look over this beautiful valley so green and peopled with well-loved trees.","To see the blue waters meandering through the land between the mountain ranges, to see the gleaming chortens, the picturesque lamaseries and hermitages perched on inaccessible crags.","To look, with reverence, on the golden domes of the Potala so near to us, and the shining roofs of the Jo-Kang a little farther to the east.","The comradeship of others, the rough good-fellowship of the lesser monks, and the familiar scent of incense as it wafted around the temples - these things made up our life, and it was a life worth living.","Hardship?","Yes, there was plenty.","But it was worth it; in any community there are those of little understanding, of little faith: but here at Chakpori they were indeed in the minority."],"vi":["Công việc ư?","Chúng tôi có thừa mứa; nhưng chúng tôi cũng có những sự đền bù, những niềm vui của riêng mình.","Thật là một sự đền bù trọn vẹn, và tràn trề, khi được gần gũi với những bậc hiền nhân như Lama Mingyar Dondup.","Những con người mà suy nghĩ duy nhất là 'Hòa Bình', và giúp đỡ tha nhân.","Đó cũng là một phần thưởng khi có thể ngắm nhìn thung lũng xinh đẹp này, xanh tươi ngút ngàn và rợp bóng những hàng cây thân thương.","Được chiêm ngưỡng dòng nước trong xanh uốn lượn qua vùng đất giữa các dãy núi, được nhìn thấy những bảo tháp lấp lánh, những tu viện lama và những am thất đẹp như tranh vẽ ngự trên những vách đá cheo leo không thể tiếp cận.","Được kính cẩn ngắm nhìn những mái vòm dát vàng của điện Potala ở rất gần chúng tôi, cùng những mái nhà lấp lánh của đền Jo-Kang xa hơn một chút về phía đông.","Tình đồng đạo của những người khác, tình bằng hữu mộc mạc của các vị tăng cấp thấp, và hương thơm quen thuộc của trầm hương thoang thoảng quanh các ngôi đền, tất cả những điều này tạo nên cuộc sống của chúng tôi, và đó là một cuộc đời rất đáng sống.","Gian khổ ư?","Vâng, có rất nhiều.","Nhưng điều đó hoàn toàn xứng đáng; trong bất kỳ cộng đồng nào cũng có những người kém hiểu biết, kém đức tin: nhưng ở đây tại Chakpori, họ thực sự chỉ thuộc về số ít."],"ts":[802.35,803.28,808.42,814.21,817.86,824.82,835.79,844.46,856.39,857.48,859.17],"vs":[867.87,869.1,875.19,882.32,887.05,895.29,909.05,918.57,932.79,934.04,935.78],"e0":365.24,"v0":440.11}],"lab":"Chương 11"},{"g":2,"n":12,"title":"Herbs and kites (1/4)","tv":"Thảo dược và những cánh diều (1/4)","a":{"bi":{"id":"1sAdAr6Exxy-tALrI1YSWWg2GsO6VKOum","f":"12-chapter-twelve-1.m4a","z":13928574}},"s":[{"te":"Chapter Twelve: Herbs and kites (1/4)","tv":"Chương Mười Hai: Thảo dược và những cánh diều (1/4)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Twelve, part 1.","Herbs and kites."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Hai, phần 1.","Thảo dược và những cánh diều."],"ts":[0.0,3.71,5.73],"vs":[7.41,11.31,12.98],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"The weeks flew by. There was so...","tv":"Các tuần lễ trôi qua nhanh chóng...","en":["The weeks flew by.","There was so much to do, to learn, and to plan.","Now I could delve far more deeply into occult matters and receive special training.","One day in early August, my Guide said: \"This year we will go with the herb gatherers.","You will gain much useful knowledge of herbs in their natural state, and we will introduce you to real kite flying!\"","For two weeks everyone was busy, leather bags had to be made, and the old ones cleaned.","Tents had to be overhauled, and the animals carefully examined to see that they were fit and able to undertake the long trip.","Our party was to be two hundred monks and we would make our base at the old Lamasery of Tra Yerpa and send out parties every day to search the neighbourhood for herbs.","At the end of August we set out amid much shouting and noise.","Those who were to remain behind clustered around the walls, envious of the ones going to holiday and adventure.","As a lama I now rode a white horse.","A few of us were going to press on with the minimum of equipment so that we could have several days at Tra Yerpa before the others arrived.","Our horses would travel fifteen to twenty miles a day, but the yaks rarely exceeded eight to ten miles a day.","We were lightly loaded, as we took the minimum of equipment, preferring to arrive quickly.","The yak train which followed more slowly had each animal carrying the usual hundred and seventy pound load.","The twenty-seven of us who were the advance party were glad indeed to arrive at the lamasery several days later.","The road had been a difficult one, and I for one was not at all fond of horse-riding.","By now I could stay on even when the horse galloped, but there my prowess ended.","Never could I stand on a saddle as some of the others did: I sat and clung, and if it was not graceful, then at least it was safe.","We had been sighted approaching up the mountain-side, and the monks who lived there permanently prepared huge quantities of buttered tea, tsampa and vegetables.","It was not entirely unselfish of them, they were anxious to have all the news of Lhasa and to receive the customary gifts which we brought.","Up on the flat roof of the temple building, braziers of incense threw dense columns of smoke into the air.","Up into the courtyard we rode, with new-found energy at the thought of the end of the journey.","Most of the other lamas had old friends to meet.","Everyone seemed to know the Lama Mingyar Dondup.","He was swept from my sight by the welcoming throng, and I thought that once again I was all alone in the world, but after only a very few minutes I heard: \"Lobsang, Lobsang, where are you?\"","I soon answered and before I knew what was happening the crowd had opened and more or less engulfed me.","My Guide was talking to an elderly abbot, who turned and said: \"So this is he?","Well, well, well, and so young, too!\""],"vi":["Các tuần lễ trôi qua nhanh chóng.","Có quá nhiều việc phải làm, phải học, và phải lên kế hoạch.","Giờ đây tôi có thể đào sâu hơn nhiều vào các vấn đề huyền bí và nhận được sự huấn luyện đặc biệt.","Một ngày nọ vào đầu tháng Tám, Thầy Hướng Dẫn của tôi bảo: \"Năm nay chúng ta sẽ đi cùng đoàn thu hái thảo mộc.","Con sẽ thu thập được nhiều kiến thức hữu ích về các loại thảo mộc ở trạng thái tự nhiên của chúng, và chúng ta sẽ giới thiệu cho con nghệ thuật thả diều thực thụ!\"","Trong hai tuần, mọi người đều bận rộn, các túi da phải được làm mới, và những chiếc cũ phải được làm sạch.","Lều bạt phải được kiểm tra lại, và các con vật được khám xét kỹ lưỡng để xem liệu chúng có đủ sức khỏe và khả năng thực hiện chuyến đi dài hay không.","Đoàn của chúng tôi gồm hai trăm vị tăng và chúng tôi sẽ đặt căn cứ tại tu viện lama cổ kính Tra Yerpa rồi cử các nhóm đi hằng ngày để tìm kiếm thảo mộc ở vùng lân cận.","Vào cuối tháng Tám, chúng tôi lên đường giữa muôn tiếng hò reo náo nhiệt.","Những người phải ở lại tụ tập quanh những bức tường, ghen tị với những người được đi nghỉ và phiêu lưu.","Với tư cách là một vị lama, giờ đây tôi cưỡi một con ngựa trắng.","Một nhóm nhỏ chúng tôi sẽ tiến lên phía trước với trang thiết bị tối thiểu để có thể có vài ngày ở Tra Yerpa trước khi những người khác tới.","Ngựa của chúng tôi có thể đi được mười lăm đến hai mươi dặm một ngày, nhưng những con bò yak hiếm khi vượt quá tám đến mười dặm một ngày.","Chúng tôi mang hành lý nhẹ, vì chúng tôi chỉ mang theo những thiết bị tối thiểu, muốn đến nơi nhanh chóng.","Đoàn bò yak theo sau chậm chạp hơn với mỗi con mang tải trọng thông thường là một trăm bảy mươi pound.","Hai mươi bảy người chúng tôi trong đoàn tiền trạm quả thực rất mừng rỡ khi đến được tu viện lama vài ngày sau đó.","Con đường đi vô cùng gian nan, và bản thân tôi thì chẳng hề thích việc cưỡi ngựa chút nào.","Giờ đây tôi đã có thể ngồi vững ngay cả khi ngựa phi nước đại, nhưng sự tài giỏi của tôi chỉ dừng lại ở đó.","Tôi không bao giờ có thể đứng trên yên ngựa như một số người khác: tôi ngồi và bám chặt lấy, nếu không được duyên dáng thì ít nhất nó cũng an toàn.","Chúng tôi đã được trông thấy từ xa khi đang tiến lên sườn núi, và các vị tăng thường trú ở đó đã chuẩn bị một lượng lớn trà bơ, tsampa và rau củ.","Họ làm vậy cũng không hẳn hoàn toàn vô tư, họ nóng lòng muốn nghe ngóng mọi tin tức từ Lhasa và nhận những món quà theo thông lệ mà chúng tôi mang tới.","Trên mái bằng của toà nhà đền thờ, những lư hương tỏa ra những cột khói nghi ngút vào không trung.","Chúng tôi cưỡi ngựa tiến vào sân trong với nguồn năng lượng mới tìm lại được khi nghĩ đến hồi kết của cuộc hành trình.","Hầu hết các vị lama khác đều có bạn cũ để hội ngộ.","Mọi người dường như ai cũng biết Lama Mingyar Dondup.","Ngài bị đám đông chào đón cuốn khuất khỏi tầm mắt tôi, và tôi nghĩ rằng một lần nữa mình lại cô độc trên cõi đời này, nhưng chỉ sau vài phút ngắn ngủi, tôi nghe thấy tiếng gọi: \"Lobsang, Lobsang, con ở đâu rồi?\"","Tôi nhanh chóng đáp lời và trước khi kịp nhận ra điều gì đang xảy ra, đám đông đã rẽ lối và gần như vây lấy tôi.","Thầy Hướng Dẫn của tôi đang trò chuyện với một vị trụ trì cao tuổi, người quay sang và bảo: \"Thế ra đây là cậu bé ấy à?","Chà, chà, chà, và trẻ tuổi quá đỗi!\""],"ts":[15.88,17.51,20.48,25.51,31.38,38.13,44.19,51.27,59.86,63.82,70.69,73.32,80.51,87.38,93.06,99.43,105.98,111.27,116.4,124.45,133.69,141.51,148.24,154.03,157.28,160.48,172.61,178.56,184.29],"vs":[186.9,189.25,193.38,199.64,206.54,216.97,223.92,233.51,245.49,249.91,255.71,260.44,269.69,278.22,284.81,291.71,298.56,304.08,311.17,320.29,330.26,340.83,346.95,353.92,357.91,361.66,376.12,383.96,391.89],"e0":8.01,"v0":8.47,"pe":[0,15],"pv":[0,15],"fig":{"label":"Hình 17","labelEn":"Figure 17","caption":"Monks blowing the long horns","captionVi":"Các nhà sư thổi những chiếc tù và dài","image":"figs/fig-17.webp","id":"1N28sr0ptV0MATJogc-e1DyhHcaJgSS6u"}},{"te":"My main concern as usual was food...","tv":"Mối quan tâm chính của tôi như...","en":["My main concern as usual was food, and without wasting more time, everyone moved in the direction of the refectory, where we sat and ate in silence, as if we were still at Chakpori.","There was some doubt as to whether Chakpori was a branch of Tra Yerpa, or the other way about.","Certainly both lamaseries were amongst the oldest in Tibet.","Tra Yerpa was famed as having some really valuable manuscripts dealing with herbal cures, and I was going to be able to read them and make all the notes I needed.","There was also a report on the first expedition to the Chang Tang highlands, written by the ten men who did that strange journey.","But of greatest interest to me at the present time was the level Tableland just near, from which we were going to launch our kites.","The land here was strange.","Immense peaks jutted out of continually rising ground.","Flat tablelands, like terraced gardens, extended from the foot of peaks like broad steps reaching higher and higher.","Some of these lower steps were rich in herbs.","One form of moss found here had far greater absorptive powers than sphagnum.","A small plant bearing yellow berries had amazing pain-deadening properties.","The monks and boys would gather these herbs and lay them out to dry.","I, as a lama, would now be able to supervise them, but for me this trip would consist mainly of practical instruction from the Lama Mingyar Dondup and herb specialists.","At the present moment, as I looked around, the only thought in my mind was kites, man-lifting kites.","Tucked away in the lamasery building behind me were bars of spruce which had been brought from a far country, for no such trees grew in Tibet, and spruce, probably from Assam, was considered as ideal for kite construction, as it would take hard knocks without fracturing and it was light and strong.","After the kites were finished with, the wood would be examined and placed into store ready for the next time."],"vi":["Mối quan tâm chính của tôi như thường lệ vẫn là đồ ăn, và không lãng phí thêm thời gian, mọi người cùng di chuyển về phía nhà ăn, nơi chúng tôi ngồi ăn trong im lặng như thể vẫn đang ở tu viện Chakpori.","Từng có đôi chút ngờ vực về việc liệu Chakpori là một phân nhánh của Tra Yerpa, hay ngược lại.","Chắc chắn rằng cả hai tu viện lama đều thuộc vào hàng ngũ những tu viện cổ kính nhất ở Tây Tạng.","Tra Yerpa nổi tiếng với việc lưu giữ một số bản chép tay thực sự quý giá về các phương thuốc chữa bệnh bằng thảo mộc, và tôi sẽ có cơ hội đọc chúng cùng ghi chép lại tất cả những gì mình cần.","Tại đó cũng có một bản báo cáo về chuyến thám hiểm đầu tiên lên vùng cao nguyên Chang Tang, do mười người từng thực hiện hành trình kỳ lạ ấy viết lại.","Nhưng điều làm tôi thích thú nhất vào thời điểm hiện tại chính là vùng Bình Nguyên bằng phẳng ngay gần đó, nơi chúng tôi sẽ thả những cánh diều của mình.","Vùng đất nơi đây thật kỳ lạ.","Những đỉnh núi khổng lồ nhô lên từ nền đất liên tục dốc lên.","Những bình nguyên bằng phẳng, tựa như những khu vườn bậc thang, trải dài từ chân các đỉnh núi như những bậc thang rộng lớn vươn lên ngày một cao hơn.","Một số bậc thang thấp hơn này rất trù phú thảo mộc.","Một loại rêu tìm thấy ở đây có khả năng hấp thụ lớn hơn nhiều so với rêu bùn.","Một loại cây nhỏ mang quả mọng màu vàng có đặc tính giảm đau đáng kinh ngạc.","Các vị tăng và thiếu niên sẽ thu hái những loại thảo mộc này rồi rải ra phơi khô.","Tôi, với tư cách là một vị lama, giờ đây có thể giám sát họ, nhưng đối với tôi chuyến đi này chủ yếu bao gồm những bài học thực hành từ Lama Mingyar Dondup cùng các chuyên gia thảo mộc.","Vào thời điểm hiện tại, khi nhìn quanh, ý nghĩ duy nhất trong tâm trí tôi là những cánh diều, những cánh diều chở người.","Được cất kỹ trong toà nhà của tu viện lama phía sau tôi là những thanh gỗ vân sam được mang về từ một xứ sở xa xôi, vì ở Tây Tạng không có loài cây này phát triển, và gỗ vân sam, có lẽ từ Assam, được coi là lý tưởng để chế tạo diều, vì nó có thể chịu được những va đập mạnh mà không bị gãy nứt, lại nhẹ và chắc chắn.","Sau khi dùng xong những cánh diều, gỗ sẽ được kiểm tra lại và cất vào kho sẵn sàng cho lần sử dụng tiếp theo."],"ts":[396.1,407.28,412.81,416.71,425.29,432.76,440.5,442.52,446.37,453.59,456.62,461.67,466.38,470.58,479.87,486.48,502.08],"vs":[508.42,521.78,528.56,535.06,546.89,556.12,565.52,567.67,572.33,581.5,585.12,590.54,595.34,601.05,613.13,620.27,642.34],"e0":179.63,"v0":217.67,"pe":[0,6],"pv":[0,6]},{"te":"The discipline was not greatly relaxed here...","tv":"Kỷ luật ở đây không bị nới...","en":["The discipline was not greatly relaxed here, we still had our midnight service, and the others at regular intervals.","This, if one thought about it, was the wisest way, as it would be harder to observe our long hours later if we relaxed now.","The whole of our class time was devoted to herb gathering and kite-flying.","Here, in this lamasery, clinging to the side of a mountain, we were still in daylight, while down below the ground was clothed in purple shadows, and the night wind could be heard rustling through the scant vegetation.","The sun sank behind the far mountain-peaks and we, too, were in darkness.","Below us the country looked like a black lake.","Nowhere was there a glimmer of light.","Nowhere, so far as the eye could range, was there a living creature except here in this group of holy buildings.","With the going down of the sun, the night wind rose and set about the business of the gods, the dusting of the corners of Earth.","As it swept along the valley below, it was trapped by the mountain-side and was channelled up through faults in the rock, to emerge into our upper air with a dull moaning boom, like a giant conch calling one to service.","Around us there was the creaking and crackling of rocks moving and contracting now that the greater heat of the day had gone.","Above us the stars were vivid in the dark night sky.","The Old People used to say that Kesar's Legions had dropped their spears on the Floor of Heaven at the call of Buddha, and the stars were but the reflections of the lights of the Heavenly Room shining through the holes.","Suddenly a new sound was heard above the noise of the rising wind, the temple trumpets sounding the close of yet another day.","Up on the roof, as I looked I could dimly discern the silhouettes of monks, their robes fluttering in the breeze as they carried out their priestly office.","For us, the trumpets' call meant bedtime until midnight.","Dotted around the halls and temples were little groups of monks discussing the affairs of Lhasa and of the world beyond.","Discussing our beloved Dalai Lama, the greatest Incarnation of any Dalai Lama.","At the sound of the Close of Day they slowly dispersed and went their separate ways to bed.","Gradually the living sounds of the lamasery ceased, and there was the atmosphere of peace.","I lay on my back, gazing up through a small window.","For this night I was too interested to sleep or to want to sleep.","The stars above, and my whole life ahead.","So much of it I knew, those things which had been predicted.","So much had not been said.","The predictions about Tibet, why, why did we have to be invaded?","What had we done, a peace-loving country with no ambitions other than to develop spiritually?","Why did other nations covet our land?","We desired nothing but that which was ours: why, then, did other people want to conquer and enslave us?","All we wanted was to be left alone, to follow our own Way of Life.","And I was expected to go among those who later would invade us, heal their sick, and help their wounded in a war which had not yet even started.","I knew the predictions, knew the incidents and highlights, yet I had to go on like a yak upon the trail, knowing all the stops and halting-places, knowing where the grazing was bad, yet having to plod on to a known destination.","But maybe a yak coming over the Ridge of Reverential Prostration thought it worthwhile when the first sight of the Holy City was..."],"vi":["Kỷ luật ở đây không bị nới lỏng quá nhiều, chúng tôi vẫn có buổi lễ lúc nửa đêm, cùng các buổi lễ khác theo định kỳ đều đặn.","Điều này, nếu suy ngẫm kỹ, là cách khôn ngoan nhất, vì sẽ khó khăn hơn rất nhiều để tuân thủ thời gian biểu dài sau này nếu bây giờ chúng tôi buông thả.","Toàn bộ thời gian học tập của chúng tôi được dành cho việc thu hái thảo mộc và thả diều.","Ở đây, tại tu viện lama này, nép mình bên sườn núi, chúng tôi vẫn còn trong ánh sáng ban ngày, trong khi vùng đất phía dưới đã chìm trong những bóng râm màu tím sẫm, và có thể nghe thấy tiếng gió đêm xào xạc qua thảm thực vật thưa thớt.","Mặt trời lặn sau những đỉnh núi xa xăm và chúng tôi cũng chìm vào bóng tối.","Phía dưới chúng tôi, vùng đồng bằng trông như một mặt hồ đen kịt.","Không nơi nào le lói một tia sáng.","Không nơi nào, trong tầm mắt có thể vươn tới, có một sinh vật sống ngoại trừ nơi quần thể các toà nhà linh thiêng này.","Khi mặt trời lặn, ngọn gió đêm nổi lên và bắt đầu công việc của các vị thần, quét sạch bụi bặm ở các góc của Trái Đất.","Khi quét dọc theo thung lũng phía dưới, nó bị sườn núi chặn lại và luồn qua các khe nứt của đá, tràn vào bầu không khí phía trên của chúng tôi với tiếng rền rĩ trầm đục, tựa như tiếng vỏ ốc khổng lồ kêu gọi người ta dự lễ.","Quanh chúng tôi có tiếng kẽo kẹt và lách tách của đá chuyển dịch và co lại khi sức nóng ban ngày đã tan biến.","Phía trên chúng tôi, muôn vì sao rực sáng trên nền trời đêm đen thẳm.","Người Xưa thường kể rằng Các Quân Đoàn Của Kesar đã thả giáo của họ xuống Sàn Thiên Đường trước lời kêu gọi của Đức Phật, và các vì sao chỉ là hình ảnh phản chiếu của ánh sáng từ Căn Phòng Thiên Giới chiếu xuyên qua những lỗ thủng ấy.","Đột nhiên, một âm thanh mới vang lên lấn át tiếng gió đang nổi, tiếng tù và của đền thờ báo hiệu kết thúc một ngày nữa.","Ngước nhìn lên mái nhà, tôi có thể lờ mờ nhận ra bóng dáng các vị tăng, pháp y của họ phấp phới trong gió khi họ thực hiện phận sự tăng sĩ của mình.","Đối với chúng tôi, tiếng tù và báo hiệu giờ đi ngủ cho đến nửa đêm.","Rải rác khắp các đại sảnh và ngôi đền là những nhóm nhỏ các vị tăng đang bàn luận về các công việc của Lhasa và của thế giới bên ngoài.","Bàn luận về Đạt Lai Lạt Ma kính yêu của chúng tôi, Hóa thân vĩ đại nhất trong các đời Đạt Lai Lạt Ma.","Khi nghe thấy âm thanh Bế Mạc Ngày, họ chậm rãi giải tán và ai nấy về chỗ ngủ của mình.","Dần dần, những âm thanh sinh hoạt của tu viện lama lắng xuống, nhường chỗ cho bầu không khí thanh bình.","Tôi nằm ngửa, nhìn lên qua một ô cửa sổ nhỏ.","Đêm nay tôi quá hào hứng nên không ngủ được và cũng chẳng muốn ngủ.","Những vì sao ở trên cao, và toàn bộ cuộc đời tôi ở phía trước.","Quá nhiều điều tôi đã biết rõ, những điều từng được tiên đoán.","Còn biết bao điều chưa được nói ra.","Những lời tiên tri về Tây Tạng, tại sao, tại sao chúng tôi lại phải bị xâm lược?","Chúng tôi đã làm gì sai, một đất nước yêu chuộng hòa bình không có tham vọng nào khác ngoài việc phát triển tâm linh?","Tại sao các quốc gia khác lại thèm muốn lãnh thổ của chúng tôi?","Chúng tôi chẳng màng gì ngoài những gì thuộc về mình: tại sao những kẻ khác lại muốn chinh phục và bắt chúng tôi làm nô lệ?","Tất cả những gì chúng tôi mong muốn là được để yên, để đi theo Con Đường Sống của riêng mình.","Và tôi lại được kỳ vọng sẽ đi vào giữa những kẻ sau này sẽ xâm lược chúng tôi, cứu chữa cho những kẻ đau ốm và giúp đỡ những kẻ bị thương của họ trong một cuộc chiến thậm chí còn chưa bắt đầu.","Tôi biết những lời tiên tri, biết các biến cố và những điểm nhấn, nhưng tôi vẫn phải tiếp bước như một con bò yak trên đường mòn, biết rõ tất cả những chặng dừng và chỗ nghỉ, biết nơi nào đồng cỏ cằn cỗi, nhưng vẫn phải lầm lũi tiến về một điểm đến đã định.","Nhưng có lẽ một con bò yak khi vượt qua Rặng Núi Đảnh Lễ Kính Cẩn sẽ cảm thấy thật bõ công khi lần đầu tiên nhìn thấy Thành Phố Thánh..."],"ts":[650.55,657.72,665.19,669.8,682.24,687.95,690.9,693.35,700.11,707.8,720.14,726.99,730.7,742.42,750.31,759.09,762.71,769.56,774.99,780.28,786.23,789.91,793.79,796.62,800.2,802.23,806.16,812.29,815.02,821.95,826.08,834.71,847.06],"vs":[854.23,862.72,872.67,878.71,894.04,898.73,902.73,905.16,912.27,919.91,933.45,940.45,944.97,959.18,966.72,976.75,981.51,990.54,997.1,1002.84,1009.43,1012.77,1017.34,1021.71,1025.52,1027.99,1033.17,1040.08,1044.36,1051.41,1057.28,1070.3,1086.12],"e0":292.55,"v0":359.8,"pe":[0,3,13],"pv":[0,3,13]},{"te":"The booming of the temple drums woke...","tv":"Tiếng trống đền thờ vang rền đột...","en":["The booming of the temple drums woke me with a start.","I did not even know that I had been asleep!","With an unpriestly thought in my mind I tottered to my feet, reaching with sleep-numbed hands for an elusive robe.","Midnight?","I shall never stay awake, hope I don't fall over the steps.","Oh!","How cold this place is!","Two hundred and fifty-three rules to obey as a lama?","Well, there is one of them broken, for I did excel myself with the violence of my thoughts in being so abruptly awakened.","Out I stumbled, to join those others, also in a daze, who had arrived that day.","Into the temple we went, to join in the chant and counter-chant of the service.","It has been asked: \"Well, if you knew all the pitfalls and hardships which had been predicted, why could you not avoid them?\"","The most obvious answer to that is: \"If I could have avoided the predictions, then the mere fact of avoidance would have proven them false!\"","Predictions are probabilities, they do not mean that Man has no free will.","Far from it.","A man may want to go from Darjeeling to Washington.","He knows his starting-point and his destination.","If he takes the trouble to consult a map, he will see certain places through which he would ordinarily pass to reach his destination.","While it is possible to avoid the 'certain places' it is not always wise to do so, the journey may be longer or more expensive as a result.","Similarly, one may motor from London to Inverness.","The wise driver consults a map and has a route itinerary from one of the motoring organisations.","In so doing the driver can avoid bad roads or, where he cannot avoid rough surfaces, he can be prepared and can drive more slowly.","So with predictions.","It does not always pay to take the soft and easy way.","As a Buddhist, I believe in reincarnation; I believe that we come to Earth to learn.","When one is at school it all seems very hard and bitter.","The lessons, history, geography, arithmetic, whatever they may be, are dull, unnecessary and pointless.","So it appears to us at school.","When we leave we may possibly sigh for the good old school.","We may be so proud of it that we wear a badge, a tie, or even a distinctive colour on a monk's robe.","So with life.","It is hard, bitter, and the lessons we have to learn are designed to try us and no one else.","But when we leave school, of this Earth, perhaps we wear our school badge with pride.","Certainly I hope to wear my halo with a jaunty air later!","Shocked?","No Buddhist would be.","Dying is merely leaving our old, empty case, and being reborn into a better world."],"vi":["Tiếng trống đền thờ vang rền đột ngột đánh thức tôi dậy.","Tôi thậm chí còn không biết là mình đã ngủ thiếp đi!","Với một suy nghĩ phi tăng sĩ trong đầu, tôi chao đảo đứng dậy, đưa đôi tay tê cóng vì ngái ngủ tìm kiếm chiếc áo choàng khó nắm bắt.","Nửa đêm rồi sao?","Tôi sẽ chẳng bao giờ tỉnh táo nổi mất, mong sao mình không ngã lăn xuống các bậc thang.","Ôi!","Nơi này lạnh lẽo làm sao!","Hai trăm năm mươi ba giới luật phải tuân giữ với tư cách là một vị lama ư?","Chà, vậy là một trong số đó vừa bị phá vỡ rồi, vì tôi đã vượt quá giới hạn với sự dữ dội trong những suy nghĩ của mình khi bị đánh thức một cách thô bạo như vậy.","Tôi lảo đảo bước ra ngoài, nhập vào nhóm những người khác, cũng đang ngơ ngác, những người vừa tới vào ngày hôm đó.","Chúng tôi bước vào trong đền, hòa mình vào những lời tụng xướng đối đáp của buổi lễ.","Có người từng hỏi: \"Thế nếu ngài đã biết trước mọi cạm bẫy và gian truân đã được tiên đoán, tại sao ngài không tránh né chúng?\"","Câu trả lời hiển nhiên nhất cho điều đó là: \"Nếu tôi có thể né tránh những lời tiên tri, thì chính hành động né tránh ấy sẽ chứng minh rằng chúng là sai lầm!\"","Những lời tiên tri là các xác suất, chúng không hề có nghĩa là Con Người không có ý chí tự do.","Hoàn toàn không phải vậy.","Một người có thể muốn đi từ Darjeeling đến Washington.","Người đó biết điểm khởi hành và đích đến của mình.","Nếu chịu khó tra cứu bản đồ, người đó sẽ thấy một số địa điểm nhất định mà thông thường mình sẽ đi qua để tới đích.","Mặc dù có thể tránh 'những địa điểm nhất định' đó, nhưng không phải lúc nào làm vậy cũng là khôn ngoan, bởi chuyến đi có thể kéo dài hơn hoặc tốn kém hơn.","Tương tự như vậy, người ta có thể lái xe từ London đến Inverness.","Người lái xe khôn ngoan sẽ tra bản đồ và có lịch trình lộ trình từ một trong các tổ chức lái xe.","Khi làm như vậy, người lái xe có thể tránh những con đường xấu, hoặc ở những nơi không thể tránh khỏi mặt đường gồ ghề, người đó có thể chuẩn bị tâm lý và lái xe chậm hơn.","Với những lời tiên tri cũng vậy.","Không phải lúc nào chọn con đường êm ái và dễ dàng cũng là tốt.","Là một Phật tử, tôi tin vào sự tái sinh; tôi tin rằng chúng ta đến với Trái Đất để học hỏi.","Khi còn ngồi trên ghế nhà trường, mọi thứ dường như rất khó khăn và cay đắng.","Những bài học, lịch sử, địa lý, số học, dù là môn gì đi nữa, cũng đều tẻ nhạt, không cần thiết và vô nghĩa.","Khi còn đi học, chúng ta thấy như vậy.","Khi ra trường, chúng ta có thể thở dài luyến tiếc ngôi trường xưa êm đềm.","Chúng ta có thể tự hào về nó đến mức đeo huy hiệu, thắt cà vạt, hoặc thậm chí mặc một màu sắc đặc trưng trên áo pháp tăng nhân.","Cuộc đời cũng thế.","Nó khắc nghiệt, cay đắng, và những bài học chúng ta phải học được thiết kế để thử thách chính chúng ta chứ không phải ai khác.","Nhưng khi chúng ta rời khỏi ngôi trường của Trái Đất này, có lẽ chúng ta sẽ tự hào đeo chiếc huy hiệu trường của mình.","Chắc chắn tôi hy vọng sau này sẽ khoác lên vầng hào quang của mình với một phong thái đầy phấn chấn!","Sốc ư?","Không một Phật tử nào cảm thấy sốc cả.","Chết đi chỉ đơn thuần là rời bỏ lớp vỏ cũ kỹ, trống rỗng của chúng ta, và được tái sinh vào một thế giới tốt đẹp hơn."],"ts":[1095.94,1099.32,1102.16,1109.25,1110.21,1114.05,1114.79,1116.66,1120.11,1127.4,1132.53,1137.8,1145.62,1154.05,1158.9,1160.07,1163.6,1166.8,1174.43,1182.57,1186.32,1192.25,1200.04,1201.76,1205.22,1211.01,1214.53,1221.35,1223.64,1227.26,1233.83,1235.13,1240.67,1245.98,1249.67,1250.65,1252.41],"vs":[1258.08,1261.87,1265.11,1273.89,1275.46,1280.9,1281.73,1284.03,1289.12,1299.89,1306.54,1312.28,1320.21,1330.22,1336.24,1337.96,1341.86,1344.94,1352.1,1360.97,1365.7,1371.93,1382.55,1384.72,1388.96,1395.43,1400.34,1407.49,1410.26,1414.93,1423.06,1424.6,1431.84,1438.69,1445.14,1446.25,1448.99],"e0":496.83,"v0":601.51,"pe":[0,11],"pv":[0,11]},{"te":"With the morning light we were up...","tv":"Khi ánh ban mai vừa hé rạng...","en":["With the morning light we were up and anxious to explore.","The older men were wanting to meet those they had missed the night before.","I wanted more than anything to see these huge man-lifting kites I had heard so much about.","First we had to be shown over the lamasery so that we should know our way about.","Up on the high roof we looked about at the towering peaks, and gazed down at the fearsome ravines.","Far away I could see a turgid stream of yellow, laden with water-borne clay.","Nearer, the streams were the blue of the sky and rippling.","In quiet moments I could hear the happy tinkling of a little brook behind us as it made its swift way down the mountain-side, eager to be off and join the tumbling waters of other rivers which, in India, would become the mighty Brahmaputra River, later to join the sacred Ganges and flow into the Bay of Bengal.","The sun was rising above the mountains, and the chill of the air fast vanished.","Far away we could see a lone vulture swooping in search of a morning meal.","By my side a respectful lama pointed out features of interest.","'Respectful', because I was a ward of the well-loved Mingyar Dondup, and respectful, too, because I had the 'Third Eye' and was a Proved Incarnation, or Trülku, as we term it.","It may possibly interest some to give brief details of recognising an incarnation.","The parents of a boy may, from his behaviour, think that he has more knowledge than usual, or is in possession of certain 'memories' which cannot be explained by normal means.","The parents will approach the abbot of a local lamasery to appoint a commission to examine the boy.","Preliminary pre-life horoscopes are made, and the boy is physically examined for certain signs on the body.","He should, for example, have certain peculiar marks on the hands, on the shoulder blades, and on the legs.","If these signs are to be seen, search is made for some clue as to who the boy was in his previous life.","It may be that a group of lamas can recognise him (as in my case), and in such event some of his last-life possessions will be available.","These are produced, together with others which are in appearance identical, and the boy has to recognise all the articles, perhaps nine, which were his in a previous life.","He should be able to do this when he is three years of age."],"vi":["Khi ánh ban mai vừa hé rạng, chúng tôi đã thức dậy và nóng lòng muốn khám phá.","Những người lớn tuổi hơn muốn gặp gỡ những ai mà họ đã bỏ lỡ vào đêm hôm trước.","Còn tôi, hơn bất cứ điều gì, muốn được tận mắt nhìn thấy những cánh diều chở người khổng lồ mà tôi đã nghe kể rất nhiều.","Trước tiên, chúng tôi phải được dẫn đi tham quan quanh tu viện lama để biết đường đi lối lại.","Lên trên mái nhà cao, chúng tôi nhìn quanh những đỉnh núi cao chót vót và ngắm nhìn những khe núi đáng sợ phía dưới.","Xa xa, tôi có thể thấy một dòng nước đục ngầu màu vàng, nặng trĩu phù sa đất sét.","Ở gần hơn, các dòng suối mang màu xanh biếc của bầu trời và gợn sóng lăn tăn.","Trong những khoảnh khắc tĩnh lặng, tôi có thể nghe thấy tiếng róc rách vui tươi của một con suối nhỏ phía sau chúng tôi khi nó nhanh chóng chảy xuôi theo sườn núi, háo hức nhập vào dòng nước cuồn cuộn của những con sông khác, những con sông mà tại Ấn Độ sẽ trở thành dòng sông Brahmaputra hùng vĩ, để rồi sau đó hợp lưu cùng dòng sông Hằng linh thiêng và đổ ra Vịnh Bengal.","Mặt trời đang nhô lên trên các ngọn núi, và cái giá lạnh của bầu không khí nhanh chóng tan biến.","Phía xa, chúng tôi có thể thấy một con kền kền cô độc đang sà xuống tìm kiếm bữa ăn sáng.","Bên cạnh tôi, một vị lama đầy vẻ tôn kính chỉ cho tôi những nét đặc sắc đáng chú ý.","'Tôn kính', bởi vì tôi là người được Mingyar Dondup kính yêu bảo hộ, và cũng tôn kính vì tôi có 'Con Mắt Thứ Ba' và là một Hóa Thân Đã Được Xác Minh, hay Trülku, theo cách chúng tôi gọi.","Có thể vài người sẽ thấy thú vị khi biết đôi nét ngắn gọn về việc nhận diện một hóa thân.","Cha mẹ của một cậu bé, qua hành vi của cậu, có thể nghĩ rằng cậu có nhiều hiểu biết hơn bình thường, hoặc sở hữu những 'ký ức' nhất định không thể giải thích bằng những phương cách thông thường.","Cha mẹ sẽ đến gặp vị trụ trì của một tu viện lama địa phương để chỉ định một hội đồng kiểm tra cậu bé.","Các lá số tử vi tiền kiếp sơ bộ được lập ra, và cậu bé được kiểm tra thể chất để tìm những dấu hiệu nhất định trên cơ thể.","Chẳng hạn, cậu bé phải có những vết tích đặc biệt trên bàn tay, trên xương bả vai và trên chân.","Nếu nhìn thấy những dấu hiệu này, người ta sẽ tìm kiếm manh mối xem cậu bé là ai trong tiền kiếp.","Có thể một nhóm các vị lama sẽ nhận ra cậu (như trong trường hợp của tôi), và trong trường hợp như vậy, một số di vật thuộc tiền kiếp của cậu sẽ được chuẩn bị sẵn.","Những di vật này được đưa ra cùng với những đồ vật khác có hình dạng bề ngoài giống hệt, và cậu bé phải nhận diện được tất cả các vật phẩm, có lẽ là chín món, từng là của mình trong tiền kiếp.","Cậu bé cần phải làm được điều này khi lên ba tuổi."],"ts":[1457.91,1461.42,1465.62,1470.75,1475.31,1481.57,1487.06,1491.18,1507.8,1513.04,1517.78,1521.96,1531.57,1536.91,1547.03,1552.75,1559.49,1565.45,1571.65,1579.71,1589.87],"vs":[1593.59,1598.6,1603.29,1610.82,1617.13,1624.45,1630.53,1636.14,1659.88,1665.81,1671.83,1677.6,1691.05,1696.91,1707.86,1715.06,1722.92,1729.34,1735.74,1746.8,1758.84],"e0":659.57,"v0":801.34,"pe":[0,12],"pv":[0,12]}],"lab":"Chương 12"},{"g":2,"n":12,"title":"Herbs and kites (2/4)","tv":"Thảo dược và những cánh diều (2/4)","a":{"bi":{"id":"1G_dBuSYJTjFYGEA81IhDhMxb_Sv_4tNR","f":"12-chapter-twelve-2.m4a","z":11639853}},"s":[{"te":"Chapter Twelve: Herbs and kites (2/4)","tv":"Chương Mười Hai: Thảo dược và những cánh diều (2/4)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Twelve, part 2.","Herbs and kites."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Hai, phần 2.","Thảo dược và những cánh diều."],"ts":[0.0,3.71,5.73],"vs":[7.41,11.31,13.31],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"At three years of age a boy...","tv":"Ở độ tuổi lên ba, một cậu...","en":["At three years of age a boy is considered to be too young to be influenced by his parents' previous description of the articles.","If the boy is younger, so much the better.","Actually, it does not matter in the least if parents do try to tell the boy how to act.","They are not present during the time of choosing, and the boy has to pick perhaps nine articles from possibly thirty.","Two wrongly selected make a failure.","If the boy is successful, then he is brought up as a Previous Incarnation, and his education is forced.","At his seventh birthday predictions of his future are read, and at that age he is deemed well able to understand everything said and implied.","From my own experience I know that he does understand!","The 'respectful' lama at my side no doubt had all this in mind as he pointed out the features of the district.","Over there, to the right of the waterfall, was a very suitable place for gathering Noil-me-tangere, the juice of which is used to remove corns and warts, and to alleviate dropsy and jaundice.","Over there, in that little lake, one could gather Polygorum Hydropiper, a weed with drooping spikes and pink flowers which grows under water.","We used the leaves for curing rheumatic pains and for relief of cholera.","Here we gathered the ordinary type of herbs, only the highlands would supply rare plants.","Some people are interested in herbs, so here are details of some of our more common types, and the uses to which we put them.","The English names, if any, are quite unknown to me, so I will give the Latin names.","Allium sativum is a very good antiseptic, it is also much used for asthma and other chest complains.","Another good antiseptic, used in small doses only, is Balsamodendron myrrha.","This was used particularly for the gums and mucous membranes.","Taken internally it allays hysteria."],"vi":["Ở độ tuổi lên ba, một cậu bé được coi là còn quá nhỏ để bị ảnh hưởng bởi những lời mô tả trước đó của cha mẹ về các đồ vật.","Nếu cậu bé nhỏ tuổi hơn thì càng tốt.","Trên thực tế, việc cha mẹ có cố gắng bảo cậu bé phải làm gì cũng chẳng quan trọng chút nào.","Họ không có mặt trong suốt thời gian lựa chọn, và cậu bé phải chọn ra khoảng chín món đồ từ có thể là ba mươi món.","Chọn sai hai món là coi như thất bại.","Nếu cậu bé thành công, cậu sẽ được nuôi dạy như một Hóa Thân Tiền Kiếp, và việc học hành của cậu được đẩy nhanh tối đa.","Vào ngày sinh nhật thứ bảy, những lời tiên tri về tương lai của cậu sẽ được xướng đọc, và ở độ tuổi đó cậu được coi là hoàn toàn có khả năng hiểu được mọi điều được nói ra cũng như ẩn ý đằng sau.","Từ trải nghiệm của bản thân, tôi biết chắc rằng cậu bé thực sự hiểu được!","Vị lama 'đầy vẻ tôn kính' bên cạnh tôi chắc chắn đã nghĩ đến tất cả những điều này khi chỉ cho tôi những đặc điểm của vùng này.","Đằng kia, bên phải thác nước, là một nơi rất thích hợp để thu hái Noil-me-tangere, thứ nước ép của nó được dùng để tẩy vết chai và mụn cóc, đồng thời làm giảm phù thũng và vàng da.","Đằng kia, trong hồ nước nhỏ đó, người ta có thể thu hái Polygorum Hydropiper, một loài cỏ dại mọc dưới nước với những bông hoa màu hồng và cành rủ xuống.","Chúng tôi dùng lá của nó để chữa đau thấp khớp và làm dịu bệnh tả.","Ở đây chúng tôi thu hái các loại thảo mộc thông thường, chỉ có vùng cao nguyên mới cung cấp các loài cây quý hiếm.","Một số người có hứng thú với thảo mộc, vì vậy đây là chi tiết về một số loại phổ biến hơn của chúng tôi cùng công dụng mà chúng tôi áp dụng.","Tên tiếng Anh của chúng, nếu có, thì tôi hoàn toàn không biết, vì vậy tôi sẽ nêu tên bằng tiếng Latinh.","Allium sativum là một chất khử trùng rất tốt, nó cũng được dùng nhiều cho bệnh hen suyễn và các chứng bệnh lồng ngực khác.","Một chất khử trùng tốt khác, chỉ được dùng với liều lượng nhỏ, là Balsamodendron myrrha.","Chất này được sử dụng đặc biệt cho nướu răng và màng nhầy.","Khi uống vào bên trong, nó làm dịu chứng cuồng loạn."],"ts":[16.21,23.27,26.07,31.09,37.79,40.41,47.02,55.16,59.27,65.74,76.6,85.97,90.58,96.04,102.77,108.01,114.8,120.49,124.59],"vs":[127.62,136.05,138.69,144.71,152.66,155.24,163.16,176.38,181.13,189.46,201.64,212.43,217.16,223.97,232.94,240.23,248.25,254.53,258.13],"e0":8.01,"v0":8.8,"pe":[0,8,15],"pv":[0,8,15]},{"te":"A tall plant with cream-coloured flowers had...","tv":"Một loài cây cao với những bông...","en":["A tall plant with cream-coloured flowers had a juice which thoroughly discouraged insects from biting.","The Latin name for the plant is Becconia cordata.","Perhaps the insects knew that, and it was the name which frightened them off!","We also had a plant which was used to dilate the pupils of the eye.","Ephedra sinica has an action similar to atropine, and it is also very useful in cases of low blood pressure besides being one of the greatest cures in Tibet for asthma.","We used the dried and powdered branches and roots.","Cholera often was unpleasant to the patient and doctor because of the odour of ulcerated surfaces.","Ligusticum levisticum killed all odour.","A special note for the ladies: the Chinese use the petals of Hibiscus rosa-sinensis to blacken both eyebrows and shoe leather!","We use a lotion made from the boiled leaves to cool the body of feverish patients.","Again for the ladies, Lilium tigrinum really cures ovarian neuralgia, while Flacourtia indica provides leaves which assist women to overcome most others of their 'peculiar' complaints.","In the Sumachs Rhus group, the vernicifera provides the Chinese and Japanese with 'Chinese' lacquer.","We used the glabra for the relief of diabetes, while the aromatica is of help in the cases of skin disease, urinary complaints, and cystitis.","Another really powerful astringent for use in bladder ulceration was made from the leaves of Arctestaphylos uva ursi.","The Chinese prefer Bignonia grandiflora, from the flowers of which they make an astringent for general use.","In later years, in prison camps, I found that Polygonum bistorta was very useful indeed in treating cases of chromatic dysentery, for which we used it in Tibet.","Ladies who had loved unwisely, but well, often made use of the astringent prepared from Polygonum erectum.","A very useful method of securing abortion.","For others who had been burned, we could apply a 'new skin'.","Siegesbeckia orientalis is a tall plant, some four feet high.","The flowers are yellow.","The juice applied to wounds and burns forms a new skin in much the same way as collodion.","Taken internally, the juice had an action similar to camomile.","We used to coagulate the blood of wounds with Piper augustifolium.","The underside of the heart-shaped leaves is most efficient for the purpose.","All these are very common herbs, most of the others have no Latin names, because they are not known to the Western world which bestows these designations.","I mention them here merely to indicate that we had some knowledge of herbal medicine."],"vi":["Một loài cây cao với những bông hoa màu kem có thứ nhựa cây ngăn cản côn trùng đốt rất hiệu quả.","Tên tiếng Latinh của loài cây này là Becconia cordata.","Có lẽ lũ côn trùng biết điều đó, và chính cái tên đã khiến chúng khiếp sợ bỏ chạy!","Chúng tôi cũng có một loài cây được dùng để làm giãn đồng tử mắt.","Ephedra sinica có tác dụng tương tự như atropine, và nó cũng rất hữu ích trong các trường hợp huyết áp thấp, bên cạnh việc là một trong những phương thuốc chữa hen suyễn tuyệt vời nhất ở Tây Tạng.","Chúng tôi dùng cành và rễ đã phơi khô tán thành bột.","Bệnh tả thường gây khó chịu cho cả bệnh nhân lẫn thầy thuốc vì mùi hôi thối từ các bề mặt lở loét.","Ligusticum levisticum khử sạch mọi mùi hôi.","Một lưu ý đặc biệt cho các quý bà: người Trung Quốc sử dụng cánh hoa Hibiscus rosa-sinensis để nhuộm đen cả lông mày lẫn da giày!","Chúng tôi dùng nước thuốc sắc từ lá đun sôi để làm mát cơ thể cho bệnh nhân sốt.","Lại dành cho các quý bà, Lilium tigrinum thực sự chữa khỏi chứng đau dây thần kinh buồng trứng, trong khi Flacourtia indica cung cấp những chiếc lá giúp phụ nữ vượt qua hầu hết các chứng bệnh 'đặc thù' khác của họ.","Trong nhóm Sumachs Rhus, loài vernicifera cung cấp cho người Trung Quốc và người Nhật Bản loại sơn mài 'Trung Hoa'.","Chúng tôi dùng loài glabra để làm giảm bệnh tiểu đường, trong khi loài aromatica giúp ích trong các trường hợp bệnh ngoài da, rối loạn đường tiết niệu và viêm bàng quang.","Một chất làm se thực sự mạnh mẽ khác dùng cho vết loét bàng quang được làm từ lá cây Arctestaphylos uva ursi.","Người Trung Quốc ưa chuộng Bignonia grandiflora, từ hoa của loài này họ làm ra chất làm se để dùng chung.","Những năm sau này, trong các trại tù, tôi nhận thấy Polygonum bistorta thực sự rất hữu ích trong việc điều trị các trường hợp kiết lỵ mạn tính, căn bệnh mà chúng tôi từng dùng nó để chữa trị ở Tây Tạng.","Những phụ nữ từng lỡ yêu một cách thiếu khôn ngoan, nhưng sâu đậm, thường dùng chất làm se điều chế từ Polygonum erectum.","Một phương pháp rất hữu hiệu để phá thai.","Đối với những người bị bỏng, chúng tôi có thể đắp một lớp 'da mới'.","Siegesbeckia orientalis là một loài cây cao, cao khoảng bốn feet.","Hoa của nó màu vàng.","Nhựa cây thoa lên vết thương và vết bỏng tạo thành một lớp da mới theo cách rất giống với collodion.","Khi uống vào, thứ nhựa này có tác dụng tương tự như hoa cúc la mã.","Chúng tôi từng làm đông máu các vết thương bằng Piper augustifolium.","Mặt dưới của những chiếc lá hình tim mang lại hiệu quả cao nhất cho mục đích này.","Tất cả những loài này đều là các thảo mộc rất phổ biến, hầu hết những loài khác không có tên tiếng Latinh, vì chúng không được thế giới phương Tây, nơi ban phát những tên gọi này, biết đến.","Tôi nhắc đến chúng ở đây chỉ nhằm cho thấy rằng chúng tôi có đôi chút hiểu biết về y học thảo mộc."],"ts":[262.45,268.33,271.56,276.21,280.45,290.67,294.66,300.67,303.7,311.51,316.46,327.9,334.31,342.71,350.42,357.24,367.29,374.72,377.94,382.0,387.01,388.82,394.31,398.61,403.08,407.53,415.94],"vs":[421.11,427.34,431.71,437.03,441.22,453.59,457.83,464.76,468.51,477.87,483.54,497.56,504.73,515.6,524.07,531.48,544.67,552.57,555.11,559.61,564.87,566.63,573.46,577.74,582.59,587.21,598.64],"e0":120.02,"v0":143.63,"pe":[0,6,11,16],"pv":[0,6,11,16]},{"te":"From our vantage-point, looking out over the...","tv":"Từ điểm quan sát thuận lợi của...","en":["From our vantage-point, looking out over the countryside, we could see, on this bright, sunlit day, the valleys and sheltered places where all these plants grew.","Farther out, as we gazed beyond this small area, we could see the land becoming more and more desolate.","I was told that the other side of the peak upon whose side the lamasery nestled, was truly an arid region.","All this I should be able to see for myself when later in the week I soared high above in a man-lifting kite.","Later in the morning the Lama Mingyar Dondup called for me and said: \"Come along, Lobsang, we will go with the others who are about to inspect the kite-launching site.","This should be your Big Day!\"","It needed no further remarks to get me to my feet, eager to be off.","Down at the main entrance a group of red-robed monks waited for us, and together we walked down the steps and along the draughty tableland.","There was not much vegetation up here, the ground was of beaten earth over a solid rock shelf.","A few sparse bushes clung to the side of the rock as if afraid of sliding over the edge and down into the ravine below.","Up above us, on the roof of the lamasery, prayer-flags were held stiff and rigid by the wind, every now and then the masts creaked and groaned with the strain as they had done for ages past, and held.","Near by, a small novice idly scuffed the earth with his boot, and the force of the breeze whipped away the dust like a puff of smoke.","We walked towards one rocky edge of the long tableland, the edge from which the peak soared up in a gentle slope.","Our robes were pressed tight against our backs, and billowed out in front, pushing us, making it difficult not to break into a run.","About twenty or thirty feet from the edge was a crevice in the ground.","From it the wind shot with gale force, sometimes projecting small stones and bits of lichen into the air like speeding arrows.","Wind sweeping along the valley far below was trapped by the rock formations and, piling up with no easier mode of exit, poured up at high pressure through the fault in the rock, finally to emerge at the tableland with a shriek of power at being free again.","Sometimes, during the season of gales, we were told, the noise was like the roaring of demons escaping from the deepest pit and ravening for victims.","Wind surging and gusting in the ravine far below altered the pressure in the fault and the note rose and fell accordingly."],"vi":["Từ điểm quan sát thuận lợi của chúng tôi, phóng tầm mắt ra khắp vùng thôn dã, chúng tôi có thể thấy, trong ngày ngập tràn ánh nắng rực rỡ này, những thung lũng cùng những nơi khuất gió nơi tất cả các loài cây này phát triển.","Xa hơn nữa, khi chúng tôi nhìn vượt ra ngoài khu vực nhỏ bé này, chúng tôi thấy vùng đất ngày càng trở nên hoang vu hơn.","Tôi được biết rằng sườn bên kia của đỉnh núi nơi tu viện lama tọa lạc thực sự là một vùng khô cằn.","Tất cả những điều này tôi sẽ có thể tự mình chứng kiến khi bay vút lên trời cao trên một cánh diều chở người vào cuối tuần.","Vào cuối buổi sáng, Lama Mingyar Dondup gọi tôi và bảo: \"Đi nào, Lobsang, chúng ta sẽ đi cùng những người khác sắp đi kiểm tra địa điểm phóng diều.","Đây sẽ là Ngày Trọng Đại của con đấy!\"","Chẳng cần thêm lời nào nữa để khiến tôi đứng bật dậy, háo hức lên đường.","Dưới lối vào chính, một nhóm các vị tăng mặc áo choàng đỏ đang đợi chúng tôi, và chúng tôi cùng nhau bước xuống các bậc thang rồi đi dọc theo vùng bình nguyên lộng gió.","Ở trên này không có nhiều thảm thực vật, mặt đất là đất nện trên một thềm đá kiên cố.","Một vài bụi cây thưa thớt bám vào sườn đá như thể sợ trượt qua mép vực và rơi xuống khe núi bên dưới.","Phía trên chúng tôi, trên mái của tu viện lama, những lá cờ cầu nguyện bị gió thổi căng cứng, thỉnh thoảng các cột cờ lại kêu cọt kẹt và rền rĩ dưới sức căng như chúng vẫn làm suốt nhiều thời đại qua, nhưng vẫn trụ vững.","Gần đó, một chú tiểu lơ đãng lấy ủng gạt đất, và sức gió cuốn bụi bay đi như một làn khói.","Chúng tôi đi về phía một mép đá của vùng bình nguyên dài, mép đá nơi đỉnh núi vút lên theo một độ dốc thoai thoải.","Áo choàng của chúng tôi ép chặt vào lưng, và phồng lên ở phía trước, đẩy chúng tôi đi, khiến việc không chạy ùa tới trở nên thật khó khăn.","Cách mép vực khoảng hai mươi hoặc ba mươi feet là một kẽ nứt trên mặt đất.","Từ đó ngọn gió phóng ra với sức mạnh cuồng phong, đôi khi bắn những viên đá nhỏ và những mẩu địa y vào không trung như những mũi tên lao vun vút.","Gió quét dọc theo thung lũng sâu bên dưới bị các cấu tạo đá chặn lại và dồn ứ lại mà không có lối thoát nào dễ dàng hơn, đã tràn lên với áp lực cao qua đứt gãy trong đá, cuối cùng trồi lên tại vùng bình nguyên với tiếng thét đầy uy lực khi được tự do một lần nữa.","Đôi khi, trong mùa gió lốc, chúng tôi được kể lại rằng tiếng ồn tựa như tiếng gầm rú của lũ quỷ trốn thoát khỏi hố sâu tăm tối nhất và đang săn lùng nạn nhân.","Gió cuộn xoáy và giật từng cơn trong khe núi sâu bên dưới làm thay đổi áp suất trong đứt gãy, và âm điệu cứ thế trầm bổng theo nhịp gió."],"ts":[605.77,615.64,622.31,629.15,635.53,644.93,646.78,651.41,659.81,665.63,672.8,684.59,692.93,699.85,707.96,712.06,719.83,733.91,743.67],"vs":[750.81,764.44,771.91,778.45,786.53,796.37,798.99,803.76,814.84,820.92,828.15,842.25,848.53,855.53,864.5,869.53,878.94,896.15,906.14],"e0":279.28,"v0":328.29,"pe":[0,4,8],"pv":[0,4,8]},{"te":"But now, on this morning, the current...","tv":"Nhưng giờ đây, vào buổi sáng này...","en":["But now, on this morning, the current of air was constant.","I could well believe the tales that were told of small boys walking into the blast and being blown straight off their feet, up into the air, to fall perhaps two thousand feet down to the rocks at the base of the crevice.","It was a very useful spot from which to launch a kite, though, because the force was such that a kite would be able to rise straight up.","We were shown this, with small kites similar to those I used to fly when I was a small boy at home.","It was most surprising to hold the string and find one's arm lifted strongly by even the smallest toy kite.","We were led along the whole rocky shelf, and the very experienced men with us pointed out dangers to avoid, peaks which were known to have a treacherous downdraught of air, or those which seemed to attract one sideways.","We were told that each monk who flew must carry a stone with him to which was attached a silk khata inscribed with prayers to the Gods of the Air to bless this, a newcomer to their domain.","This stone had to be cast 'to the winds' when one was of sufficient height.","Then the 'Gods of the Winds' would read the prayer as the cloth unrolled and streamed out and - so it was hoped - they would protect the kite-rider from all harm.","Back in the lamasery, there was much scurrying about as we carried out the materials with which to assemble the kites.","Everything was carefully inspected.","The spruce-wood poles were examined inch by inch to make certain that they were free from flaws or other damage.","The silk with which the kites were to be covered was unrolled upon a smooth clean floor.","Monks on hands and knees crept about in order carefully to test and view every square foot.","With the examiners satisfied, the framework was lashed into position and little retaining wedges rammed home.","This kite was of box form, about eight feet square and about ten feet long.","Wings extended eight or nine feet from the two 'horizontal' sides.","Beneath the tips there had to be fixed bamboo half-hoops to act as skids and to protect the wings when taking off and landing.","At the 'floor' of the kite, which was strengthened, there was a long bamboo skid which tapered upwards like our Tibetan boots.","This particular pole was as thick as my wrist and was strutted so that even with the kite at rest, there was no ground touching the silk, the skid and wing-protectors preventing it.","I was not at all happy at first sight of the rope of yak hair.","It looked flimsy.","A vee of it was fastened to the wing-roots and reached to just in front of the skid.","Two monks picked up the kite and carried it to the end of the flat tableland.","It was quite a struggle lifting it over the updraught of air, and many monks had to hold it and carry it across."],"vi":["Nhưng giờ đây, vào buổi sáng này, luồng không khí thổi liên tục.","Tôi hoàn toàn có thể tin vào những câu chuyện kể về những cậu bé đi vào luồng gió mạnh và bị thổi bật khỏi mặt đất, bay thẳng lên không trung, để rồi rơi có lẽ hai ngàn feet xuống các tảng đá dưới đáy khe núi.","Tuy nhiên, đó lại là một điểm phóng diều rất hữu ích, bởi sức gió mạnh đến mức diều có thể bốc thẳng lên cao.","Chúng tôi được tận mắt chứng kiến điều này bằng những chiếc diều nhỏ tương tự như những chiếc tôi từng thả hồi còn là một cậu bé ở nhà.","Thật vô cùng kinh ngạc khi cầm sợi dây và thấy cánh tay mình bị kéo bổng lên một cách mạnh mẽ dù chỉ bởi một chiếc diều đồ chơi nhỏ nhất.","Chúng tôi được dẫn đi dọc theo toàn bộ gờ đá, và những người rất giàu kinh nghiệm đi cùng đã chỉ ra những mối nguy hiểm cần tránh, những ngọn đỉnh nổi tiếng có luồng gió giáng xuống đầy hiểm trắc, hoặc những đỉnh dường như hút người ta sang một bên.","Chúng tôi được bảo rằng mỗi vị sư bay lên đều phải mang theo một hòn đá buộc dải khăn khata lụa có ghi những lời cầu nguyện gửi tới các Vị Thần Không Trung để ban phước lành cho người này, một người mới bước vào cõi trời của họ.","Hòn đá này phải được ném 'vào gió' khi đã đạt độ cao thích hợp.","Khi ấy 'Các Vị Thần Gió' sẽ đọc lời cầu nguyện khi dải lụa mở tung và bay phấp phới, và hy vọng rằng họ sẽ bảo hộ cho người cưỡi diều khỏi mọi tai ương.","Trở lại tu viện lama, mọi người hối hả chạy ngược chạy xuôi khi chúng tôi khiêng các vật liệu ra để lắp ráp diều.","Mọi thứ đều được kiểm tra cẩn thận.","Những thanh gỗ vân sam được xem xét từng inch một để bảo đảm rằng chúng không có khuyết tật hay bất kỳ hư hại nào khác.","Tấm lụa dùng để bọc diều được trải ra trên một mặt sàn phẳng và sạch sẽ.","Các tăng sĩ bò khắp sàn trên tay và gối để kiểm tra và xem xét kỹ lưỡng từng foot vuông một.","Khi những người kiểm tra đã hài lòng, khung diều được buộc chặt vào đúng vị trí và những cái nêm nhỏ giữ chặt được đóng khít vào.","Chiếc diều này có dạng hình hộp, tiết diện vuông mỗi cạnh khoảng tám feet và dài khoảng mười feet.","Các cánh vươn ra tám hoặc chín feet từ hai bên 'nằm ngang'.","Dưới các đầu cánh phải gắn những nửa vòng tre đóng vai trò làm thanh trượt và để bảo vệ cánh khi cất cánh và hạ cánh.","Ở 'sàn' của diều, nơi được gia cố chắc chắn, có một thanh trượt tre dài vuốt cong lên phía trước giống như những đôi ủng Tây Tạng của chúng tôi.","Cây sào đặc biệt này dày bằng cổ tay tôi và có giằng chống đỡ, sao cho ngay cả khi diều nằm yên, lụa cũng không chạm đất, vì thanh trượt và các bộ phận bảo vệ cánh đã đỡ lấy nó.","Lúc đầu nhìn thấy sợi dây thừng bằng lông bò yak, tôi chẳng hề yên tâm chút nào.","Nó trông có vẻ mỏng manh.","Một đoạn dây hình chữ V được buộc vào gốc cánh và kéo dài đến ngay phía trước thanh trượt.","Hai tăng sĩ nhấc chiếc diều lên và khiêng nó ra rìa của vùng đất bằng phẳng.","Nhấc nó qua luồng không khí bốc lên quả là một sự chật vật, và nhiều tăng sĩ đã phải cùng nhau giữ và khiêng nó qua."],"ts":[915.53,919.15,930.64,937.44,942.9,949.58,962.01,972.16,976.85,985.94,992.96,995.36,1001.66,1007.07,1012.21,1018.98,1024.05,1028.46,1035.08,1042.42,1052.48,1056.47,1057.95,1062.58,1067.07],"vs":[1073.7,1077.87,1091.27,1098.03,1106.25,1115.97,1130.56,1145.3,1149.46,1160.21,1167.81,1170.48,1178.11,1183.08,1189.69,1197.68,1203.61,1207.25,1214.84,1223.74,1235.69,1240.85,1242.76,1248.42,1252.81],"e0":424.92,"v0":493.01,"pe":[0,5,9],"pv":[0,5,9]},{"te":"First there was to be a trial...","tv":"Trước hết phải có một cuộc bay...","en":["First there was to be a trial; for this we were going to hold the rope and pull instead of using horses.","A party of monks held the rope, and the Kite Master watched carefully.","At his signal they ran as fast as they could, dragging the kite with them.","It hit the air-stream from the fissure in the rock, and up into the air it leapt like a huge bird.","The monks handling the rope were very experienced, and they soon paid out rope so that the kite could rise higher and higher.","They held the line firmly, and one monk, tucking his robe around his waist, climbed the rope for about ten feet to test the lifting-power.","Another followed him, and the two moved up so that a third man could try.","The airlift was enough to support two grown men and one boy, but not quite enough for three men.","This was not good enough for the Kite Master, so the monks hauled in the rope, making very sure that the kite avoided the rising air-currents.","We all moved from the landing-area, except for the monks on the rope and two more to steady the kite as it landed.","Down it came, seemingly reluctant to come to earth after having the freedom of the skies.","With a soft 'shissh' it slid to a standstill, with the two monks holding the wing-tips.","Under the instruction of the Kite Master we tightened the silk everywhere, driving little wooden wedges into the split poles to hold it firmly.","The wings were taken off and replaced at a somewhat different angle, and the kite was tried again.","This time it supported three grown men with ease, and almost lifted the small boy as well.","The Kite Master said that it was satisfactory and now we could try the kite with a man-weight stone attached."],"vi":["Trước hết phải có một cuộc bay thử; lần này chúng tôi sẽ giữ dây và kéo thay vì dùng ngựa.","Một nhóm tăng sĩ giữ dây thừng, và Thầy Diều quan sát cẩn thận.","Theo hiệu lệnh của ngài, họ chạy nhanh hết mức có thể, kéo theo chiếc diều.","Nó đón lấy luồng không khí từ khe nứt trong vách đá, và vọt thẳng lên trời như một con chim khổng lồ.","Các tăng sĩ điều khiển dây thừng rất giàu kinh nghiệm, và họ nhanh chóng thả dây ra để diều có thể bay cao hơn, cao hơn nữa.","Họ ghì chặt sợi dây, và một tăng sĩ xốc vạt áo quanh thắt lưng, leo lên dây thừng khoảng mười feet để thử sức nâng.","Một người khác leo tiếp theo ông, rồi cả hai dịch lên để người thứ ba có thể thử.","Sức nâng của không khí đủ để chịu được hai người lớn và một cậu bé, nhưng chưa đủ cho ba người lớn.","Điều này vẫn chưa làm vừa ý Thầy Diều, vì vậy các tăng sĩ thu dây lại, hết sức cẩn thận để diều tránh khỏi các luồng khí đang bốc lên.","Tất cả chúng tôi rời khỏi khu vực đáp, ngoại trừ các tăng sĩ giữ dây và hai người nữa làm nhiệm vụ giữ vững chiếc diều khi nó hạ cánh.","Nó từ từ hạ xuống, dường như miễn cưỡng quay trở về mặt đất sau khi đã tận hưởng sự tự do của bầu trời.","Với một tiếng 'xì' êm dịu, nó trượt đến điểm dừng, trong khi hai vị tăng sĩ giữ lấy hai đầu cánh.","Dưới sự chỉ dẫn của Thầy Diều, chúng tôi siết chặt vải lụa ở mọi nơi, đóng những chiếc nêm gỗ nhỏ vào các thanh sào chẻ để giữ chặt nó.","Các cánh được tháo ra và lắp lại ở một góc hơi khác, rồi chiếc diều lại được thử một lần nữa.","Lần này nó nâng ba người lớn một cách dễ dàng, và gần như nhấc bổng cả cậu bé lên cùng.","Thầy Diều nói rằng như vậy là đạt yêu cầu và giờ đây chúng tôi có thể thử diều với một tảng đá có trọng lượng tương đương một người lớn được buộc vào."],"ts":[1261.33,1267.56,1272.24,1276.83,1282.71,1289.51,1298.27,1302.64,1308.58,1316.34,1323.2,1328.85,1334.58,1342.71,1348.45,1354.37],"vs":[1360.41,1366.36,1370.98,1376.1,1382.46,1390.51,1398.31,1403.99,1410.52,1419.15,1427.96,1435.01,1441.77,1450.8,1457.03,1462.69],"e0":583.69,"v0":680.64,"pe":[0,12],"pv":[0,12]}],"lab":"Chương 12"},{"g":2,"n":12,"title":"Herbs and kites (3/4)","tv":"Thảo dược và những cánh diều (3/4)","a":{"bi":{"id":"1arhocoZ-wZxnLgjZA5uJmko9y4yIW8Rv","f":"12-chapter-twelve-3.m4a","z":13614703}},"s":[{"te":"Chapter Twelve: Herbs and kites (3/4)","tv":"Chương Mười Hai: Thảo dược và những cánh diều (3/4)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Twelve, part 3.","Herbs and kites."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Hai, phần 3.","Thảo dược và những cánh diều."],"ts":[0.0,3.71,5.83],"vs":[7.51,11.41,13.16],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Once again the crowd of monks struggled...","tv":"Một lần nữa đám đông tăng sĩ...","en":["Once again the crowd of monks struggled to hold down the kite as it went across the updraught.","Once again monks pulled on the rope, and up into the air jumped kite and stone.","The air was turbulent, and the kite bobbed and swayed.","It did queer things to my stomach as I watched and thought of being up there.","The kite was brought down, and carried across to the starting-point.","An experienced lama spoke to me: \"I will go up first, then it will be your turn.","Watch me carefully.\"","He led me to the skid: \"Observe how I put my feet here on this wood.","Link both arms over this crossbar behind you.","When you are airborne step down into the vee and sit on this thickened part of the rope.","As you land, when you are eight to ten feet in the air, jump.","It is the safest way.","Now I will fly and you can watch.\"","This time the horses had been hitched to the rope.","As the lama gave the signal, the horses were urged forward at a gallop, the kite slid forward, hit the updraught and leapt into the air.","When it was a hundred feet above us, and two or three thousand feet above the rocks below, the lama slid down the rope to the vee, where he sat swaying.","Higher and higher he went, a group of monks pulling on the rope and paying it out so that height could be gained.","Then the lama above kicked hard on the rope as a signal, and the men began hauling in.","Gradually it came lower and lower, swaying and twisting as kites will.","Twenty feet, ten feet, and the lama was hanging by his hands.","He let go, and as he hit ground he turned a somersault and so regained his feet.","Dusting his robe with his hands, he turned to me and said: \"Now it is your turn, Lobsang.","Show us what you can do.\""],"vi":["Một lần nữa đám đông tăng sĩ lại vất vả giữ chiếc diều khi nó đi qua luồng khí bốc lên.","Một lần nữa các tăng sĩ kéo dây thừng, và cả chiếc diều lẫn tảng đá bay vút lên không trung.","Không khí đầy nhiễu loạn, chiếc diều nhấp nhô và chòng chành.","Nó khiến bụng dạ tôi nôn nao lạ thường khi đứng nhìn và nghĩ đến việc mình sẽ ở trên đó.","Chiếc diều được kéo xuống, rồi khiêng về điểm xuất phát.","Một vị lama giàu kinh nghiệm nói với tôi: \"Ta sẽ bay lên trước, sau đó sẽ đến lượt con.","Hãy quan sát ta thật kỹ.\"","Ngài dẫn tôi đến thanh trượt: \"Hãy quan sát cách ta đặt chân vào đây trên khúc gỗ này.","Quàng cả hai cánh tay qua thanh ngang này phía sau lưng con.","Khi con đã ở trên không, hãy bước xuống đoạn dây hình chữ V và ngồi lên phần dây thừng được bện dày này.","Khi hạ cánh, lúc con cách mặt đất từ tám đến mười feet, hãy nhảy xuống.","Đó là cách an toàn nhất.","Bây giờ ta sẽ bay và con có thể quan sát.\"","Lần này những con ngựa đã được mắc vào dây thừng.","Khi vị lama ra hiệu, những con ngựa được thúc phi nước đại về phía trước, chiếc diều trượt tới, đón lấy luồng khí bốc lên và vọt lên không trung.","Khi nó đã ở độ cao một trăm feet phía trên chúng tôi, và cách các tảng đá phía dưới hai hoặc ba ngàn feet, vị lama trượt xuống sợi dây thừng tới đoạn hình chữ V, nơi ngài ngồi đung đưa.","Ngài bay càng lúc càng cao, một nhóm tăng sĩ kéo sợi dây và nhả dần ra để lấy thêm độ cao.","Sau đó, vị lama ở trên cao đá mạnh vào sợi dây làm tín hiệu, và những người bên dưới bắt đầu kéo vào.","Chiếc diều hạ dần xuống, chao đảo và xoay nghiêng như bản tính của mọi cánh diều.","Hai mươi feet, mười feet, và vị lama đã đu người bằng hai tay.","Ngài thả tay ra, và khi chạm đất ngài nhào lộn một vòng rồi đứng vững lại trên đôi chân.","Vừa phủi bụi áo bằng hai tay, ngài vừa quay sang tôi và nói: \"Bây giờ đến lượt con đấy, Lobsang.","Hãy cho chúng ta thấy con có thể làm được gì.\""],"ts":[16.06,21.6,26.91,30.77,35.01,38.79,44.52,46.17,51.12,54.52,59.12,62.76,64.58,67.47,70.6,79.26,87.23,93.4,98.84,103.55,107.63,113.02,119.21],"vs":[121.29,127.66,133.35,137.02,142.69,145.84,151.88,154.15,159.56,163.21,170.41,175.33,177.27,180.76,183.87,193.06,205.53,212.3,219.34,224.47,228.74,234.36,241.53],"e0":8.11,"v0":8.55,"pe":[0,13],"pv":[0,13]},{"te":"Now the time had arrived, I really...","tv":"Giờ thì thời khắc đã điểm, tôi...","en":["Now the time had arrived, I really did not think so much of kite-flying.","Stupid idea, I thought.","Dangerous.","What a way to end a promising career.","This is where I go back to prayers and herbs.","But then I consoled myself, but only very slightly, by thoughts of the prediction in my case.","If I was killed, the astrologers would be wrong, and they were never that wrong!","The kite was now back at the starting-point, and I walked towards it with legs that were not as steady as I wished.","To tell the truth, they were not steady at all!","Nor did my voice carry the ring of conviction as I stood up on the skid, linked my arms behind the bar - I could only just reach - and said: \"I'm ready.\"","Never had I been more unready.","Time seemed to stand still.","The rope tightened with agonising slowness as the horses galloped forward.","A faint tremor through the framework, and suddenly a sickening lurch which almost threw me off .","\"My last moment on Earth,\" I thought, so closed my eyes, as there was no point in looking any more.","Horrible swayings and bobbings did unpleasant things to my stomach.","\"Ah!","A bad take-off into the astral,\" I thought.","So I cautiously opened my eyes.","Shock made me close them again.","I was a hundred feet or more in the air.","Renewed protests from my stomach made me fear imminent gastric disturbance, so I once again opened my eyes to be sure of my exact location in case of need.","With my eyes open, the view was so superb that I forgot my distress and have never suffered from it since!","The kite was bobbing and tipping, swaying, and rising; rising ever higher.","Far away over the brow of the mountain I could see the khaki earth fissured with the unhealing wounds of Time.","Nearer, there were the mountain ranges bearing the gaping scars of rock falls, some half hidden by the kindly lichen.","Far, far away, the late sunlight was touching a distant lake and turning the waters to liquid gold.","Above me the graceful bob and curtsey of the kite on the vagrant wind-eddies made me think of the gods at play in the heavens, while we poor Earth-bound mortals had to scrabble and struggle to stay alive, so that we could learn our lessons and finally depart in peace."],"vi":["Giờ thì thời khắc đã điểm, tôi thực sự chẳng còn hào hứng gì với việc bay diều nữa.","Ý tưởng thật ngớ ngẩn, tôi thầm nghĩ.","Quá nguy hiểm.","Đúng là một cách chấm dứt một tiền đồ đầy hứa hẹn.","Đây là lúc mình nên quay lại với kinh kệ và thảo dược.","Nhưng rồi tôi tự an ủi mình, dù chỉ một chút ít thôi, bằng những suy nghĩ về lời tiên tri dành cho số mệnh của tôi.","Nếu tôi thiệt mạng, các nhà chiêm tinh sẽ sai, mà họ thì chẳng bao giờ sai đến mức ấy cả!","Chiếc diều lúc này đã trở lại điểm xuất phát, và tôi bước về phía nó với đôi chân không vững vàng như tôi mong muốn.","Nói thật lòng thì chúng chẳng vững chút nào!","Giọng nói của tôi cũng chẳng hề có chút tự tin nào khi tôi đứng lên thanh trượt, quàng hai cánh tay ra sau thanh ngang, tôi chỉ vừa đủ với tới, và nói: \"Con đã sẵn sàng.\"","Chưa bao giờ tôi lại ở vào trạng thái chưa sẵn sàng hơn thế.","Thời gian dường như ngưng đọng.","Sợi dây thừng căng ra với sự chậm chạp đến nghẹt thở khi những con ngựa phi nước đại về phía trước.","Một chấn động nhẹ truyền qua khung diều, và đột nhiên một cú chao nghiêng dữ dội khiến tôi suýt bị hất văng ra ngoài.","\"Khoảnh khắc cuối cùng của mình trên Trái Đất,\" tôi nghĩ, rồi nhắm tịt mắt lại, vì chẳng còn lý do gì để nhìn nữa.","Những cú chao đảo và giật nảy kinh hoàng khiến dạ dày tôi nôn nao khó chịu.","\"A!","Một cú xuất hồn tồi tệ vào cõi trung giới,\" tôi nghĩ.","Thế là tôi thận trọng mở mắt ra.","Cú sốc khiến tôi lập tức nhắm mắt lại lần nữa.","Tôi đã ở độ cao một trăm feet hoặc hơn trên không trung.","Sự phản đối dồn dập từ dạ dày khiến tôi lo sợ về một cơn rối loạn tiêu hóa sắp ập đến, vì vậy tôi lại mở mắt ra một lần nữa để chắc chắn về vị trí chính xác của mình phòng khi cần thiết.","Khi mở mắt ra, cảnh tượng quá đỗi tuyệt mỹ đến mức tôi quên bẵng cơn khó chịu của mình, và kể từ đó tôi chưa bao giờ phải chịu đựng cảm giác ấy nữa!","Chiếc diều nhấp nhô và nghiêng ngả, chòng chành rồi bốc lên, bốc lên mỗi lúc một cao hơn.","Xa xa phía bên kia đỉnh núi, tôi có thể nhìn thấy mặt đất màu cỏ úa nứt nẻ với những vết thương không bao giờ lành của Thời Gian.","Gần hơn là những rặng núi mang theo những vết sẹo toác hoác của những vụ sạt lở đá, vài chỗ được che phủ một phần bởi lớp địa y hiền hòa.","Thật xa, xa tít tắp, ánh nắng chiều muộn chạm vào một hồ nước xa xôi và biến làn nước thành một dải vàng lỏng.","Trên cao, sự nhấp nhô và nghiêng mình duyên dáng của chiếc diều theo những cơn gió xoáy bất định khiến tôi liên tưởng đến các vị thần đang vui đùa trên chốn thiên đường, trong khi chúng tôi, những phàm nhân tội nghiệp bị trói buộc nơi Trái Đất, phải tất bật và vật lộn để sinh tồn, hầu học hết những bài học của mình để rồi cuối cùng ra đi trong thanh thản."],"ts":[245.47,249.98,251.75,252.89,255.62,258.59,264.47,269.31,275.55,278.69,288.73,290.98,293.06,297.77,303.35,310.3,314.75,315.59,319.0,321.39,323.66,326.39,336.05,342.92,349.06,355.42,362.8,369.59],"vs":[383.57,388.72,391.42,392.71,396.1,399.62,407.48,413.87,420.94,423.73,434.68,438.68,440.73,446.69,453.94,461.1,466.1,466.89,470.92,473.39,476.51,480.42,493.46,503.0,508.74,517.19,525.83,533.87],"e0":113.94,"v0":132.73},{"te":"A violent heave and lurch made me...","tv":"Một cú nâng bổng và chao nghiêng...","en":["A violent heave and lurch made me think I had left my stomach hanging on the peak.","I looked down, for the first time.","Little red-brown dots were monks.","They were growing larger.","I was being hauled down.","A few thousand feet lower, the little stream in the ravine went bubbling on its way.","I had been, for the first time, a thousand feet or more above the Earth.","The little stream was even more important; it would continue, and grow, and eventually help to swell the Bay of Bengal miles and miles away.","Pilgrims would drink of its sacred waters, but now, I soared above its birthplace and felt as one with the gods.","Now the kite was swaying madly, so they pulled more quickly to steady it.","I suddenly remembered that I had forgotten to slide down to the vee!","All the time I had been standing on the skid.","Unhooking my arms, I dropped to a sitting position, put my crossed legs and arms round the rope and slid.","I hit the vee with a jerk that almost threatened to cut me in half.","By that time the ground was about twenty feet away, I wasted no more time, but grasped the rope with my hands, and as the kite came into about eight feet, let go and turned a somersault in a 'breakfall' as I landed.","\"Young man,\" said the Kite Master, \"that was a good performance.","You did well to remember and reach the vee, it would have cost you two broken legs otherwise.","Now we will let some of the others try, and then you can go up again.\"","The next one to go up, a young monk, did better than I, he remembered to slide to the vee without delay.","But when the poor fellow came to land, he alighted perfectly, and then fell flat on his face, clutching the ground, his face a greenish tinge, and was well and truly airsick.","The third monk to fly was rather cocksure, he was not popular because of his continual boasting.","He had been on the trip for three years past, and considered himself the best 'airman' ever.","Up he went in the air, perhaps five hundred feet up.","Instead of sliding down to the vee, he straightened up, climbed inside the box kite, missed his footing and fell out of the tail end: one hand caught on the back cross-strut, and for seconds he hung by one hand.","We saw his other hand flailing vainly trying to get a grip, then the kite bobbed, and he lost his hold and went tumbling end over end down the rocks five thousand feet below, his robe whipping and fluttering like a blood-red cloud."],"vi":["Một cú nâng bổng và chao nghiêng dữ dội khiến tôi ngỡ như mình đã bỏ quên dạ dày lơ lửng trên đỉnh núi.","Lần đầu tiên tôi nhìn xuống dưới.","Những chấm nhỏ màu nâu đỏ chính là các tăng sĩ.","Chúng đang to dần lên.","Tôi đang được kéo xuống.","Thấp hơn vài ngàn feet, con suối nhỏ nơi khe núi sủi bọt róc rách chảy.","Lần đầu tiên tôi đã ở độ cao một ngàn feet hoặc hơn phía trên Trái Đất.","Con suối nhỏ kia thậm chí còn quan trọng hơn; nó sẽ tiếp tục chảy, lớn dần lên và cuối cùng góp phần làm dâng đầy Vịnh Bengal cách xa muôn dặm.","Những người hành hương sẽ uống làn nước thiêng liêng của nó, nhưng giờ đây, tôi đang bay lượn phía trên nơi khởi nguồn của nó và cảm thấy hòa làm một với các vị thần.","Lúc này chiếc diều chao đảo dữ dội, nên họ kéo nhanh hơn để giữ cho nó thăng bằng.","Tôi chợt nhớ ra rằng mình đã quên trượt xuống đoạn dây hình chữ V!","Suốt từ nãy đến giờ tôi vẫn đứng trên thanh trượt.","Buông hai cánh tay ra, tôi ngồi thụp xuống, bắt chéo hai chân, quặp cả chân lẫn tay quanh sợi dây rồi trượt xuống.","Tôi va vào đoạn dây chữ V với một cú giật mạnh tưởng chừng như suýt cắt đôi người tôi ra.","Đến lúc đó mặt đất chỉ còn cách khoảng hai mươi feet, tôi không chần chừ thêm nữa mà dùng hai tay nắm chặt sợi dây, và khi chiếc diều xuống cách mặt đất khoảng tám feet, tôi buông tay và nhào lộn một vòng giảm chấn khi tiếp đất.","\"Này chàng trai trẻ,\" Thầy Diều nói, \"đó là một màn thể hiện cừ khôi đấy.","Con đã làm rất tốt khi nhớ ra và tụt xuống đoạn chữ V, nếu không thì con đã phải trả giá bằng hai cái chân gãy rồi.","Bây giờ chúng ta sẽ để vài người khác thử, rồi con có thể bay lên lại.\"","Người tiếp theo bay lên, một tăng sĩ trẻ, đã làm tốt hơn tôi, anh ấy nhớ trượt xuống đoạn chữ V không chút chậm trễ.","Nhưng khi hạ cánh, anh chàng tội nghiệp tiếp đất hoàn hảo, rồi ngã sấp mặt xuống, bám chặt lấy mặt đất, mặt mày tái xanh, say gió thật sự.","Vị tăng sĩ thứ ba bay lên thì khá tự phụ, chẳng ai ưa anh ta vì tính khoe khoang không ngớt.","Ba năm qua năm nào anh ta cũng có mặt trong chuyến đi này, và tự coi mình là 'phi công' cừ khôi nhất từ trước đến nay.","Anh ta bay vút lên không trung, có lẽ cao khoảng năm trăm feet.","Thay vì trượt xuống đoạn chữ V, anh ta lại đứng thẳng dậy, trèo vào bên trong chiếc diều hộp, bước hụt chân và ngã ra khỏi phần đuôi: một tay bám được vào thanh giằng ngang phía sau, và trong mấy giây anh ta treo lơ lửng chỉ bằng một tay.","Chúng tôi thấy bàn tay kia của anh ta quờ quạng trong vô vọng để tìm chỗ bám, rồi chiếc diều chao đảo, anh ta tuột tay và lộn nhào rơi xuống những tảng đá năm ngàn feet bên dưới, chiếc áo choàng quất mạnh và bay phấp phới như một đám mây đỏ máu."],"ts":[556.53,561.57,563.76,566.18,567.98,569.76,575.43,579.9,588.51,596.53,601.23,605.14,608.05,615.03,618.88,631.52,636.27,641.76,646.35,652.37,663.62,669.84,675.32,678.61,689.88],"vs":[703.59,710.54,712.76,716.37,718.13,720.03,725.1,729.82,739.66,749.65,755.4,759.96,763.19,770.58,776.34,790.28,795.14,803.4,808.67,816.85,826.0,831.97,839.49,844.11,858.71],"e0":252.64,"v0":305.69,"pe":[0,9,18],"pv":[0,9,18]},{"te":"The proceedings were a little dampened by...","tv":"Không khí của buổi bay có phần...","en":["The proceedings were a little dampened by this occurrence, but not enough to stop flying.","The kite was hauled down and examined to see if it had sustained any damage: then I went up again.","This time I slid down to the vee as soon as the kite was a hundred feet in the air.","Below me I could see a party of monks climbing down the mountain-side to recover the body sprawled in a pulpy red mess across a rock.","I looked up, and thought that a man standing in the box of the kite would be able to move position and alter the lift a little.","I remembered the incident of the peasant's roof and the yak dung, and how I had gained lift by pulling on the kite string.","\"I must discuss it with my Guide,\" I thought.","At that moment there was a sickening sensation of falling, so fast and so unexpected that I almost let go.","Down below the monks were hauling frantically on the rope.","With the approach of evening, and the cooling of the rocks, the wind in the valley had become less, and the updraught from the funnel had almost stopped.","There was little lift now, as I jumped at ten feet the kite gave one last lurch and tipped over on to me.","I sat there on the rocky ground, with my head through the silk bottom of the kite box.","I sat so still, so deep in thought, that the others imagined that I was injured.","The Lama Mingyar Dondup rushed across.","\"If we had a strut across here,\" I said, \"we should be able to stand on it and slightly alter the angle of the box, then we should have a little control over the lift.\"","The Kite Master had heard me.","\"Yes, young man, you are right, but who would try it out?\"","\"I would\", I replied.","\"If my guide would permit me.\"","Another lama turned to me with a smile, \"You are a lama in your own right, Lobsang, you do not have to ask anyone now.\"","\"Oh yes I do,\" was my response.","\"The Lama Mingyar Dondup taught me all I know, and is teaching me all the time, so it is for him to say.\""],"vi":["Không khí của buổi bay có phần chùng xuống vì sự cố này, nhưng không đủ để dừng việc bay lượn.","Chiếc diều được kéo xuống và kiểm tra xem có bị hư hại gì không: sau đó tôi lại bay lên một lần nữa.","Lần này tôi trượt xuống đoạn chữ V ngay khi chiếc diều lên cao một trăm feet trong không trung.","Phía dưới tôi, tôi có thể nhìn thấy một nhóm tăng sĩ đang leo xuống sườn núi để thu nhặt thi thể nằm sóng soài, nát bấy đỏ lòm trên một tảng đá.","Tôi ngước nhìn lên, và nghĩ rằng một người đứng trong khung hộp của diều có thể thay đổi vị trí và điều chỉnh lực nâng một chút.","Tôi nhớ lại sự cố trên mái nhà người nông dân cùng đống phân bò yak, và việc tôi đã tạo ra lực nâng bằng cách giật dây diều như thế nào.","\"Mình phải bàn chuyện này với Thầy Hướng Dẫn mới được,\" tôi thầm nghĩ.","Vào khoảnh khắc đó xuất hiện một cảm giác rơi hụt thót tim, nhanh và bất ngờ đến mức tôi suýt buông tay.","Phía dưới các tăng sĩ đang cuống cuồng kéo sợi dây thừng.","Cùng với buổi chiều tà đang buông xuống và những tảng đá đang nguội dần, gió trong thung lũng đã giảm bớt, và luồng khí bốc lên từ khe phễu gần như ngừng hẳn.","Lúc này hầu như không còn sức nâng nữa, khi tôi nhảy xuống ở độ cao mười feet thì chiếc diều chao nghiêng cú chót rồi đè úp lên tôi.","Tôi ngồi đó trên nền đất đá, đầu thò qua đáy bằng lụa của thân diều hộp.","Tôi ngồi bất động, chìm sâu trong dòng suy nghĩ đến mức những người khác ngỡ rằng tôi đã bị thương.","Lama Mingyar Dondup chạy vội tới.","\"Nếu chúng ta có một thanh chống bắc ngang qua đây,\" tôi nói, \"chúng ta sẽ có thể đứng lên đó và hơi thay đổi góc nghiêng của thân hộp, khi ấy chúng ta sẽ kiểm soát được đôi chút lực nâng.\"","Thầy Diều đã nghe thấy lời tôi.","\"Phải đấy, chàng trai trẻ, con nói đúng, nhưng ai sẽ thử nghiệm nó đây?\"","\"Con sẽ thử\", tôi trả lời.","\"Nếu Thầy Hướng Dẫn của con cho phép.\"","Một vị lama khác quay sang tôi với nụ cười, \"Bản thân con đã là một lama rồi, Lobsang, giờ con đâu cần phải xin phép ai nữa.\"","\"Ồ có chứ ạ,\" là câu trả lời của tôi.","\"Lama Mingyar Dondup đã dạy con tất cả những gì con biết, và vẫn đang dạy dỗ con từng ngày, vì vậy ngài là người quyết định.\""],"ts":[875.14,880.66,887.09,892.07,899.72,906.52,913.1,916.86,923.68,927.47,935.99,942.31,947.59,952.84,955.74,965.09,967.24,971.0,972.81,975.01,982.1,985.17],"vs":[991.78,997.77,1004.53,1010.03,1019.93,1027.15,1036.28,1041.01,1047.64,1051.09,1061.31,1069.65,1074.38,1080.8,1083.89,1095.07,1097.42,1102.42,1104.83,1107.36,1116.68,1119.73],"e0":400.3,"v0":477.24,"pe":[0,7],"pv":[0,7]},{"te":"The Kite Master supervised the removal of...","tv":"Thầy Diều giám sát việc thu dọn...","en":["The Kite Master supervised the removal of the kite, then took me to his own room.","Here he had small models of various kites.","One was a long thing which somewhat resembled an elongated bird.","\"We pushed the full-size one off the cliff many years ago; a man was in it.","He flew for nearly twenty miles and then hit the side of a mountain.","We have not done anything with this type since.","Now here is a kite such as you envisage.","A strut across here, and a holding bar there.","We have one already made, the woodwork is already finished, it is in the little disused store at the far end of the block.","I have not been able to get anyone to try it, and I am a little overweight.\"","As he was about three hundred pounds in weight, this was an almost classic understatement.","The Lama Mingyar Dondup had entered during the discussion.","Now he said: \"We will do a horoscope tonight, Lobsang, and see what the stars say about it.\""],"vi":["Thầy Diều giám sát việc thu dọn chiếc diều, sau đó đưa tôi về phòng riêng của ngài.","Tại đây ngài có những mô hình nhỏ của nhiều loại diều khác nhau.","Một chiếc có hình dài, trông hơi giống một con chim thuôn dài.","\"Chúng ta đã đẩy chiếc có kích thước thật khỏi vách đá cách đây nhiều năm; có một người ở bên trong.","Người đó đã bay gần hai mươi dặm rồi đâm sầm vào sườn núi.","Kể từ đó chúng ta không làm gì thêm với loại này nữa.","Giờ thì đây là chiếc diều như con hình dung.","Một thanh giằng ngang ở đây, và một thanh vịn ở đằng kia.","Chúng ta đã làm sẵn một chiếc rồi, phần mộc đã hoàn tất, nó nằm trong kho nhỏ không dùng đến ở cuối dãy nhà.","Ta chưa tìm được ai thử nghiệm nó, mà ta thì hơi thừa cân một chút.\"","Vì ngài nặng khoảng ba trăm pound, nên đây quả là một lời nói giảm nói tránh kinh điển.","Lama Mingyar Dondup đã bước vào trong lúc cuộc thảo luận đang diễn ra.","Lúc này ngài nói: \"Đêm nay chúng ta sẽ lập lá số tử vi, Lobsang, và xem các vì sao nói gì về điều đó.\""],"ts":[1129.17,1134.47,1137.55,1141.91,1147.17,1151.17,1154.01,1156.98,1159.91,1166.78,1171.6,1176.74,1180.63],"vs":[1187.21,1192.43,1196.32,1200.35,1206.57,1210.85,1214.39,1217.49,1221.26,1228.68,1233.01,1238.65,1243.23],"e0":517.54,"v0":614.63},{"te":"The booming of the drums awakened us...","tv":"Tiếng trống rền vang đánh thức chúng...","en":["The booming of the drums awakened us for the midnight service.","As I was taking my place, a huge figure sidled up, looming like a small mountain out of the incense cloud.","It was the Kite Master.","\"Did you do it?\"","he whispered.","\"Yes,\" I whispered back, \"I can fly it the day after tomorrow.\"","\"Good,\" he muttered, \"it will be ready.\"","Here in the temple, with the flickering butter-lamps, and the sacred figures around the walls, it was difficult to think of the foolish monk who had fallen out of his present life.","If he had not been showing off, I might not have thought of trying to stand inside the kite body and to some extent control the lift.","Here, inside the body of this temple, with the walls so brilliantly painted with holy pictures, we sat in the lotus style, each of us like a living statue of the Lord Buddha.","Our seats were the square cushions two high, and they raised us some ten or twelve inches above the floor.","We sat in double rows, each two rows facing each other.","Our normal service came first, the Leader of the Chants, chosen for his musical knowledge and deep voice, sang the first passages; at the end of each, his voice sank lower and lower until his lungs were emptied of air.","We droned the responses, certain passages of which were marked by the beating of the drums, or the ringing of our sweet-toned bells.","We had to be extremely careful of our articulation, as we believed that the discipline of a lamasery can be gauged by the clarity of its singing, and the accuracy of the music.","Tibetan written music would be difficult for a Westerner to follow: it consists of curves.","We draw the rise and fall of the voice.","This is the 'basic curve'.","Those who wish to improvise, add their 'improvements' in the form of smaller curves with the large.","With the ordinary service ended, we were allowed ten minutes' rest before beginning the Service for the Dead for the monk who had passed from the world that day."],"vi":["Tiếng trống rền vang đánh thức chúng tôi dậy dự buổi lễ lúc nửa đêm.","Khi tôi đang vào chỗ ngồi của mình, một thân hình đồ sộ lách tới gần, sừng sững như một ngọn núi nhỏ hiện ra từ đám mây khói hương.","Đó chính là Thầy Diều.","\"Con lập lá số chưa?\"","ngài thì thầm.","\"Rồi ạ,\" tôi thì thầm đáp lại, \"ngày kia con có thể bay nó.\"","\"Tốt lắm,\" ngài lẩm bẩm, \"nó sẽ được chuẩn bị sẵn sàng.\"","Ở đây, trong ngôi chùa, với những ngọn đèn bơ bập bùng và những pho tượng thánh quanh các bức tường, thật khó để nghĩ về vị tăng sĩ dại dột đã vừa rơi khỏi kiếp sống hiện tại của mình.","Nếu anh ta không khoe khoang phô trương, có lẽ tôi đã không nghĩ đến việc thử đứng bên trong thân diều và kiểm soát lực nâng ở một mức độ nào đó.","Tại đây, bên trong chính điện của ngôi chùa này, với những bức tường được vẽ tranh thánh vô cùng rực rỡ, chúng tôi ngồi theo thế hoa sen, mỗi người chúng tôi tựa như một bức tượng sống của Đức Phật.","Chỗ ngồi của chúng tôi là những tấm đệm vuông xếp chồng hai lớp, và chúng nâng chúng tôi lên cao khoảng mười hoặc mười hai inch so với mặt sàn.","Chúng tôi ngồi thành các hàng đôi, cứ hai hàng lại đối diện nhau.","Khóa lễ bình thường của chúng tôi diễn ra trước tiên, Vị Chủ Xướng, người được chọn nhờ kiến thức âm nhạc và giọng trầm nội lực, cất giọng hát những đoạn đầu tiên; vào cuối mỗi đoạn, giọng ngài trầm dần xuống cho đến khi phổi cạn hết hơi.","Chúng tôi đồng thanh tụng đáp lời, một số đoạn trong đó được điểm xuyết bằng nhịp trống giòn giã, hoặc tiếng ngân vang từ những chiếc chuông có âm sắc ngọt ngào của chúng tôi.","Chúng tôi phải vô cùng cẩn trọng trong cách phát âm của mình, bởi chúng tôi tin rằng kỷ luật của một tu viện lama có thể được đo lường qua sự rõ ràng của tiếng tụng niệm và tính chuẩn xác của âm nhạc.","Lối ghi nhạc của Tây Tạng sẽ rất khó để một người Tây phương theo dõi: nó bao gồm các đường cong.","Chúng tôi vẽ độ lên bổng xuống trầm của giọng hát.","Đây là 'đường cong cơ bản'.","Những ai muốn ứng biến sẽ thêm các 'cải biên' của mình dưới dạng các đường cong nhỏ hơn lồng vào đường cong lớn.","Khi khóa lễ thông thường kết thúc, chúng tôi được nghỉ mười phút trước khi bắt đầu Khóa Lễ Cầu Siêu cho vị tăng sĩ đã qua đời trong ngày hôm đó."],"ts":[1251.61,1255.57,1262.74,1264.6,1265.8,1267.0,1271.94,1275.57,1285.63,1292.81,1303.26,1309.28,1313.41,1327.33,1335.55,1345.82,1351.57,1354.38,1356.37,1362.57],"vs":[1371.23,1375.58,1383.93,1385.64,1387.22,1388.49,1392.75,1396.69,1407.83,1417.21,1429.15,1438.23,1442.36,1457.05,1467.63,1480.66,1486.8,1490.11,1492.08,1498.66],"e0":576.18,"v0":679.03,"pe":[0,9],"pv":[0,9]},{"te":"We assembled again on the given signal...","tv":"Chúng tôi tập hợp lại theo hiệu...","en":["We assembled again on the given signal.","The Leader on his raised throne intoned a passage from the Bardo Thödol, the Tibetan Book of the Dead.","\"O!","Wandering ghost of the monk Kumphel-la who this day fell from the life of this world.","Wander not among us, for you have departed from us this day.","O!","Wandering ghost of the monk Kumphel-la, we light this stick of incense to guide you that you may receive instruction as to your path through the Lost Lands and on to the Greater Reality.\"","We would chant invitations to the ghost to come and receive enlightenment and guidance, we younger men in our high voices, and the older monks, growling the responses in very deep bass tones.","Monks and lamas sitting in the main body of the hall in rows, facing each other, raising and lowering religious symbols in age-old ritual.","\"O!","Wandering ghost, come to us that you may be guided.","You see not our faces, smell not our incense, wherefore you are dead.","Come!","That you may be guided!\"","The orchestra of woodwind, drums, conches, and cymbals filled in our pauses.","A human skull, inverted, was filled with red water to simulate blood, and was passed round for each monk to touch.","\"Your blood has spilled upon the earth, O monk who is but a wandering ghost, come that you may be freed.\"","Rice grains, dyed a bright saffron, were cast to the east, to the west, to the north and to the south.","\"Where does wandering ghost roam?","To the east?","Or the north.","To the west?","Or to the south.","Food of the gods is cast to the corners of the Earth, and you eat it not, wherefore you are dead.","Come, O wandering ghost that you may be freed and guided.\""],"vi":["Chúng tôi tập hợp lại theo hiệu lệnh.","Vị Chủ Xướng trên pháp tòa nâng cao của ngài xướng lên một đoạn từ Bardo Thödol, Tử Thư Tây Tạng.","\"Hỡi vong linh phiêu dạt của tăng sĩ Kumphel-la, người trong ngày hôm nay đã rơi khỏi cuộc đời trần thế này.","Chớ lang thang giữa chúng tôi, bởi ngươi đã rời bỏ chúng tôi trong ngày hôm nay.","Hỡi vong linh phiêu dạt của tăng sĩ Kumphel-la, chúng tôi thắp nén hương này để dẫn đường cho ngươi ngõ hầu ngươi nhận được sự chỉ dẫn về con đường của mình qua Vùng Đất Thất Lạc và tiến vào Thực Tại Cao Hơn.\"","Chúng tôi sẽ tụng những lời thỉnh cầu vong hồn đến tiếp nhận sự khai sáng và dẫn dắt, những người trẻ tuổi chúng tôi cất giọng cao, còn các tăng sĩ lớn tuổi thì đáp lại bằng giọng trầm rất sâu, như tiếng gầm.","Các tăng sĩ và lama ngồi ở gian chính điện thành từng hàng, đối diện nhau, nâng lên và hạ xuống những pháp khí tôn giáo theo nghi thức cổ xưa.","\"Hỡi vong linh phiêu dạt, hãy đến với chúng tôi để được dẫn dắt.","Ngươi không nhìn thấy gương mặt chúng tôi, chẳng ngửi thấy làn hương của chúng tôi, bởi lẽ ngươi đã chết.","Hãy đến!","Để ngươi có thể được dẫn lối!\"","Dàn nhạc gồm kèn sáo, trống, tù và vỏ ốc và chũm chọe lấp đầy những khoảng lặng của chúng tôi.","Một sọ người úp ngược chứa đầy nước màu đỏ tượng trưng cho máu được truyền đi cho từng tăng sĩ chạm vào.","\"Máu của ngươi đã đổ trên mặt đất, hỡi vị tăng sĩ giờ chỉ còn là một vong linh phiêu dạt, hãy đến để ngươi được giải thoát.\"","Những hạt gạo nhuộm màu vàng nghệ tươi sáng được rải về phía đông, phía tây, phía bắc và phía nam.","\"Vong linh phiêu dạt lang thang nơi nao?","Về phương đông?","Hay phương bắc.","Về phương tây?","Hay phương nam.","Thức ăn của các vị thần được rải tới bốn phương của Trái Đất, mà ngươi không ăn, bởi lẽ ngươi đã chết.","Hãy đến, hỡi vong linh phiêu dạt, để ngươi có thể được giải thoát và dẫn đường.\""],"ts":[1508.6,1511.38,1517.72,1518.54,1523.62,1528.04,1528.78,1538.91,1550.67,1559.73,1560.55,1564.3,1569.86,1570.72,1572.53,1578.68,1586.69,1593.65,1600.28,1602.62,1603.8,1604.92,1606.12,1607.52,1613.45],"vs":[1618.08,1620.74,1627.15,1633.54,1638.57,1651.74,1664.51,1673.16,1677.42,1683.82,1684.89,1687.08,1693.57,1700.58,1708.16,1714.5,1717.11,1718.47,1719.6,1720.82,1722.04,1728.51],"e0":696.4,"v0":816.4}],"lab":"Chương 12"},{"g":2,"n":12,"title":"Herbs and kites (4/4)","tv":"Thảo dược và những cánh diều (4/4)","a":{"bi":{"id":"18vI1DFIzw95nC_qN_JQZaLSugaZPXz-c","f":"12-chapter-twelve-4.m4a","z":12167731}},"s":[{"te":"Chapter Twelve: Herbs and kites (4/4)","tv":"Chương Mười Hai: Thảo dược và những cánh diều (4/4)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Twelve, part 4.","Herbs and kites."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Hai, phần 4.","Thảo dược và những cánh diều."],"ts":[0.0,3.71,5.75],"vs":[7.43,11.2,12.98],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"The deep bass drum throbbed with the...","tv":"Tiếng trống trầm đập rền theo nhịp...","en":["The deep bass drum throbbed with the rhythm of life itself, with the ordinary, deep-felt 'ticking' of the human body.","Other instruments broke in with all the sounds of the body.","The faint rushing of the blood through veins and arteries, the muted whisper of breath in the lungs, the gurgling of body fluids on the move, the various creakings, squeaks, and rumbles which make the music of life itself.","All the faint noises of humanity.","Starting off in ordinary tempo, a frightened scream from a trumpet, and the increased beat of the heart-sound.","A soggy 'thwack', and the sudden halting of noise.","The end of life, a life violently terminated.","\"O!","monk that was, hanging ghost that is, our telepaths will guide you.","Fear not, but lay bare your mind.","Receive our teachings that we may free you.","There is no death, wandering ghost, but only the life unending.","Death is birth, and we call to free you for a new life.\"","Throughout centuries we Tibetans have developed the science of sounds.","We know all the sounds of the body and can reproduce them clearly.","Once heard they are never forgotten.","Have you ever laid your head upon a pillow, at the verge of sleep, and heard the beating of your heart, the breathing of your lungs?","In the Lamasery of the State Oracle they put the medium into a trance, using some of these sounds, and he is entered by a spirit.","The soldier Younghusband, who was the head of the British Forces, invading Lhasa in 1904, testified to the power of these sounds, and to the fact that the Oracle actually changed appearance when in trance.","With the ending of the service we hurried back to our sleep.","With the excitement of flying, and the very different air, I was almost asleep on my feet.","When the morning came the Kite Master sent me a message that he would be working on the 'controllable' kite, and inviting me to join him.","With my Guide, I went to his workshop which he had fitted up in the old storeroom.","Piles of foreign woods littered the floor, and the walls had many diagrams of kites.","The special model which I was going to use was suspended from the vaulted roof.","To my astonishment, the Kite Master pulled on a rope, and the kite came down to floor level - it was suspended on some sort of a pulley arrangement.","At his invitation I climbed in.","The floor of the box part had many struts upon which one could stand, and a cross-bar at waist level afforded a satisfactory barrier to which one could cling.","We examined the kite, every inch of it.","The silk was removed, and the Kite Master said that he was going to cover it with new silk himself.","The wings at the sides were not straight, as on the other machine, but were curved, like a cupped hand held palm down: they were about ten feet long and I had the impression that there would be very good lifting-power."],"vi":["Tiếng trống trầm đập rền theo nhịp điệu của chính sự sống, với tiếng 'tích tắc' bình dị và sâu lắng của cơ thể con người.","Những nhạc cụ khác hòa vào với mọi âm thanh của thân thể.","Tiếng róc rách nhè nhẹ của dòng máu chảy qua tĩnh mạch và động mạch, tiếng thì thầm êm ả của hơi thở trong phổi, tiếng ùng ục của các dịch thể chuyển động, những tiếng cọt kẹt, tiếng rít và tiếng ầm ì tạo nên bản nhạc của chính sự sống.","Mọi âm thanh khe khẽ của con người.","Bắt đầu với nhịp độ bình thường, rồi một tiếng thét hoảng sợ từ chiếc kèn trumpet, và nhịp đập gia tăng của tiếng tim.","Một tiếng 'bịch' nặng nề, và sự im bặt đột ngột của âm thanh.","Điểm kết thúc của cuộc đời, một sinh mệnh bị chấm dứt một cách thảm khốc.","\"Hỡi người xưa là tăng sĩ, nay là vong linh lơ lửng, các nhà thần giao cách cảm của chúng tôi sẽ dẫn dắt ngươi.","Đừng sợ hãi, hãy mở rộng tâm trí ngươi.","Hãy đón nhận những giáo huấn của chúng tôi để chúng tôi có thể giải thoát cho ngươi.","Không có cái chết, hỡi vong linh phiêu dạt, mà chỉ có sự sống bất tận.","Cái chết là sự ra đời, và chúng tôi cất lời kêu gọi để giải thoát ngươi cho một kiếp sống mới.\"","Suốt nhiều thế kỷ, người Tây Tạng chúng tôi đã phát triển khoa học về các âm thanh.","Chúng tôi biết mọi âm thanh của cơ thể và có thể tái hiện lại chúng một cách rõ ràng.","Một khi đã nghe thì không bao giờ quên được.","Đã bao giờ bạn gối đầu lên gối, ngay bên bờ giấc ngủ, và nghe thấy tiếng tim mình đập, tiếng phổi mình thở chưa?","Trong Tu Viện Lama của Nhà Tiên Tri Quốc Gia, họ đưa người đồng bóng vào trạng thái xuất thần bằng cách sử dụng một số âm thanh này, và vị này được một linh hồn nhập vào.","Quân nhân Younghusband, người chỉ huy quân đội Anh khi xâm lược Lhasa vào năm 1904, đã làm chứng cho sức mạnh của những âm thanh này, và cho sự thật rằng Nhà Tiên Tri thực sự đã thay đổi diện mạo khi ở trong trạng thái xuất thần.","Khi buổi lễ kết thúc, chúng tôi vội vã quay trở lại với giấc ngủ.","Cùng với sự phấn khích của việc bay lượn và bầu không khí rất khác lạ, tôi gần như ngủ gục ngay khi đang đứng.","Khi buổi sáng đến, Thầy Diều nhắn tin cho tôi rằng ngài sẽ làm việc trên chiếc diều 'có thể điều khiển được', và mời tôi đến tham gia cùng ngài.","Đi cùng Thầy Hướng Dẫn của tôi, tôi đến xưởng của Thầy Diều, được ngài sửa sang trong căn phòng kho cũ.","Những đống gỗ ngoại nhập nằm rải rác trên sàn nhà, và các bức tường dán rất nhiều sơ đồ về diều.","Mô hình đặc biệt mà tôi sắp sử dụng được treo lơ lửng trên trần nhà hình vòm.","Trước sự ngạc nhiên của tôi, Thầy Diều kéo một sợi dây, và chiếc diều hạ xuống ngang tầm sàn, nó được treo bằng một hệ thống ròng rọc nào đó.","Theo lời mời của ngài, tôi trèo vào trong.","Phần sàn của bộ phận hình hộp có nhiều thanh chống mà người ta có thể đứng lên, và một thanh ngang cao tới thắt lưng tạo thành một rào chắn vững vàng để người ta có thể bám vào.","Chúng tôi kiểm tra chiếc diều từng inch một.","Lớp lụa được tháo ra, và Thầy Diều nói rằng đích thân ngài sẽ bọc nó bằng một lớp lụa mới.","Các cánh ở hai bên không thẳng như ở cỗ máy kia, mà cong lại, như một bàn tay khum úp lòng bàn tay xuống: chúng dài khoảng mười feet và tôi có cảm giác rằng chúng sẽ cho sức nâng rất tốt."],"ts":[15.94,23.67,27.48,39.66,42.33,49.82,53.55,57.08,57.9,62.03,64.32,67.28,72.23,76.56,80.83,84.88,87.36,95.59,103.19,115.33,118.78,124.82,132.17,137.24,142.88,147.61,155.8,158.2,167.55,170.53,176.53],"vs":[187.38,194.75,198.74,214.01,216.45,223.88,227.96,232.9,240.4,243.57,248.89,253.84,260.63,265.76,271.39,274.06,281.38,291.72,308.5,312.93,319.63,328.97,335.64,341.5,346.31,355.38,358.44,370.22,373.28,378.96],"e0":8.03,"v0":8.51,"pe":[0,13,19],"pv":[0,12,18]},{"te":"The next day the machine was carried...","tv":"Ngày hôm sau cỗ máy được khiêng...","en":["The next day the machine was carried out into the open, and the monks had a struggle to hold it down when carrying it across the crevice with the strong updraught of air.","Finally they placed it in position and I, very conscious of my importance, clambered into the box part.","This time monks were going to launch the kite instead of using horses as was more usual: it was considered that monks could exercise more control.","Satisfied, I called out: \"Tra-dri, them-pa,\" (ready, pull).","Then as the first tremor ran through the frame, I shouted: \"O-na-dö-a!\"","(good-bye!).","A sudden jolt, and the machine shot up like an arrow.","A good thing I was hanging on thoroughly, I thought, or they would be searching for my wandering ghost tonight, and I'm quite satisfied with this body for a little longer.","The monks below played with the rope, managed it skilfully, and the kite rose higher and higher.","I threw out the stone with the prayer to the Wind Gods, and it just missed a monk far below: we were later able to use that cloth again as it fell at the monk's feet.","Down below the Kite Master was dancing with impatience for me to start my testing, so I thought I had better get on with it.","Cautiously moving around I found that I could very considerably alter the performance, the 'lift' and 'attitude' of the kite."],"vi":["Ngày hôm sau cỗ máy được khiêng ra bãi đất trống, và các tăng sĩ đã phải rất vất vả ghì nó xuống khi khiêng nó qua khe núi có luồng khí bốc lên rất mạnh.","Cuối cùng họ đặt nó vào đúng vị trí và tôi, ý thức rất rõ về tầm quan trọng của mình, trèo vào phần thân hộp.","Lần này các tăng sĩ sẽ phóng chiếc diều thay vì dùng ngựa như thường lệ: người ta cho rằng các tăng sĩ có thể kiểm soát tốt hơn.","Thấy hài lòng, tôi gọi lớn: \"Tra-dri, them-pa,\" (sẵn sàng, kéo).","Rồi khi chấn động đầu tiên truyền qua khung diều, tôi hét to: \"O-na-dö-a!\"","(tạm biệt!).","Một cú giật bất thình lình, và cỗ máy lao vút lên như một mũi tên.","May mà tôi đã bám thật chắc, tôi thầm nghĩ, nếu không đêm nay họ sẽ phải đi tìm vong linh phiêu dạt của tôi rồi, và tôi vẫn khá hài lòng với thân xác này thêm một thời gian nữa.","Các tăng sĩ phía dưới thao tác với dây thừng một cách khéo léo, và chiếc diều bay càng lúc càng cao hơn.","Tôi ném hòn đá có dải lụa cầu nguyện gửi tới các Vị Thần Gió ra ngoài, và nó rơi sượt qua một tăng sĩ tít bên dưới: sau đó chúng tôi đã có thể dùng lại tấm vải đó vì nó rơi ngay dưới chân vị tăng sĩ.","Ở bên dưới, Thầy Diều đang nhấp nhổm vì sốt ruột mong tôi bắt đầu cuộc thử nghiệm, vì thế tôi nghĩ mình nên bắt tay vào làm ngay.","Thận trọng di chuyển xung quanh, tôi nhận thấy rằng mình có thể thay đổi rất đáng kể hiệu suất hoạt động, 'lực nâng' và 'tư thế' của chiếc diều."],"ts":[392.31,401.3,408.04,416.21,422.45,427.9,429.07,432.45,440.71,446.96,456.23,463.21],"vs":[471.01,481.06,488.23,496.57,500.94,506.02,506.93,511.43,522.49,528.88,542.19,549.97],"e0":180.07,"v0":213.44},{"te":"I grew careless and too confident. I...","tv":"Tôi trở nên bất cẩn và quá...","en":["I grew careless and too confident.","I moved to the back of the box - and the kite fell like a stone.","My feet slipped from the bar and I was hanging straight down by my hands, at arms' length.","By great efforts, with my robe whipping and flapping around my head, I managed to draw myself up and climb to the normal position.","The fall stopped, and the kite surged upwards.","By then I had got my head free of my robe and I looked out.","If I had not been a shaven-headed lama my hair would have stood straight on end: I was less than two hundred feet above the ground.","Later, when I landed, they said I had come to fifty feet before the kite's fall was checked, and it again rose.","For a time I clung to the bar, panting and gasping with the exertion in the thin air.","As I looked about over the miles and miles of countryside, I saw in the far distance something that looked like a dotted line moving along.","For a moment I stared uncomprehendingly, then it dawned upon me.","Of course!","It was the rest of the herb-gathering party making their slow way across the desolate country.","They were strung out, big dots, little dots, and long dots.","Men, boys, and animals, I thought.","So slowly they moved, so painfully hesitant their progress.","It gave me much pleasure, upon landing, to say that the party would be with us within a day or so.","It was truly fascinating to look about over the cold blue-grey of the rocks, and the warm red ochre of the earth and see lakes shimmering in the far distance.","Down below, in the ravine, where it was warmed and sheltered from the bitter winds, mosses, lichens, and plants made a carpet work which reminded me of that in my father's study.","Across it ran the little stream which sang to me in the night.","Ran across it, yes, and that, too, reminded me - painfully - of the time when I upset a jar of clear water over father's carpet!","Yes, my father certainly had a very heavy hand!"],"vi":["Tôi trở nên bất cẩn và quá tự tin.","Tôi di chuyển về phía sau thân hộp, và chiếc diều rơi thẳng xuống như một hòn đá.","Chân tôi trượt khỏi thanh giằng và tôi bị treo lơ lửng thẳng đuỗn bằng hai tay, với cánh tay duỗi thẳng hết mức.","Bằng những nỗ lực phi thường, trong khi chiếc áo choàng quất mạnh và phần phật quanh đầu tôi, tôi đã xoay xở kéo mình lên và trèo trở lại vị trí bình thường.","Cú rơi dừng lại, và chiếc diều vút mạnh lên trên.","Đến lúc đó tôi đã gỡ được đầu mình ra khỏi vạt áo và nhìn ra ngoài.","Nếu tôi không phải là một lama đầu cạo nhẵn thín thì tóc tôi hẳn đã dựng đứng cả lên: tôi chỉ còn cách mặt đất chưa đầy hai trăm feet.","Sau đó, khi hạ cánh, họ nói rằng tôi đã rơi xuống tận độ cao năm mươi feet trước khi đà rơi của chiếc diều được chặn lại và nó bốc lên lần nữa.","Trong một lúc tôi bám chặt vào thanh giằng, thở hổn hển vì kiệt sức trong bầu không khí loãng.","Khi tôi nhìn quanh khắp hàng dặm miền quê trải dài, tôi nhìn thấy ở đằng xa xăm có thứ gì đó trông như một hàng chấm đang chuyển động.","Trong một khoảnh khắc tôi ngơ ngác nhìn mà không hiểu, rồi tôi chợt vỡ lẽ ra.","Đúng rồi!","Đó là phần còn lại của đoàn thu hái thảo dược đang chậm rãi băng qua vùng đất hoang vu.","Họ trải dài ra, những chấm to, chấm nhỏ và chấm dài.","Đàn ông, trẻ con và súc vật, tôi nghĩ.","Họ di chuyển chậm chạp làm sao, bước tiến của họ ngập ngừng một cách thật nhọc nhằn.","Thật là một niềm vui lớn đối với tôi khi hạ cánh và báo rằng đoàn người sẽ đến nơi với chúng tôi trong khoảng một ngày nữa.","Thật thú vị vô cùng khi ngắm nhìn sắc xám xanh lạnh lẽo của những tảng đá, màu đất đỏ son ấm áp và nhìn thấy những hồ nước lấp lánh ở đằng xa xăm.","Phía dưới, nơi khe núi ấm áp và khuất những cơn gió buốt giá, rêu, địa y và cây cỏ tạo nên một tấm thảm khiến tôi nhớ tới tấm thảm trong phòng làm việc của cha tôi.","Chảy vắt qua đó là con suối nhỏ từng hát cho tôi nghe trong đêm tối.","Chảy qua đó, đúng vậy, và điều đó cũng gợi tôi nhớ lại, một cách đau đớn, về lần tôi lỡ tay làm đổ bình nước trong lên tấm thảm của cha!","Phải rồi, cha tôi chắc chắn có một bàn tay đánh đòn rất nặng!"],"ts":[559.76,562.11,566.22,571.82,579.6,583.09,586.52,594.12,601.67,607.41,615.53,620.4,621.35,626.85,630.43,632.84,636.85,643.34,652.52,663.36,667.12,676.56],"vs":[680.03,682.75,687.84,694.76,704.22,707.5,712.15,720.97,730.63,736.59,744.81,749.91,751.03,756.62,760.47,763.71,769.04,777.3,787.37,798.6,803.51,812.54],"e0":259.37,"v0":302.19,"pe":[0,8,17],"pv":[0,8,17],"fig":{"label":"Hình 18","labelEn":"Figure 18","caption":"A man-lifting kite","captionVi":"Cánh diều chở người","image":"figs/fig-18.webp","id":"1PLb17Zpnj74fbTl-mg4WQzyqtdMVkdaN"}},{"te":"The country at the back of the...","tv":"Vùng đất phía sau tu viện lama...","en":["The country at the back of the lamasery was mountainous, peak after peak rising in their serried ranks until, against the far-distant skyline they stood outlined blackly against the sunlight.","The sky in Tibet is the clearest in the world, one can see as far as the mountains will permit, and there are no heat-hazes to cause distortion.","So far as I could see, nothing moved in the whole vast distance except the monks below me, and those scarce-recognisable dots toiling interminably towards us.","Perhaps they could see me here.","But now the kite began to jerk; the monks were hauling me down.","With infinite care they pulled so as to avoid damaging the valuable experimental machine.","On the ground, the Kite Master looked on me with fond affection, and put his mighty arms around my shoulders with such enthusiasm that I was sure that every bone was crushed.","No one else could get a word in, for years he had had 'theories', but could not put them to the test, his immense bulk made it impossible for him to fly.","As I kept telling him, when he paused for breath, I liked doing it, I got as much pleasure out of flying as he did from designing, experimenting, and watching.","\"Yes, yes, Lobsang, now, if we just move this over to here, and put that strut there.","Yes, that will do it.","Hmmm, we will take it in and start on it now.","And it rocked sideways, you say, when you did this?\"","So it went on.","Fly and alter, fly and alter.","And I loved every second of it.","No one but I was allowed to fly - or even set foot - in that special kite.","Each time I used it there were some modifications, some improvements.","The biggest improvement, I thought, was a strap to hold me in!"],"vi":["Vùng đất phía sau tu viện lama toàn là đồi núi, hết đỉnh này đến đỉnh khác nhô lên theo từng hàng san sát cho đến khi in hình đen nhánh trên nền đường chân trời xa xôi ngược ánh mặt trời.","Bầu trời ở Tây Tạng trong trẻo nhất trên thế giới, người ta có thể nhìn xa đến tận nơi các dãy núi cho phép, và không có những làn hơi nóng mờ ảo làm méo hình ảnh.","Theo như tôi thấy, chẳng có gì cử động trong toàn bộ không gian bao la rộng lớn ấy ngoại trừ các tăng sĩ bên dưới tôi, và những chấm nhỏ khó nhận ra đang nhọc nhằn tiến về phía chúng tôi không dứt.","Có lẽ họ có thể nhìn thấy tôi ở đây.","Nhưng giờ chiếc diều bắt đầu giật giật; các tăng sĩ đang kéo tôi xuống.","Với sự cẩn trọng vô bờ, họ kéo để tránh làm hỏng cỗ máy thử nghiệm quý giá.","Khi tiếp đất, Thầy Diều nhìn tôi với ánh mắt chan chứa tình cảm, và quàng đôi cánh tay hộ pháp của ngài qua vai tôi với sự phấn khích lớn đến mức tôi tin chắc rằng mọi khúc xương của mình đều đã bị nghiền nát.","Không ai khác có thể chen vào một lời nào, suốt nhiều năm ngài đã có những 'lý thuyết', nhưng không thể đưa chúng ra thử nghiệm, thân hình đồ sộ của ngài khiến ngài không thể nào bay được.","Như tôi liên tục nói với ngài khi ngài tạm dừng để lấy hơi, tôi thích làm việc này, bay đem lại cho tôi niềm vui cũng nhiều như việc thiết kế, thử nghiệm và quan sát đem lại cho ngài vậy.","\"Đúng rồi, đúng rồi, Lobsang, giờ thì nếu chúng ta chỉ cần dịch cái này sang đây, và đặt thanh chống đó ở kia.","Đúng vậy, thế là được.","Hừm, chúng ta sẽ mang nó vào và bắt tay làm ngay bây giờ.","Và con nói nó chao sang hai bên khi con làm thế này ư?\"","Mọi chuyện cứ tiếp diễn như thế.","Bay rồi sửa đổi, bay rồi sửa đổi.","Và tôi yêu thích từng giây từng phút của công việc ấy.","Không một ai ngoài tôi được phép bay, hoặc thậm chí đặt chân lên chiếc diều đặc biệt đó.","Mỗi lần tôi sử dụng nó lại có một vài điều chỉnh, một vài cải tiến.","Cải tiến lớn nhất, tôi nghĩ, chính là sợi dây đai để giữ chặt tôi lại!"],"ts":[817.8,829.04,837.49,847.71,849.76,854.24,860.2,870.7,879.7,887.99,893.05,894.61,897.46,900.52,902.02,904.59,906.79,911.24,915.6],"vs":[919.34,931.12,942.44,955.16,957.87,962.45,967.86,981.44,992.62,1004.15,1011.81,1013.44,1017.61,1021.66,1023.8,1026.85,1030.27,1035.86,1040.47],"e0":380.24,"v0":439.96,"pe":[0,6],"pv":[0,6]},{"te":"But the arrival of the rest of...","tv":"Nhưng sự xuất hiện của những người...","en":["But the arrival of the rest of the party put a stop to kite-flying for a day or two.","We had to organise the newcomers into gathering and packing groups.","The less experienced monks were to gather three kinds of plants only, and they were sent to areas where such plants were plentiful.","Every group stayed away for seven days, ranging the sources of supply.","On the eighth day they returned with the plants, which were spread out on the clean floor of a huge storage room.","Very experienced lamas examined every plant to make sure that it was free from blight, and of the right type.","Some plants had the petals removed and dried.","Others had the roots grated and stored.","Yet others, as soon as they were brought in, were crushed between rollers for the juice.","This fluid was stored in tightly sealed jars.","Seeds, leaves, stems, petals, all were cleaned and packed in leather bags when quite dry.","The bags would have the contents noted on the outside, the neck would be twisted to make it watertight, and the leather would be quickly dipped in water and exposed to the strong sunlight.","Within a day the leather would have dried as hard as a piece of wood.","So hard would a bag become, that to open it the tightly twisted end would have to be knocked off.","In the dry air of Tibet, herbs stored in this way would keep for years.","After the first few days I divided my time between herb-gathering and kite-flying.","The old Kite Master was a man of much influence and, as he said, in view of the predictions concerning my future, knowledge of machines in the sky were as important as the ability to gather herbs and classify them.","For three days a week I flew in the kites.","The rest of the time was spent in riding from group to group so that I could learn as much as possible in the shortest time.","Often, high above in a kite, I would look out over the now familiar landscape and see the black yak-hide tents of the herb-gatherers.","Around them the yaks would be grazing, making up for lost time, the time at the end of the week when they would have to carry in the loads of herbs.","Many of these plants were quite well known in most Eastern countries, but others had not been 'discovered' by the Western world and so had no Latin names.","A knowledge of herbs has been of great use to me, but the knowledge of flying not less so."],"vi":["Nhưng sự xuất hiện của những người còn lại trong đoàn đã tạm dừng việc thả diều trong một hoặc hai ngày.","Chúng tôi phải tổ chức những người mới đến thành các nhóm thu hái và đóng gói.","Những tăng sĩ ít kinh nghiệm hơn chỉ thu hái ba loại cây, và họ được cử đến những khu vực có nhiều loại cây đó.","Mỗi nhóm đi xa trong bảy ngày, lùng sục các nguồn cung cấp.","Vào ngày thứ tám, họ mang cây cỏ trở về, rồi trải chúng ra trên sàn nhà sạch sẽ của một gian phòng kho khổng lồ.","Các vị lama rất giàu kinh nghiệm kiểm tra từng cây một để bảo đảm rằng nó không bị sâu bệnh và đúng chủng loại.","Một số cây được ngắt cánh hoa và đem phơi khô.","Những cây khác được nạo rễ và cất giữ.","Còn những cây khác nữa, ngay khi được mang về, được ép giữa các trục lăn để lấy nước cốt.","Chất lỏng này được cất giữ trong các bình đậy kín mít.","Hạt, lá, thân cây, cánh hoa, tất cả đều được làm sạch và đóng gói trong túi da khi đã thật khô ráo.","Những chiếc túi sẽ được ghi nội dung bên ngoài, miệng túi được xoắn chặt để chống nước, rồi lớp da sẽ được nhúng nhanh vào nước và phơi dưới ánh nắng gay gắt.","Trong vòng một ngày, lớp da sẽ khô cứng lại như một khúc gỗ.","Chiếc túi trở nên cứng đến mức để mở nó ra, người ta phải gõ vỡ phần đầu xoắn chặt đó.","Trong không khí khô ráo của Tây Tạng, các loại thảo mộc được cất giữ theo cách này có thể để được nhiều năm.","Sau vài ngày đầu tiên, tôi chia thời gian của mình giữa việc thu hái thảo dược và thả diều.","Vị Thầy Diều già là một người có nhiều ảnh hưởng và, như ngài nói, xét theo những lời tiên tri liên quan đến tương lai của tôi, kiến thức về các cỗ máy trên bầu trời cũng quan trọng như khả năng thu hái và phân loại các loại thảo mộc vậy.","Ba ngày một tuần tôi bay trên những cánh diều.","Thời gian còn lại được dành để cưỡi ngựa từ nhóm này sang nhóm khác để tôi có thể học hỏi càng nhiều càng tốt trong khoảng thời gian ngắn nhất.","Thường thì từ trên chiếc diều ở tít trên cao, tôi nhìn ra khung cảnh giờ đây đã quen thuộc và thấy những túp lều bằng da bò yak màu đen của những người hái thuốc.","Xung quanh họ, những con bò yak đang gặm cỏ để bù lại thời gian đã mất, khoảng thời gian vào cuối tuần khi chúng phải thồ những gánh nặng thảo dược về.","Nhiều loài cây trong số này khá quen thuộc ở hầu hết các quốc gia phương Đông, nhưng những loài khác vẫn chưa được thế giới phương Tây 'khám phá' và do đó không có tên tiếng La-tinh.","Kiến thức về thảo dược đã mang lại lợi ích to lớn cho tôi, nhưng kiến thức về bay lượn cũng không hề kém cạnh."],"ts":[1046.42,1051.28,1055.52,1062.93,1067.72,1074.15,1080.81,1084.04,1086.88,1092.12,1095.2,1102.33,1112.49,1116.57,1122.21,1127.46,1132.4,1144.51,1147.31,1154.04,1162.29,1170.18,1178.78],"vs":[1184.33,1190.55,1195.45,1202.33,1206.39,1213.77,1221.34,1224.79,1227.81,1233.82,1237.22,1244.4,1254.07,1258.36,1264.47,1271.3,1277.08,1291.51,1294.4,1303.28,1313.33,1322.68,1333.46],"e0":482.38,"v0":567.04,"pe":[0,15],"pv":[0,15]},{"te":"We had one more accident: a monk...","tv":"Chúng tôi còn gặp thêm một tai...","en":["We had one more accident: a monk had been watching me rather closely, and when it was his turn to fly, in an ordinary kite, thought that he could do as well as I. High in the air the kite seemed to be acting strangely.","We saw that the monk was flinging himself about in an attempt to control the position of the machine.","One specially rough lurch, and the kite dipped and tilted sideways.","There was a ripping and splintering of wood, and the monk came tumbling out of the side.","As he fell he spun head over feet with his robe whirling over his head.","A rain of articles fell down, tsampa bowl, wooden cup, rosary, and various charms.","He would no longer need them.","Spinning end over end, he finally disappeared in the ravine.","Later, came the sound of the impact.","All good things come too quickly to an end.","The days were full of work, hard work, but all too soon our three months' visit drew to a close.","This was the first of a number of pleasant visits to the hills, and to the other Tra Yerpa nearer Lhasa.","Reluctantly we packed our few belongings.","I was given a beautiful model man-lifting kite by the Kite Master which he had made specially for me.","On the next day we set off for home.","A few of us, as on arriving, did a forced ride, and the main body of monks, acolytes, and pack animals followed on in leisurely manner.","We were glad to be back at the Iron Mountain, but sorry indeed to be parted from our new friends and the great freedom of the hills."],"vi":["Chúng tôi còn gặp thêm một tai nạn nữa: một tăng sĩ đã quan sát tôi khá chăm chú, và khi đến lượt anh ta bay, trên một chiếc diều thông thường, anh ta nghĩ rằng mình cũng có thể làm tốt như tôi.","Lên cao trong không trung, chiếc diều dường như hoạt động kỳ lạ.","Chúng tôi thấy vị tăng sĩ đó đang vặn mình lắc lư trong nỗ lực điều khiển vị trí của cỗ máy.","Một cú chòng chành đặc biệt dữ dội khiến chiếc diều chúi xuống và nghiêng sang một bên.","Có tiếng xé rách và tiếng gỗ gãy vụn, rồi vị tăng sĩ nhào lộn văng ra khỏi mạn diều.","Khi rơi xuống, anh ta lộn nhào hết vòng này đến vòng khác, chiếc áo choàng cuộn xoáy trùm qua đầu.","Một cơn mưa đồ đạc rơi rụng xuống, bát đựng bột tsampa, cốc gỗ, tràng hạt và đủ loại bùa hộ mệnh.","Anh ta sẽ không còn cần đến chúng nữa.","Lộn nhào liên tục, cuối cùng anh ta biến mất trong khe núi.","Một lúc sau, vang lên âm thanh va chạm.","Mọi điều tốt đẹp đều kết thúc quá nhanh.","Những ngày tháng trôi qua đầy ắp công việc, những công việc nặng nhọc, nhưng chuyến đi kéo dài ba tháng của chúng tôi đã khép lại quá đỗi mau chóng.","Đây là chuyến đi đầu tiên trong số nhiều chuyến thăm thú vị lên vùng đồi, và đến tu viện Tra Yerpa khác nằm gần Lhasa hơn.","Chúng tôi miễn cưỡng thu dọn chút đồ đạc ít ỏi của mình.","Tôi được Thầy Diều tặng một mô hình diều nâng người rất đẹp do đích thân ngài làm riêng cho tôi.","Ngày hôm sau chúng tôi lên đường trở về nhà.","Một vài người trong chúng tôi cưỡi ngựa phi nhanh như lúc mới đến, còn đoàn lớn gồm các tăng sĩ, tiểu đồng và súc vật thồ thì thong dong theo sau.","Chúng tôi rất vui mừng khi được trở lại Núi Sắt, nhưng thực sự tiếc nuối khi phải chia tay những người bạn mới cùng sự tự do phóng khoáng tuyệt vời của những ngọn đồi."],"ts":[1340.97,1353.94,1359.85,1364.1,1369.47,1373.82,1380.85,1382.76,1387.4,1390.41,1393.1,1399.53,1405.8,1408.7,1414.49,1416.95,1425.68],"vs":[1433.37,1446.49,1450.49,1456.35,1461.94,1467.96,1474.27,1481.41,1484.19,1488.11,1491.54,1494.27,1503.29,1511.05,1515.05,1520.56,1523.46,1533.11],"e0":620.89,"v0":723.68,"pe":[0,9],"pv":[0,10]}],"lab":"Chương 12"},{"g":2,"n":13,"title":"First visit home (1/2)","tv":"Lần đầu về thăm nhà (1/2)","a":{"bi":{"id":"1z01v2A90aVHIXIxcoY1Y5fCLdQsjY7G_","f":"13-chapter-thirteen-1.m4a","z":8224001}},"s":[{"te":"Chapter Thirteen: First visit home (1/2)","tv":"Chương Mười Ba: Lần đầu về thăm nhà (1/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Thirteen, part 1.","First visit home."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Ba, phần 1.","Lần đầu về thăm nhà."],"ts":[0.0,3.71,5.88],"vs":[7.58,11.48,13.15],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"We had arrived back in time for...","tv":"Chúng tôi đã trở về kịp thời...","en":["We had arrived back in time for the Logsar, or New Year, ceremonies.","Everything had to be cleaned, everywhere tidied.","On the fifteenth day the Dalai Lama went to the Cathedral for a number of services.","With them ended, he came out for his tour of the Barkhor, the ring road which went outside the Jo-Kang and Council Hall, round by the market-place, and completed the circuit between the big business houses.","At this time of the celebrations, the solemnity was being replaced by jollity.","The gods were pleased, and now was the time for pleasure and enjoyment.","Huge frameworks, from thirty to forty feet high, supported images made of coloured butter.","Some of the frames had 'butter pictures' in relief of various scenes from our Sacred Books.","The Dalai Lama walked around and examined each one.","The most attractive exhibit earned for the lamasery making it the title of the best butter modellers of the year.","We of Chakpori were not at all interested in these carnivals, it all seemed rather childish and unamusing to us.","Nor were we interested in the other proceedings when riderless horses raced across the Plain of Lhasa in open competition.","We were more interested in the giant figures representing characters from our legends.","These figures were constructed on a light wooden framework to represent the body, and a very realistic huge head was fitted.","Inside the head were butter-lamps which shone through the eyes, and, in flickering, appeared to make the eyes move from side to side.","A strong monk on stilts would be inside the frame of the figure, with his eyes giving a very indifferent view through the giant's mid-section.","All kinds of unusual accidents would happen to these performers.","The poor wretch would put one stilt in a pot-hole and find that he was balancing on one stilt, or one stilt would perhaps skid on some slippery substance on the road.","One of the worst things was when the lamps were jerked loose - and set fire to the whole figure!"],"vi":["Chúng tôi đã trở về kịp thời cho các nghi lễ Logsar, tức Năm Mới.","Mọi thứ phải được lau chùi sạch sẽ, mọi nơi đều được dọn dẹp ngăn nắp.","Vào ngày thứ mười lăm, Đạt Lai Lạt Ma đến Đại Điện để cử hành một số khóa lễ.","Khi các khóa lễ kết thúc, ngài ngự giá ra ngoài để đi một vòng quanh Barkhor, con đường vòng tròn chạy bên ngoài đền Jo-Kang và Tòa Nhà Hội Đồng, vòng qua khu chợ và hoàn tất vòng tròn giữa các thương xá lớn.","Vào thời điểm này của các lễ hội, vẻ trang nghiêm đang dần được thay thế bằng bầu không khí vui tươi rộn rã.","Các vị thần đã hài lòng, và giờ là lúc dành cho sự vui thú và tận hưởng.","Những khung giàn khổng lồ, cao từ ba mươi đến bốn mươi feet, đỡ những hình tượng làm bằng bơ màu.","Một số khung có các 'bức tranh bơ' chạm nổi miêu tả nhiều cảnh tượng khác nhau trích từ Kinh Sách Thiêng của chúng tôi.","Đạt Lai Lạt Ma đi bộ xung quanh và ngắm nhìn từng bức một.","Tác phẩm trưng bày thu hút nhất sẽ mang lại cho tu viện lama chế tác ra nó danh hiệu những nghệ nhân nặn bơ xuất sắc nhất trong năm.","Những người ở Chakpori chúng tôi chẳng hề mảy may quan tâm đến những lễ hội này, tất cả đối với chúng tôi dường như khá trẻ con và chẳng mấy thú vị.","Chúng tôi cũng chẳng hào hứng gì với những hoạt động khác khi những con ngựa không người cưỡi đua tranh tự do băng qua Bình nguyên Lhasa.","Chúng tôi hứng thú hơn với những hình nộm khổng lồ đại diện cho các nhân vật trong truyền thuyết của chúng tôi.","Những hình nộm này được dựng trên một khung gỗ nhẹ để làm thân thể, và được lắp một chiếc đầu khổng lồ vô cùng sống động.","Bên trong đầu là những ngọn đèn bơ chiếu sáng qua đôi mắt, và khi chập chờn, dường như làm cho đôi mắt cử động qua lại từ bên này sang bên kia.","Một tăng sĩ khỏe mạnh đi cà kheo sẽ ở bên trong khung hình nộm, với tầm nhìn rất hạn chế qua phần eo của gã khổng lồ.","Mọi loại tai nạn hy hữu đều có thể xảy ra với những người biểu diễn này.","Anh chàng khốn khổ có thể thụt một chiếc cà kheo vào ổ gà và thấy mình đang phải giữ thăng bằng chỉ trên một chiếc cà kheo, hoặc một chiếc cà kheo có thể trượt trên một chất nhầy nhụa nào đó trên đường.","Một trong những điều tồi tệ nhất là khi những ngọn đèn bị rung lắc bung ra, và thiêu rụi toàn bộ hình nộm!"],"ts":[15.59,19.83,22.99,27.85,39.23,44.49,49.34,55.66,61.15,64.7,71.01,77.92,85.15,90.38,98.02,106.07,114.09,118.35,127.37],"vs":[133.1,137.9,142.73,147.67,160.14,167.13,171.99,178.06,185.43,189.52,197.92,207.47,215.9,222.39,230.39,239.31,247.27,252.05,264.53],"e0":8.18,"v0":8.01},{"te":"Once, in later years, I was persuaded...","tv":"Một lần nọ, vào những năm sau...","en":["Once, in later years, I was persuaded to carry round the figure of Buddha the God of Medicine.","It was twenty-five feet high.","The flowing robes flapped round my stilted legs, moths flapped around as well, for the garments had been stored.","As I jerked along the road, dust was shaken from the folds, and I sneezed and sneezed and sneezed.","Every time I did so I felt that I was going to topple over.","Every sneeze caused a further jerk, and added to my discomfort by spilling hot butter from the lamps over my shaven and suffering pate.","The heat was terrible.","Swaths of mouldy old clothes, swarms of bewildered moths, and hot butter.","Normally butter in a lamp is solid with the exception of a little pool around the wick.","Now, in this stifling heat, the whole lot had melted.","The little peephole in the mid-section of the figure was not in line with my eyes, and I could not let go of the stilts in order to rearrange it.","All I could see was the back of the figure in front of me, and by the way it was hopping about and swaying, the poor wretch inside was having as bad a time as I. However, with the Dalai Lama watching there was nothing to do but to march on, suffocated with cloth and half roasted in butter fat.","With the heat and exertion I am sure that I lost pounds of weight that day!","A high lama that night said: \"Oh, Lobsang, your performance was good, you would be a very excellent comedian!\"","I certainly did not tell him that the 'antics' which amused him so much were entirely involuntary.","Most definitely I did not carry a figure again!"],"vi":["Một lần nọ, vào những năm sau này, tôi bị thuyết phục đội hình nộm của Đức Phật Dược Sư đi quanh.","Nó cao tới hai mươi lăm feet.","Những chiếc áo choàng thùng thình bay phần phật quanh đôi chân đi cà kheo của tôi, những con bướm đêm cũng bay loạn xạ quanh đó, vì y phục vốn đã được cất kỹ trong kho.","Khi tôi bước giật cục dọc theo con đường, bụi bặm bay mù mịt từ các nếp gấp của áo, và tôi hắt hơi liên hồi kỳ trận.","Mỗi lần hắt hơi, tôi lại có cảm giác như mình sắp ngã nhào.","Mỗi cái hắt hơi lại gây ra một cú giật nảy tiếp theo, và làm tăng thêm nỗi thống khổ của tôi khi bơ nóng từ những ngọn đèn đổ tràn lên cái đầu cạo trọc nhẵn nhụi và tội nghiệp của tôi.","Sức nóng thật khủng khiếp.","Từng dải quần áo cũ mốc meo, những đàn bướm đêm hoảng loạn, và bơ nóng bỏng.","Bình thường bơ trong đèn ở thể đông đặc, ngoại trừ một vũng nhỏ xung quanh bấc đèn.","Giờ đây, trong cái nóng ngột ngạt này, toàn bộ đã tan chảy.","Lỗ nhìn nhỏ ở phần thân giữa của hình nộm không thẳng hàng với mắt tôi, mà tôi thì không thể buông cà kheo ra để chỉnh lại.","Tất cả những gì tôi có thể nhìn thấy là lưng của hình nộm phía trước, và nhìn cái cách nó nhảy nhót đung đưa, anh chàng khốn khổ bên trong cũng đang phải chịu đựng tồi tệ không kém gì tôi.","Tuy nhiên, khi Đạt Lai Lạt Ma đang dõi nhìn, chẳng còn cách nào khác ngoài việc tiếp tục bước đi, nghẹt thở vì lớp vải và gần như bị nướng chín trong mỡ bơ.","Với cái nóng và sự gắng sức ấy, tôi tin chắc rằng mình đã sụt đi vài pound trọng lượng trong ngày hôm đó!","Đêm đó một vị lama cao cấp nói: \"Ồ, Lobsang, màn trình diễn của con cừ lắm, con sẽ là một diễn viên hài kịch xuất sắc đấy!\"","Tôi chắc chắn không hề nói với ngài rằng những 'trò hề' khiến ngài thích thú đến thế hoàn toàn là ngoài ý muốn.","Và dứt khoát là tôi không bao giờ đội hình nộm thêm một lần nào nữa!"],"ts":[272.17,278.31,280.4,287.86,294.59,298.22,306.49,308.25,314.29,319.48,323.29,331.42,347.72,352.3,359.68,366.16],"vs":[369.53,375.59,377.88,388.82,396.74,400.95,413.48,415.38,420.83,425.83,429.93,437.77,449.21,459.14,465.52,474.22,480.58],"e0":126.29,"v0":147.08},{"te":"Not long after this, I think it...","tv":"Không lâu sau sự việc này, tôi...","en":["Not long after this, I think it may have been five or six months, there was a sudden terrific gale of wind, with flying clouds of dust and grit.","I was on the roof of a storehouse being instructed in how to lay sheet gold to make the roof waterproof.","The gale caught me and whirled me off the flat roof, to bump first on another roof some twenty feet lower.","Another gust caught me and blew me over the edge and over the side of the Iron Mountain and down to the side of the Lingkhor road some three hundred and fifty feet below.","The ground was swampy and I landed with my face in the water.","Something snapped, another branch, I thought.","Dazedly I tried to lift myself out of the mud, but found that the pain was intense when I tried to move my left arm or shoulder.","Somehow I got to my knees, to my feet, and struggled along to the dry road.","I felt sick with pain, and I could not think clearly, my sole thought was to get up the mountain as quickly as possible.","Blindly I struggled and stumbled along, until, about halfway up, I met a party of monks rushing down to see what had happened to me and to another boy.","He had landed on rocks, and so was dead.","I was carried up the rest of the way, to the room of my Guide.","Quickly he examined me: \"Oe, Oe, poor boys, they should not have been sent out in such a gale!\"","He looked at me: \"Well, Lobsang, you have a broken arm and a broken collar-bone.","We shall have to set them for you.","It will hurt, but not more than I can help.\"","While he was talking, and almost before I knew, he had set the collar-bone and bound splinting in place to hold the broken bones.","The upper arm was more painful, but soon that, too, was set and splinted.","For the rest of that day I did nothing but lie down.","With the arrival of the next day, the Lama Mingyar Dondup said: \"We cannot let you fall behind in studies, Lobsang, so you and I will study together here.","Like all of us you have a certain little dislike of learning new things, so I am going to remove that 'study antagonism' hypnotically.\"","He closed the shutters and the room was in darkness except for the faint light from the altar lamps.","From somewhere he took a small box which he stood on a shelf in front of me.","I seemed to see bright lights, coloured lights, hands and bars of colour, and then all appeared to end in a silent explosion of brightness."],"vi":["Không lâu sau sự việc này, tôi nghĩ có thể là khoảng năm hay sáu tháng, đột ngột xuất hiện một cơn cuồng phong dữ dội, cuốn theo những đám mây bụi và cát đá mịt mù.","Tôi đang ở trên mái một nhà kho để được hướng dẫn cách dát những lá vàng mỏng nhằm làm cho mái nhà không bị thấm nước.","Cơn bão ập tới và cuốn tôi bay khỏi mái nhà bằng phẳng, va đập trước tiên vào một mái nhà khác thấp hơn khoảng hai mươi feet.","Một luồng gió giật khác lại ập tới và thổi bạt tôi qua mép mái, văng khỏi sườn Núi Sắt và rơi xuống bên cạnh con đường Lingkhor cách đó khoảng ba trăm năm mươi feet phía dưới.","Mặt đất lầy lội và tôi tiếp đất với khuôn mặt cắm vào vũng nước.","Có tiếng gì đó gãy rắc, lại một cành cây nữa, tôi thầm nghĩ.","Choáng váng, tôi cố gượng mình dậy khỏi bùn lầy, nhưng thấy đau đớn dữ dội khi cố cử động cánh tay trái hoặc bờ vai.","Bằng cách nào đó tôi quỳ dậy được, gượng đứng lên đôi chân mình, rồi lảo đảo lần mò ra đến con đường khô ráo.","Tôi thấy buồn nôn vì đau đớn, và không thể suy nghĩ sáng suốt được nữa, ý nghĩ duy nhất của tôi là phải trèo lên núi nhanh hết mức có thể.","Tôi mò mẫm bước đi đầy chật vật và lảo đảo vấp ngã, cho đến khi lên được khoảng nửa đường, tôi gặp một nhóm tăng sĩ đang lao xuống để xem điều gì đã xảy ra với tôi và một cậu bé khác.","Cậu bé đó đã rơi xuống những tảng đá, nên đã chết.","Tôi được khiêng nốt quãng đường còn lại, đến căn phòng của Thầy Hướng Dẫn của tôi.","Ngài nhanh chóng khám cho tôi: \"Oe, Oe, những đứa trẻ tội nghiệp, đáng lẽ không nên để chúng ra ngoài trong một cơn cuồng phong như vậy!\"","Ngài nhìn tôi: \"Nào, Lobsang, con bị gãy một cánh tay và gãy một xương đòn rồi.","Chúng ta sẽ phải nắn lại chúng cho con.","Sẽ đau đấy, nhưng ta sẽ cố gắng hết sức để con bớt đau.\"","Trong lúc ngài đang nói, và gần như trước khi tôi kịp nhận biết, ngài đã nắn xong xương đòn và nẹp cố định để giữ các xương gãy.","Phần cánh tay trên đau đớn hơn nhiều, nhưng chẳng mấy chốc nó cũng được nắn lại và nẹp chặt.","Suốt phần còn lại của ngày hôm đó, tôi chẳng làm gì ngoài việc nằm nghỉ.","Sang đến ngày hôm sau, Lama Mingyar Dondup nói: \"Chúng ta không thể để con bị thụt lùi trong việc học, Lobsang ạ, vì vậy ta và con sẽ cùng nhau học tập tại đây.","Giống như tất cả chúng ta, con có một chút e ngại nhất định khi học những điều mới mẻ, vì vậy ta sẽ xóa bỏ 'sự phản kháng trong học tập' đó bằng phương pháp thôi miên.\"","Ngài đóng các cánh cửa chớp lại và căn phòng chìm vào bóng tối, ngoại trừ ánh sáng mờ ảo từ những ngọn đèn trên bàn thờ.","Từ một nơi nào đó, ngài lấy ra một chiếc hộp nhỏ đặt lên kệ phía trước mặt tôi.","Tôi dường như nhìn thấy những ánh sáng rực rỡ, những luồng sáng nhiều màu sắc, những bàn tay và những dải màu, rồi tất cả dường như kết thúc trong một vụ nổ ánh sáng rực rỡ không một tiếng động."],"ts":[485.53,493.92,499.63,505.79,513.83,517.77,520.58,528.16,533.05,540.06,549.4,552.09,555.71,562.29,567.67,569.81,573.48,581.1,585.48,588.71,599.05,607.41,613.27,617.77],"vs":[626.86,637.79,645.37,653.1,664.46,669.13,673.6,680.82,687.51,696.31,709.15,713.09,717.95,726.57,732.01,734.7,739.32,747.59,753.39,757.93,769.83,780.72,788.79,794.27],"e0":224.25,"v0":263.08,"pe":[0,16],"pv":[0,16],"fig":{"label":"Hình 19","labelEn":"Figure 19","caption":"A giant figure carried at the New Year","captionVi":"Hình nộm khổng lồ được rước trong dịp năm mới","image":"figs/fig-19.webp","id":"1RERi1528yn-OrCTfKEuu7jDsZxeNlFH5"}},{"te":"It must have been many hours later...","tv":"Chắc hẳn đã nhiều giờ trôi qua...","en":["It must have been many hours later when I awoke.","The window was again open, but the purple shadows of night were beginning to fill the valley down below.","From the Potala, little lights were twinkling in and around the buildings as the evening guard went their rounds making sure that all was secure.","I could look across the city where, too, the night life was now commencing.","Just then, my Guide came in: \"Oh!\"","he said, \"so you have returned to us at last.","We thought that you found the astral fields so pleasant that you were staying a while.","Now, I suppose - as usual - you are hungry.\"","As he mentioned it, I realised that I was, definitely.","Food was soon brought, and as I ate he talked.","\"By ordinary laws you should have left the body, but your stars said you would live to die in the Land of the Red Indians (America) in many years' time.","They are having a service for the one who did not stay.","He was killed on the instant.\"","It appeared to me that the ones who had passed over were the lucky ones.","My own experiences in astral travelling had taught me that it was very pleasant.","But then I reminded myself that we did not really like school, but we had to stay to learn things, and what was life on Earth but a school?","A hard one, too!","I thought: \"Here am I with two broken bones, and I have to go on learning!\"","For two weeks I had even more intensive teaching than usual, I was told it was to keep my mind from thinking of my broken bones.","Now, at the end of the fortnight, they had united, but I was stiff, and both my shoulder and arm were painful.","The Lama Mingyar Dondup was reading a letter when I went into his room one morning.","He looked up at me as I entered."],"vi":["Chắc hẳn đã nhiều giờ trôi qua khi tôi tỉnh giấc.","Cửa sổ lại mở ra, nhưng những bóng đêm tím thẫm đã bắt đầu bao phủ khắp thung lũng phía bên dưới.","Từ điện Potala, những đốm sáng nhỏ lấp lánh bên trong và xung quanh các tòa nhà khi toán lính gác đêm đi tuần tra để bảo đảm mọi thứ đều an toàn.","Tôi có thể nhìn qua thành phố, nơi cuộc sống ban đêm lúc này cũng đang bắt đầu.","Đúng lúc đó, Thầy Hướng Dẫn của tôi bước vào: \"Ồ!\"","ngài nói, \"cuối cùng con cũng đã trở về với chúng ta rồi.","Ta cứ ngỡ con thấy những cánh đồng cõi trung giới dễ chịu đến mức nán lại đó một thời gian.","Giờ đây, ta đoán rằng, như thường lệ, con đang đói bụng.\"","Khi ngài nhắc tới điều đó, tôi nhận ra rằng mình quả thực rất đói.","Thức ăn nhanh chóng được mang đến, và trong khi tôi ăn, ngài trò chuyện: \"Theo lẽ thông thường thì con đã phải rời bỏ thể xác rồi, nhưng các vì sao của con cho thấy con sẽ sống để rồi qua đời ở Xứ Sở của Người Da Đỏ (châu Mỹ) sau nhiều năm nữa.","Họ đang cử hành khóa lễ cho người đã không ở lại.","Cậu ấy đã thiệt mạng ngay tức khắc.\"","Với tôi, dường như những người đã ra đi sang thế giới bên kia mới là những người may mắn.","Những trải nghiệm của chính tôi trong việc du hành thể vía đã dạy tôi rằng điều đó vô cùng dễ chịu.","Nhưng rồi tôi tự nhắc nhở mình rằng chúng tôi vốn chẳng thực sự thích trường học, thế nhưng chúng tôi vẫn phải ở lại để học hỏi mọi điều, và cuộc sống trên Trái Đất là gì nếu không phải là một trường học?","Lại là một ngôi trường đầy khắc nghiệt nữa chứ!","Tôi nghĩ: \"Mình đang ở đây với hai khúc xương bị gãy, thế mà mình vẫn phải tiếp tục học tập!\"","Trong hai tuần tôi được truyền dạy với cường độ thậm chí còn dày đặc hơn bình thường, tôi được bảo rằng đó là để tâm trí tôi không bận tâm đến những khúc xương bị gãy.","Giờ đây, vào cuối tuần thứ hai, chúng đã liền lại, nhưng tôi bị cứng cơ, và cả vai lẫn cánh tay của tôi đều rất đau nhức.","Lama Mingyar Dondup đang đọc một bức thư khi tôi bước vào phòng của ngài vào một buổi sáng.","Ngài ngước nhìn tôi khi tôi bước vào."],"ts":[807.44,810.52,816.9,824.89,829.66,832.74,836.28,840.69,843.95,847.38,850.64,859.37,862.73,865.21,869.28,874.25,881.79,883.26,888.9,896.29,903.54,908.63],"vs":[911.05,914.4,920.94,930.66,935.63,939.27,943.23,949.01,952.97,957.46,973.18,976.51,979.44,985.42,992.16,1004.68,1007.47,1013.52,1023.81,1032.15,1038.21],"e0":366.18,"v0":443.66,"pe":[0,13,18],"pv":[0,12,17]}],"lab":"Chương 13"},{"g":2,"n":13,"title":"First visit home (2/2)","tv":"Lần đầu về thăm nhà (2/2)","a":{"bi":{"id":"1gOiJYHzHzuXE2YkweVVq8eD5l3wAzm1a","f":"13-chapter-thirteen-2.m4a","z":8004637}},"s":[{"te":"Chapter Thirteen: First visit home (2/2)","tv":"Chương Mười Ba: Lần đầu về thăm nhà (2/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Thirteen, part 2.","First visit home."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Ba, phần 2.","Lần đầu về thăm nhà."],"ts":[0.0,3.71,5.88],"vs":[7.58,11.48,13.29],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Lobsang,\" he said, \"we have a packet...","tv":"Lobsang,\" ngài nói, \"chúng ta có một...","en":["\"Lobsang,\" he said, \"we have a packet of herbs to go to your Honourable Mother.","You can take it tomorrow morning and stay the day.\"","\"I am sure my father would not want to see me,\" I answered.","\"He ignored me completely when he passed me on the steps of the Potala.\"","\"Yes, of course he did.","He knew that you had just come from the Precious One, he knew that you had been specially favoured, and so he could not speak unless I was with you, because you are now my ward by order of the Precious One Himself.\"","He looked at me, and the corners of his eyes crinkled as he laughed: \"Anyhow, your father will not be there tomorrow.","He has gone to Gyangtse for several days.\"","In the morning my Guide looked me over and said: \"Hmm, you look a little pale, but you are clean and tidy and that should count a lot with a mother!","Here is a scarf, don't forget that you are now a lama and must conform to all the Rules.","You came here on foot.","Today you will ride on one of our best white horses.","Take mine, it needs some exercise.\"","The leather-bag of herbs, handed to me as I left, had been wrapped in a silk scarf as a sign of respect.","I looked at it dubiously, wondering how I was going to keep the wretched thing clean.","In the end I took off the scarf and tucked it into my robe pouch until I was nearer home.","Down the steep hill we went, the white horse and I. Halfway down the horse stopped, turned his head round to get a good look at me.","Apparently he did not think much of what he saw, because he gave a loud neigh, and hurried on as if he could not bear the sight of me any longer.","I sympathised with him as I had identical opinions about him!","In Tibet, the most orthodox lamas ride mules as they are supposed to be sexless affairs.","Lamas who are not so finiky ride a male horse or pony.","For myself, I preferred to walk if at all possible.","At the bottom of the hill we turned right.","I sighed with relief; the horse agreed with me that we turn right.","Probably because one always traverses the Lingkhor road in a clockwise direction for religious reasons.","So we turned right and crossed the Drepung-City road to continue along the Lingkhor circuit.","Along past the Potala which I thought was not to be compared to our Chakpori for attractiveness, and across the road to India, leaving the Kaling Chu on our left and the Snake Temple on our right.","At the entrance to my former home, a little way farther on, servants saw me coming and hastened to swing open the gates.","Straight into the courtyard I rode, with a swagger and a hope that I would not fall off.","A servant held the horse, fortunately, while I slid off."],"vi":["\"Lobsang,\" ngài nói, \"chúng ta có một gói thảo dược gửi cho Mẹ kính mến của con.","Sáng mai con có thể mang nó đi và ở lại đó cả ngày.\"","\"Con tin chắc rằng cha con sẽ không muốn gặp con đâu ạ,\" tôi trả lời.","\"Ông đã hoàn toàn phớt lờ con khi đi ngang qua con trên những bậc thang của điện Potala.\"","\"Phải, dĩ nhiên là ông ấy làm vậy rồi.","Ông ấy biết rằng con vừa mới diện kiến Đấng Quý Báu trở về, ông ấy biết rằng con đã được ban ân huệ đặc biệt, và do đó ông ấy không thể mở lời trừ khi có ta đi cùng con, bởi vì giờ đây con là người được ta giám hộ theo lệnh của chính Đấng Quý Báu.\"","Ngài nhìn tôi, và đuôi mắt ngài nheo lại khi ngài bật cười: \"Dù sao đi nữa, ngày mai cha con cũng sẽ không có ở đó đâu.","Ông ấy đã đi Gyangtse trong vài ngày rồi.\"","Vào buổi sáng, Thầy Hướng Dẫn của tôi ngắm nhìn tôi từ đầu đến chân rồi nói: \"Hừm, trông con hơi xanh xao một chút, nhưng con sạch sẽ và gọn gàng, điều đó rất có ý nghĩa với một người mẹ đấy!","Đây là chiếc khăn lễ, đừng quên rằng giờ con đã là một lama và phải tuân thủ mọi Giới Luật.","Con đã đến đây bằng cách đi bộ.","Hôm nay con sẽ cưỡi một trong những con ngựa trắng tốt nhất của chúng ta.","Hãy cưỡi ngựa của ta, nó cũng cần được vận động một chút.\"","Chiếc túi da đựng thảo mộc trao cho tôi khi tôi rời đi đã được bọc trong một chiếc khăn lụa như một dấu hiệu của sự tôn kính.","Tôi nhìn nó với vẻ ngần ngại, tự hỏi làm thế nào mình có thể giữ cho cái món đồ phiền toái ấy được sạch sẽ.","Cuối cùng tôi tháo chiếc khăn ra và nhét nó vào túi áo choàng cho đến khi gần về tới nhà.","Chúng tôi đi xuống ngọn đồi dốc đứng, con ngựa trắng và tôi.","Đi được nửa đường, con ngựa dừng lại, quay đầu lại để ngắm nghía tôi thật kỹ.","Rõ ràng nó chẳng mấy ấn tượng với những gì mình nhìn thấy, bởi nó hí lên một tiếng thật lớn, rồi rảo bước nhanh như thể không thể chịu đựng nổi việc nhìn thấy tôi thêm một giây nào nữa.","Tôi hoàn toàn đồng cảm với nó vì tôi cũng có ý kiến y hệt về nó!","Ở Tây Tạng, các vị lama chính thống nhất thường cưỡi la vì chúng được coi là loài vô tính.","Những vị lama không quá kỹ tính thì cưỡi ngựa đực hoặc ngựa nhỏ.","Về phần mình, tôi thích đi bộ hơn nếu có thể.","Tới chân đồi, chúng tôi rẽ phải.","Tôi thở phào nhẹ nhõm; con ngựa đã đồng tình với tôi rằng chúng tôi nên rẽ phải.","Có lẽ bởi vì người ta luôn đi trên con đường Lingkhor theo chiều kim đồng hồ vì những lý do tôn giáo.","Thế là chúng tôi rẽ phải và băng qua con đường từ Drepung vào Thành Phố để tiếp tục đi dọc theo vòng đường Lingkhor.","Đi ngang qua điện Potala, nơi mà tôi nghĩ là không thể so sánh được với ngọn Chakpori của chúng tôi về sức lôi cuốn, rồi băng qua con đường dẫn sang Ấn Độ, để sông Kaling Chu lại bên tay trái và Đền Rắn ở bên tay phải.","Tại lối vào ngôi nhà cũ của tôi, cách đó một đoạn ngắn, những người hầu nhìn thấy tôi đang đến và vội vã mở toang cánh cổng.","Tôi cưỡi ngựa thẳng vào sân trong, với vẻ nghênh ngang và niềm hy vọng rằng mình sẽ không bị ngã xuống.","May thay, một người hầu đã giữ con ngựa trong khi tôi trượt xuống đất."],"ts":[15.73,21.26,24.67,28.81,33.59,35.36,47.1,54.3,57.59,65.94,70.85,72.5,75.93,78.92,85.96,90.75,96.39,103.99,112.56,117.08,123.14,126.96,130.4,132.82,137.29,143.46,148.49,158.76,166.53,172.03],"vs":[176.17,181.45,186.05,190.85,197.02,199.74,216.37,224.32,228.15,240.48,246.56,248.99,253.59,257.73,265.77,272.9,279.5,283.47,288.37,299.44,304.08,309.71,314.4,317.87,320.61,325.85,332.83,340.51,355.53,362.87,369.35],"e0":8.18,"v0":8.15,"pe":[0,2,4,8,13,16],"pv":[0,2,4,8,13,16]},{"te":"Gravely the Steward and I exchanged our...","tv":"Người quản gia và tôi trang trọng...","en":["Gravely the Steward and I exchanged our ceremonial scarves.","\"Bless this house and all that be in it, Honourable Medical Lama, Sir!\"","said the Steward.","\"May the Blessing of Buddha, the Pure One, the All-seeing One be upon you and keep you healthy,\" I replied.","\"Honourable Sir, the Mistress of the House commands me lead you to her.\"","So off we went (as if I could not have found my own way!), with me fumbling to wrap up the bag of herbs with the wretched scarf again.","Upstairs, into mother's best room.","\"I was never allowed here when I was merely a son,\" I thought.","My second thought was to wonder if I should turn and run for it, the room was full of women!","Before I could, my mother came towards me and bowed, \"Honourable Sir and Son, my friends are here to hear of your account of the honour conferred upon you by the Precious One.\"","\"Honourable Mother,\" I replied, \"the Rules of my Order prevent me from saying what the Precious One told me.","The Lama Mingyar Dondup instructed me to bring you this bag of herbs and to present you with his Scarf of Greeting.\"","\"Honourable Lama and Son, these ladies have travelled far to hear of the events of the Inmost House and of the Precious One within.","Does he really read Indian magazines?","And is it true that he has a glass which he can look through and see through the walls of a house?\"","\"Madam,\" I answered, \"I am but a poor Medical Lama who has recently returned from the hills.","It is not for such as I to speak of the doings of the Head of our Order.","I have come only as messenger.\"","A young woman came up to me and said: \"Don't you remember me?","I am Yaso!\""],"vi":["Người quản gia và tôi trang trọng trao đổi khăn lễ với nhau.","\"Cầu xin phước lành cho ngôi nhà này và tất cả những ai ở trong đó, thưa Vị Lama Y Dược Tôn Kính!\"","người quản gia nói.","\"Nguyện cầu phước lành của Đức Phật, Đấng Thanh Tịnh, Đấng Toàn Tri ban xuống cho ông và giữ cho ông được khỏe mạnh,\" tôi đáp.","\"Thưa Ngài, Bà Chủ ngôi nhà truyền lệnh cho tôi dẫn Ngài đến gặp bà.\"","Thế là chúng tôi đi, cứ như thể tôi không tự tìm được đường đi của mình vậy, trong khi tôi luống cuống bọc lại chiếc túi thảo mộc bằng chiếc khăn phiền toái đó.","Lên cầu thang, vào căn phòng đẹp nhất của mẹ.","\"Mình chưa bao giờ được phép vào đây khi còn đơn thuần là một đứa con trai,\" tôi nghĩ.","Ý nghĩ thứ hai của tôi là tự hỏi liệu mình có nên quay đầu bỏ chạy hay không, căn phòng toàn là phụ nữ!","Trước khi tôi kịp làm vậy, mẹ tôi tiến về phía tôi và cúi chào, \"Thưa Ngài và Con trai, các bạn của mẹ có mặt ở đây để nghe lời kể của con về niềm vinh dự đã được Đấng Quý Báu ban cho con.\"","\"Thưa Mẹ kính mến,\" tôi trả lời, \"Giới Luật của Dòng Tu ngăn con nói ra những điều Đấng Quý Báu đã truyền dạy cho con.","Lama Mingyar Dondup đã chỉ dẫn con mang túi thảo dược này đến cho mẹ và kính dâng lên mẹ Khăn Chào Đón của ngài.\"","\"Thưa Vị Lama và Con trai, các quý bà này đã lặn lội đường xa tới đây để nghe về những sự việc ở Ngôi Nhà của Đức Thái Tuế và về Đấng Quý Báu ngự bên trong.","Có thật là ngài đọc các tạp chí Ấn Độ không?","Và có đúng là ngài có một chiếc kính mà ngài có thể nhìn qua đó và thấy xuyên các bức tường của một ngôi nhà không?\"","\"Thưa phu nhân,\" tôi đáp, \"con chỉ là một Lama Y Dược tầm thường vừa mới từ những ngọn đồi trở về.","Kẻ như con không có quyền nói về những công việc của Bậc Lãnh Đạo Dòng Tu của chúng con.","Con đến đây chỉ với tư cách là người đưa tin.\"","Một phụ nữ trẻ bước tới gần tôi và nói: \"Em không nhớ chị sao?","Chị là Yaso đây!\""],"ts":[374.42,378.62,383.13,384.68,392.09,396.73,404.43,406.99,411.21,417.1,428.12,435.28,442.07,450.0,452.53,458.19,464.51,469.16,471.92,475.9],"vs":[477.42,481.42,488.05,489.68,497.24,501.63,511.16,514.66,519.81,527.6,540.82,548.5,556.87,567.34,570.45,578.41,584.49,590.05,593.71,598.31],"e0":169.22,"v0":206.4,"pe":[0,9,10,12,15,18],"pv":[0,9,10,12,15,18]},{"te":"To be truthful, I hardly could recognise...","tv":"Thành thật mà nói, tôi khó lòng...","en":["To be truthful, I hardly could recognise her, she had developed so much, and was so ornamental!...","I had misgivings.","Eight no, nine women were too much of a problem for me.","Men, now I knew how to deal with them, but women!","They looked at me as if I were a juicy morsel and they hungry wolves on the plains.","There was but one course of action: retreat.","\"Honourable Mother,\" I said, \"I have delivered my message and now I must return to my duties.","I have been ill and have much to do.\"","With that, I bowed to them, turned, and made off as fast as I decently could.","The Steward had returned to his office, and the groom brought out the horse.","\"Help me to mount carefully,\" I said, \"for I have recently had an arm and a shoulder broken and cannot manage alone.\"","The groom opened the gate, I rode out just as mother appeared on the balcony and shouted something.","The white horse turned left so that we could again travel clockwise along the Lingkhor road.","Slowly I rode along.","Slowly, as I did not want to get back too quickly.","Past Gyü-po Linga, past Muru Gompa, and along the complete circuit.","Once again home, on the Iron Mountain, I went to the Lama Mingyar Dondup.","He looked at me: \"Why, Lobsang, have all the wandering ghosts chased you around the City?","You look shaken!\"","\"Shaken?\"","I answered, \"shaken?","My mother had a batch of women there and they all wanted to know about the Inmost One and what He said to me.","I told them the Rules of the Order would not allow me to say.","And I made off while I was safe, all those women staring at me!...\"","My Guide shook and shook with laughter.","The more I stared at him in amazement, the more he laughed."],"vi":["Thành thật mà nói, tôi khó lòng nhận ra chị ấy, chị ấy đã lớn bổng lên nhiều và trang điểm quá lộng lẫy!...","Tôi có linh cảm chẳng lành.","Tám, không, chín người phụ nữ là vấn đề quá lớn đối với tôi.","Đàn ông thì giờ đây tôi đã biết cách đối phó với họ, còn phụ nữ thì chịu thua!","Họ nhìn tôi như thể tôi là một miếng mồi béo bở còn họ là những con sói đói trên đồng bằng.","Chỉ có một cách hành động duy nhất: rút lui.","\"Thưa Mẹ kính mến,\" tôi nói, \"con đã chuyển xong lời nhắn và giờ đây con phải trở lại với nhiệm vụ của mình.","Con vừa mới ốm dậy và còn rất nhiều việc phải làm.\"","Nói rồi, tôi cúi chào họ, quay người và chuồn nhanh hết mức có thể mà vẫn giữ được thể diện.","Người quản gia đã trở về văn phòng của mình, và người coi ngựa dắt ngựa ra.","\"Hãy đỡ tôi lên ngựa cẩn thận,\" tôi nói, \"bởi gần đây tôi bị gãy một cánh tay và một bả vai nên không thể tự xoay xở một mình được.\"","Người coi ngựa mở cổng, tôi cưỡi ngựa ra ngoài đúng lúc mẹ tôi xuất hiện trên ban công và hét lên điều gì đó.","Con ngựa trắng rẽ trái để chúng tôi lại có thể đi theo chiều kim đồng hồ dọc theo con đường Lingkhor.","Tôi chầm chậm cưỡi ngựa đi.","Chậm rãi, vì tôi không muốn trở về quá nhanh.","Đi qua Gyü-po Linga, qua tu viện Muru Gompa, và đi trọn cả vòng đường.","Một lần nữa trở về nhà, trên Núi Sắt, tôi đến gặp Lama Mingyar Dondup.","Ngài nhìn tôi: \"Kìa, Lobsang, có phải tất cả các vong linh phiêu dạt đã đuổi theo con vòng quanh Thành Phố không?","Trông con có vẻ bàng hoàng thế!\"","\"Bàng hoàng ư?\"","tôi trả lời, \"bàng hoàng ư?","Mẹ con có một đám phụ nữ ở đó và tất cả họ đều muốn biết về Đức Thái Tuế cùng những điều Ngài đã nói với con.","Con nói với họ rằng Giới Luật của Dòng Tu không cho phép con tiết lộ.","Và con đã chuồn đi khi còn an toàn, ngần ấy người phụ nữ cứ nhìn chằm chằm vào con!...\"","Thầy Hướng Dẫn của tôi rung cả người lên vì cười.","Tôi càng kinh ngạc nhìn ngài chằm chằm thì ngài lại càng cười lớn hơn."],"ts":[601.04,608.23,609.84,613.22,616.3,621.22,624.59,631.55,634.51,640.12,644.94,652.45,658.32,663.55,665.54,668.68,673.62,678.32,684.77,686.64,687.79,690.03,695.83,699.68,704.28,706.75],"vs":[711.12,718.41,720.46,724.8,729.94,736.27,739.73,747.01,751.08,757.26,762.36,771.01,778.14,784.71,786.75,790.11,795.96,801.02,808.76,811.52,812.86,815.03,822.92,827.69,833.98,837.15],"e0":272.82,"v0":330.02,"pe":[0,6,8,16,19,24],"pv":[0,6,8,16,19,24]},{"te":"The Precious One wanted to know if...","tv":"Đấng Quý Báu muốn biết xem con...","en":["\"The Precious One wanted to know if you had settled down or if you still had thoughts of home.\"","Lamastic life had upset my 'social' values, women were strange creatures to me (they still are!), and...","\"But I am home.","Oh no, I do not want to return to the House of my Father.","The sight of those women, painted, stuff on their hair, and the way they looked at me: as if I were a prize sheep and they butchers from Shö.","Screeching voices, and\" - I am afraid my voice must have sunk to a whisper - \"their astral colours.","Dreadful!","Oh, Honourable Lama Guide, do not let us discuss it!\"","For days I was not allowed to forget it: \"Oh, Lobsang, put to flight by a pack of women!\"","or, \"Lobsang, I want you to go to your Honourable Mother, she has a party today and they need entertaining.\"","But after a week I was again told that the Dalai Lama was very, very interested in me, and had arranged for me to be sent home when my mother had one of her numerous social parties.","No one ever obstructed the Precious One, we all loved him, not merely as a God on Earth, but as the true Man that he was.","His temper was a bit hasty, but so was mine, and he never let personal bias interfere with the duties of the State.","Nor did he stay in a temper for more than minutes.","He was the Supreme Head of State and Church."],"vi":["\"Đấng Quý Báu muốn biết xem con đã an tâm tu tập chưa hay vẫn còn vương vấn ý nghĩ về gia đình.\"","Đời sống tu viện lama đã làm đảo lộn các giá trị 'xã hội' của tôi, phụ nữ đối với tôi là những sinh vật kỳ lạ (đến giờ vẫn vậy!), và...","\"Nhưng con đang ở nhà mà.","Ồ không, con không hề muốn quay lại Ngôi Nhà của Cha con đâu.","Cảnh tượng những người phụ nữ ấy, mặt trát phấn son, đầu tóc bôi trát đủ thứ, và cái cách họ nhìn con: như thể con là một con cừu béo tốt còn họ là những tên đồ tể từ làng Shö.","Giọng nói the thé chói tai, và\", tôi e rằng giọng mình lúc ấy hẳn đã chìm xuống thành tiếng thì thầm, \"những màu sắc thể vía của họ.","Thật kinh khủng!","Ôi, thưa Thầy Hướng Dẫn Lama Tôn Kính, xin thầy đừng bàn về chuyện đó nữa!\"","Trong nhiều ngày liền tôi không được phép quên chuyện đó: \"Ồ, Lobsang, bị một đám phụ nữ đuổi chạy té khói!\"","hoặc, \"Lobsang, ta muốn con đến gặp Mẹ kính mến của con, hôm nay bà ấy mở tiệc và họ cần người mua vui đấy.\"","Nhưng sau một tuần, tôi lại được cho biết rằng Đạt Lai Lạt Ma rất mực quan tâm đến tôi, và đã thu xếp để tôi được cử về nhà đúng vào lúc mẹ tôi tổ chức một trong vô số những bữa tiệc giao lưu của bà.","Chẳng có ai dám cản trở Đấng Quý Báu, tất cả chúng tôi đều yêu kính ngài, không chỉ đơn thuần như một vị Thần trên Trái Đất, mà còn vì ngài là một Con Người đích thực.","Tính khí ngài có phần nóng nảy, nhưng tôi cũng vậy, và ngài không bao giờ để định kiến cá nhân can thiệp vào bổn phận Quốc Gia.","Ngài cũng không bao giờ giận dữ quá vài phút.","Ngài chính là Vị Lãnh Đạo Tối Cao của Nhà Nước và Giáo Hội."],"ts":[842.25,847.81,855.43,856.81,860.92,869.42,876.55,877.63,882.15,888.42,896.09,906.15,914.03,921.3,924.66],"vs":[927.76,934.6,944.38,946.39,950.46,962.6,971.4,972.71,978.38,985.29,992.55,1005.61,1015.95,1023.94,1026.93],"e0":383.5,"v0":461.15,"pe":[0,1,8],"pv":[0,1,8]}],"lab":"Chương 13"},{"g":2,"n":14,"title":"Using the Third Eye (1/2)","tv":"Dùng Con Mắt Thứ Ba (1/2)","a":{"bi":{"id":"1JvVuNYm8dVFURTBCNf-Xiuy9GxZilnTN","f":"14-chapter-fourteen-1.m4a","z":13803429}},"s":[{"te":"Chapter Fourteen: Using the Third Eye (1/2)","tv":"Chương Mười Bốn: Dùng Con Mắt Thứ Ba (1/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Fourteen, part 1.","Using the Third Eye."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Bốn, phần 1.","Dùng Con Mắt Thứ Ba."],"ts":[0.0,3.71,5.91],"vs":[7.71,11.61,13.42],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"One morning, when I was at peace...","tv":"Một buổi sáng nọ, khi lòng tôi...","en":["One morning, when I was at peace with the world, and wondering how to fill in an idle half hour before the next service, the Lama Mingyar Dondup came to me.","\"Let us take a walk, Lobsang.","I have a small job for you to do.\"","I jumped to my feet, glad to be going out with my Guide.","It did not take us long to get ready, and then we set off.","As we were leaving the Temple one of the cats displayed marked affection and we could not leave him until the roaring purr had stopped and the tail started to wag.","This was a huge cat, we called him 'cat', in Tibetan, of course, and that was shi-mi.","Satisfied that his affection was fully reciprocated, he walked solemnly beside us until we were halfway down the mountain.","Then, apparently, he remembered that he had left the jewels unguarded, and off he rushed in a very great hurry.","Our temple cats were not for ornament only, they were fierce guardians of the masses of uncut gems strewn around the holy figures.","In houses dogs were the guardians, immense mastiffs who would pull a man down and savage him.","These dogs could be cowed and driven off.","Not so with the cats.","Once they attacked, only death could stop them.","They were of the type sometimes named 'Siamese'.","Tibet is cold, so these cats were nearly black.","In hot countries, so I have been told, they are white, the temperature affecting the fur colour.","Their eyes were blue, and their hind legs were long, giving them a 'different' appearance when they walked.","Their tails were long and whip-like, and their voices!...","No cat ever had a voice like these.","The volume and range of tones was almost beyond belief."],"vi":["Một buổi sáng nọ, khi lòng tôi đang thư thái và tự hỏi làm sao để lấp đầy nửa giờ rảnh rỗi trước khóa lễ tiếp theo, Lama Mingyar Dondup đến gặp tôi.","\"Chúng ta hãy đi dạo một lát, Lobsang.","Ta có một việc nhỏ cho con làm đây.\"","Tôi bật dậy, vui mừng khôn xiết khi được ra ngoài cùng Thầy Hướng Dẫn của tôi.","Chúng tôi chẳng mất nhiều thời gian để chuẩn bị, và rồi chúng tôi lên đường.","Khi chúng tôi vừa rời khỏi Ngôi Đền, một trong những con mèo đã bày tỏ tình cảm rõ rệt và chúng tôi không thể rời đi cho đến khi tiếng gừ gừ ầm ĩ của nó ngừng lại và cái đuôi bắt đầu ve vẩy.","Đây là một con mèo khổng lồ, chúng tôi gọi nó là 'mèo', dĩ nhiên là bằng tiếng Tây Tạng, tức là shi-mi.","Thỏa mãn vì tình cảm của mình đã được đáp lại trọn vẹn, nó trang trọng bước đi bên cạnh chúng tôi cho đến khi chúng tôi đi được nửa đường xuống núi.","Rồi dường như nó nhớ ra rằng mình đã để những viên ngọc quý không có ai canh giữ, và thế là nó vội vàng phóng đi.","Những con mèo trong chùa của chúng tôi không chỉ để làm cảnh, chúng là những kẻ canh giữ hung dữ cho vô số đá quý thô chưa mài giũa rải rác xung quanh các thánh tượng.","Trong các gia đình, chó là loài canh gác, những con chó ngao khổng lồ có thể quật ngã một người đàn ông và cắn xé dữ dội.","Những con chó này có thể bị đe dọa và đuổi đi.","Nhưng với loài mèo thì không như vậy.","Một khi chúng đã tấn công, chỉ có cái chết mới ngăn được chúng.","Chúng thuộc giống đôi khi được gọi là 'mèo Xiêm'.","Tây Tạng lạnh giá, vì vậy những con mèo này gần như có màu đen.","Ở những xứ nóng, như tôi được kể, chúng có màu trắng, do nhiệt độ ảnh hưởng đến màu lông.","Mắt chúng màu xanh lam, và hai chân sau dài, tạo cho chúng một dáng vẻ 'khác biệt' khi bước đi.","Đuôi của chúng dài như ngọn roi, và tiếng kêu của chúng!...","Chưa từng có con mèo nào có giọng kêu như những con mèo này.","Âm lượng và dải âm sắc của chúng gần như vượt quá sức tưởng tượng."],"ts":[15.85,25.08,27.53,29.9,33.74,37.47,46.16,51.04,58.72,66.42,74.59,80.74,83.46,85.21,88.2,92.08,95.36,100.49,106.65,110.71,113.25],"vs":[117.31,127.89,131.04,133.75,138.63,143.41,156.28,163.29,172.7,180.35,190.65,198.84,202.17,204.56,208.63,211.78,216.28,222.45,228.35,232.02,235.69],"e0":8.31,"v0":8.14,"pe":[0,9],"pv":[0,9],"fig":{"label":"Hình 20","labelEn":"Figure 20","caption":"A chorten","captionVi":"Một bảo tháp","image":"figs/fig-20.webp","id":"1HDY6Ugl5qLEbJ_qOuqTDoldDsChtUrY_"}},{"te":"On duty these cats prowled in the...","tv":"Khi làm nhiệm vụ, những con mèo...","en":["On duty these cats prowled in the temples, silent-footed and alert, like dark shadows of the night.","If anyone tried to reach the jewels, which were otherwise unguarded, a cat would emerge and leap at the man's arm.","Unless he let go immediately, another cat would jump, perhaps from the Holy Image, straight at the thief's throat.","And those cats had claws twice as long as those of the 'average' cat - and they did not let go.","Dogs could be beaten off, or perhaps held or poisoned.","Not so with the cats.","They would put the fiercest mastiffs to flight.","Only men who personally knew those cats could approach them when they were on duty.","We sauntered on.","Down at the road we turned right through the Pargo Kaling and walked on past the village of Shö.","On over the turquoise Bridge and right again at the House of Doring.","This brought us to the side of the old Chinese Mission.","As we walked the Lama Mingyar Dondup talked to me.","\"A Chinese Mission has arrived, as I told you.","Let us have a look at them and see what they are like.\"","My first impression was a very unfavourable one.","Inside the house the men were pacing about arrogantly unpacking boxes and cases.","They appeared to have enough weapons to supply a small army.","Being a small boy, I could 'investigate' in a manner which was quite unsuitable for an older person.","I crept through the grounds and silently approached an open window.","For a time I stood and watched until one of the men looked up and saw me.","He uttered a Chinese oath which threw grave doubts upon my ancestry, but left none whatever about my future.","He reached for something, so I withdrew before he could throw it."],"vi":["Khi làm nhiệm vụ, những con mèo này lượn lờ trong các ngôi chùa, bước đi êm ru và cảnh giác cao độ, tựa như những bóng đen mờ ảo của màn đêm.","Nếu có ai tìm cách với tới những viên đá quý, vốn không có ai canh giữ, một con mèo sẽ xuất hiện và chồm vào cánh tay kẻ đó.","Trừ phi kẻ đó buông tay ra ngay lập tức, một con mèo khác sẽ nhảy tới, có lẽ từ trên Thánh Tượng, lao thẳng vào cổ họng tên trộm.","Và những con mèo đó có móng vuốt dài gấp đôi móng vuốt của một con mèo 'bình thường', và chúng dứt khoát không buông ra.","Chó có thể bị đánh đuổi, hoặc bị giữ lại hay bị đánh bả.","Nhưng với loài mèo thì không thể làm thế.","Chúng có thể khiến cả những con chó ngao hung dữ nhất phải tháo chạy.","Chỉ những người quen thân với chính những con mèo đó mới có thể tiếp cận chúng khi chúng đang làm nhiệm vụ.","Chúng tôi thong thả rảo bước.","Xuống đến đường cái, chúng tôi rẽ phải qua cổng Pargo Kaling và đi bộ ngang qua làng Shö.","Đi qua Cầu Ngọc Lam rồi lại rẽ phải tại Tòa Nhà Doring.","Lối này dẫn chúng tôi đến bên cạnh trụ sở cũ của Phái Bộ Trung Quốc.","Trong khi chúng tôi bước đi, Lama Mingyar Dondup trò chuyện với tôi.","\"Một Phái Bộ Trung Quốc đã đến, như ta đã kể với con.","Chúng ta hãy đến ngó qua họ một chút và xem họ ra sao nào.\"","Ấn tượng đầu tiên của tôi rất xấu.","Bên trong ngôi nhà, những người đàn ông đang ngạo nghễ đi đi lại lại mở những thùng và hòm đồ.","Họ dường như có đủ vũ khí để trang bị cho một đội quân nhỏ.","Là một cậu bé con, tôi có thể 'điều tra' theo cách hoàn toàn không phù hợp với một người lớn tuổi hơn.","Tôi bò lén qua khoảng sân và lặng lẽ tiếp cận một ô cửa sổ mở toang.","Trong một lúc tôi đứng quan sát cho đến khi một trong những người đàn ông ngước lên và nhìn thấy tôi.","Gã buông một lời nguyền rủa bằng tiếng Trung Quốc làm dấy lên mối nghi ngờ nghiêm trọng về gốc gác tổ tiên của tôi, nhưng lại chẳng để lại chút hoài nghi nào về số phận tương lai của tôi.","Gã với tay lấy một thứ gì đó, nên tôi rút lui trước khi gã kịp ném nó ra."],"ts":[241.16,248.04,255.42,263.19,268.95,272.51,274.26,277.11,282.19,283.62,288.98,293.04,296.37,299.67,303.07,306.46,309.82,315.02,318.84,325.42,329.43,333.9,340.98],"vs":[344.57,353.89,361.83,370.25,377.41,381.65,384.3,388.77,395.67,397.7,403.77,407.7,412.25,416.93,420.7,425.95,428.36,434.1,438.1,444.78,449.66,455.85,467.32],"e0":110.37,"v0":131.99,"pe":[0,8,15],"pv":[0,8,15]},{"te":"On the Lingkhor road again, I said...","tv":"Trở lại con đường Lingkhor, tôi nói...","en":["On the Lingkhor road again, I said to my Guide: \"Oh!","How their auras turned red!","And they wave knives about so.\"","For the rest of the way home the Lama Mingyar Dondup was thoughtful.","After our supper he said to me: \"I have been thinking quite a lot about these Chinese.","I am going to suggest to the Precious One that we make use of your special abilities.","Do you feel confident that you can watch them through a screen if it can be arranged?\"","All I could say was: \"If you think I can do it, then I can.\"","The next day I did not see my Guide at all, but the following day he taught me in the morning and after the midday meal said: \"We will take a walk this afternoon, Lobsang.","Here is a scarf of the first quality, so you do not need to be a clairvoyant to know where we are going.","Ten minutes to get yourself ready and then meet me in my room.","I have to go and see the Abbot first.\"","Once again we set off on the precipitous path down the mountain-side.","We took a short cut down over the south-west side of our mountain and, after a very short walk, arrived at the Norbu Linga.","The Dalai Lama was very fond of this Jewel Park and spent most of his free time there.","The Potala was a beautiful place, outside, but inside it was stuffy through insufficient ventilation and too many butter-lamps burning for too long.","Much butter had been spilled on the floors throughout the years, and it was not a new experience for a dignified lama to pursue his stately way down a sloping ramp, tread on a lump of butter covered in dust, and arrive at the bottom of the ramp with an 'Ulp!'","of astonishment, as part of his anatomy hit the stone flooring.","The Dalai Lama did not wish to risk being the subject of such an unedifying spectacle, so he stayed at the Norbu Linga whenever possible."],"vi":["Trở lại con đường Lingkhor, tôi nói với Thầy Hướng Dẫn của tôi: \"Ồ!","Hào quang của họ chuyển sang màu đỏ rực làm sao!","Và họ còn vung dao loạn xạ như thế nữa.\"","Suốt quãng đường còn lại về nhà, Lama Mingyar Dondup tỏ ra đầy trầm tư.","Sau bữa cơm tối, ngài nói với tôi: \"Ta đã suy nghĩ khá nhiều về những người Trung Quốc này.","Ta dự định sẽ đề xuất với Đấng Quý Báu rằng chúng ta nên tận dụng những khả năng đặc biệt của con.","Con có cảm thấy tự tin rằng mình có thể quan sát họ qua một bức bình phong nếu điều đó được thu xếp không?\"","Tất cả những gì tôi có thể nói là: \"Nếu Thầy nghĩ con có thể làm được, thì con làm được ạ.\"","Ngày hôm sau tôi không hề gặp Thầy Hướng Dẫn của tôi, nhưng đến ngày tiếp theo ngài dạy dỗ tôi vào buổi sáng và sau bữa ăn trưa ngài nói: \"Chiều nay chúng ta sẽ đi dạo một chuyến, Lobsang.","Đây là một chiếc khăn lễ thượng hạng, vì vậy con không cần phải là một người thấu thị cũng biết chúng ta sắp đi đâu rồi.","Con có mười phút để chuẩn bị sẵn sàng rồi gặp ta ở phòng ta nhé.","Ta phải đi gặp vị trụ trì trước đã.\"","Một lần nữa chúng tôi lại lên đường trên con đường mòn dốc đứng dẫn xuống sườn núi.","Chúng tôi đi đường tắt xuống phía tây nam của ngọn núi của chúng tôi và, sau một quãng đi bộ rất ngắn, đã tới Norbu Linga.","Đạt Lai Lạt Ma rất yêu thích Vườn Ngọc này và dành phần lớn thời gian rảnh rỗi của ngài ở đó.","Điện Potala là một nơi tuyệt đẹp ở bên ngoài, nhưng bên trong lại ngột ngạt vì thiếu sự thông gió và có quá nhiều đèn bơ cháy suốt thời gian dài.","Bơ đã đổ ra sàn rất nhiều qua năm tháng, và chẳng phải là chuyện lạ gì khi một vị lama đường bệ đang sải bước trang nghiêm xuống một đoạn đường dốc, giẫm phải một cục bơ phủ đầy bụi, và trượt xuống tận chân dốc với một tiếng 'Ối!'","kinh ngạc khi một phần cơ thể của ngài đập mạnh xuống sàn đá.","Đạt Lai Lạt Ma không muốn mạo hiểm trở thành nhân vật chính của một cảnh tượng chẳng mấy đẹp đẽ như thế, vì vậy ngài lưu lại Norbu Linga bất cứ khi nào có thể."],"ts":[473.74,478.02,480.09,482.85,487.02,492.29,497.41,502.45,507.01,516.43,522.06,525.76,528.77,533.04,540.29,545.35,554.47,568.49,572.97],"vs":[581.31,586.01,589.34,592.83,598.07,603.79,610.1,618.04,624.47,637.03,644.54,648.49,651.56,656.68,665.31,671.42,681.04,695.67,699.73],"e0":214.38,"v0":261.16,"pe":[0,3,7,8,12],"pv":[0,3,7,8,12]},{"te":"This Jewel Park was surrounded by a...","tv":"Vườn Ngọc này được bao quanh bởi...","en":["This Jewel Park was surrounded by a stone wall some twelve feet high.","The Park is only about a hundred years old.","The Palace within had golden turrets and consisted of three buildings which were used for official and state work.","An Inner Enclosure, which also had a high wall, was used by the Dalai Lama as a pleasure garden.","Some people have written that officials were forbidden to enter this enclosure.","That definitely is not so.","They were forbidden to do any official business within the enclosure.","I have been there some thirty times and know it well.","It contained a very beautiful artificial lake with two islands, upon which there were two summer-houses.","At the north-west corner a wide stone causeway enabled one to reach the islands and the summer-house on each.","The Dalai Lama spent much time on one or other of these islands and spent many hours each day in meditation there.","Inside the Park there were barracks which housed some five hundred men who acted as personal bodyguards.","It was to this place that the Lama Mingyar Dondup was taking me.","This was my first visit.","We walked through the very beautiful land and through an ornamental gateway leading to the Inner Enclosure.","All manner of birds were pecking food from the ground as we entered, and they took no notice of us, we had to get out of their way!","The lake was placid, like a highly polished metal mirror.","The stone causeway had been newly whitewashed, and we made our way to the farthest island where the Inmost One was sitting in deep meditation.","At our approach he looked up and smiled.","We knelt and laid our scarves at his feet and he told us to sit in front of him.","He rang a bell for the buttered tea without which no Tibetan could carry out a discussion.","While we were waiting for it to be brought, he told me of the various animals he had in the Park and promised that I should see them later."],"vi":["Vườn Ngọc này được bao quanh bởi một bức tường đá cao khoảng mười hai feet.","Khu vườn này mới chỉ khoảng một trăm năm tuổi.","Cung Điện bên trong có những tháp nhỏ bằng vàng và bao gồm ba tòa nhà được sử dụng cho công việc hành chính và quốc gia.","Một Khu Vực Bên Trong, cũng có tường cao bao bọc, được Đạt Lai Lạt Ma dùng làm hoa viên thư giãn.","Một số người đã viết rằng các quan chức bị cấm bước vào khu vực này.","Điều đó dứt khoát là không đúng.","Họ chỉ bị cấm thực hiện bất kỳ công việc công vụ nào bên trong khu vực đó mà thôi.","Tôi đã đến đó khoảng ba mươi lần và biết rất rõ về nơi này.","Nơi đây có một hồ nước nhân tạo rất đẹp với hai hòn đảo nhỏ, trên đó có hai nhà nghỉ mùa hè.","Ở góc tây bắc, một bờ đê bằng đá rộng rãi giúp người ta có thể đi tới các hòn đảo và nhà nghỉ trên mỗi đảo.","Đạt Lai Lạt Ma dành nhiều thời gian trên hòn đảo này hay đảo kia và dành nhiều giờ mỗi ngày để thiền định tại đó.","Bên trong khuôn viên có những doanh trại là nơi ở của khoảng năm trăm người làm cận vệ riêng.","Lama Mingyar Dondup đang dẫn tôi đến chính nơi này.","Đây là chuyến thăm đầu tiên của tôi.","Chúng tôi đi bộ qua vùng đất tuyệt đẹp và qua một cổng vòm trang trí dẫn vào Khu Vực Bên Trong.","Đủ mọi loài chim đang mổ thức ăn trên mặt đất khi chúng tôi bước vào, và chúng chẳng thèm để ý gì đến chúng tôi, chúng tôi phải tránh đường cho chúng!","Mặt hồ phẳng lặng, tựa như một tấm gương kim loại được đánh bóng loáng.","Bờ đê bằng đá mới được quét vôi trắng xóa, và chúng tôi đi về phía hòn đảo xa nhất, nơi Đức Thái Tuế đang ngồi thiền định sâu lắng.","Khi chúng tôi đến gần, ngài ngước nhìn lên và mỉm cười.","Chúng tôi quỳ xuống và đặt những chiếc khăn lễ dưới chân ngài và ngài bảo chúng tôi ngồi xuống phía trước mặt ngài.","Ngài rung chuông gọi trà bơ, thứ mà thiếu nó thì không người Tây Tạng nào bàn bạc được việc gì.","Trong lúc chúng tôi chờ trà được mang lên, ngài kể cho tôi nghe về những loài động vật khác nhau mà ngài nuôi trong khuôn viên và hứa rằng lát nữa tôi sẽ được xem chúng."],"ts":[710.7,714.99,717.88,724.4,730.54,735.02,737.09,741.26,744.35,750.87,757.34,763.89,769.72,773.83,775.67,781.53,789.19,793.27,801.43,803.99,808.64,813.88],"vs":[821.4,825.69,828.75,836.4,842.31,846.65,848.94,854.24,858.42,864.54,872.36,879.85,886.12,890.0,892.55,898.63,907.86,912.2,920.47,924.03,930.78,936.53],"e0":322.55,"v0":390.55},{"te":"With the arrival of the tea and...","tv":"Khi trà được mang lên và vị...","en":["With the arrival of the tea and the departure of the lama attendant, the Dalai Lama looked at me and said: \"Our good friend Mingyar tells me that you do not like the auric colours of this Chinese Delegation.","He says that they have many weapons upon their persons.","In all the tests, secret and otherwise, upon your clairvoyance, you have never failed.","What is your opinion, of these men?\"","This did not make me happy, I did not like telling others - except the Lama Mingyar Dondup - what I saw in the 'colours' and what they meant to me.","In my reasoning, if a person could not see for himself, then he was not meant to know.","But how does one say that to the Head of a State?","Particularly to a Head who was not clairvoyant.","To the Dalai Lama my reply was: \"Honourable Precious Protector, I am quite unskilled in the reading of foreign auras.","I am unworthy to express an opinion.\"","This reply did not get me anywhere.","The Inmost One replied: \"As one possessed of special talents, further increased by the Ancient Arts, it is your duty to say.","You have been trained to that end.","Now say what you saw.\"","\"Honourable Precious Protector, these men have evil intentions.","The colours of their auras show treachery.\"","That was all I said.","The Dalai Lama looked satisfied.","\"Good, you have repeated it as you told Mingyar.","You will conceal yourself behind that screen tomorrow, and watch when the Chinese are here.","We must be sure.","Conceal yourself now, and we will see if you are adequately hidden.\"","I was not, so attendants were called, and the Chinese lions were shifted slightly that I might be entirely concealed.","Lamas came in rehearsal as if they were the visiting delegation.","They tried hard to locate my hiding-place.","I caught the thought of one: \"Ah!","Promotion for me if I can see him!\"","But he did not get promotion, as he was looking on the wrong side.","Eventually the Inmost One was satisfied, and called me out.","He spoke for a few moments and told us to come again tomorrow, as the Chinese Delegation were going to visit him in an attempt to force a treaty upon Tibet.","So with that thought before us, we took our leave of the Inmost One and wended our way up the Iron Mountain."],"vi":["Khi trà được mang lên và vị lama thị giả rời đi, Đạt Lai Lạt Ma nhìn tôi và nói: \"Người bạn tốt Mingyar của chúng ta kể với ta rằng con không thích màu hào quang của Phái Đoàn Trung Quốc này.","Mingyar nói rằng họ mang theo rất nhiều vũ khí trên người.","Trong tất cả các cuộc thử nghiệm, bí mật cũng như công khai, về khả năng thấu thị của con, con chưa từng thất bại lần nào.","Ý kiến của con về những người này thế nào?\"","Điều này chẳng khiến tôi vui vẻ chút nào, tôi không thích nói cho người khác, ngoại trừ Lama Mingyar Dondup, về những gì tôi nhìn thấy trong các 'màu sắc' và ý nghĩa của chúng đối với tôi.","Theo lý lẽ của tôi, nếu một người không thể tự mình nhìn thấy, thì người đó vốn không nên biết.","Nhưng làm sao người ta có thể nói điều đó với một Nguyên Thủ Quốc Gia?","Đặc biệt là với một Nguyên Thủ không có khả năng thấu thị.","Đối với Đạt Lai Lạt Ma, câu trả lời của tôi là: \"Thưa Đấng Bảo Hộ Quý Báu, con còn rất non kém trong việc đọc hào quang của người nước ngoài.","Con không xứng đáng để đưa ra một ý kiến nào ạ.\"","Câu trả lời này chẳng giúp tôi thoái thác được gì.","Đức Thái Tuế đáp lời: \"Là một người sở hữu những thiên phú đặc biệt, lại được bồi đắp thêm nhờ các Nghệ Thuật Cổ Xưa, bổn phận của con là phải nói.","Con đã được huấn luyện nhằm mục đích đó.","Giờ hãy nói những gì con đã thấy.\"","\"Thưa Đấng Bảo Hộ Quý Báu, những người này có dã tâm xấu xa.","Màu sắc hào quang của họ thể hiện sự bội phản gian trá.\"","Đó là tất cả những gì tôi nói.","Đạt Lai Lạt Ma tỏ vẻ hài lòng.","\"Tốt lắm, con đã lặp lại đúng như những gì con đã nói với Mingyar.","Ngày mai con sẽ ẩn mình sau bức bình phong đó, và quan sát khi người Trung Quốc có mặt ở đây.","Chúng ta phải nắm chắc.","Bây giờ con hãy ẩn mình đi, để chúng ta xem con đã được che giấu kỹ càng hay chưa.\"","Chỗ đó chưa kín, vì vậy những người hầu cận được gọi vào, và những con sư tử Trung Hoa được dịch chuyển một chút để tôi có thể được che khuất hoàn toàn.","Các vị lama vào đóng vai diễn tập như thể họ là phái đoàn đến thăm.","Họ cố gắng tìm kiếm chỗ ẩn nấp của tôi.","Tôi bắt được ý nghĩ của một người: \"A!","Mình sẽ được thăng chức nếu mình nhìn thấy cậu ta!\"","Nhưng vị ấy đã không được thăng chức, vì vị ấy nhìn nhầm phía.","Cuối cùng Đức Thái Tuế đã hài lòng, và gọi tôi ra ngoài.","Ngài nói chuyện vài phút và bảo chúng tôi ngày mai quay lại, vì Phái Đoàn Trung Quốc sẽ đến yết kiến ngài trong mưu toan ép buộc Tây Tạng ký kết một hiệp ước.","Thế là mang theo ý nghĩ đó trong lòng, chúng tôi cáo biệt Đức Thái Tuế và cất bước quay trở lên Núi Sắt."],"ts":[948.05,959.36,962.96,968.02,970.93,979.7,985.1,988.08,991.77,999.68,1003.18,1005.78,1014.6,1016.76,1018.98,1023.72,1026.56,1028.52,1030.95,1034.06,1039.33,1040.82,1045.82,1052.58,1056.89,1059.79,1062.67,1065.34,1069.16,1073.59,1082.22],"vs":[1088.94,1101.74,1105.59,1113.11,1116.14,1127.83,1134.01,1138.34,1142.56,1151.84,1155.72,1159.02,1168.25,1171.0,1173.93,1178.19,1182.07,1184.91,1187.25,1191.86,1197.66,1199.3,1205.0,1214.13,1219.19,1222.31,1225.17,1228.52,1232.37,1236.52,1246.35],"e0":433.85,"v0":517.2,"pe":[0,4,8,10,14,17,22],"pv":[0,4,8,10,14,17,22]},{"te":"The following day, at about the eleventh...","tv":"Ngày hôm sau, vào khoảng mười một...","en":["The following day, at about the eleventh hour, we again descended the rocky slope and made our entrance to the Inner Enclosure.","The Dalai Lama smiled upon me and said that I must eat - I was ready for that!","- before secreting myself.","At his order some very palatable food was brought to the Lama Mingyar Dondup and me, comestibles imported from India in tins.","I do not know what they were called, I know only that they were a very welcome change from tea, tsampa, and turnip.","Well fortified, I was able to face the prospect of several hours' immobility more cheerfully.","Utter immobility was a simple matter to me, and to all lamas: we had to keep still in order to meditate.","From a very early age, from seven years of age to be precise, I had been taught to sit motionless for hours on end.","A lighted butter-lamp used to be balanced on my head and I had to remain in the lotus attitude until the butter was finished.","This could be as long as twelve hours.","So now, three or four hours imposed no hardship.","Directly in front of me the Dalai Lama sat in the lotus attitude on his throne six feet above the floor.","He, and I, remained motionless.","From without the walls came hoarse cries, and many exclamations in Chinese.","Afterwards I discovered that the Chinese had had suspicious bulges under their robes, and so had been searched for weapons.","Now they were permitted to enter the Inner Enclosure.","We saw them coming, being led in by the Household Guards, across the causeway and on to the porch of the Pavilion.","A high lama intoned: \"Om!","Ma-ni pad-me Hum,\" and the Chinamen, instead of repeating the same mantra as a courtesy, used the Chinese form: \"O-mi-t'o-fo\" (meaning: \"Hear us, O Amida Buddha!\")."],"vi":["Ngày hôm sau, vào khoảng mười một giờ, chúng tôi lại đi xuống triền dốc đá và bước vào Khu Vực Bên Trong.","Đạt Lai Lạt Ma mỉm cười với tôi và nói rằng tôi phải ăn chút gì đó (tôi đã sẵn sàng cho việc ấy lắm rồi!)","trước khi đi ẩn nấp.","Theo lệnh của ngài, một số món ăn rất ngon miệng được mang đến cho Lama Mingyar Dondup và tôi, những thực phẩm đóng hộp nhập khẩu từ Ấn Độ.","Tôi không biết chúng được gọi là gì, tôi chỉ biết rằng chúng là một sự thay đổi rất được hoan nghênh so với trà, bột tsampa và củ cải.","Được tiếp thêm năng lượng dồi dào, tôi có thể đối mặt với viễn cảnh ngồi bất động suốt vài giờ một cách vui vẻ hơn.","Việc ngồi bất động hoàn toàn là chuyện đơn giản đối với tôi, cũng như đối với mọi lama: chúng tôi phải giữ tĩnh lặng để thiền định.","Từ khi còn rất nhỏ, chính xác là từ bảy tuổi, tôi đã được dạy ngồi bất động hàng giờ liền.","Một ngọn đèn bơ thắp sáng thường được đặt thăng bằng trên đầu tôi và tôi phải giữ nguyên tư thế hoa sen cho đến khi bơ cạn sạch.","Thời gian này có thể kéo dài tới mười hai giờ.","Vì vậy giờ đây, ba hoặc bốn giờ chẳng gây ra chút khó khăn nào.","Ngay phía trước mặt tôi, Đạt Lai Lạt Ma ngồi theo tư thế hoa sen trên ngai cao sáu feet so với mặt sàn.","Ngài và tôi đều giữ bất động.","Từ bên ngoài những bức tường vọng vào những tiếng hô khàn đặc và nhiều lời la hét bằng tiếng Trung Quốc.","Về sau tôi mới phát hiện ra rằng những người Trung Quốc có những chỗ phồng khả nghi dưới lớp áo choàng, và do đó đã bị lục soát để tìm vũ khí.","Giờ đây họ được phép bước vào Khu Vực Bên Trong.","Chúng tôi thấy họ đang tiến vào, được Đội Cận Vệ dẫn đường, băng qua bờ đê và bước lên mái hiên của Đình Tạ.","Một vị lama cao cấp xướng lên: \"Om!","Ma-ni pad-me Hum,\" và những người Trung Quốc, thay vì đáp lại đúng câu thần chú ấy cho phải phép, lại dùng hình thức tiếng Trung Quốc: \"O-mi-t'o-fo\" (nghĩa là: \"Xin hãy lắng nghe chúng con, hỡi Đức Phật A Di Đà!\")."],"ts":[1253.68,1260.99,1266.41,1268.47,1276.68,1283.41,1289.95,1296.58,1304.04,1310.96,1313.54,1317.28,1323.55,1325.98,1331.32,1338.66,1341.95,1349.18,1352.09],"vs":[1365.2,1371.65,1379.33,1380.71,1389.76,1397.96,1405.03,1413.04,1419.46,1427.77,1430.74,1435.56,1442.49,1444.75,1450.55,1459.85,1463.13,1470.65,1473.8],"e0":575.34,"v0":681.94,"pe":[0,11],"pv":[0,11]},{"te":"I thought to myself: \"Well, Lobsang, your...","tv":"Tôi thầm nghĩ: \"Chà, Lobsang, việc của...","en":["I thought to myself: \"Well, Lobsang, your work is easy; they show their true colours.\"","As I looked at them from my place of concealment I observed the shimmering of their auras, the opalescent sheen, shot with murky red.","The turgid swirling of hate-filled thoughts.","Bands and striations of colour, unpleasant colours, not the clear, pure shades of higher thought, but the unwholesome, contaminated hues of those whose life forces are devoted to materialism and evil-doing.","They were those of whom we say: \"Their speech was fair but their thoughts were foul.\"","I also watched the Dalai Lama.","His colours indicated sadness, sadness as he remembered the past when he had been to China.","All that I saw of the Inmost One I liked, the best Ruler ever of Tibet.","He had a temper, quite a hot one, and then his colours did flash red; but history will record that there never was a better Dalai Lama, one who was utterly devoted to his country.","Certainly I thought of him with very great affection, second only to the Lama Mingyar Dondup for whom I felt more than affection.","But the interview dragged on to its useless end, useless because these men did not come in friendship, but in enmity.","Their one thought was to get their own way and not be too particular about the methods they employed.","They wanted territories, they wanted to guide the policy of Tibet, and - they wanted gold!","This later had been a lure to them for years past.","There are hundreds of tons of gold in Tibet, we regard it as a sacred metal.","According to our belief, ground is desecrated when gold is mined, so it is left quite untouched.","From certain streams one can pick up nuggets which have been washed down from the mountains.","In the Chang Tang region I have seen gold on the sides of swift-flowing streams as sand is seen on the banks of ordinary streams.","We melt down some of these nuggets, or 'sand', and make temple ornaments, sacred metal for sacred uses.","Even butter-lamps are made of gold.","Unfortunately, the metal is so soft that ornaments are easily distorted."],"vi":["Tôi thầm nghĩ: \"Chà, Lobsang, việc của con dễ dàng rồi đây; họ đã để lộ bộ mặt thật cùng những màu sắc thực sự của mình.\"","Khi nhìn họ từ nơi ẩn nấp, tôi quan sát thấy sự lung linh lấp lánh nơi hào quang của họ, ánh sáng màu mắt mèo điểm xuyết những vệt đỏ đục ngầu.","Sự cuộn xoáy ngột ngạt của những tư tưởng đầy hận thù.","Những dải và vệt màu sắc, những gam màu khó chịu, không phải là những sắc thái trong trẻo, thuần khiết của tư tưởng cao thượng, mà là những sắc thái u ám, vấy bẩn của những kẻ dành toàn bộ sinh lực cho chủ nghĩa duy vật và những việc làm tà ác.","Họ chính là những kẻ mà chúng tôi thường nói: \"Lời lẽ của họ thật ngọt ngào nhưng ý nghĩ của họ lại quá đỗi xấu xa.\"","Tôi cũng quan sát Đạt Lai Lạt Ma.","Màu sắc của ngài biểu thị nỗi buồn, nỗi buồn khi ngài nhớ lại quá khứ vào thời gian ngài từng tới Trung Quốc.","Tất cả những gì tôi thấy ở Đức Thái Tuế đều khiến tôi quý mến, vị Quân Vương tốt nhất từ trước đến nay của Tây Tạng.","Ngài có tính khí nóng nảy, khá gay gắt, và khi đó màu sắc của ngài lóe lên ánh đỏ; nhưng lịch sử sẽ ghi nhận rằng chưa từng có vị Đạt Lai Lạt Ma nào tuyệt vời hơn ngài, một người hết lòng tận tụy vì đất nước của mình.","Chắc chắn tôi luôn nghĩ về ngài với tình cảm vô cùng sâu đậm, chỉ đứng sau Lama Mingyar Dondup, người mà tình cảm tôi dành cho còn hơn cả sự quý mến.","Nhưng buổi hội kiến cứ thế kéo dài lê thê cho đến hồi kết vô ích, vô ích bởi những con người này không đến trong hòa khí thân thiện, mà trong sự thù địch.","Ý nghĩ duy nhất của họ là đạt được mục đích của mình mà chẳng câu nệ thủ đoạn.","Họ muốn lãnh thổ, họ muốn chi phối chính sách của Tây Tạng, và họ thèm muốn vàng!","Kim loại này vốn đã là miếng mồi nhử đối với họ suốt nhiều năm qua.","Có hàng trăm tấn vàng ở Tây Tạng, chúng tôi coi nó là kim loại thiêng liêng.","Theo tín ngưỡng của chúng tôi, mặt đất sẽ bị xúc phạm khi vàng bị khai thác, vì vậy nó được để hoàn toàn nguyên vẹn.","Từ một số con suối, người ta có thể nhặt được những cục vàng bị nước cuốn trôi từ trên núi xuống.","Ở vùng Chang Tang, tôi từng thấy vàng trên bờ những dòng suối chảy xiết như cát trên bờ những dòng suối bình thường.","Chúng tôi nung chảy một số cục vàng này, hoặc 'cát vàng', để làm các đồ trang trí trong chùa, kim loại thiêng liêng dùng cho mục đích thiêng liêng.","Ngay cả đèn bơ cũng được làm bằng vàng.","Đáng tiếc là kim loại này quá mềm nên các đồ trang trí rất dễ bị méo mó."],"ts":[1487.82,1494.28,1502.76,1505.61,1518.34,1524.05,1526.35,1532.47,1536.93,1547.33,1555.26,1562.62,1568.06,1573.6,1576.88,1581.99,1588.74,1593.75,1601.16,1608.15,1610.66],"vs":[1615.88,1624.63,1634.03,1637.48,1652.83,1661.19,1664.1,1670.47,1677.94,1691.65,1702.17,1711.3,1716.51,1721.63,1726.2,1731.46,1738.69,1745.0,1752.0,1760.91,1763.5],"e0":687.46,"v0":804.56,"pe":[0,1,5,10],"pv":[0,1,5,10]}],"lab":"Chương 14"},{"g":2,"n":14,"title":"Using the Third Eye (2/2)","tv":"Dùng Con Mắt Thứ Ba (2/2)","a":{"bi":{"id":"1OZo87REp9wtkbMeIBwBRjO6uCDSFCYBN","f":"14-chapter-fourteen-2.m4a","z":12942317}},"s":[{"te":"Chapter Fourteen: Using the Third Eye (2/2)","tv":"Chương Mười Bốn: Dùng Con Mắt Thứ Ba (2/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Fourteen, part 2.","Using the Third Eye."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Bốn, phần 2.","Dùng Con Mắt Thứ Ba."],"ts":[0.0,3.71,5.91],"vs":[7.71,11.61,13.56],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Tibet is about eight times the size...","tv":"Tây Tạng rộng gấp khoảng tám lần...","en":["Tibet is about eight times the size of the British Isles.","Large areas are practically unexplored, but from my own travels with Lama Mingyar Dondup I know there is gold, silver, and uranium.","We have never permitted Western peoples to survey - in spite of their fevered attempts!","- because of the old legend: \"Where the Men of the West go, there goes war!\"","It should be remembered, when reading of 'gold trumpets', 'gold dishes', 'gold-covered lies', that gold is not a rare metal in Tibet, but a sacred one.","Tibet could be one of the great storehouses of the world if mankind would work together in peace instead of so much useless striving for power.","One morning the Lama Mingyar Dondup came in to me where I was copying an old manuscript ready for the carvers.","\"Lobsang, you will have to leave that for now.","The Precious One has sent for us.","We have to go to Norbu Linga and together, unseen, we have to analyse the colour of some foreigner from the Western world.","You must hurry to get ready, the Precious One wants to see us first.","No scarves, no ceremony, only speed!\"","So that was that.","I gaped at him for a moment, then jumped to my feet.","\"A clean robe, Honourable Lama Master, and I am ready.\"","It did not take me long to make myself look passably tidy.","Together we set off down the hill on foot, the distance was about half a mile.","At the bottom of the mountain, just by the spot where I had fallen and broken my bones, we went over a little bridge and reached the Lingkhor road.","This we crossed, and reached the gate of the Norbu Linga, or Jewel Park, as it is sometimes translated.","The guards were just about to warn us off when they saw that the Lama Mingyar Dondup was with me.","Then their attitudes changed completely; we were quickly shown into the Inner Garden where the Dalai Lama was sitting on a veranda.","I felt a little foolish, having no scarf to present, and not knowing how to behave without it.","The Inmost One looked up with a smile: \"Oh!","Sit down, Mingyar, and you, too, Lobsang.","You have certainly hurried.\""],"vi":["Tây Tạng rộng gấp khoảng tám lần Quần đảo Anh.","Những vùng rộng lớn hầu như chưa từng được khám phá, nhưng qua những chuyến đi của riêng tôi cùng với Lama Mingyar Dondup, tôi biết có vàng, bạc và uranium.","Chúng tôi chưa bao giờ cho phép người phương Tây khảo sát, bất chấp những nỗ lực cuồng nhiệt của họ, chính vì truyền thuyết cổ xưa: \"Nơi nào Người Phương Tây đặt chân đến, nơi đó có chiến tranh!\"","Khi đọc về 'những chiếc kèn vàng', 'những chiếc đĩa vàng', 'những lời dối trá dát vàng', cần nhớ rằng vàng không phải là kim loại hiếm ở Tây Tạng, mà là kim loại thiêng liêng.","Tây Tạng có thể là một trong những kho báu vĩ đại của thế giới nếu loài người cùng nhau làm việc trong hòa bình thay vì tranh giành quyền lực vô ích như vậy.","Một buổi sáng nọ, Lama Mingyar Dondup bước vào gặp tôi khi tôi đang sao chép một bản chép tay cổ để chuẩn bị cho các thợ khắc bản.","\"Lobsang, con sẽ phải gác lại việc đó lúc này.","Đấng Quý Báu đã cho người gọi chúng ta.","Chúng ta phải đến Norbu Linga và cùng nhau, không để ai thấy, phân tích màu sắc của một người ngoại quốc đến từ thế giới phương Tây.","Con phải nhanh chóng chuẩn bị sẵn sàng, Đấng Quý Báu muốn gặp chúng ta trước.","Không cần khăn lễ, không cần nghi lễ, chỉ cần tốc độ thôi!\"","Thế là mọi chuyện đã định.","Tôi ngơ ngác nhìn ngài một thoáng, rồi bật dậy.","\"Con chỉ cần thay chiếc áo sạch, thưa Thầy Lama Tôn Kính, là sẵn sàng.\"","Tôi chẳng mất nhiều thời gian để chỉnh đốn cho mình trông tạm tươm tất.","Cùng nhau chúng tôi đi bộ xuống đồi, quãng đường dài khoảng nửa dặm.","Tới chân núi, ngay tại chỗ tôi từng bị ngã gãy xương, chúng tôi đi qua một cây cầu nhỏ và đến con đường Lingkhor.","Chúng tôi băng qua con đường này, và đến cổng của Norbu Linga, tức Vườn Ngọc, như đôi khi người ta vẫn dịch.","Những người lính gác vừa định xua đuổi chúng tôi thì họ nhận ra Lama Mingyar Dondup đang đi cùng tôi.","Thế là thái độ của họ thay đổi hoàn toàn; chúng tôi nhanh chóng được dẫn vào Khu Vườn Bên Trong nơi Đạt Lai Lạt Ma đang ngồi trên hiên nhà.","Tôi cảm thấy hơi lúng túng khi không có khăn lễ để kính dâng, và chẳng biết phải xử sự thế nào nếu thiếu nó.","Đức Thái Tuế ngước nhìn lên với một nụ cười: \"Ồ!","Hãy ngồi xuống đi, Mingyar, và cả con nữa, Lobsang.","Hai người quả thực đã rất khẩn trương đấy.\""],"ts":[15.99,19.8,28.4,33.87,39.34,49.58,57.94,65.0,67.76,70.23,76.91,81.37,85.65,87.02,90.45,95.31,99.18,104.42,111.85,118.29,123.79,131.04,136.84,140.6,143.61],"vs":[145.53,148.68,158.79,170.13,180.96,190.5,199.94,203.53,206.33,214.27,219.25,223.89,225.98,229.36,234.71,238.89,243.14,251.27,258.49,265.54,274.42,281.12,284.21,288.24],"e0":8.31,"v0":8.28,"pe":[0,6,7,12,15],"pv":[0,5,6,11,14]},{"te":"We sat down and waited for him...","tv":"Chúng tôi ngồi xuống và chờ ngài...","en":["We sat down and waited for him to speak.","He meditated for some time, seeming to marshal his thoughts in an orderly array.","\"Some time ago,\" he said, \"the army of the Red Barbarians (the British) invaded our sacred land.","I went to India and from thence travelled most extensively.","In the Year of the Iron Dog (1910) the Chinese invaded us as a direct result of the British invasion.","I again went to India and there I met the man whom we are to meet today.","I say all this for you, Lobsang, for Mingyar was with me.","The British made promises and they were not kept.","Now I want to know if this man speaks with one or two tongues.","You, Lobsang, will not understand his speech and so will not be influenced by it.","From this lattice screen you and another will watch unobserved, your presence will not be known.","You will write down your astral-colour impressions as taught by your Guide, who speaks so well of you.","Now show him to his place, Mingyar, for he is more used to you than to me and - I do believe - he considers the Lama Mingyar Dondup to be superior to the Dalai Lama!\"","Behind the lattice screen I had grown tired of looking about.","Tired of watching the birds and the waving of the branches of the trees.","Now and then I took surreptitious nibbles at some tsampa which I had with me.","Clouds drifted across the sky, and I thought how nice it would be to feel the sway and tremor of a kite beneath me, with the rushing wind whistling through the fabric and thrumming on the rope.","Suddenly I jumped as there was a crash.","For a moment I thought that I was in a kite, and had fallen asleep and out!","But no, the gate to the Inner Garden had been flung open, and golden-robed lamas of the Household escorted in a most extraordinary sight.","I was hard put to keep silent; I wanted to explode with laughter.","A man, a tall, thin man.","White hair, white face, scanty eyebrows, and deep-sunk eyes.","Quite a hard mouth.","But his dress!","Blue cloth of some sort with a whole row of knobs down the front, shiny knobs.","Apparently some very bad tailor had made the clothes, for the collar was so big that it had to be folded over.","It was folded over certain patches on the sides, too."],"vi":["Chúng tôi ngồi xuống và chờ ngài lên tiếng.","Ngài thiền định trong một khoảng thời gian, dường như đang sắp xếp các dòng suy nghĩ của mình theo một trật tự ngăn nắp.","\"Cách đây ít lâu,\" ngài nói, \"đoàn quân của Những Kẻ Man Rợ Đỏ (người Anh) đã xâm lược vùng đất thiêng liêng của chúng ta.","Ta đã sang Ấn Độ và từ đó đi du hành rất nhiều nơi.","Vào năm Canh Tuất (1910), người Trung Quốc đã xâm lược chúng ta như một hệ quả trực tiếp từ cuộc xâm lược của người Anh.","Ta lại sang Ấn Độ và tại đó ta đã gặp người mà hôm nay chúng ta sắp gặp.","Ta nói tất cả những điều này là dành cho con, Lobsang, bởi vì Mingyar đã cùng đi với ta.","Người Anh đã đưa ra những lời hứa hẹn và họ đã không giữ lời.","Giờ đây ta muốn biết liệu người này nói bằng một hay hai lưỡi.","Con, Lobsang, sẽ không hiểu ngôn ngữ của người này và do đó sẽ không bị nó làm cho dao động.","Từ bức bình phong mắt cáo này con và một người khác sẽ quan sát mà không bị phát hiện, sự hiện diện của hai người sẽ không ai hay biết.","Con sẽ ghi lại những cảm nhận về màu sắc thể vía theo như lời dạy của Thầy Hướng Dẫn của con, người luôn hết lời khen ngợi con.","Giờ hãy chỉ cho cậu bé chỗ của nó đi, Mingyar, bởi nó quen với ông hơn là với ta và, ta thực sự tin rằng, cậu bé coi Lama Mingyar Dondup còn vĩ đại hơn cả Đạt Lai Lạt Ma đấy!\"","Nấp sau bức bình phong mắt cáo, tôi đã bắt đầu mệt mỏi vì nhìn quanh quất.","Mệt mỏi vì ngắm nhìn lũ chim và sự đung đưa của các cành cây.","Thỉnh thoảng tôi lại lén lút nhấm nháp một chút bột tsampa mà tôi mang theo bên mình.","Những đám mây lững lờ trôi ngang qua bầu trời, và tôi thầm nghĩ sẽ thú vị biết bao khi được cảm nhận sự chao liệng cùng chấn động của một cánh diều bên dưới mình, với tiếng gió rít qua lớp vải và rung lên bần bật trên sợi dây thừng.","Đột nhiên tôi giật bắn mình khi có một tiếng động lớn.","Trong một khoảnh khắc, tôi ngỡ như mình đang ở trên một cánh diều, ngủ thiếp đi rồi rơi tọt ra ngoài!","Nhưng không phải, cánh cổng dẫn vào Khu Vườn Bên Trong vừa được mở toang, và các vị lama của Nội Cung trong bộ áo choàng vàng đang hộ tống một cảnh tượng kỳ dị nhất trần đời.","Tôi phải cố gắng hết sức mới giữ im lặng được; tôi chỉ muốn bật cười phá lên.","Một người đàn ông, một người cao và gầy.","Tóc trắng, mặt trắng bệch, lông mày thưa thớt và đôi mắt trũng sâu.","Đôi môi mím lại khá cứng rắn.","Nhưng còn bộ quần áo của ông ta!","Thứ vải màu xanh lam nào đó với cả một hàng cúc chạy dọc phía trước, những chiếc cúc sáng loáng.","Rõ ràng là một thợ may rất tồi đã may bộ quần áo đó, bởi cổ áo to đến mức phải gập lại.","Nó cũng được gập đè lên một số miếng đắp ở hai bên sườn nữa."],"ts":[291.69,294.49,300.36,307.86,311.75,318.77,323.15,327.35,330.52,334.25,339.61,345.48,351.54,362.25,365.93,370.37,375.02,385.92,388.65,393.3,402.09,406.86,408.92,413.88,415.36,416.76,421.47,427.9],"vs":[431.6,434.35,441.7,449.76,453.54,461.67,466.98,473.46,477.8,481.8,488.44,496.85,504.77,518.31,523.21,527.51,532.65,547.08,550.49,556.55,567.65,572.65,575.34,579.82,582.03,584.4,590.68,596.98],"e0":138.45,"v0":154.44,"pe":[0,2,13],"pv":[0,2,13]},{"te":"I thought that the Westerners must have...","tv":"Tôi nghĩ rằng người phương Tây hẳn...","en":["I thought that the Westerners must have some symbolic patches such as those we used in imitation of Buddha.","Pockets meant nothing to me in those days, nor did folded collars.","In Tibet, those who have no need to do manual work have long sleeves which completely hide the hands.","This man had short sleeves, reaching only to his wrists.","\"Yet he cannot be a labourer,\" I thought, \"for his hands look too soft.","Perhaps he does not know how to dress.\"","But this fellow's robe ended where his legs joined his body.","\"Poor very poor,\" I thought.","His trousers were too tight in the leg and too long, for the bottoms were turned up.","\"He must feel terrible looking like that in front of the Inmost One,\" I thought.","\"I wonder if someone his size will lend him proper clothes.\"","Then I looked at his feet.","Very, very strange.","He had some curious black things on them.","Shiny things, shiny as if they were covered with ice.","Not boots of felt such as we wear, no, I decided that I would never see anything stranger than this.","Quite automatically I was writing down the colours I saw and making notes of my own interpretation of them.","Sometimes the man spoke in Tibetan, quite good for a foreigner, then lapsed into the most remarkable collection of sounds I had ever heard.","'English', as they told me afterwards when I again saw the Dalai Lama.","The man amazed me by reaching into one of the patches at his side and bringing out a piece of white cloth.","Before my astounded eyes he put this cloth over his mouth and nose and made it sound like a small trumpet.","\"Some sort of a salute to the Precious One,\" I thought.","Salute over, he carefully put away the cloth behind the patch.","He fiddled about with other patches and brought out various papers of a type I had not seen before.","White, thin, smooth paper.","Not like ours which was buff, thick, and rough.","\"How can one possibly write on that?\"","I thought.","\"There is nothing to scrape away the crayon, things would just slide off!\"","The man took from behind one of his patches a thin stick of painted wood with what looked like soot in the middle.","With this he made the strangest squiggles I had ever imagined.","I thought he could not write and was just pretending to by making these markings.","\"Soot?","Who ever heard of anyone writing with a streak of soot.","Just let him blow on it and see the soot fly off!\""],"vi":["Tôi nghĩ rằng người phương Tây hẳn phải có một số miếng đắp mang tính biểu tượng giống như những miếng chúng tôi dùng để noi theo gương Đức Phật.","Vào những ngày đó, túi áo chẳng có ý nghĩa gì đối với tôi, và cổ áo bẻ cũng vậy.","Ở Tây Tạng, những người không phải làm công việc tay chân thường có tay áo dài che kín hoàn toàn đôi bàn tay.","Người đàn ông này lại có tay áo ngắn, chỉ chạm đến cổ tay.","\"Thế nhưng ông ta không thể là người lao động chân tay được,\" tôi nghĩ, \"vì tay ông ta trông quá mềm.","Có lẽ ông ta không biết cách ăn mặc.\"","Nhưng vạt áo của ông ta lại kết thúc ngay tại chỗ hai chân nối vào thân mình.","\"Nghèo, nghèo quá,\" tôi nghĩ.","Quần của ông ta quá bó ở phần ống chân và lại quá dài, vì gấu quần phải xắn lên.","\"Ông ta hẳn phải cảm thấy tồi tệ lắm khi trông như thế trước mặt Đức Thái Tuế,\" tôi nghĩ.","\"Không hiểu liệu có ai cùng cỡ với ông ta cho mượn bộ quần áo đàng hoàng không.\"","Rồi tôi nhìn vào đôi chân của ông ta.","Rất, rất kỳ lạ.","Ông ta đi những thứ màu đen kỳ quặc trên chân.","Những thứ bóng loáng, bóng như thể được phủ một lớp băng.","Không phải là những đôi ủng bằng dạ như chúng tôi vẫn đi, không, tôi quyết định rằng mình sẽ chẳng bao giờ thấy thứ gì kỳ lạ hơn thế này.","Hoàn toàn tự động, tôi ghi chép lại những màu sắc mà mình nhìn thấy và ghi chú lại sự diễn giải của riêng tôi về chúng.","Đôi khi người đàn ông nói bằng tiếng Tây Tạng, khá chuẩn đối với một người nước ngoài, rồi sau đó lại chuyển sang một tập hợp những âm thanh kỳ lạ nhất mà tôi từng được nghe.","Tiếng 'Anh', như sau này họ kể lại khi tôi lại được diện kiến Đạt Lai Lạt Ma.","Người đàn ông làm tôi kinh ngạc khi thò tay vào một trong những miếng đắp ở bên sườn và rút ra một mảnh vải trắng.","Trước đôi mắt kinh ngạc của tôi, ông ta đặt mảnh vải này lên miệng và mũi rồi phát ra âm thanh nghe như tiếng kèn nhỏ.","\"Một kiểu chào tôn kính gửi tới Đấng Quý Báu chăng,\" tôi thầm nghĩ.","Chào xong, ông ta cẩn thận cất mảnh vải ra phía sau miếng đắp.","Ông ta sờ soạng những miếng đắp khác và lấy ra nhiều loại giấy thuộc loại tôi chưa từng thấy bao giờ.","Giấy màu trắng, mỏng và mịn màng.","Không giống giấy của chúng tôi vốn có màu vàng nâu sẫm, dày và thô ráp.","\"Làm sao người ta có thể viết lên thứ đó được nhỉ?\"","tôi nghĩ.","\"Chẳng có gì để cọ mòn bút màu cả, mọi thứ sẽ chỉ trơn tuột đi thôi!\"","Người đàn ông rút từ sau một trong những miếng đắp của mình ra một que gỗ mỏng quét sơn với thứ trông như muội than ở chính giữa.","Với que gỗ này, ông ta vẽ nên những nét ngoằn ngoèo kỳ lạ nhất mà tôi có thể tưởng tượng ra.","Tôi ngỡ rằng ông ta không biết viết và chỉ đang giả vờ bằng cách tạo ra những vết vạch này.","\"Muội than ư?","Đã có ai từng nghe nói đến việc người ta viết bằng một vệt muội than bao giờ chưa.","Cứ để ông ta thổi vào đó mà xem muội than bay tứ tung đi kìa!\""],"ts":[601.83,608.05,612.59,618.39,622.63,627.96,630.64,634.53,637.15,642.32,647.34,651.12,652.99,654.66,657.28,660.86,667.09,673.38,681.64,686.82,692.66,698.92,702.75,706.69,712.29,714.64,718.29,720.98,721.87,726.36,732.61,736.48,740.89,741.71,745.18],"vs":[748.52,756.72,762.58,769.25,773.41,779.62,782.16,787.15,789.33,794.86,800.67,805.58,808.13,809.81,813.11,816.7,825.55,833.12,843.39,848.81,855.86,863.36,867.77,872.05,878.19,880.8,885.57,888.94,889.96,894.97,902.82,909.22,915.16,916.53,921.55],"e0":278.96,"v0":324.67,"pe":[0,19],"pv":[0,19]},{"te":"He was obviously a cripple because he...","tv":"Ông ta rõ ràng là một người...","en":["He was obviously a cripple because he had to sit on a wooden framework which rested on four sticks.","He sat down on the frame, and let his legs hang over the edge.","I thought that his spine must have been damaged, because two more sticks from the frame on which he sat supported it.","By now I was feeling really sorry for him: ill-fitting clothes, inability to write, showing off by blowing a trumpet from his pocket, and now, to make it even stranger, he could not sit properly but had to have his back supported and his legs dangling.","He fidgeted a lot, crossing and uncrossing his legs.","At one time, to my horror, he tipped the left foot so that the sole pointed at the Dalai Lama, a terrible insult if done by a Tibetan, but he soon remembered and uncrossed his legs again.","The Inmost One did great honour to this man, for he also sat on one of these wooden frames and let his legs hang over.","The visitor had a most peculiar name, he was called 'Female Musical Instrument', and he had two decorations in front of it.","Now I should refer to him as 'C. A. Bell'.","By his auric colours I judged him to be in poor health, most probably caused by living in a climate to which he was not suited.","He appeared genuine in his desire to be helpful, but it was obvious from his colours that he was afraid of annoying his government and of having his after-work pension affected.","He wanted to take one course, but his government was not willing, so he had to say one thing and hope that his opinions and suggestions would be proved correct by time.","We knew a lot about this Mr Bell.","We had all the data, his birth time, and various 'highlights' in his career with which one could plot his course of events.","The astrologers discovered that he had previously lived in Tibet and had, during his last life, expressed the wish to reincarnate in the West in the hope of assisting in an understanding between East and West.","I have recently been given to understand that he mentions this in some book that he has written.","Certainly we felt that if he had been able to influence his government in the way he desired there would have been no Communist invasion of my country.","However, the forecasts decreed that there would be such an invasion, and the predictions are never wrong."],"vi":["Ông ta rõ ràng là một người tàn tật vì ông ta phải ngồi trên một cái khung gỗ đặt trên bốn cái que.","Ông ta ngồi xuống cái khung đó và để hai chân buông thõng qua mép.","Tôi nghĩ rằng xương sống của ông ta hẳn đã bị tổn thương, bởi vì có thêm hai cái que nữa từ cái khung mà ông ta ngồi đỡ lấy nó.","Đến lúc này tôi thực sự cảm thấy tội nghiệp cho ông ta: quần áo không vừa vặn, không biết viết, làm bộ làm tịch bằng cách thổi kèn từ chiếc túi áo, và giờ đây, để mọi chuyện còn kỳ lạ hơn nữa, ông ta không thể ngồi tử tế mà phải có điểm tựa lưng và hai chân đung đưa lơ lửng.","Ông ta cựa quậy rất nhiều, bắt chéo chân rồi lại buông ra.","Có một lần, trước sự kinh hãi của tôi, ông ta chúc bàn chân trái xuống sao cho lòng bàn chân chĩa về phía Đạt Lai Lạt Ma, một sự xúc phạm khủng khiếp nếu một người Tây Tạng làm vậy, nhưng ông ta nhanh chóng nhớ ra và bỏ chân xuống lại.","Đức Thái Tuế đã dành cho người đàn ông này một vinh dự lớn lao, bởi ngài cũng ngồi trên một trong những chiếc khung gỗ này và để hai chân buông thõng xuống.","Vị khách có một cái tên rất kỳ quặc, ông ta được gọi là 'Nhạc Khí Giống Cái', và ông ta có hai ký hiệu danh dự phía trước nó.","Bây giờ tôi nên gọi ông ta là 'C. A. Bell'.","Qua màu sắc hào quang của ông ta, tôi đoán ông ta có sức khỏe kém, rất có thể là do sống trong một vùng khí hậu không thích hợp với thể chất của mình.","Ông ta có vẻ thực tâm trong mong muốn giúp đỡ, nhưng màu sắc của ông ta cho thấy rõ ràng rằng ông ta sợ làm phật lòng chính phủ của mình và làm ảnh hưởng đến lương hưu sau này của mình.","Ông ta muốn đi theo một hướng, nhưng chính phủ của ông ta lại không đồng tình, vì vậy ông ta phải nói một đằng và hy vọng rằng những ý kiến cùng đề xuất của mình sẽ được thời gian chứng minh là đúng đắn.","Chúng tôi biết rất nhiều về ngài Bell này.","Chúng tôi có đầy đủ dữ liệu, giờ sinh và các 'điểm nổi bật' khác nhau trong sự nghiệp của ông mà qua đó người ta có thể vẽ ra tiến trình diễn biến của ông.","Các nhà chiêm tinh phát hiện ra rằng trước đây ông từng sống ở Tây Tạng và trong tiền kiếp đã bày tỏ ước nguyện được tái sinh ở phương Tây với hy vọng giúp xây dựng sự hiểu biết giữa phương Đông và phương Tây.","Gần đây tôi được biết rằng ông có đề cập đến điều này trong một cuốn sách nào đó do ông viết.","Chắc chắn chúng tôi cảm thấy rằng nếu ông có thể tác động đến chính phủ của mình theo cách ông mong muốn thì đã không có cuộc xâm lược của những người Cộng sản vào đất nước tôi.","Tuy nhiên, các lời tiên tri đã định sẵn rằng sẽ có một cuộc xâm lược như vậy, và những lời tiên tri thì không bao giờ sai."],"ts":[926.57,932.36,936.56,943.08,956.69,960.5,971.92,979.35,987.11,991.55,999.0,1008.48,1018.14,1020.55,1027.16,1038.79,1044.16,1052.45],"vs":[1058.75,1065.18,1069.47,1077.74,1095.96,1099.87,1115.54,1125.04,1133.39,1137.35,1147.14,1158.86,1171.78,1174.42,1184.82,1197.78,1203.81,1214.32],"e0":426.25,"v0":502.72,"pe":[0,12],"pv":[0,12]},{"te":"The English Government seemed to be very...","tv":"Chính phủ Anh dường như rất đa...","en":["The English Government seemed to be very suspicious: they thought that Tibet was making treaties with Russia.","This did not suit them.","England would not make a treaty with Tibet, nor was she willing for Tibet to make friends with anyone else.","Sikkin, Bhutan, anywhere but Tibet could have treaties, but not Tibet.","So the English became hot under their peculiar collars in an attempt to invade us or strangle us - they did not mind which.","This Mr Bell, who was on the spot, saw that we had no desire to side with any nation; we wanted to stay on our own, to live life in our own way, and keep clear of all dealings with foreigners who, in the past, had brought us nothing but trouble, loss, and hardship.","The Inmost One was pleased indeed with my remarks after this Mr Bell had left.","But he thought of me in terms of more work.","\"Yes, yes!\"","he exclaimed, \"we must develop you even more, Lobsang.","You will find it of the utmost use when you go to the Far Countries.","We will have you given more hypnotic treatment, we must cram in all the knowledge that we can.\"","He reached for his bell and rang for one of his attendants.","\"Mingyar Dondup, I want him here, now!\"","he said.","A few minutes later my Guide appeared and made his leisurely way across.","Not for anyone would that Lama hurry!","And the Dalai Lama knew him as a friend and so did not try to hasten him.","My Guide sat beside me, in front of the Precious One.","An attendant hurried along with more buttered tea and 'things from India' to eat.","When we were settled, the Dalai Lama said: \"Mingyar, you were correct, he has ability.","He can be developed still more, Mingyar, and he must be.","Take whatever steps you consider necessary so that he is trained as quickly and as thoroughly as possible.","Use any and all of our resources for, as we have been so often warned, evil times will come upon our country, and we must have someone who can compile the Record of the Ancient Arts.\""],"vi":["Chính phủ Anh dường như rất đa nghi: họ nghĩ rằng Tây Tạng đang ký kết các hiệp ước với nước Nga.","Điều này không vừa ý họ.","Nước Anh không chịu ký hiệp ước với Tây Tạng, mà cũng chẳng muốn Tây Tạng kết giao bằng hữu với bất kỳ ai khác.","Sikkim, Bhutan, bất kỳ nơi nào ngoài Tây Tạng đều có thể có hiệp ước, nhưng Tây Tạng thì không.","Vì thế người Anh trở nên nóng mắt dưới những chiếc cổ áo kỳ lạ của họ trong nỗ lực xâm lược chúng tôi hoặc bóp nghẹt chúng tôi, cách nào cũng được, họ chẳng bận tâm.","Ngài Bell này, người có mặt tại chỗ, thấy rằng chúng tôi không hề có mong muốn ngả về bất kỳ quốc gia nào; chúng tôi chỉ muốn sống độc lập một mình, sống theo cách riêng của mình, và tránh xa mọi mối bang giao với người ngoại quốc, những người mà trong quá khứ đã chẳng đem lại cho chúng tôi điều gì ngoài rắc rối, mất mát và gian truân.","Đức Thái Tuế thực sự hài lòng với những nhận xét của tôi sau khi ngài Bell này rời đi.","Nhưng ngài nghĩ đến tôi để giao thêm nhiều việc hơn.","\"Đúng rồi, đúng rồi!\"","ngài thốt lên, \"chúng ta phải phát triển con nhiều hơn nữa, Lobsang.","Con sẽ thấy nó vô cùng hữu ích khi con đến Những Miền Đất Xa Xôi.","Chúng ta sẽ cho con trải qua thêm các liệu pháp thôi miên, chúng ta phải nhồi nhét tất cả những kiến thức có thể vào đầu con.\"","Ngài với lấy chiếc chuông của mình và rung chuông gọi một người thị giả.","\"Ta muốn Mingyar Dondup có mặt ở đây, ngay bây giờ!\"","ngài nói.","Vài phút sau Thầy Hướng Dẫn của tôi xuất hiện và thong thả bước tới.","Vị Lama ấy chẳng vội vàng vì bất kỳ ai!","Và Đạt Lai Lạt Ma hiểu ngài như một người bạn nên không hề thúc giục ngài.","Thầy Hướng Dẫn của tôi ngồi xuống cạnh tôi, phía trước mặt Đấng Quý Báu.","Một người thị giả vội vã mang thêm trà bơ và 'những món đồ ăn từ Ấn Độ' tới.","Khi chúng tôi đã ổn định chỗ ngồi, Đạt Lai Lạt Ma nói: \"Mingyar, ông đã nói đúng, cậu bé có năng lực.","Cậu bé có thể được phát triển hơn nữa, Mingyar ạ, và nhất định phải như thế.","Hãy thực hiện bất kỳ biện pháp nào mà ông thấy cần thiết để cậu bé được đào tạo nhanh chóng và kỹ lưỡng nhất có thể.","Hãy sử dụng bất kỳ và tất cả mọi nguồn lực của chúng ta, bởi vì như chúng ta đã nhiều lần được cảnh báo, thời kỳ đen tối sẽ giáng xuống đất nước chúng ta, và chúng ta phải có một người có thể biên soạn Bản Ghi Chép về Các Nghệ Thuật Cổ Xưa.\""],"ts":[1223.15,1229.47,1231.22,1237.48,1241.76,1249.52,1265.15,1270.41,1273.12,1274.48,1279.16,1283.44,1289.12,1292.77,1296.11,1297.05,1301.51,1304.2,1308.74,1312.49,1317.07,1322.55,1326.25,1332.24],"vs":[1343.37,1349.06,1350.87,1357.9,1364.19,1374.54,1395.39,1401.19,1404.5,1406.26,1410.61,1415.33,1423.12,1427.07,1430.82,1431.84,1436.05,1439.26,1444.26,1448.91,1454.3,1461.45,1466.85,1474.4],"e0":559.03,"v0":667.12,"pe":[0,6],"pv":[0,6]},{"te":"So the tempo of my days were...","tv":"Thế là nhịp điệu những ngày tháng...","en":["So the tempo of my days were increased.","Often, from this time, I was sent for in a hurry to 'interpret' the colours of some person, perhaps that of a learned abbot from a far distant lamasery, or a civil leader of some remote province.","I became a well-known visitor to the Potala and to the Norbu Linga.","In the former I was able to make use of the telescopes which I so enjoyed, particularly one large astronomical model on a heavy tripod.","With this, late at night, I would spend hours watching the moon and the stars.","The Lama Mingyar Dondup and I frequently went into Lhasa City to observe visitors.","His own considerable powers of clairvoyance, and his wide knowledge of people, enabled him to check and develop my own statements.","It was most interesting to go to the stall of a trader and hear the man speak loud in praise of his wares, and compare them with his thoughts, which to us were not so private.","My memory, too, was developed, for long hours I listened to involved passages, and then had to say them back.","For unknown periods of time I lay in a hypnotic trance while people read to me passages from our oldest Scriptures."],"vi":["Thế là nhịp điệu những ngày tháng của tôi được tăng tốc.","Thường thì kể từ thời điểm này, tôi được triệu tập gấp để 'diễn giải' màu sắc của một người nào đó, có thể là của một vị trụ trì uyên bác đến từ một tu viện lama xa xôi, hoặc một vị quan đứng đầu chính quyền của một tỉnh hẻo lánh nào đó.","Tôi trở thành một gương mặt quen thuộc thường xuyên lui tới điện Potala và Norbu Linga.","Tại điện Potala, tôi có thể sử dụng những chiếc kính thiên văn mà tôi vô cùng yêu thích, đặc biệt là một chiếc kính thiên văn lớn đặt trên giá ba chân nặng nề.","Với chiếc kính này, vào đêm khuya thanh vắng, tôi thường dành hàng giờ để ngắm nhìn mặt trăng và các vì sao.","Lama Mingyar Dondup và tôi thường xuyên vào Thành phố Lhasa để quan sát những vị khách thập phương.","Năng lực thấu thị phi thường cùng vốn hiểu biết sâu rộng về con người của ngài đã giúp ngài kiểm chứng và phát triển những nhận định của riêng tôi.","Thật vô cùng thú vị khi đến bên sạp hàng của một thương nhân, lắng nghe người đó cất giọng oang oang ca ngợi hàng hóa của mình, rồi so sánh những lời ấy với những suy nghĩ của người đó, vốn chẳng thể nào giấu giếm được chúng tôi.","Trí nhớ của tôi cũng được rèn luyện, suốt nhiều giờ liền tôi lắng nghe những đoạn văn phức tạp, rồi phải đọc lại vanh vách từng lời.","Không biết bao lâu, tôi nằm trong trạng thái thôi miên trong khi người ta đọc cho tôi nghe những đoạn trích từ các bản kinh điển cổ xưa nhất của chúng tôi."],"ts":[1490.39,1493.16,1505.26,1509.65,1518.06,1523.4,1528.68,1536.78,1546.46,1552.85],"vs":[1559.74,1563.53,1578.72,1584.16,1594.54,1601.64,1608.32,1617.04,1630.99,1638.95],"e0":679.85,"v0":814.14,"pe":[0,5],"pv":[0,5]}],"lab":"Chương 14"},{"g":2,"n":15,"title":"The secret north - and yetis (1/2)","tv":"Miền bắc bí ẩn, và người tuyết (1/2)","a":{"bi":{"id":"1PeA5Au9AaFEQRwSj4h9qFRhLqWaNfOIy","f":"15-chapter-fifteen-1.m4a","z":13192131}},"s":[{"te":"Chapter Fifteen: The secret north - and yetis (1/2)","tv":"Chương Mười Lăm: Miền bắc bí ẩn, và người tuyết (1/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Fifteen, part 1.","The secret north - and yetis."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Lăm, phần 1.","Miền bắc bí ẩn, và người tuyết."],"ts":[0.0,3.71,5.89],"vs":[8.38,12.28,13.98],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"During this time we went to the...","tv":"Trong khoảng thời gian này, chúng tôi...","en":["During this time we went to the Chang Tang Highlands.","In this book there is no time for more than a brief mention of this region.","To do the expedition justice would require several books.","The Dalai Lama had blessed each of the fifteen members of the party and we had all set off in high spirits, mounted on mules: mules will go where horses will not.","We made our slow way along by Tengri Tso, on to the huge lakes at Zilling Nor, and ever northwards.","The slow climb over the Tangla Range, and on into unexplored territory.","It is difficult to say how long we took, because time meant nothing to us: there was no reason for us to hurry, we went at our own comfortable speed and saved our strength and energy for later exertions.","As we made our way farther and farther into the Highlands, the ground ever rising, I was reminded of the face of the moon as seen through the large telescope at the Potala.","Immense mountain ranges, and deep canyons.","Here the vista was the same.","The unending, eternal mountains, and crevices which seemed bottomless.","We struggled on through this 'lunar landscape', finding the conditions becoming harder and harder.","At last the mules could go no farther.","In the rarefied air they were soon spent and could not manage to cross some of the rocky gorges where we swung dizzily at the end of a yak-hair rope.","In the most sheltered spot we could find we left our mules and the five weakest members of the party stayed with them.","They were sheltered from the worst blasts of that barren, wind-swept landscape by a spur of rock which towered upwards like a jagged wolf fang.","At the base there was a cave where softer rock had been eroded by time.","A precipitous path could be followed which would lead downwards to a valley where there was sparse vegetation on which the mules could feed.","A tinkling stream dashed along the tableland and rushed over the edge of a cliff to fall thousands of feet below, so far below that even the sound of its landing was lost."],"vi":["Trong khoảng thời gian này, chúng tôi đã lên Cao nguyên Chang Tang.","Trong cuốn sách này chỉ có chỗ để nhắc qua về vùng đất ấy.","Để miêu tả trọn vẹn chuyến thám hiểm này sẽ cần tới vài cuốn sách.","Đạt Lai Lạt Ma đã ban phước lành cho từng người trong số mười lăm thành viên của đoàn và tất cả chúng tôi lên đường với tinh thần phấn chấn, cưỡi trên lưng những con la: loài la có thể đi đến những nơi mà ngựa không thể tới.","Chúng tôi chầm chậm tiến bước dọc theo hồ Tengri Tso, đến những hồ nước khổng lồ tại Zilling Nor, và cứ thế tiến mãi về phương bắc.","Cuộc leo dốc chậm rãi vượt qua Dãy núi Tangla, và tiến sâu vào vùng lãnh thổ chưa từng được khám phá.","Thật khó để nói chúng tôi đã mất bao lâu, bởi thời gian chẳng có ý nghĩa gì đối với chúng tôi: chẳng có lý do gì để chúng tôi phải vội vã, chúng tôi đi với tốc độ thong thả thoải mái của riêng mình và tiết kiệm sức lực cùng năng lượng cho những nỗ lực gian khổ sau này.","Khi chúng tôi tiến ngày càng sâu hơn vào vùng Cao nguyên, mặt đất cứ thế nâng cao mãi lên, tôi lại nhớ tới bề mặt của mặt trăng khi nhìn qua chiếc kính thiên văn lớn ở điện Potala.","Những dãy núi bao la hùng vĩ, và những hẻm vực sâu thăm thẳm.","Ở đây khung cảnh cũng y hệt như vậy.","Những ngọn núi vĩnh hằng bất tận, và những khe nứt dường như không đáy.","Chúng tôi nhọc nhằn tiến bước qua 'khung cảnh mặt trăng' này, nhận thấy các điều kiện ngày càng trở nên khắc nghiệt hơn.","Cuối cùng những con la không thể đi tiếp được nữa.","Trong bầu không khí loãng, chúng nhanh chóng kiệt sức và không thể xoay xở vượt qua một số hẻm đá nơi chúng tôi phải đu mình chóng mặt ở đầu một sợi dây thừng bằng lông bò yak.","Tại nơi khuất gió nhất mà chúng tôi có thể tìm thấy, chúng tôi để lại đàn la và năm thành viên yếu nhất trong đoàn ở lại cùng chúng.","Họ được che chở khỏi những cơn gió giật tồi tệ nhất của vùng đất cằn cỗi lộng gió đó nhờ một mỏm đá nhô cao sừng sững tựa như một chiếc nanh sói lởm chởm.","Dưới chân mỏm đá có một hang động nơi lớp đá mềm hơn đã bị thời gian bào mòn.","Người ta có thể lần theo một con đường mòn dốc đứng dẫn xuống một thung lũng nơi có thảm thực vật thưa thớt mà đàn la có thể ăn được.","Một con suối róc rách lao dọc theo vùng bình nguyên rồi đổ ào qua mép vách đá để rơi xuống hàng ngàn feet phía dưới, sâu đến mức ngay cả âm thanh tiếp đất của dòng nước cũng bị tan biến."],"ts":[16.98,20.15,24.6,28.52,38.18,45.06,50.18,61.92,71.95,74.93,77.09,82.15,88.13,90.87,98.85,105.03,113.52,118.04,125.43],"vs":[135.49,139.6,143.42,147.99,161.61,169.95,177.47,195.03,206.02,210.11,212.84,217.22,223.87,227.02,238.08,246.06,256.12,261.73,269.95],"e0":8.98,"v0":8.6,"pe":[0,7],"pv":[0,7],"fig":{"label":"Hình 21","labelEn":"Figure 21","caption":"Yaks in the highlands","captionVi":"Đàn bò yak trên cao nguyên","image":"figs/fig-21.webp","id":"1p2B2djutW5R3JQdWAEi3D7SZuYcrpQIb"}},{"te":"Here we rested for two days before...","tv":"Tại đây chúng tôi nghỉ ngơi hai...","en":["Here we rested for two days before plodding on higher and higher.","Our backs ached with the loads we were carrying, and our lungs felt as if they would burst for want of air.","On we went, over crevices and ravines.","Over many of them we had to toss iron hooks to which ropes were attached.","Toss, and hope that there would be a safe hold at the other side.","We would take turns to swing the rope with the hook, and take turns to swarm across when a hold was secured.","Once across we had another end of rope so that when all the party had negotiated the canyon, the rope also could be brought over by pulling one end.","Sometimes we could get no hold.","Then one of us would have the rope tied around his waist, and from the highest point we could reach, would try to swing like a pendulum, increasing the momentum with each swing.","With one of us across the other side, he would have to clamber up as best he could in order to reach a point where the rope would be roughly horizontal.","We all took it in turns to do this, as it was hard and dangerous work.","One monk was killed doing it.","He had climbed high on our side of a cliff and let himself swing.","Apparently he badly misjudged, for he crashed into the opposite wall with terrible force, leaving his face and his brains on the points of the jagged rocks.","We hauled the body back, and had a service for him.","There was no way of burying the body in solid rock, so we left him for the wind and the rain and the birds.","The monk whose turn it now was did not look at all happy, so I went instead.","It was obvious to me that in view of the predictions about me, I should be quite safe and my faith was rewarded.","My own swing was cautious - in spite of the prediction!","- and I reached with scrabbling fingers for the edge of the nearest rock.","Only just did I manage to hang on and pull myself up, with the breath rasping my throat, and my heart pounding as if it would explode.","For a time I lay, quite spent, then I managed to crawl a painful way up the mountain-side.","The others, the best companions that anyone could have, swung their other rope to give me the best possible chance of reaching it.","With the two ends now in my grasp, I made them secure and called out to them to pull hard and test it.","One by one they came over, upside down, hands and feet linked over the rope, robes fluttering in the still breeze, the breeze which impeded us and did not help our breathing at all."],"vi":["Tại đây chúng tôi nghỉ ngơi hai ngày trước khi lê bước lên cao hơn nữa.","Lưng chúng tôi đau nhừ vì những gánh nặng đang mang vác, và phổi chúng tôi có cảm giác như sắp nổ tung vì thiếu dưỡng khí.","Chúng tôi tiếp tục tiến lên, vượt qua những kẽ nứt và hẻm núi sâu.","Qua nhiều khe vực, chúng tôi phải quăng những chiếc móc sắt có buộc dây thừng.","Quăng đi, và hy vọng rằng sẽ có một điểm bám an toàn ở bờ bên kia.","Chúng tôi thay phiên nhau quăng sợi dây có móc, và thay phiên nhau trèo qua khi móc đã bám chắc.","Khi đã qua được bờ bên kia, chúng tôi giữ đầu dây còn lại để khi toàn bộ đoàn người đã vượt qua hẻm núi, sợi dây cũng có thể được thu về bằng cách kéo một đầu.","Đôi khi chúng tôi chẳng thể tìm được điểm bám nào.","Khi ấy một người trong chúng tôi sẽ buộc sợi dây quanh eo mình, và từ điểm cao nhất mà chúng tôi có thể với tới, sẽ cố gắng đu người như một quả lắc đồng hồ, gia tăng đà lắc qua mỗi lần đu.","Khi một người đã sang được bờ bên kia, người đó sẽ phải cố gắng trèo lên hết sức mình để đến một điểm sao cho sợi dây nằm tương đối ngang bằng.","Tất cả chúng tôi thay phiên nhau làm công việc này, bởi đây là công việc vô cùng gian khổ và hiểm nguy.","Một tăng sĩ đã thiệt mạng khi làm điều đó.","Anh ấy đã trèo lên thật cao bên vách đá phía chúng tôi rồi thả mình đu qua.","Rõ ràng là anh ấy đã ước tính sai một cách tai hại, bởi anh ấy đã va đập vào vách đá đối diện với một lực khủng khiếp, để lại khuôn mặt và khối óc trên những mũi đá lởm chởm nhọn hoắt.","Chúng tôi kéo thi thể về, và làm lễ cầu siêu cho anh ấy.","Chẳng có cách nào chôn cất thi thể trong lớp đá tảng kiên cố, vì vậy chúng tôi để anh ấy lại cho gió, mưa và chim muông.","Vị tăng sĩ đến lượt tiếp theo trông chẳng vui vẻ gì, vì thế tôi đã đi thay.","Rõ ràng đối với tôi, xét theo những lời tiên tri về số mệnh của mình, tôi sẽ hoàn toàn an toàn và đức tin của tôi đã được đền đáp.","Cú đu dây của tôi rất thận trọng (bất chấp lời tiên tri!)","và tôi vươn những ngón tay bám víu vào mép tảng đá gần nhất.","Tôi chỉ vừa kịp bám chặt và kéo mình lên, hơi thở rát buốt cổ họng, và trái tim đập thình thịch như muốn vỡ tung.","Trong một lúc tôi nằm bất động, hoàn toàn kiệt sức, rồi tôi xoay xở bò một cách đau đớn lên sườn núi.","Những người khác, những người bạn đồng hành tuyệt vời nhất mà người ta có thể có được, đã vung sợi dây khác để cho tôi cơ hội tốt nhất có thể chụp lấy nó.","Với hai đầu dây giờ đã nằm chắc trong tay, tôi buộc chặt chúng lại và gọi to bảo họ kéo thật mạnh để thử.","Từng người một lần lượt bò qua, treo người lộn ngược, tay và chân quặp qua sợi dây thừng, vạt áo phần phật trong cơn gió buốt giá, cơn gió cản trở chúng tôi và chẳng hề giúp ích gì cho hơi thở của chúng tôi cả."],"ts":[282.91,287.04,293.32,296.32,300.59,304.2,310.36,318.65,320.89,329.99,338.02,342.56,344.64,348.61,357.95,361.15,367.63,372.52,379.42,383.37,387.58,395.91,401.37,408.81,414.68],"vs":[425.76,430.42,438.27,442.73,447.32,452.21,458.14,469.11,472.36,484.0,493.19,499.75,502.71,507.59,519.04,523.25,531.26,536.6,545.48,549.36,552.89,560.41,567.4,576.96,584.15],"e0":128.09,"v0":156.02},{"te":"At the top of the cliff we...","tv":"Trên đỉnh vách đá, chúng tôi nghỉ...","en":["At the top of the cliff we rested a while and made our tea, although at this altitude the boiling-point was low, and the tea did not really warm us.","Somewhat less tired now, we again took up our loads and stumbled onwards into the heart of this terrible region.","Soon we came to a sheet of ice, a glacier, maybe, and our process became even more difficult.","We had no spiked boots, no ice-axes, or mountaineering equipment; our only 'equipment' consisted of our ordinary felt boots with the soles bound with hair to afford some grip, and ropes.","In passing, Tibetan mythology has a Cold Hell.","Warmth is a blessing to us, so the opposite is cold, hence the cold hell.","This trip to the Highlands showed me what cold could be!","After three days of this shuffling upwards over the ice-sheet, shivering in the bitter wind and wishing that we had never seen the place, the glacier led us downwards between towering rocks.","Down and down we went, fumbling and slipping, down into an unknown depth.","Several miles farther on we rounded a shoulder of a mountain and saw before us a dense white fog.","From a distance we did not know if it was snow or cloud, it was so white and unbroken.","As we approached we saw that it was indeed fog, as tendrils kept breaking away and drifting off.","The Lama Mingyar Dondup, the only one of us who had been here before, smiled with satisfaction: \"You do look a cheerless lot!","But you will have some pleasure now.\"","We saw nothing pleasant before us.","Fog.","Cold.","Frozen ice below our feet and frozen sky above our heads.","Jagged rocks like the fangs in a wolf's mouth, rocks against which we bruised ourselves.","And my Guide said that we were going to have 'some pleasure'!"],"vi":["Trên đỉnh vách đá, chúng tôi nghỉ ngơi một lát và pha trà, mặc dù ở độ cao này điểm sôi của nước rất thấp, và trà chẳng thực sự làm chúng tôi ấm lên được.","Lúc này đã bớt mệt mỏi hơn đôi chút, chúng tôi lại vác hành lý lên và lảo đảo tiến bước vào trung tâm của vùng đất khủng khiếp này.","Chẳng mấy chốc chúng tôi đến một dải băng rộng, có lẽ là một dòng sông băng, và bước tiến của chúng tôi thậm chí còn trở nên khó khăn hơn.","Chúng tôi không có ủng đinh, không có rìu phá băng hay bất kỳ trang thiết bị leo núi nào; 'trang thiết bị' duy nhất của chúng tôi chỉ là những đôi ủng bằng dạ thông thường với phần đế được buộc bằng lông thú để tạo chút độ bám, cùng những sợi dây thừng.","Nhân tiện cũng xin nói thêm, thần thoại Tây Tạng có một Hàn Băng Địa Ngục.","Hơi ấm là một ân phước đối với chúng tôi, vì vậy điều ngược lại chính là cái lạnh, do đó mới có địa ngục lạnh giá.","Chuyến đi lên Cao nguyên này đã cho tôi thấy cái lạnh thực sự có thể khủng khiếp đến mức nào!","Sau ba ngày lê bước nhọc nhằn lên cao trên dải băng, run rẩy trong cơn gió buốt giá và ước gì mình chưa từng nhìn thấy nơi này bao giờ, dòng sông băng dẫn chúng tôi đi xuống giữa những tảng đá sừng sững cao vút.","Càng lúc chúng tôi càng đi xuống sâu hơn, dò dẫm và trượt ngã, xuống một độ sâu chưa từng biết tới.","Đi thêm vài dặm nữa, chúng tôi vòng qua một sườn núi và nhìn thấy trước mắt mình một làn sương mù dày đặc màu trắng xóa.","Từ xa chúng tôi không thể biết đó là tuyết hay mây, nó trắng xóa và liền một dải đến thế.","Khi chúng tôi đến gần, chúng tôi thấy đó quả thực là sương mù, vì những dải sương mỏng manh cứ liên tục tách ra và bay lơ lửng đi.","Lama Mingyar Dondup, người duy nhất trong số chúng tôi từng đến đây trước kia, mỉm cười hài lòng: \"Trông các con thật là một đám ủ rũ ảm đạm!","Nhưng giờ đây các con sẽ có chút niềm vui thú đấy.\"","Chúng tôi chẳng thấy có điều gì dễ chịu trước mắt mình cả.","Sương mù.","Giá lạnh.","Băng tuyết đóng cứng dưới chân chúng tôi và bầu trời đông cứng trên đầu chúng tôi.","Những tảng đá lởm chởm như những chiếc nanh trong miệng sói, những tảng đá va đập làm chúng tôi bầm dập.","Thế mà Thầy Hướng Dẫn của tôi lại bảo rằng chúng tôi sắp có 'chút niềm vui thú'!"],"ts":[598.74,607.14,614.19,620.03,631.01,634.32,639.66,643.4,654.14,659.63,665.64,671.42,678.19,686.88,689.57,692.09,692.86,693.74,697.77,703.6],"vs":[707.74,717.66,725.77,734.97,751.01,755.63,763.17,769.24,782.66,789.29,797.16,803.18,812.32,821.99,826.0,829.62,830.68,831.7,837.15,843.42],"e0":271.54,"v0":329.0,"pe":[0,4,7,12,14],"pv":[0,4,7,12,14]},{"te":"On into the cold and clammy fog...","tv":"Chúng tôi tiến bước vào làn sương...","en":["On into the cold and clammy fog we went, miserably plodding we knew not where.","Hugging our robes about us for an illusion of warmth.","Panting and shuddering with the cold.","Farther, and yet farther in.","And stopped, petrified with amazement and fright.","The fog was becoming warm, the ground was growing hot.","Those behind who had not reached so far, and could not see, bumped into us.","Recovered somewhat from our stupefaction by the Lama Mingyar Dondup's laughter, we pushed forward again, blindly, reaching out for the man ahead, the one in the lead feeling unseeingly with his out-thrust staff.","Below our feet stones threatened to trip us, pebbles rolled beneath our boots.","Stones?","Pebbles?","Then where was the glacier, the ice?","Quite suddenly the fog thinned, and we were through it.","One by one we fumbled our way into - well, as I looked about me I thought that I had died of cold and had been transported to the Heavenly Fields.","I rubbed my eyes with hot hands; I pinched myself and rapped my knuckles against a rock to see if I was flesh or spirit.","But then I looked about: my eight companions were with me.","Could we all have been so suddenly transported?","And if so, what about the tenth member who had been killed against the rock face?","And were we worthy of the heaven I saw before us?","Thirty heart-beats before we had been shivering with cold the other side of the fog-curtain.","Now we were on the edge of collapse with the heat!","The air shimmered, the ground steamed.","A stream at our feet bubbled out of the earth itself, propelled by gouts of steam.","About us there was green grass, greener than any I had ever seen before.","Broad-leaved grass stood before us more than knee-high.","We were dazed and frightened.","Here was magic, something quite beyond our experience.","Then the Lama Mingyar Dondup spoke: \"If I looked like that when I first saw it, then I did look a sight!","You fellows look as if you think the Ice Gods are having a sport with you.\""],"vi":["Chúng tôi tiến bước vào làn sương mù lạnh lẽo và ẩm ướt, khốn khổ lê bước mà chẳng biết mình đang đi đâu.","Co ro bọc chặt chiếc áo choàng quanh mình để tìm kiếm một ảo giác về hơi ấm.","Thở dốc và run rẩy vì cái lạnh.","Càng lúc càng tiến sâu hơn, sâu hơn nữa vào bên trong.","Rồi chúng tôi dừng lại, chết sững vì kinh ngạc và sợ hãi.","Làn sương mù đang trở nên ấm áp, mặt đất đang nóng dần lên.","Những người phía sau chưa đi tới nơi và không nhìn thấy gì đã va sầm vào chúng tôi.","Được tiếng cười của Lama Mingyar Dondup làm tỉnh lại phần nào khỏi cơn kinh ngạc, chúng tôi lại mò mẫm tiến về phía trước, với tay tìm người đi trước, người dẫn đầu thì dùng cây gậy chĩa ra phía trước để lần mò trong vô định.","Dưới chân chúng tôi, những tảng đá chực chờ làm chúng tôi vấp ngã, sỏi cuội lăn lạo xạo dưới đế ủng.","Đá tảng ư?","Sỏi đá ư?","Vậy thì dòng sông băng, lớp băng giá đâu rồi?","Đột nhiên làn sương mỏng hẳn đi, và chúng tôi đã vượt qua nó.","Từng người một chúng tôi dò dẫm bước vào trong, chà, khi nhìn quanh mình, tôi ngỡ rằng mình đã chết vì cóng và được đưa tới Cánh Đồng Thiên Giới.","Tôi lấy đôi bàn tay nóng rực xoa xoa mắt; tôi tự nhéo mình và gõ khớp ngón tay vào một tảng đá để xem mình là thể xác hay linh hồn.","Nhưng rồi tôi nhìn quanh: tám người bạn đồng hành của tôi vẫn ở bên tôi.","Lẽ nào tất cả chúng tôi lại được đưa đi đột ngột như vậy?","Và nếu đúng thế, thì còn thành viên thứ mười đã thiệt mạng trên vách đá thì sao?","Và liệu chúng tôi có xứng đáng với chốn thiên đường mà tôi đang nhìn thấy trước mắt mình hay không?","Chỉ ba mươi nhịp tim trước đó chúng tôi còn run rẩy vì lạnh ở phía bên kia bức màn sương mù.","Giờ đây chúng tôi lại đang trên bờ vực quỵ ngã vì cái nóng!","Không khí lung linh huyền ảo, mặt đất bốc hơi nghi ngút.","Một con suối dưới chân chúng tôi sôi ùng ục phun ra từ chính lòng đất, được đẩy lên bởi những luồng hơi nước phụt mạnh.","Xung quanh chúng tôi là cỏ xanh tươi tốt, xanh hơn bất kỳ đồng cỏ nào tôi từng thấy trước đây.","Những khóm cỏ lá rộng mọc trước mặt chúng tôi, cao quá đầu gối.","Chúng tôi sững sờ và khiếp đảm.","Nơi đây như có phép thuật, một điều gì đó hoàn toàn vượt xa kinh nghiệm của chúng tôi.","Rồi Lama Mingyar Dondup lên tiếng: \"Nếu hồi lần đầu nhìn thấy cảnh này mà trông ta cũng như thế, thì hẳn trông ta buồn cười lắm!","Trông các con cứ như thể nghĩ rằng các Vị Thần Băng Giá đang giở trò đùa giỡn với mình vậy.\""],"ts":[849.25,854.83,858.41,860.88,863.13,866.89,870.87,876.37,888.74,893.8,894.9,895.93,898.42,901.92,910.11,917.71,921.65,924.77,929.4,933.26,938.45,941.52,944.4,949.91,954.87,958.39,960.39,964.18,970.87],"vs":[975.36,982.34,987.4,989.95,993.75,997.57,1001.94,1007.6,1021.19,1028.19,1029.51,1030.94,1034.08,1038.4,1047.35,1056.12,1060.85,1064.66,1069.58,1075.91,1082.23,1086.38,1090.0,1097.44,1103.8,1108.33,1110.54,1115.75,1124.21],"e0":381.14,"v0":470.51,"pe":[0,19],"pv":[0,19]},{"te":"We looked about, almost too frightened to...","tv":"Chúng tôi nhìn quanh, gần như sợ...","en":["We looked about, almost too frightened to move, and then my Guide spoke again: \"Let us jump over the stream, jump over, for the water is boiling.","A few miles farther and we shall reach a really beautiful spot where we can rest.\"","He was right, as ever.","About three miles on we lay at full length on the moss-covered ground, lay without our robes as we felt as if we were being boiled.","Here there were trees such as I had never seen before, and probably never shall see again.","Highly coloured flowers bestrewed everything.","Climbing vines laced the tree trunks and depended from the branches.","Slightly to the right of the pleasant glade in which we rested we could see a small lake and ripples and circles on its surface indicated the presence of life within it.","We still felt bewitched, we were sure that we had been overcome with the heat and passed to another plane of existence.","Or had we been overcome with the cold?","We did not know!","The foliage was luxuriant, now that I have travelled I should say that it was tropical.","There were birds of a type even now strange to me.","This was volcanic territory.","Hot springs bubbled from the ground, and there were sulphurous odours.","My Guide told us that there were, to his knowledge, two places only like this in the Highlands.","He said that the underground heat, and the hot streams, melted the ice, and the high rock walls of the valley trapped the warm air.","The dense white fog we had penetrated was the meeting-place of the hot and cold streams.","He also told us that he had seen giant animal skeletons, skeletons which, in life, must have supported an animal twenty or thirty feet high.","Later I saw bones myself."],"vi":["Chúng tôi nhìn quanh, gần như sợ hãi đến mức không dám cựa quậy, và rồi Thầy Hướng Dẫn của tôi lại cất lời: \"Chúng ta hãy nhảy qua con suối đi, hãy nhảy qua đi, vì nước đang sôi đấy.","Đi thêm vài dặm nữa chúng ta sẽ đến một nơi thực sự tuyệt đẹp, nơi chúng ta có thể nghỉ ngơi.\"","Ngài đã nói đúng, như mọi khi.","Đi khoảng ba dặm nữa, chúng tôi nằm sóng soài trên mặt đất phủ đầy rêu phong, nằm mà không mặc áo choàng vì chúng tôi cảm thấy như thể mình đang bị luộc chín.","Ở đây có những loài cây mà tôi chưa từng thấy bao giờ, và có lẽ sẽ chẳng bao giờ thấy lại nữa.","Những bông hoa rực rỡ sắc màu phủ khắp mọi nơi.","Những dây leo chằng chịt quấn quanh thân cây và buông thõng từ các cành nhánh.","Hơi chếch về bên phải của khoảng rừng thưa dễ chịu nơi chúng tôi nghỉ ngơi, chúng tôi có thể nhìn thấy một hồ nước nhỏ với những gợn sóng và vòng tròn lăn tăn trên mặt nước báo hiệu sự hiện diện của sự sống bên trong.","Chúng tôi vẫn cảm thấy như bị mê hoặc, chúng tôi tin chắc rằng mình đã gục ngã vì nóng và đã chuyển sang một cảnh giới tồn tại khác.","Hay là chúng tôi đã bị gục ngã vì giá lạnh?","Chúng tôi chẳng thể nào biết được!","Thảm thực vật vô cùng rậm rạp tươi tốt, giờ đây khi đã đi nhiều nơi, tôi có thể nói rằng nó mang vẻ nhiệt đới.","Có những loài chim thuộc loại mà ngay cả bây giờ đối với tôi vẫn còn xa lạ.","Đây là vùng địa hình núi lửa.","Những suối nước nóng sủi bọt phun lên từ lòng đất, và thoang thoảng những mùi lưu huỳnh.","Thầy Hướng Dẫn của tôi kể với chúng tôi rằng, theo hiểu biết của ngài, chỉ có hai nơi duy nhất như thế này trên vùng Cao nguyên.","Ngài nói rằng nhiệt lượng dưới lòng đất cùng các dòng suối nước nóng đã làm tan băng, và các vách đá cao của thung lũng đã giữ lại luồng không khí ấm áp.","Lớp sương mù trắng xóa dày đặc mà chúng tôi vừa vượt qua chính là nơi giao nhau của các luồng khí nóng và lạnh.","Ngài cũng kể với chúng tôi rằng ngài từng nhìn thấy những bộ xương động vật khổng lồ, những bộ xương mà khi còn sống hẳn phải nâng đỡ một con vật cao hai mươi hoặc ba mươi feet.","Về sau đích thân tôi cũng đã nhìn thấy những khúc xương đó."],"ts":[1130.67,1139.93,1145.32,1147.08,1155.04,1160.77,1163.77,1168.18,1177.11,1183.91,1186.43,1188.26,1193.65,1196.75,1199.0,1203.84,1209.53,1217.71,1223.13,1232.02],"vs":[1234.39,1246.95,1253.7,1256.31,1266.22,1272.69,1275.93,1281.21,1294.98,1303.51,1306.69,1309.28,1316.92,1322.08,1324.17,1329.44,1336.82,1346.28,1353.14,1364.82],"e0":507.85,"v0":625.82,"pe":[0,2,11],"pv":[0,2,11]},{"te":"Here I had my first sight of...","tv":"Tại đây lần đầu tiên tôi tận...","en":["Here I had my first sight of a yeti.","I was bending picking herbs, when something made me look up.","There, within ten yards of me, was this creature that I had heard so much about.","Parents in Tibet often threaten naughty children with: \"Behave yourself, or a yeti will get you!\"","Now, I thought, a yeti had got me and I was not happy about it.","We looked at each other, both of us frozen with fright for a period which seemed ageless.","It was pointing a hand at me, and uttering a curious mewing noise like a kitten.","The head seemed to have no frontal lobes, but sloped back almost directly from the very heavy brows.","The chin receded greatly and the teeth were large and prominent.","Yet the skull capacity appeared similar to that of modern man with the exception of the missing forehead.","The hands and feet were large and splayed.","The legs were bowed and the arms were much longer than normal.","I observed that the creature walked on the outer side of the feet as humans do.","(Apes and others of that order do not walk on the outer surfaces.)","As I looked and perhaps jumped with fright, or from some other cause, the yeti screeched, turned, and leaped away.","It seemed to make 'one-leg' jumps and the result was like giant strides.","My own reaction was also to run, in the opposite direction!","Later, thinking about it, I came to the conclusion that I must have broken the Tibetan sprint record for altitudes above seventeen thousand feet.","Later we saw a few yetis in the distance.","They hastened to hide at sight of us, and we certainly did not provoke them.","The Lama Mingyar Dondup told us that these yetis were throwbacks of the human race who had taken a different path in evolution and who could only live in the most secluded places.","Quite frequently we heard tales of yetis who had left the Highlands and had been seen leaping and bounding near inhabited regions.","There are tales of lone women who have been carried off by male yetis.","That may be one way in which they continue their line.","Certainly some nuns confirmed this for us later when they told us that one of their Order had been carried off by a yeti in the night.","However, on such things I am not competent to write.","I can only say that I have seen yeti and baby yetis.","I have also seen skeletons of them."],"vi":["Tại đây lần đầu tiên tôi tận mắt nhìn thấy một người tuyết yeti.","Tôi đang cúi người hái thảo dược thì có điều gì đó khiến tôi ngước nhìn lên.","Đứng đó, cách tôi chưa đầy mười yard, chính là sinh vật mà tôi đã nghe kể quá nhiều.","Các bậc cha mẹ ở Tây Tạng thường đe dọa những đứa trẻ nghịch ngợm: \"Ngoan ngoãn đi, không thì người tuyết yeti sẽ bắt mày đấy!\"","Giờ đây, tôi nghĩ, một người tuyết yeti đã bắt được tôi thật rồi và tôi chẳng thấy vui vẻ gì về điều đó.","Chúng tôi nhìn nhau trừng trừng, cả hai chúng tôi đều chết sững vì kinh hãi trong một khoảng thời gian dài tưởng như vô tận.","Nó giơ một bàn tay chỉ về phía tôi, và phát ra một âm thanh meo meo kỳ lạ như tiếng mèo con.","Đầu của nó dường như không có thùy trán, mà dốc ngược ra sau gần như ngay từ hàng lông mày rất rậm rạp.","Cằm lẹm sâu và răng thì to bè nhô ra rõ rệt.","Tuy nhiên dung tích hộp sọ dường như tương tự như của con người hiện đại, ngoại trừ việc không có trán.","Bàn tay và bàn chân to bè và xòe rộng.","Đôi chân cong và cánh tay dài hơn nhiều so với bình thường.","Tôi quan sát thấy sinh vật này bước đi trên mép ngoài của bàn chân giống như con người.","(Vượn người và những loài khác thuộc bộ đó không bước đi trên mặt ngoài bàn chân.)","Khi tôi nhìn nó và có lẽ đã giật mình vì sợ hãi, hoặc vì một lý do nào đó khác, con yeti rít lên the thé, quay ngoắt lại và phóng vụt đi.","Nó dường như thực hiện những cú nhảy 'một chân' và kết quả là những sải chân khổng lồ.","Phản ứng của chính tôi cũng là bỏ chạy, theo hướng ngược lại!","Sau này nghĩ lại, tôi đi đến kết luận rằng chắc hẳn mình đã phá kỷ lục chạy nước rút của Tây Tạng ở độ cao trên mười bảy ngàn feet.","Về sau chúng tôi nhìn thấy vài người tuyết yeti ở đằng xa.","Chúng vội vã lẩn trốn khi nhìn thấy chúng tôi, và chúng tôi dĩ nhiên không hề khiêu khích chúng.","Lama Mingyar Dondup kể với chúng tôi rằng những người tuyết yeti này là những dạng lại giống của loài người, những kẻ đã đi theo một con đường tiến hóa khác biệt và chỉ có thể sống ở những nơi hẻo lánh nhất.","Khá thường xuyên chúng tôi nghe kể những câu chuyện về những người tuyết yeti rời khỏi vùng Cao nguyên và được nhìn thấy đang nhảy chồm chồm gần các khu dân cư.","Có những câu chuyện kể về những người phụ nữ đơn độc bị những con yeti đực bắt cóc mang đi.","Đó có thể là một cách để chúng duy trì nòi giống của mình.","Chắc chắn sau này một vài ni cô đã xác nhận điều này với chúng tôi khi họ kể rằng một người trong Dòng Tu của họ đã bị một con yeti bắt đi trong đêm.","Tuy nhiên, về những điều như vậy tôi không đủ thẩm quyền để viết.","Tôi chỉ có thể nói rằng tôi đã nhìn thấy yeti và những con yeti con.","Tôi cũng đã nhìn thấy những bộ xương của chúng."],"ts":[1369.37,1371.94,1375.36,1380.31,1386.58,1390.74,1396.48,1401.48,1407.96,1412.07,1417.98,1420.81,1424.65,1429.36,1434.15,1441.84,1446.29,1450.21,1458.73,1461.83,1466.47,1475.8,1482.94,1487.09,1490.57,1497.81,1501.18,1504.66],"vs":[1507.44,1511.61,1516.29,1521.94,1529.79,1537.21,1544.53,1551.02,1557.63,1561.33,1567.67,1570.81,1574.67,1580.1,1585.12,1595.14,1600.86,1604.78,1613.65,1617.88,1623.66,1636.61,1646.59,1653.31,1657.01,1667.22,1671.34,1676.7],"e0":612.17,"v0":760.8,"pe":[0,14,18],"pv":[0,14,18]}],"lab":"Chương 15"},{"g":2,"n":15,"title":"The secret north - and yetis (2/2)","tv":"Miền bắc bí ẩn, và người tuyết (2/2)","a":{"bi":{"id":"1QrQT4Mq-J4cREVgTWeZRf3kgAb9_z9SI","f":"15-chapter-fifteen-2.m4a","z":11530341}},"s":[{"te":"Chapter Fifteen: The secret north - and yetis (2/2)","tv":"Chương Mười Lăm: Miền bắc bí ẩn, và người tuyết (2/2)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Fifteen, part 2.","The secret north - and yetis."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Lăm, phần 2.","Miền bắc bí ẩn, và người tuyết."],"ts":[0.0,3.71,5.88],"vs":[8.37,12.27,14.22],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Some people have expressed doubts about the...","tv":"Một số người đã bày tỏ sự...","en":["Some people have expressed doubts about the truth of my statements concerning the yetis.","People have apparently written books of guesses about them, but none of these authors have seen one, as they admit.","I have.","A few years ago Marconi was laughed at when he said he was going to send a message by radio across the Atlantic.","Western doctors solemnly asserted that Man could not travel at more than fifty miles an hour or they would die through the rush of air.","There have been tales about a fish which was said to be a 'living fossil'.","Now scientists have seen them, captured them, dissected them.","And if Western Man had his way, our poor old yetis would be captured, dissected and preserved in spirit.","We believe that yetis have been driven to the Highlands and that elsewhere, except for very infrequent wanderers, they are extinct.","The first sight of one causes fright.","The second time one is filled with compassion for these creatures of a bygone age who are doomed to extinction through the strains of modern life.","I am prepared, when the Communists are chased out of Tibet, to accompany an expedition of skeptics and show them the yetis in the Highlands.","It will be worth it to see the faces of these big business men when confronted with something beyond their commercial experience.","They can use oxygen and bearers, I will use my old monk's robe.","Cameras will prove the truth.","We had no photographic equipment in Tibet in those days.","Our old legends relate that centuries ago Tibet had shores washed by the seas.","Certain it is that fossils of fish and other marine creatures are to be found if the surface of the earth is disturbed.","The Chinese have a similar belief.","The Tablet of Yü which formerly stood on the Kou-lou peak of Mount Hêng in the province of Hu-pei records that the Great Yü rested upon the site (in 2278 B.C.)","after his labour of draining off the 'waters of the deluge' which at the time submerged all China except the highest lands.","The original stone has, I believe, been removed, but there are imitations at Wu-ch'ang Fu, a place near Hankow.","A further copy is in the Yu-lin temple near Shao-hsing Fu in Chekiang.","According to our belief, Tibet was once a low land, by the sea, and for reasons beyond our certain knowledge there were frightful earth-convulsions during which many lands sank beneath the waters, and others rose up as mountains."],"vi":["Một số người đã bày tỏ sự hoài nghi về tính xác thực trong những lời trần thuật của tôi liên quan đến người tuyết yeti.","Người ta dường như đã viết những cuốn sách toàn là phỏng đoán về chúng, nhưng không một ai trong số các tác giả này từng nhìn thấy một con, như chính họ thừa nhận.","Còn tôi thì đã thấy.","Cách đây vài năm Marconi đã bị chê cười khi ông nói rằng mình sắp gửi một thông điệp bằng sóng vô tuyến qua Đại Tây Dương.","Các bác sĩ phương Tây từng long trọng khẳng định rằng Con Người không thể di chuyển với tốc độ hơn năm mươi dặm một giờ nếu không họ sẽ chết vì áp lực luồng không khí.","Từng có những câu chuyện kể về một loài cá được cho là 'hóa thạch sống'.","Giờ đây các nhà khoa học đã nhìn thấy chúng, bắt được chúng, giải phẫu chúng.","Và nếu Người Phương Tây làm theo ý mình, những người tuyết yeti già nua tội nghiệp của chúng tôi sẽ bị bắt giữ, giải phẫu và ngâm trong cồn.","Chúng tôi tin rằng người tuyết yeti đã bị dồn đuổi lên vùng Cao nguyên và ở những nơi khác, ngoại trừ những kẻ lang bạt rất hiếm hoi, chúng đã tuyệt chủng.","Lần đầu nhìn thấy, người ta sợ hãi.","Lần thứ hai, người ta tràn ngập lòng trắc ẩn đối với những sinh vật này của một thời đại đã qua, những kẻ phải chịu số phận tuyệt chủng trước những áp lực khắc nghiệt của cuộc sống hiện đại.","Tôi sẵn sàng, khi những người Cộng sản bị đuổi khỏi Tây Tạng, đồng hành cùng một đoàn thám hiểm gồm những kẻ hoài nghi và chỉ cho họ thấy người tuyết yeti trên vùng Cao nguyên.","Thật bõ công khi được nhìn thấy vẻ mặt của những thương gia lớn này khi phải đối mặt với một điều gì đó vượt ra ngoài kinh nghiệm thương mại của họ.","Họ có thể dùng bình dưỡng khí và người khuân vác, còn tôi sẽ chỉ mặc chiếc áo choàng tu sĩ cũ kỹ của mình.","Máy ảnh sẽ chứng minh sự thật.","Vào những ngày đó chúng tôi không có bất kỳ thiết bị chụp ảnh nào ở Tây Tạng.","Những truyền thuyết cổ xưa của chúng tôi kể rằng nhiều thế kỷ trước, Tây Tạng từng có những bờ biển được sóng biển vỗ về.","Chắc chắn một điều là các hóa thạch của cá và các sinh vật biển khác có thể được tìm thấy nếu bề mặt đất bị xới xáo.","Người Trung Quốc cũng có một niềm tin tương tự.","Bia Đá Đại Vũ trước đây từng đứng trên đỉnh Câu Lũ của Núi Hoành Sơn thuộc tỉnh Hồ Bắc ghi lại rằng Đại Vũ đã nghỉ ngơi tại địa điểm này (vào năm 2278 trước Công Nguyên) sau công cuộc trị thủy tiêu thoát 'nước của trận đại hồng thủy', trận lụt vào thời điểm đó đã nhấn chìm toàn bộ Trung Quốc ngoại trừ những vùng đất cao nhất.","Tấm bia đá nguyên bản, tôi tin là, đã bị dời đi, nhưng có những bản mô phỏng tại Vũ Xương Phủ, một địa danh gần Hán Khẩu.","Một bản sao nữa nằm ở đền Vũ Lăng gần Thiệu Hưng Phủ thuộc Chiết Giang.","Theo tín ngưỡng của chúng tôi, Tây Tạng từng là một vùng đất thấp ven biển, và vì những lý do vượt quá hiểu biết chắc chắn của chúng tôi, đã có những cơn địa chấn kinh hoàng khiến nhiều vùng đất bị chìm sâu dưới làn nước, và những vùng khác trồi lên thành các dãy núi non."],"ts":[17.22,22.38,28.65,29.49,35.86,43.15,47.39,51.52,58.41,66.43,68.94,77.28,85.77,92.68,97.16,99.18,103.41,108.57,115.07,117.41,127.28,135.0,143.32,147.95],"vs":[160.99,168.69,179.04,180.83,189.12,199.33,204.07,209.19,217.89,227.47,230.11,241.91,252.77,261.22,268.06,270.1,275.28,282.6,290.4,293.23,313.62,322.01,326.55],"e0":8.97,"v0":8.85,"pe":[0,11,16],"pv":[0,11,16]},{"te":"The Chang Tang Highlands were rich in...","tv":"Cao nguyên Chang Tang rất giàu hóa...","en":["The Chang Tang Highlands were rich in fossils, and in evidence that all this area had been a seashore.","Giant shells, of vivid colours, curious stone sponges, and ridges of coral were common.","Gold, too, was here, lumps of it which could be picked up as easily as could the pebbles.","The waters which flowed from the depths of the earth were of all temperatures from boiling gouts of steam to near-freezing.","It was a land of fantastic contrasts.","Here there was a hot, humid atmosphere such as we had never before experienced.","A few yards away, just the other side of a fog-curtain, there was the bitter cold that could sap the life and render a body as brittle as glass.","The rarest of rare herbs grew here, and for those alone we had made this journey.","Fruits were there, too, fruits such as we had never before seen.","We tasted them, liked them, and satiated ourselves...","the penalty was a hard one.","During the night and the whole of next day we were too busy to gather herbs.","Our stomachs were not used to such food.","We left those fruits alone after that!","We loaded ourselves to the limit with herbs and plants, and retraced our footsteps through the fog.","The cold the other side was terrible.","Probably all of us felt like turning back and living in the luxuriant valley.","One lama was unable to face the cold again.","A few hours after passing the fog-curtain he collapsed, and although we camped then in an effort to help him, he was beyond aid, and went to the Heavenly Fields during the night.","We did our best - throughout that night we had tried to warm him, lying on each side of him, but the bitter cold of that arid region was too much.","He slept, and did not awaken.","His load we shared between us, although we had considered before that we were laden to the limit.","Back over that glittering sheet of age-old ice we retraced our painful steps.","Our strength seemed to have been sapped by the comfortable warmth of the hidden valley, and we had insufficient food now.","For the last two days of our journey back to the mules we did not eat at all - we had nothing left, not even tea."],"vi":["Cao nguyên Chang Tang rất giàu hóa thạch, và những bằng chứng cho thấy toàn bộ khu vực này từng là một bờ biển.","Những chiếc vỏ ốc khổng lồ với màu sắc sặc sỡ, những khối bọt biển bằng đá kỳ lạ và những dải san hô rất phổ biến.","Vàng cũng có ở đây, những cục vàng có thể nhặt được dễ dàng như nhặt sỏi cuội.","Nước chảy ra từ sâu trong lòng đất có đủ mọi nhiệt độ, từ những luồng hơi nước sôi sùng sục cho đến mức gần như đóng băng.","Đó là một vùng đất của những nét tương phản kỳ thú.","Ở đây có một bầu không khí nóng ẩm mà chúng tôi chưa từng trải nghiệm trước đó.","Cách đó vài yard, ngay phía bên kia của bức màn sương mù, là cái lạnh thấu xương có thể vắt kiệt sinh lực và biến cơ thể trở nên giòn vụn như thủy tinh.","Những loài thảo mộc quý hiếm nhất trong số các loài hiếm đều mọc ở nơi này, và chỉ vì chúng mà chúng tôi đã thực hiện chuyến hành trình này.","Trái cây cũng có ở đó, những loại trái cây mà chúng tôi chưa từng thấy bao giờ.","Chúng tôi nếm thử, thấy thích, và ăn no nê phỉ thuê...","cái giá phải trả thật là đắt.","Suốt đêm và cả ngày hôm sau, chúng tôi quá bận rộn để có thể đi hái thảo mộc.","Dạ dày của chúng tôi vốn không quen với thứ thức ăn như vậy.","Từ đó chúng tôi chừa hẳn những thứ trái cây ấy!","Chúng tôi mang vác nặng đến mức tối đa các loại thảo mộc và cây cỏ, rồi lần theo dấu chân quay trở lại qua làn sương mù.","Cái lạnh ở bờ bên kia thật khủng khiếp.","Có lẽ tất cả chúng tôi đều muốn quay lại và sống trong thung lũng xanh tốt ấy.","Một vị lama không thể chịu đựng nổi cái lạnh một lần nữa.","Vài giờ sau khi vượt qua bức màn sương mù, ngài gục ngã, và mặc dù lúc đó chúng tôi đã dừng lại cắm trại để cứu giúp ngài, ngài đã không qua khỏi, và trở về Cánh Đồng Thiên Giới trong đêm.","Chúng tôi đã cố gắng hết sức, suốt đêm hôm đó chúng tôi đã cố sưởi ấm cho ngài bằng cách nằm áp sát vào hai bên người ngài, nhưng cái lạnh buốt giá của vùng đất cằn cỗi đó là quá sức chịu đựng.","Ngài chìm vào giấc ngủ và không bao giờ tỉnh lại nữa.","Gánh nặng của ngài được chúng tôi chia sẻ cho nhau, mặc dù trước đó chúng tôi đã coi như mình mang vác đến giới hạn tối đa.","Quay trở lại qua dải băng cổ xưa lấp lánh đó, chúng tôi lê từng bước chân đầy đau đớn.","Sức lực của chúng tôi dường như đã bị hơi ấm dễ chịu của thung lũng ẩn giấu vắt kiệt, và giờ đây chúng tôi không có đủ lương thực.","Trong hai ngày cuối cùng của cuộc hành trình trở lại chỗ những con la, chúng tôi không ăn gì cả: chẳng còn lại chút gì, kể cả trà."],"ts":[343.59,349.67,356.2,361.3,367.91,370.81,375.69,384.61,389.95,394.06,397.61,399.69,404.13,406.97,409.96,416.08,418.58,423.17,426.35,436.38,445.11,447.62,453.34,458.29,465.25],"vs":[471.9,478.32,486.21,491.42,499.52,502.76,507.9,518.0,526.32,531.34,535.25,537.47,543.17,547.2,550.84,558.89,561.36,566.97,571.08,583.46,596.18,599.85,607.46,613.18,621.47],"e0":153.34,"v0":191.45,"pe":[0,14],"pv":[0,14]},{"te":"With yet a few more miles to...","tv":"Khi chỉ còn vài dặm nữa là...","en":["With yet a few more miles to go, one of the men in the lead toppled over, and did not rise.","Cold, hunger, and hardship had taken one more from among us.","And there was still another who had departed.","We arrived at the base camp to find four monks waiting for us.","Four monks who leapt to their feet to aid us cover the last few yards to this stage.","Four.","The fifth had ventured out in a gale of wind and had been blown over the edge into the canyon below.","By laying face down, and having my feet held so that I could not slip, I saw him lying hundreds of feet below, covered in his blood red robe which was now, literally, blood red.","During the next three days we rested and tried to regain some of our strength.","It was not merely tiredness and exhaustion which prevented us from moving, but the wind which shrilled among the rocks, trundling pebbles before it, sending cutting blasts of dust-laden air into our cave.","The surface of the little stream was whipped off and blown away like a fine spray.","Through the night the gale howled around us like ravening demons lusting for our flesh.","From somewhere near came a rushing, and a 'crump-crump' followed by an earth-shaking thud.","Yet another immense boulder from the mountain ranges had succumbed to the attrition of wind and water and caused a landslide.","Early in the morning of the second day, before the first light had reached the valley below, while we were still in the pre-dawn luminescence of the mountains, a huge boulder crashed from the peak above us.","We heard it coming and huddled together, making ourselves as small as possible.","Down it crashed, as if the Devils were driving their chariots at us from the skies.","Down it roared, accompanied by a shower of stones.","A horrid crash and trembling as it struck the rocky tableland in front of us.","The edge shook and wavered, and some ten or twelve feet of the ledge toppled and broke away.","From below quite a time later, came the echo and reverberation of the falling debris.","So was our comrade buried."],"vi":["Khi chỉ còn vài dặm nữa là tới nơi, một trong những người đi đầu ngã gục xuống và không bao giờ gượng dậy được nữa.","Cái lạnh, cơn đói và sự gian khổ đã cướp đi thêm một người nữa trong số chúng tôi.","Và vẫn còn một người khác nữa đã ra đi.","Chúng tôi về đến khu trại căn cứ và thấy bốn vị tăng sĩ đang chờ đợi chúng tôi.","Bốn tăng sĩ bật dậy để giúp chúng tôi vượt qua vài yard cuối cùng của chặng đường này.","Bốn người.","Người thứ năm đã mạo hiểm bước ra ngoài trong một cơn cuồng phong và bị gió thổi bạt qua mép vực rơi xuống hẻm núi bên dưới.","Bằng cách nằm úp mặt xuống và nhờ người giữ chân tôi để không bị trượt, tôi nhìn thấy người ấy nằm ở hàng trăm feet phía dưới, phủ trong chiếc áo choàng đỏ như máu mà giờ đây, theo đúng nghĩa đen, đã đỏ ngầu máu tươi.","Trong suốt ba ngày tiếp theo chúng tôi nghỉ ngơi và cố gắng hồi phục lại phần nào sức lực.","Không chỉ sự mệt mỏi và kiệt sức đã ngăn cản chúng tôi di chuyển, mà còn là cơn gió rít gào dữ dội giữa những tảng đá, cuốn theo những viên sỏi lăn lông lốc trước mặt nó, thổi những luồng khí đầy bụi cắt da cắt thịt vào trong hang động của chúng tôi.","Bề mặt con suối nhỏ bị gió cuốn phăng đi như một làn sương mịn.","Suốt đêm cơn bão gầm rú quanh chúng tôi tựa như lũ ác quỷ đói khát đang thèm thuồng máu thịt chúng tôi.","Từ một nơi nào đó gần đây vang lên tiếng lao vun vút, và những tiếng 'rầm rầm' nối tiếp bằng một tiếng động rung chuyển mặt đất.","Lại một tảng đá khổng lồ khác từ các dãy núi đã chịu khuất phục trước sự bào mòn của gió và nước, gây ra một vụ sạt lở đất.","Sáng sớm ngày thứ hai, trước khi tia sáng đầu tiên chạm tới thung lũng bên dưới, trong khi chúng tôi vẫn ở trong vùng ánh sáng lờ mờ trước bình minh của núi rừng, một tảng đá khổng lồ lao ầm ầm từ đỉnh núi phía trên chúng tôi xuống.","Chúng tôi nghe thấy tiếng nó lao tới và nép chặt vào nhau, thu mình nhỏ hết mức có thể.","Nó lao sầm xuống, như thể lũ Quỷ Dữ đang thúc cỗ chiến xa lao thẳng vào chúng tôi từ trên trời cao.","Nó gầm rú lao xuống, kèm theo một cơn mưa đá.","Một tiếng va đập kinh hoàng và sự rung chuyển dữ dội khi nó giáng xuống vùng bình nguyên đá trước mặt chúng tôi.","Mép đá rung chuyển chao đảo, và khoảng mười hoặc mười hai feet của gờ đá đã đổ sụp và gãy vụn ra.","Từ phía dưới khá lâu sau đó, vọng lại tiếng vang rền của những mảnh vỡ rơi xuống.","Người đồng đạo của chúng tôi đã được chôn cất như thế đó."],"ts":[630.52,636.53,641.6,644.3,648.29,653.09,653.84,659.66,670.55,675.07,687.16,692.01,697.42,703.05,710.21,721.24,726.48,731.61,735.67,740.7,746.16,752.07],"vs":[754.23,761.65,767.55,770.5,776.01,781.62,782.6,790.48,804.8,810.35,827.15,831.28,837.89,845.73,853.81,868.11,873.83,880.32,883.81,890.58,897.56,902.69],"e0":282.25,"v0":350.07,"pe":[0,8],"pv":[0,8]},{"te":"The weather seemed to be getting worse...","tv":"Thời tiết dường như ngày càng tồi...","en":["The weather seemed to be getting worse.","We decided that we would leave early on the next morning before we were prevented.","Our equipment - such as it was - was carefully overhauled.","Ropes were tested, and the mules examined for any sores or cuts.","At dawn the next day the weather seemed to be a little calmer.","We left with feelings of pleasure at the thought of being homeward bound.","Now we were a party of eleven instead of the fifteen who had so cheerfully started out.","Day after day we plodded on, footsore and weary, our mules bearing their loads of herbs.","Our progress was slow.","Time had no meaning for us.","We toiled on in a daze of fatigue.","Now we were on half rations, and constantly hungry.","At last we came in sight of the lakes again, and to our great joy we saw that a caravan of yaks grazed near by.","The traders welcomed us, pressed food and tea on us and did all they could to ease our weariness.","We were tattered and bruised.","Our robes were in rags, and our feet were bleeding where great blisters had burst.","But - we had been to the Chang Tang Highlands and returned - some of us!","My Guide had now been twice, perhaps the only man in the world to have made two such journeys.","The traders looked after us well.","Crouched round the yak-dung fire in the dark of the night they wagged their heads in amazement as we told of our experiences.","We enjoyed their tales of journeys to India, and of meetings with other traders from the Hindu Kush.","We were sorry to leave these men and wished that they were going in our direction.","They had but recently set out from Lhasa; we returning there.","So, in the morning, we parted with mutual expressions of good will."],"vi":["Thời tiết dường như ngày càng tồi tệ hơn.","Chúng tôi quyết định sẽ rời đi sớm vào sáng hôm sau trước khi bị thời tiết cản trở.","Trang thiết bị của chúng tôi, dẫu chẳng có là bao, đã được kiểm tra kỹ lưỡng.","Dây thừng được thử nghiệm, và đàn la được xem xét xem có vết loét hay vết cắt nào không.","Vào lúc rạng đông ngày hôm sau, thời tiết dường như êm dịu hơn đôi chút.","Chúng tôi lên đường với cảm giác vui sướng khi nghĩ đến việc đang trên đường về nhà.","Giờ đây chúng tôi là một đoàn gồm mười một người thay vì mười lăm người đã từng hăm hở xuất phát.","Hết ngày này qua ngày khác chúng tôi lê bước, chân đau nhừ và rã rời, những con la chở những gánh nặng thảo dược.","Bước tiến của chúng tôi rất chậm chạp.","Thời gian chẳng còn ý nghĩa gì đối với chúng tôi.","Chúng tôi nhọc nhằn tiến bước trong cơn mê muội của sự mệt mỏi cùng cực.","Giờ đây khẩu phần ăn của chúng tôi bị giảm một nửa, và chúng tôi liên tục bị cơn đói hành hạ.","Cuối cùng chúng tôi lại nhìn thấy những hồ nước, và trong niềm vui sướng khôn xiết, chúng tôi thấy một đoàn bò yak thồ hàng đang gặm cỏ gần đó.","Các thương nhân ân cần chào đón chúng tôi, mời chúng tôi thức ăn và trà rồi làm mọi cách có thể để xua đi nỗi mệt nhọc của chúng tôi.","Chúng tôi rách rưới và bầm dập.","Áo choàng của chúng tôi tả tơi như giẻ rách, và bàn chân chúng tôi rớm máu nơi những vết phồng rộp lớn đã vỡ toác.","Nhưng chúng tôi đã đặt chân tới Cao nguyên Chang Tang và đã trở về (một số người trong chúng tôi)!","Thầy Hướng Dẫn của tôi giờ đây đã đến đó hai lần, có lẽ là người duy nhất trên thế giới từng thực hiện hai chuyến đi như vậy.","Các thương nhân chăm sóc chúng tôi rất chu đáo.","Ngồi quây quần quanh đống lửa đốt bằng phân bò yak trong bóng đêm mịt mùng, họ lắc đầu kinh ngạc khi chúng tôi kể về những trải nghiệm của mình.","Chúng tôi say mê lắng nghe những câu chuyện của họ về những chuyến hành trình sang Ấn Độ, và về những cuộc gặp gỡ với các thương nhân khác từ dãy Hindu Kush.","Chúng tôi tiếc nuối khi phải chia tay những con người này và ước rằng họ cũng đang đi cùng hướng với chúng tôi.","Họ vừa mới rời Lhasa chưa lâu; còn chúng tôi thì đang trở về nơi ấy.","Thế là, vào buổi sáng, chúng tôi chia tay nhau với những lời chúc tốt đẹp dành cho nhau."],"ts":[907.26,909.58,914.48,918.0,922.93,926.4,930.7,935.85,942.18,944.0,946.15,948.78,952.66,959.78,965.61,967.58,972.93,977.99,984.01,986.32,993.58,999.66,1004.24,1008.43],"vs":[1012.91,1015.72,1021.35,1026.68,1032.86,1037.34,1042.09,1047.95,1055.09,1057.5,1060.66,1065.07,1071.5,1080.81,1089.58,1092.09,1099.36,1105.54,1113.62,1116.69,1125.18,1134.72,1141.49,1146.48],"e0":406.56,"v0":503.1,"pe":[0,12,18],"pv":[0,12,18]},{"te":"Many monks will not converse with traders...","tv":"Nhiều tăng sĩ không chịu trò chuyện...","en":["Many monks will not converse with traders, but the Lama Mingyar Dondup taught that all men are equal: race, colour, or creed meant naught.","It was a man's intentions and actions only that counted.","Now our strength was renewed, we were going home.","The countryside became greener, more fertile, and at last we came in sight of the gleaming gold of the Potala and our own Chakpori, just a little higher than the Peak.","Mules are wise animals - ours were in a hurry to get to their own home in Shö, and they pulled so hard that we had difficulty in restraining them.","One would have thought that they had been to the Chang Tang - and not us!","We climbed the stony road up the Iron Mountain with joy.","Joy at being back from Shambhala, as we call the frozen north.","Now began our round of receptions, but first we had to see the Inmost One.","His reaction was illuminating.","\"You have done what I should like to do, seen what I ardently desire to see.","Here I have 'all-power', yet I am a prisoner of my people.","The greater the power, the less the freedom: the higher the rank, the more a servant.","And I would give it all to see what you have seen.\"","The Lama Mingyar Dondup, as leader of the expedition, was given the Scarf of Honour, with the red triple knots.","I, because I was the youngest member, was similarly honoured.","I well knew that an award at 'both ends' embraced everything in between!","For weeks after we were travelling to other lamaseries, to lecture, to distribute special herbs, and to give me the opportunity of seeing other districts.","First we had to visit 'The Three Seats', Drepung, Sera, and Ganden.","From thence we went farther afield, to Dorje-thag, and to Samye, both on the River Tsangpo, forty miles away.","We also visited Samden Lamasery, between the Dü-me and Yamdok Lakes, fourteen thousand feet above sea-level.","It was a relief to follow the course of our own river, the Kyi Chu.","For us it was truly well named, the River of Happiness.","All the time my instruction had been continued while we rode, when we stopped, and when we rested.","Now the time of my examination for the Lama degree was near, and so we returned once again to Chakpori in order that I should not be distracted."],"vi":["Nhiều tăng sĩ không chịu trò chuyện với các thương nhân, nhưng Lama Mingyar Dondup dạy rằng mọi người đều bình đẳng: chủng tộc, màu da hay tín ngưỡng đều chẳng là gì cả.","Chỉ có chủ ý và hành động của một con người mới là điều thực sự có ý nghĩa.","Giờ đây sức lực của chúng tôi đã được hồi phục, chúng tôi đang trên đường về nhà.","Miền quê trở nên xanh tươi hơn, màu mỡ hơn, và cuối cùng chúng tôi đã nhìn thấy sắc vàng lấp lánh của điện Potala và ngọn núi Chakpori của chúng tôi, chỉ cao hơn Đỉnh Núi một chút.","La là loài vật khôn ngoan, những con la của chúng tôi rất vội vã muốn về đến nhà của chúng ở làng Shö, và chúng kéo mạnh đến mức chúng tôi gặp khó khăn trong việc kìm giữ chúng lại.","Người ta hẳn đã tưởng rằng chính chúng đã đến Chang Tang, chứ không phải chúng tôi!","Chúng tôi hân hoan bước lên con đường đá dẫn lên Núi Sắt.","Niềm vui sướng khi được trở về từ Shambhala, như cách chúng tôi gọi vùng phương bắc băng giá.","Giờ đây bắt đầu chuỗi những buổi tiếp đón, nhưng trước hết chúng tôi phải đến diện kiến Đức Thái Tuế.","Phản ứng của ngài thật là sâu sắc.","\"Các vị đã làm được điều mà ta hằng mong muốn làm, nhìn thấy điều mà ta tha thiết khát khao được thấy.","Ở đây ta có 'toàn quyền', thế nhưng ta lại là tù nhân của chính dân chúng mình.","Quyền lực càng lớn thì sự tự do càng ít: phẩm trật càng cao thì càng là một kẻ tôi tớ.","Và ta sẵn sàng đánh đổi tất cả những thứ đó để được nhìn thấy những gì các vị đã thấy.\"","Lama Mingyar Dondup, với tư cách là người dẫn đầu đoàn thám hiểm, được trao tặng Khăn Danh Dự với ba nút thắt màu đỏ.","Tôi, bởi vì tôi là thành viên nhỏ tuổi nhất, cũng được vinh danh tương tự.","Tôi thừa hiểu rằng phần thưởng ở 'hai đầu' này bao hàm tất cả mọi người ở khoảng giữa!","Trong nhiều tuần sau đó, chúng tôi đi đến các tu viện lama khác để thuyết giảng, phân phát các loại thảo mộc đặc biệt và tạo cơ hội cho tôi được tận mắt nhìn thấy các vùng miền khác.","Trước hết chúng tôi phải đến thăm 'Ba Tòa Lớn', gồm Drepung, Sera và Ganden.","Từ đó chúng tôi đi xa hơn, tới Dorje-thag và Samye, cả hai đều nằm bên bờ sông Tsangpo, cách xa bốn mươi dặm.","Chúng tôi cũng đến thăm Tu viện Lama Samden, nằm giữa hai hồ Dü-me và Yamdok, ở độ cao mười bốn ngàn feet trên mực nước biển.","Thật nhẹ nhõm khi được đi dọc theo dòng chảy của con sông quê hương chúng tôi, sông Kyi Chu.","Đối với chúng tôi, nó quả thực được đặt tên rất xác đáng, Dòng Sông Hạnh Phúc.","Trong suốt thời gian đó, sự chỉ dạy dành cho tôi vẫn được tiếp tục khi chúng tôi cưỡi ngựa, khi chúng tôi dừng chân và khi chúng tôi nghỉ ngơi.","Giờ đây thời điểm diễn ra kỳ thi lấy học vị Lama của tôi đã cận kề, và vì vậy chúng tôi một lần nữa quay trở lại Chakpori để tôi không bị phân tâm."],"ts":[1152.66,1162.18,1166.41,1169.53,1179.1,1187.39,1191.96,1195.61,1200.2,1205.09,1207.46,1212.71,1217.03,1222.37,1225.85,1232.62,1236.29,1241.35,1249.84,1256.11,1263.02,1270.75,1275.21,1279.66,1285.52],"vs":[1294.05,1304.76,1310.37,1315.57,1327.05,1337.9,1343.48,1347.61,1354.06,1360.15,1362.44,1368.6,1374.15,1380.16,1386.43,1394.07,1398.68,1404.69,1415.53,1420.59,1428.59,1437.12,1443.3,1449.3,1458.51],"e0":512.81,"v0":642.85,"pe":[0,2,6,8,14,17,23],"pv":[0,2,6,8,14,17,23]}],"lab":"Chương 15"},{"g":2,"n":16,"title":"Lamahood (1/3)","tv":"Trở thành lama (1/3)","a":{"bi":{"id":"1GckrAYdqF_QloAzBviMr9TAu0j2KFO-h","f":"16-chapter-sixteen-1.m4a","z":13111876}},"s":[{"te":"Chapter Sixteen: Lamahood (1/3)","tv":"Chương Mười Sáu: Trở thành lama (1/3)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Sixteen, part 1.","Lamahood."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Sáu, phần 1.","Trở thành lama."],"ts":[0.0,3.71,5.92],"vs":[7.19,11.09,12.92],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"A considerable amount of training was now...","tv":"Một khối lượng rèn luyện đáng kể...","en":["A considerable amount of training was now given to me in the art of astral travelling, where the spirit, or ego, leaves the body and remains connected to life on Earth only by the Silver Cord.","Many people find it difficult to believe that we travel in this way.","Everyone does, when they sleep.","Nearly always in the West it is involuntary; in the East lamas can do it when fully conscious.","Thus they have a complete memory of what they have done, what they have seen and where they have been.","In the West people have lost the art, and so when they return to wakefulness they think they have had a 'dream'.","All countries had a knowledge of this astral journeying.","In England it is alleged that 'witches can fly'.","Broomsticks are not necessary, except as a means of rationalising what people do not want to believe!","In the U.S.A. the 'Spirits of the Red Men' are said to fly.","In all countries, everywhere, there is a buried knowledge of such things.","I was taught to do it.","So can anyone be.","Telepathy is another art which is easy to master.","But not if it is going to be used as a stage turn.","Fortunately this art is now gaining some recognition.","Hypnotism is yet another art of the East.","I have carried out major operations on hypnotised patients, such as leg amputations and those of an equally serious nature.","The patient feels nothing, suffers nothing, and awakens in better condition through not having to also suffer the effects of the orthodox anaesthetics.","Now, so I am told, hypnotism is being used to a limited extent in England.","Invisibility is another matter.","It is a very good thing that invisibility is beyond more than the very, very few.","The principle is easy: the practice is difficult.","Think of what attracts you.","A noise?","A quick movement or a flashing colour?","Noises and quick actions rouse people, make them notice one.","An immobile person is not so easily seen, nor is a 'familiar' type or class of person.","The man who brings the mail, often people will say that \"no one has been here, no one at all\", yet their mail will have been brought.","How, by an invisible man?","Or one who is such a familiar sight that he is not 'seen', or perceived.","(A policeman is always seen as nearly everyone has a guilty conscience!)","To attain a state of invisibility one must suspend action, and also suspend one's brain waves!","If the physical brain is allowed to function (think), any other person near by becomes telepathically aware (sees) and so the state of invisibility is lost.","There are men in Tibet who can become invisible at will, but they are able to shield their brain waves.","It is perhaps fortunate that they are so few in number."],"vi":["Một khối lượng rèn luyện đáng kể giờ đây được truyền dạy cho tôi về thuật du hành thể vía, trong đó tinh thần, hay bản ngã, rời bỏ thể xác và chỉ duy trì sự kết nối với sự sống trên Trái Đất thông qua Sợi Dây Bạc.","Nhiều người cảm thấy khó tin rằng chúng tôi có thể du hành theo cách này.","Mọi người đều làm vậy khi họ ngủ.","Ở phương Tây, điều đó gần như luôn diễn ra một cách vô thức; còn ở phương Đông, các vị lama có thể làm điều đó khi hoàn toàn tỉnh thức.","Nhờ vậy họ có được ký ức trọn vẹn về những gì họ đã làm, những gì họ đã thấy và những nơi họ đã đi qua.","Ở phương Tây, người ta đã đánh mất nghệ thuật này, và vì thế khi trở lại trạng thái tỉnh táo, họ nghĩ rằng mình vừa trải qua một 'giấc mơ'.","Tất cả các quốc gia đều từng có sự hiểu biết về chuyến du hành thể vía này.","Ở nước Anh, người ta cho rằng 'phù thủy có thể bay'.","Những cán chổi không hề cần thiết, ngoại trừ việc dùng làm phương tiện hợp lý hóa những gì người ta không muốn tin!","Ở Hoa Kỳ, 'Linh hồn của Người Da Đỏ' được cho là có thể bay lượn.","Ở mọi quốc gia, tại khắp mọi nơi, đều có một tri thức bị chôn vùi về những điều như vậy.","Tôi đã được dạy cách thực hiện điều đó.","Và bất kỳ ai cũng có thể được dạy như vậy.","Thần giao cách cảm là một môn nghệ thuật khác rất dễ để tinh thông.","Nhưng sẽ không dễ nếu định đem nó ra làm trò diễn trên sân khấu.","May thay, môn nghệ thuật này giờ đây đang dần nhận được sự công nhận nhất định.","Thuật thôi miên lại là một nghệ thuật khác nữa của phương Đông.","Tôi đã từng thực hiện những ca đại phẫu trên các bệnh nhân được thôi miên, chẳng hạn như cưa chân và những ca phẫu thuật có mức độ nghiêm trọng tương tự.","Bệnh nhân không hề cảm thấy gì, không phải chịu bất kỳ đau đớn nào, và tỉnh dậy trong tình trạng tốt hơn nhờ không phải gánh chịu những tác dụng phụ của các loại thuốc gây mê thông thường.","Giờ đây, theo tôi được biết, thuật thôi miên đang được sử dụng ở một mức độ hạn chế tại nước Anh.","Thuật tàng hình lại là một vấn đề khác.","Thật là một điều rất tốt khi thuật tàng hình vượt quá khả năng của hầu hết mọi người ngoại trừ một số rất, rất ít.","Nguyên lý thì dễ: nhưng thực hành thì vô cùng khó.","Hãy nghĩ xem điều gì thu hút sự chú ý của bạn.","Một tiếng ồn?","Một chuyển động nhanh hay một màu sắc lóe sáng?","Tiếng ồn và các hành động nhanh kích động mọi người, khiến họ để ý đến mình.","Một người bất động thì không dễ bị nhìn thấy, một kiểu người hoặc tầng lớp người 'quen thuộc' cũng vậy.","Với người đưa thư, người ta thường nói rằng \"chẳng có ai đến đây cả, hoàn toàn không có ai\", thế nhưng thư từ của họ vẫn được mang tới.","Bằng cách nào, bởi một người tàng hình chăng?","Hay bởi một người là hình ảnh quá quen thuộc đến mức người ấy không bị 'nhìn thấy' hay nhận biết.","(Một người cảnh sát thì luôn luôn bị nhìn thấy vì hầu như ai cũng có cảm giác tội lỗi trong lương tâm!)","Để đạt được trạng thái tàng hình, người ta phải đình chỉ hành động, và cũng phải đình chỉ cả các sóng não của mình!","Nếu bộ não vật lý được phép hoạt động (suy nghĩ), bất kỳ người nào khác ở gần đó sẽ nhận biết được qua thần giao cách cảm (nhìn thấy) và do đó trạng thái tàng hình bị mất đi.","Có những người ở Tây Tạng có thể trở nên tàng hình theo ý muốn, nhưng họ có khả năng che chắn các sóng não của mình.","Có lẽ thật may mắn khi số lượng của họ lại ít ỏi đến thế."],"ts":[15.13,26.2,30.35,32.59,38.71,44.16,50.87,54.47,57.95,64.39,68.53,73.08,74.62,76.72,80.35,83.7,87.3,90.63,98.25,107.03,112.4,114.93,120.06,124.12,126.11,127.15,129.82,134.07,140.21,147.49,149.81,154.9,159.66,166.14,175.84,181.84],"vs":[185.45,199.1,203.69,206.32,215.04,222.22,231.28,235.91,239.41,246.1,250.86,256.95,259.66,263.15,267.33,271.41,276.4,279.89,289.5,301.12,307.68,310.24,317.03,320.53,323.68,325.04,328.02,332.65,338.46,346.86,349.56,355.26,361.74,368.67,380.48,387.39],"e0":7.79,"v0":7.94,"pe":[0,6,13,20],"pv":[0,6,13,20]},{"te":"Levitation can be accomplished, and sometimes is...","tv":"Thuật khinh thân có thể thực hiện...","en":["Levitation can be accomplished, and sometimes is, solely for the technical exercise involved.","It is a clumsy method of moving around.","The effort involved is considerable.","The real adept uses astral travelling, which is truly a matter of the utmost simplicity...","provided one has a good teacher.","I had, and I could (and can) do astral travelling.","I could not make myself invisible, in spite of my most earnest efforts.","It would have been a great blessing to be able to vanish when I was wanted to do something unpleasant, but this was denied me.","Nor, as I have said before, was I possessed of musical talents.","My singing voice brought down the wrath of the Music Master, but that wrath was as naught to the commotion I caused when I tried to play the cymbals - thinking that anyone could use those things - and quite accidentally caught a poor unfortunate monk on each side of his head.","I was advised, unkindly, to stick to clairvoyance and medicine!","We did much of what is termed yoga in the Western world.","It is, of course, a very great science and one which can improve a human almost beyond belief.","My own personal opinion is that yoga is not suitable for Western people without very considerable modification.","The science has been known to us for centuries; we are taught the postures from the very earliest age.","Our limbs, skeleton, and muscles are trained to yoga.","Western people, perhaps of middle age, who try some of these postures can definitely harm themselves.","It is merely my opinion as a Tibetan, but I do feel that unless there is a set of exercises which have been so modified, people should be warned against trying them.","Again, one needs a very good native teacher, one thoroughly trained in male and female anatomy if harm is to be avoided.","Not merely the postures can do harm, but the breathing exercises also!"],"vi":["Thuật khinh thân có thể thực hiện được, và đôi khi vẫn được thực hiện, chỉ thuần túy vì mục đích rèn luyện kỹ thuật.","Đó là một cách di chuyển vụng về.","Sự gắng sức đòi hỏi là rất lớn.","Bậc chân truyền thực thụ sử dụng thuật du hành thể vía, vốn thực sự là một việc vô cùng đơn giản...","miễn là người ta có một người thầy giỏi.","Tôi đã có một người thầy như vậy, và tôi đã có thể (và hiện vẫn có thể) thực hiện du hành thể vía.","Tôi không thể làm cho mình tàng hình, bất chấp những nỗ lực tha thiết nhất của mình.","Thật là một phước lành to lớn nếu có thể biến mất khi người ta muốn tôi làm một việc gì đó khó chịu, nhưng tôi không được ban cho khả năng ấy.","Như tôi đã nói trước đây, tôi cũng chẳng có năng khiếu âm nhạc nào.","Giọng hát của tôi đã chuốc lấy cơn thịnh nộ của Thầy Dạy Nhạc, nhưng cơn thịnh nộ đó chẳng thấm vào đâu so với sự hỗn loạn mà tôi gây ra khi tôi thử chơi chũm chọe (nghĩ rằng ai cũng có thể dùng được những thứ đó) và hoàn toàn tình cờ đập trúng hai bên đầu của một tăng sĩ bất hạnh tội nghiệp.","Tôi được khuyên, một cách chẳng mấy tử tế, là cứ chuyên tâm vào thuật thấu thị và y học thôi!","Chúng tôi thực hành rất nhiều những gì được thế giới phương Tây gọi là yoga.","Đó dĩ nhiên là một môn khoa học rất vĩ đại và có thể cải thiện một con người đến mức gần như khó tin.","Ý kiến cá nhân của riêng tôi là yoga không phù hợp với người phương Tây nếu không có sự điều chỉnh rất đáng kể.","Môn khoa học này đã được chúng tôi biết đến suốt nhiều thế kỷ; chúng tôi được dạy các tư thế từ lứa tuổi nhỏ nhất.","Tứ chi, khung xương và cơ bắp của chúng tôi đều được rèn luyện theo yoga.","Người phương Tây, có lẽ ở độ tuổi trung niên, khi thử một số tư thế này chắc chắn có thể gây tổn hại cho bản thân.","Đó chỉ đơn thuần là ý kiến của tôi với tư cách là một người Tây Tạng, nhưng tôi thực sự cảm thấy rằng trừ phi có một hệ thống các bài tập đã được sửa đổi như vậy, người ta nên được cảnh báo chớ nên thử chúng.","Một lần nữa, người ta cần có một người thầy bản địa rất giỏi, người được đào tạo kỹ lưỡng về giải phẫu học nam và nữ nếu muốn tránh những tổn hại.","Không chỉ các tư thế mới có thể gây hại, mà các bài tập thở cũng vậy!"],"ts":[392.14,397.86,400.59,403.19,409.24,411.66,415.07,420.05,427.12,431.46,445.99,451.07,454.75,460.66,467.41,473.55,477.25,483.36,492.74,500.0],"vs":[505.24,512.4,514.66,517.31,523.47,526.1,533.36,538.53,547.08,551.58,570.3,576.61,581.74,588.01,595.21,602.61,607.49,614.77,628.15,637.73],"e0":178.71,"v0":214.63,"pe":[0,11],"pv":[0,11]},{"te":"Breathing to a particular pattern is the...","tv":"Hít thở theo một quy cách đặc...","en":["Breathing to a particular pattern is the main secret of many Tibetan phenomena.","But here again, unless one has a wise and experienced teacher, such exercises can be extremely harmful, if not fatal.","Many travellers have written of 'the racing ones', lamas who can control the weight of the body (not levitation) and race at high speed for hours and hours over the ground, hardly touching the earth in passing.","It takes much practice, and the 'racer' has to be in a semi-trance state.","Evening is the best time, when there are stars upon which to gaze, and the terrain must be monotonous, with nothing to break the semi-trance state.","The man who is speeding so is in a condition similar to that of a sleep-walker.","He visualises his destination, keeps it constantly before his Third Eye, and unceasingly recites the appropriate mantra.","Hour after hour he will race, and reach his destination untired.","This system has only one advantage over astral travelling.","When travelling by the latter, one moves in the spirit state and so cannot move material objects, cannot, for example, carry one's belongings.","The arjopa, as one calls the 'racer', can carry his normal load, but he labours under disadvantages in his turn.","Correct breathing enables Tibetan adepts to sit naked on ice, seventeen thousand feet or so above sea-level, and keep hot, so hot that the ice is melted and the adept freely perspires.","A digression for a moment: the other day I said that I had done this myself at eighteen thousand feet above sea-level.","My listener, quite seriously, asked me: \"With the tide in, or out?\"","Have you ever tried to lift a heavy object when your lungs were empty of air?","Try it and you will discover it to be almost impossible.","Then fill your lungs as much as you can, hold your breath, and lift with ease.","Or you may be frightened, or angry, take a deep breath, as deep as you can, and hold it for ten seconds.","Then exhale slowly.","Repeat three times at least and you will find that your heart-beats are slowed up and you feel calm.","These are things which can be tried by anyone at all without harm.","A knowledge of breath control helped me to withstand Japanese tortures and more tortures when I was a prisoner of the Communists.","The Japanese at their worst are gentlemen compared to the Communists!","I know both, at their worst."],"vi":["Hít thở theo một quy cách đặc biệt chính là bí mật cốt lõi của nhiều hiện tượng Tây Tạng.","Nhưng ở đây cũng vậy, trừ phi người ta có một bậc thầy thông thái và giàu kinh nghiệm, những bài tập như vậy có thể cực kỳ nguy hại, nếu không muốn nói là gây chết người.","Nhiều lữ khách đã viết về 'những người chạy đua', những vị lama có thể kiểm soát trọng lượng cơ thể (không phải khinh thân) và lao đi với tốc độ cao suốt nhiều giờ liền trên mặt đất, hầu như không chạm chân xuống đất khi lướt qua.","Điều đó đòi hỏi rất nhiều sự luyện tập, và 'người chạy đua' phải ở trong trạng thái bán xuất thần.","Buổi tối là thời điểm tốt nhất, khi có những vì sao để ngắm nhìn, và địa hình phải đơn điệu, không có gì phá vỡ trạng thái bán xuất thần.","Người đang lao nhanh như vậy ở vào tình trạng tương tự như một người mộng du.","Vị ấy hình dung ra đích đến của mình, luôn giữ nó thường trực trước Con Mắt Thứ Ba của mình, và không ngừng trì tụng câu thần chú thích hợp.","Hết giờ này qua giờ khác vị ấy sẽ lao đi, và đến được đích mà không hề mệt mỏi.","Hệ thống này chỉ có một ưu điểm duy nhất so với thuật du hành thể vía.","Khi du hành bằng thể vía, người ta di chuyển ở trạng thái linh thể và do đó không thể dịch chuyển các vật thể vật chất, chẳng hạn như không thể mang theo đồ đạc của mình.","Arjopa, như cách người ta gọi 'người chạy đua', có thể mang theo gánh nặng thông thường của mình, nhưng đổi lại vị ấy phải chịu những bất lợi khác.","Hơi thở đúng cách giúp các bậc chân truyền Tây Tạng có thể ngồi khỏa thân trên băng tuyết, ở độ cao khoảng mười bảy ngàn feet trên mực nước biển, và giữ cho mình luôn nóng, nóng đến mức băng tan chảy và bậc chân truyền toát mồ hôi đầm đìa.","Xin lạc đề một chút: hôm nọ tôi có kể rằng đích thân tôi đã làm điều này ở độ cao mười tám ngàn feet trên mực nước biển.","Người nghe tôi, với vẻ mặt hết sức nghiêm túc, đã hỏi tôi: \"Lúc đó thủy triều lên, hay thủy triều xuống?\"","Đã bao giờ bạn thử nhấc một vật nặng khi phổi bạn đã thở ra hết chưa?","Hãy thử đi và bạn sẽ thấy điều đó gần như là không thể.","Rồi hãy hít đầy buồng phổi hết mức có thể, nín thở, và nhấc bổng lên một cách dễ dàng.","Hoặc khi bạn sợ hãi, hay tức giận, hãy hít một hơi thật sâu, sâu hết mức có thể, và nín thở trong mười giây.","Sau đó thở ra chầm chậm.","Lặp lại ít nhất ba lần và bạn sẽ thấy nhịp tim của mình chậm lại và bạn cảm thấy bình tâm.","Đây là những điều mà bất kỳ ai cũng có thể thử nghiệm mà không có bất kỳ tổn hại nào.","Hiểu biết về việc kiểm soát hơi thở đã giúp tôi chịu đựng được những đòn tra tấn của người Nhật và còn nhiều cuộc tra tấn khác nữa khi tôi là tù nhân của những người Cộng sản.","Người Nhật vào lúc tồi tệ nhất của họ vẫn là những quý ông so với những người Cộng sản!","Tôi biết cả hai phía, vào những thời điểm tồi tệ nhất của họ."],"ts":[643.36,648.43,656.25,668.64,673.28,682.09,686.9,695.29,700.14,704.23,712.54,720.42,732.86,739.8,746.06,750.53,754.31,759.65,766.81,768.62,774.08,778.14,785.18,789.38],"vs":[791.49,797.19,807.99,821.54,827.45,836.17,840.83,849.52,855.06,859.61,869.59,878.98,893.82,901.62,909.05,913.38,917.75,923.84,931.08,933.39,939.57,945.16,956.01,961.51],"e0":292.41,"v0":352.75,"pe":[0,11,12,14],"pv":[0,11,12,14]},{"te":"The time had now come when I...","tv":"Giờ đây thời khắc đã điểm khi...","en":["The time had now come when I was to take the actual examination for lamahood.","Before this I had to be blessed by the Dalai Lama.","Every year he blesses every monk in Tibet, individually, not in bulk as does, for example, the Pope of Rome.","The Inmost One touches the majority with a tassel attached to a stick.","Those whom he favours, or who are of high rank, he touches on the head with one hand.","The highly favoured are blessed by him placing two hands on the person's head.","For the first time he placed both hands on me and said in a low voice: \"You are doing well, my boy: do even better at your examination.","Justify the faith we have placed in you.\"","Three days before my sixteenth birthday I presented myself for examination together with about fourteen other candidates.","The 'examination boxes' seemed to be smaller, or perhaps it was that I was bigger.","When I lay on the floor, with my feet against one wall, I could touch the other wall with my hands above my head, but my arms had to be bent as there was not enough room to stretch them straight.","The boxes were square, and at the front the wall was such that I could just touch the top with my outstretched hands, again with my arms above my head.","The back wall was about twice my height.","There was no roof, so at least we had ample air!","Once again we were searched before entering, and all we were allowed to take in were our wooden bowl, our rosary, and writing material.","With the Invigilators satisfied, we were led one by one to a box, told to enter, and after we had done so the door was shut and a bar put across.","Then the Abbot and the Head Examiner came and fixed a huge seal, so that the door could not be opened.","A trap-hatch some seven inches square could be opened only from the outside.","Through this we were passed examination papers at the beginning of each day.","The worked papers were collected at dusk.","Tsampa was passed in as well, once a day.","Buttered tea was different, we could have as much as we wanted by merely calling \"pö-cha kesho\" (bring tea).","As we were not allowed out for any purpose whatever, we did not drink too much!"],"vi":["Giờ đây thời khắc đã điểm khi tôi chuẩn bị bước vào kỳ thi thực sự để lấy học vị lama.","Trước kỳ thi này, tôi phải được Đạt Lai Lạt Ma ban phước lành.","Mỗi năm ngài ban phước cho mọi vị tăng ở Tây Tạng, từng người một, chứ không ban phước hàng loạt như Giáo hoàng thành La Mã chẳng hạn.","Đức Thái Tuế chạm vào đa số bằng một túm tua rua gắn trên một chiếc gậy.","Những ai được ngài yêu ái, hoặc những người có phẩm hàm cao, ngài chạm một tay lên đầu.","Những người được đặc biệt ân sủng được ngài ban phước bằng cách đặt cả hai tay lên đầu người đó.","Lần đầu tiên ngài đặt cả hai tay lên đầu tôi và nói khẽ: \"Con đang làm rất tốt, con trai của ta: hãy làm tốt hơn nữa trong kỳ thi của con.","Hãy chứng minh niềm tin mà chúng ta đã đặt vào con là hoàn toàn xứng đáng.\"","Ba ngày trước sinh nhật lần thứ mười sáu của tôi, tôi có mặt để tham dự kỳ thi cùng với khoảng mười bốn thí sinh khác.","Những 'ô buồng thi' dường như nhỏ hơn, hoặc có lẽ là do tôi đã lớn bổng lên.","Khi tôi nằm trên sàn, hai bàn chân tựa vào một bức tường, tôi có thể chạm vào bức tường đối diện bằng đôi tay giơ qua đầu, nhưng cánh tay phải co lại vì không đủ chỗ để duỗi thẳng ra.","Những chiếc buồng hình vuông, và bức tường phía trước có độ cao sao cho tôi chỉ vừa chạm tới đỉnh bằng đôi tay duỗi thẳng, cũng với hai cánh tay giơ qua đầu.","Bức tường phía sau cao gấp khoảng hai lần chiều cao của tôi.","Không có mái che, vì vậy ít nhất chúng tôi cũng có thừa thãi không khí!","Một lần nữa chúng tôi bị lục soát trước khi bước vào, và tất cả những gì chúng tôi được phép mang theo chỉ là chiếc bát gỗ, tràng hạt và dụng cụ viết.","Khi các Giám Thị đã hài lòng, từng người một chúng tôi được dẫn tới một ô buồng, được bảo bước vào, và sau khi chúng tôi đã vào trong, cánh cửa được đóng lại và một thanh then cài ngang qua.","Sau đó vị trụ trì và Chánh Giám Khảo đến đóng một con dấu khổng lồ để cửa không thể mở ra được.","Một ô cửa sập nhỏ mỗi cạnh khoảng bảy inch chỉ có thể mở được từ bên ngoài.","Qua ô cửa này, chúng tôi được chuyển đề thi vào đầu mỗi ngày.","Các bài thi đã làm xong được thu lại vào lúc chập tối.","Bột tsampa cũng được đưa vào qua đó, mỗi ngày một lần.","Trà bơ thì khác, chúng tôi có thể xin bao nhiêu tùy thích chỉ bằng cách gọi lớn \"pö-cha kesho\" (mang trà đến).","Vì chúng tôi không được phép ra ngoài vì bất kỳ mục đích nào, nên chúng tôi chẳng dám uống quá nhiều!"],"ts":[966.41,971.33,974.71,981.88,986.44,991.93,996.55,1004.86,1008.2,1015.43,1020.74,1031.05,1039.49,1042.12,1045.29,1052.87,1061.99,1067.86,1072.6,1077.16,1079.97,1083.02,1090.16],"vs":[1095.37,1101.14,1105.52,1113.68,1118.64,1124.19,1130.01,1139.45,1144.83,1152.16,1157.31,1168.99,1178.09,1181.82,1186.58,1196.29,1208.15,1215.01,1220.26,1224.5,1228.62,1232.54,1240.05],"e0":441.14,"v0":527.67,"pe":[0,8],"pv":[0,8]},{"te":"My own stay in that box was...","tv":"Riêng tôi phải ở trong ô buồng...","en":["My own stay in that box was for ten days.","I was taking the herbal examination, anatomy, a subject of which I had already a very good knowledge, and divinity.","Those subjects occupied me from first to last light for five seemingly endless days.","The sixth day brought a change, and a commotion.","From a nearby box came howls and screams.","Running footsteps, and a babble of voices.","Clatter of a heavy wooden door being unbarred.","Soothing murmurs, and the screams subsided to a sobbing undertone.","For one, the examination had ended.","For me, the second half was about to start.","An hour late, the sixth day's papers were brought.","Metaphysics.","Yoga.","Nine branches of it.","And I had to pass in the whole lot.","Five branches are known very slightly to the Western world: Hatha yoga teaches mastery over the purely physical body, or 'vehicle', as we term it.","Kundalini yoga gives one psychic power, clairvoyance, and similar powers.","Laya yoga teaches mastery over the mind, one of its offshoots is to remember permanently a thing once read or heard.","Raja yoga prepares one for transcendental consciousness and wisdom.","Samadhi yoga leads to supreme illumination and enables one to glimpse the purpose and plan beyond life on Earth.","This is the branch which enables one, at the instant of leaving this earth-life, to grasp the Greater Reality and abandon the Round of Rebirth; unless one decided to return to Earth for a special purpose, such as to help others in some particular way.","The other forms of yoga cannot be discussed in a book of this nature, and certainly my knowledge of the English language is inadequate to do justice to such illustrious subjects.","So, for another five days I was busy, like a broody hen in a box.","But even ten-day-long examinations have to end, and as the lama collected the last papers on the tenth night, he was greeted with smiles of delight.","That night we had vegetables with our tsampa; the very first change from this one basic food for ten days at least.","That night it was easy to sleep.","At no time had I worried about passing, but I did worry about the degree of pass; I had been commanded to be high on the final list.","In the morning the seals were broken from the doors, the bars were lifted, and we had to clean our examination boxes before being able to leave.","For a week we were able to recover our strength after the considerable ordeal.","Then came two days of judo in which we tried all our holds, and made each other unconscious with our 'anaesthetic holds'.","Two days more were devoted to an oral examination on the written papers, in which the examiners questioned us about our weak points only.","Let me emphasise that each candidate was orally examined for two whole days each.","Another week, during which we reacted according to our temperaments, and then the results were announced.","To my noisily expressed joy, I was again at the top of the list.","My joy was for two reasons: it proved that the Lama Mingyar Dondup was the best teacher of all, and I knew that the Dalai Lama would be pleased with my teacher and with me."],"vi":["Riêng tôi phải ở trong ô buồng đó mười ngày.","Tôi tham gia kỳ thi về thảo dược học, giải phẫu học, một môn học mà tôi vốn đã có kiến thức rất vững vàng, và thần học.","Những môn thi đó chiếm trọn thời gian của tôi từ lúc rạng đông cho đến khi tắt nắng suốt năm ngày dài tưởng chừng bất tận.","Ngày thứ sáu mang lại một sự thay đổi cùng một nỗi náo động.","Từ một ô buồng gần đó vang lên những tiếng gào rú và thét la thất thanh.","Tiếng bước chân chạy thình thịch, và một mớ âm thanh hỗn loạn của nhiều giọng nói.","Tiếng lách cách của then cài cánh cửa gỗ nặng nề được dỡ bỏ.","Những lời thì thầm xoa dịu, và những tiếng thét dịu dần thành những tiếng khóc thút thít nghẹn ngào.","Với một người, kỳ thi đã kết thúc.","Còn với tôi, nửa chặng đường thứ hai sắp sửa bắt đầu.","Muộn mất một giờ, các bài thi của ngày thứ sáu được mang đến.","Siêu hình học.","Yoga.","Chín nhánh của nó.","Và tôi phải thi đỗ tất cả các môn đó.","Năm nhánh yoga được thế giới phương Tây biết đến đôi chút: Hatha yoga dạy cách làm chủ thể xác vật lý thuần túy, hay 'cỗ xe', như cách chúng tôi gọi.","Kundalini yoga mang lại cho người ta năng lực tâm linh, khả năng thấu thị và những năng lực tương tự.","Laya yoga dạy cách làm chủ tâm trí, một trong những nhánh phụ của nó là khả năng ghi nhớ vĩnh viễn một điều gì đó một khi đã đọc hay nghe qua.","Raja yoga chuẩn bị cho người ta ý thức siêu việt và trí tuệ thâm sâu.","Samadhi yoga dẫn tới sự khai sáng tối thượng và giúp người ta thoáng thấy được mục đích cùng kế hoạch vượt ra ngoài cuộc sống trên Trái Đất.","Đây là nhánh cho phép người ta, vào thời khắc rời bỏ kiếp sống trần thế này, nắm bắt được Thực Tại Cao Hơn và thoát khỏi Vòng Tái Sinh; trừ phi người đó quyết định trở lại Trái Đất vì một mục đích đặc biệt, chẳng hạn như để giúp đỡ tha nhân theo một cách cụ thể nào đó.","Các hình thức yoga khác không thể bàn luận trong một cuốn sách mang tính chất như thế này, và chắc chắn vốn tiếng Anh của tôi cũng không đủ để diễn giải trọn vẹn những chủ đề uyên bác như vậy.","Thế là trong năm ngày nữa tôi lại bận rộn, như một con gà mái ấp trong ổ.","Nhưng ngay cả những kỳ thi kéo dài mười ngày cũng phải kết thúc, và khi vị lama thu lại những bài thi cuối cùng vào đêm thứ mười, ngài được chào đón bằng những nụ cười rạng rỡ hân hoan.","Đêm đó chúng tôi có rau ăn kèm với bột tsampa; sự thay đổi đầu tiên sau ít nhất mười ngày chỉ ăn duy nhất món ăn cơ bản này.","Đêm đó thật dễ ngủ.","Chưa bao giờ tôi lo lắng về việc thi đỗ, nhưng tôi có lo lắng về thứ hạng đỗ; tôi đã được lệnh phải đứng ở thứ hạng cao trong danh sách cuối cùng.","Vào buổi sáng, các niêm phong được bóc khỏi cửa, các then cài được nhấc lên, và chúng tôi phải dọn dẹp sạch sẽ ô buồng thi của mình trước khi có thể rời đi.","Trong một tuần chúng tôi có thể hồi phục lại sức lực sau thử thách cam go.","Sau đó là hai ngày thi judo, trong đó chúng tôi thử mọi thế khóa của mình và làm cho nhau bất tỉnh bằng những 'đòn khóa gây mê'.","Hai ngày nữa được dành cho kỳ thi vấn đáp dựa trên các bài thi viết, trong đó các giám khảo chỉ gặng hỏi chúng tôi về những điểm yếu của mình.","Xin nhấn mạnh rằng mỗi thí sinh đều bị chất vấn vấn đáp suốt hai ngày trọn vẹn.","Lại một tuần nữa trôi qua, trong đó mỗi chúng tôi phản ứng tùy theo tính khí của mình, và rồi kết quả được công bố.","Tôi mừng rỡ reo ầm lên: tôi lại một lần nữa đứng đầu danh sách.","Niềm vui của tôi đến từ hai lý do: nó chứng minh rằng Lama Mingyar Dondup là người thầy tuyệt vời nhất trong tất cả, và tôi biết rằng Đạt Lai Lạt Ma sẽ rất hài lòng với thầy của tôi và với tôi."],"ts":[1247.25,1250.36,1257.48,1262.92,1265.92,1268.95,1272.41,1275.58,1280.45,1283.11,1285.79,1289.11,1290.46,1291.37,1293.1,1295.66,1304.54,1309.83,1317.29,1322.08,1329.04,1343.38,1353.6,1359.02,1368.18,1375.31,1377.72,1385.87,1394.26,1399.09,1406.13,1414.21,1419.22,1425.3,1430.11],"vs":[1440.13,1443.12,1451.37,1458.96,1463.24,1468.02,1472.88,1476.82,1482.94,1485.69,1489.49,1493.66,1494.93,1495.99,1497.46,1500.85,1510.76,1517.51,1526.47,1531.54,1540.07,1556.95,1569.47,1574.43,1585.69,1594.07,1595.97,1604.97,1615.1,1619.81,1628.47,1637.79,1643.12,1650.6,1654.93],"e0":570.7,"v0":679.55,"pe":[0,15,22],"pv":[0,15,22]}],"lab":"Chương 16"},{"g":2,"n":16,"title":"Lamahood (2/3)","tv":"Trở thành lama (2/3)","a":{"bi":{"id":"1dUKL34nL2aQQMyrRMSAUWoPS7iCJtXsL","f":"16-chapter-sixteen-2.m4a","z":13531964}},"s":[{"te":"Chapter Sixteen: Lamahood (2/3)","tv":"Chương Mười Sáu: Trở thành lama (2/3)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Sixteen, part 2.","Lamahood."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Sáu, phần 2.","Trở thành lama."],"ts":[0.0,3.71,5.91],"vs":[7.18,11.08,13.04],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"Some days later, when the Lama Mingyar...","tv":"Vài ngày sau, khi Lama Mingyar Dondup...","en":["Some days later, when the Lama Mingyar Dondup was instructing me in his room, the door was thrust open, and a panting messenger, tongue lolling and eyes staring, burst in upon us.","In his hands he bore the cleft stick of messages.","\"From the Inmost One,\" he gasped, \"to the Honourable Medical Lama Tuesday Lobsang Rampa\".","With that he took from his robe the letter, wrapped in the silken scarf of greeting.","\"With all speed, Honourable Sir, I have rushed here.\"","Relieved of his burden, he turned and dashed out even faster - in search of chang!","That message: no, I was not going to open it.","Certainly it was addressed to me, but...","what was in it?","More studies?","More work?","It looked very large, and very official.","So long as I had not opened it I could not know what was inside, so could not be blamed for not doing this or that.","Or so my first thoughts went.","My Guide was sitting back laughing at me, so I passed the letter, scarf and all, to him.","He took it and opened the envelope, or outer wrapping.","Two folded sheets were inside, these he spread open and read, deliberately being slow about it to tease me further.","At last, when I was in a fever of impatience to know the worst, he said: \"It is all right, you can breathe again.","We have to go to the Potala to see him without delay.","That means now, Lobsang.","It says here that I have to go as well.\"","He touched the gong at his side, and to the attendant who entered, he gave instructions that our two white horses be saddled immediately.","Quickly we changed our robes and selected our two best white scarves.","Together we went to the Abbot and told him that we had to go to the Potala to see the Inmost One.","\"The Peak, eh?","He was at the Norbu Linga yesterday.","Oh well, you have the letter to say which it is.","It must be very official.\""],"vi":["Vài ngày sau, khi Lama Mingyar Dondup đang chỉ dạy cho tôi trong phòng của ngài, cánh cửa bị đẩy mạnh mở toang, và một người đưa tin thở hổn hển, lưỡi thè ra còn mắt trợn trừng, xông thẳng vào chỗ chúng tôi.","Trong tay anh ta cầm thanh gậy chẻ đầu dùng để kẹp thư từ.","\"Từ Đức Thái Tuế,\" anh ta thở dốc, \"gửi tới Vị Lama Y Dược Tôn Kính Tuesday Lobsang Rampa\".","Nói đoạn, anh ta rút từ trong áo choàng ra bức thư, được bọc trong chiếc khăn lễ bằng lụa.","\"Thưa Ngài, tôi đã chạy hết tốc lực tới đây.\"","Trút được gánh nặng, anh ta quay ngoắt lại rồi phóng vụt ra ngoài còn nhanh hơn, vội đi tìm rượu chang!","Bức thư ấy: không, tôi sẽ không mở nó đâu.","Dĩ nhiên thư gửi đích danh tôi, nhưng...","bên trong có gì chứ?","Thêm bài học ư?","Thêm việc phải làm ư?","Trông nó rất to và hết sức trang trọng.","Chừng nào tôi chưa mở ra thì tôi chẳng thể biết bên trong có gì, vì thế sẽ không thể bị trách phạt vì chưa làm điều này hay điều nọ.","Hay ít ra những ý nghĩ ban đầu của tôi là như thế.","Thầy Hướng Dẫn của tôi ngồi ngả ra sau cười tôi, nên tôi chuyển bức thư, cùng cả chiếc khăn lễ, cho ngài.","Ngài đón lấy rồi mở phong bao, hay lớp bọc ngoài.","Bên trong có hai tờ giấy gấp lại, ngài mở rộng ra đọc, cố tình đọc thật chậm để trêu tôi thêm nữa.","Cuối cùng, khi tôi đang sốt ruột đến phát cuồng để biết điều tồi tệ nhất, ngài nói: \"Không sao đâu, con có thể thở phào được rồi.","Chúng ta phải đến điện Potala để diện kiến ngài không được chậm trễ.","Nghĩa là ngay bây giờ đấy, Lobsang.","Trong thư viết rằng ta cũng phải đi cùng.\"","Ngài gõ vào chiếc chiêng bên cạnh, và dặn người thị giả vừa bước vào hãy thắng yên cương ngay cho hai con ngựa trắng của chúng tôi.","Chúng tôi nhanh chóng thay áo choàng và chọn ra hai chiếc khăn lễ trắng đẹp nhất của mình.","Cùng nhau, chúng tôi đến gặp vị trụ trì và thưa với ngài rằng chúng tôi phải tới điện Potala để diện kiến Đức Thái Tuế.","\"Đỉnh Núi, hả?","Hôm qua ngài còn ở Norbu Linga cơ mà.","Ồ thôi được, các vị đã có thư nói rõ nơi nào rồi.","Hẳn là việc rất hệ trọng đây.\""],"ts":[15.25,27.1,30.4,36.58,41.96,45.87,52.19,55.59,58.17,59.51,60.8,61.98,64.65,70.91,72.96,78.39,81.64,89.24,96.61,100.16,102.2,104.88,113.08,117.39,122.93,124.36,126.93,129.81],"vs":[132.02,145.87,150.09,156.95,162.72,165.82,172.72,175.94,178.72,180.38,181.84,183.59,186.33,194.97,198.43,205.46,209.05,215.72,223.96,228.4,231.06,233.93,241.85,247.05,255.43,256.94,259.77,263.52],"e0":7.78,"v0":8.07,"pe":[0,6],"pv":[0,6]},{"te":"In the courtyard monk grooms were waiting...","tv":"Ở khoảng sân trong, các tu sĩ...","en":["In the courtyard monk grooms were waiting with our horses.","We mounted and clattered down the mountain-path.","Just a little way farther on, and we had to climb up the other mountain, the Potala, really it was hardly worth the fuss of trying to sit on a horse!","The one advantage was that the horses would carry us up the steps almost to the top of the Peak.","Attendants were waiting for us, as soon as we had dismounted, our horses were led away, and we were hurried off to the Inmost One's private quarters.","I entered alone and made my prostrations and scarf presentation.","\"Sit down, Lobsang,\" he said, \"I am very pleased with you.","I am very pleased with Mingyar for his part in your success.","I have read all your examination papers myself.\"","That caused a shiver of fright.","One of my many failings, so I have been told, is that I have a somewhat misplaced sense of humour.","Sometimes it had broken out in answering the examination questions, because some questions simply invite that sort of answer!","The Dalai Lama read my thoughts, for he laughed outright and said, \"Yes, you have a sense of humour at the wrong times, but...\"","a long pause, during which I feared the worst, then, \"I enjoyed every word.\"","For two hours I was with him.","During the second hour my Guide was sent for and the Inmost One gave instructions concerning my further training.","I was to undergo the Ceremony of the Little Death, I was to visit - with the Lama Mingyar Dondup - other lamaseries, and I was to study with the Breakers of the Dead.","As these latter were of low caste, and their work of such a nature, the Dalai Lama gave me a written script in order that I could keep my own status.","He called upon the Body Breakers to render me \"all and every assistance in order that the secrets of the bodies may be laid bare and so that the physical reason for the body being discarded may be discovered.","He is also to take possession of any body or parts of a body that he may require for his studies.\"","So that was that!"],"vi":["Ở khoảng sân trong, các tu sĩ giữ ngựa đang đợi cùng ngựa của chúng tôi.","Chúng tôi lên yên và phi lộc cộc xuống con đường núi.","Chỉ đi thêm một quãng ngắn nữa thôi là chúng tôi lại phải leo lên ngọn núi bên kia, tức điện Potala, quả thật bõ công gì mà phải rộn ràng leo lên lưng ngựa như thế!","Một điều thuận lợi duy nhất là những con ngựa sẽ chở chúng tôi lên các bậc thang gần tới đỉnh của Đỉnh Núi.","Các thị giả đang đợi chúng tôi, ngay khi chúng tôi xuống ngựa, ngựa được dẫn đi, và chúng tôi được hối hả dẫn tới khu nội viện của Đức Thái Tuế.","Tôi bước vào một mình, thực hiện các nghi thức đảnh lễ và dâng khăn lễ.","\"Hãy ngồi xuống, Lobsang,\" ngài nói, \"Ta rất hài lòng về con.","Ta rất hài lòng về Mingyar vì phần đóng góp của ông ấy vào thành công của con.","Chính ta đã đọc toàn bộ các bài thi của con.\"","Điều đó khiến tôi rùng mình một phen hoảng hốt.","Một trong nhiều khuyết điểm của tôi, như người ta vẫn bảo, là tôi có một khiếu hài hước đôi khi đặt không đúng chỗ.","Đôi khi nó đã bộc phát trong khi trả lời các câu hỏi thi, bởi vì một số câu hỏi quả thực như đang mời gọi kiểu trả lời ấy!","Đạt Lai Lạt Ma đọc được suy nghĩ của tôi, bởi ngài bật cười thành tiếng và nói: \"Phải rồi, con có khiếu hài hước không đúng lúc, nhưng...\"","một khoảng lặng kéo dài, trong lúc đó tôi lo sợ điều tồi tệ nhất, rồi ngài tiếp: \"ta đã rất thích thú với từng lời một.\"","Trong hai giờ đồng hồ tôi đã ở bên ngài.","Trong giờ thứ hai, Thầy Hướng Dẫn của tôi được triệu vào và Đức Thái Tuế đưa ra những chỉ dẫn liên quan đến việc huấn luyện tiếp theo của tôi.","Tôi phải trải qua Nghi Lễ Cái Chết Nhỏ, tôi phải cùng Lama Mingyar Dondup đến thăm các tu viện lama khác, và tôi phải học với Những Người Chặt Xác.","Vì những người này thuộc đẳng cấp thấp hèn, và công việc của họ mang tính chất như vậy, nên Đạt Lai Lạt Ma đã trao cho tôi một văn bản viết tay để tôi có thể giữ được phẩm hàm của mình.","Ngài yêu cầu những Người Xẻ Xác phải dành cho tôi \"mọi sự giúp đỡ để những bí mật của các thi thể có thể được phơi bày và nhờ đó nguyên nhân vật lý khiến thể xác bị đào thải có thể được phát hiện.","Vị ấy cũng được quyền tiếp nhận bất kỳ thi thể hay bộ phận thi thể nào mà vị ấy cần cho việc học tập của mình.\"","Thế là xong việc đó!"],"ts":[266.58,270.03,273.05,280.71,286.18,294.8,299.68,304.16,307.99,311.79,313.91,319.79,327.01,334.94,341.88,344.07,350.54,359.77,368.28,379.28,385.23],"vs":[386.8,391.74,395.4,406.2,413.0,422.41,427.29,432.04,437.32,441.07,443.71,450.82,458.69,467.64,475.95,478.79,487.54,497.42,509.71,522.18,529.21],"e0":125.15,"v0":142.63,"pe":[0,6,9,14],"pv":[0,6,9,14]},{"te":"Before going on to deal with the...","tv":"Trước khi chuyển sang kể về việc...","en":["Before going on to deal with the disposal of dead bodies it may be advisable to write some more about the Tibetan views on death.","Our attitude is quite different from that of Western peoples.","To us a body is nothing more than a 'shell', a material covering for the immortal spirit.","To us a dead body is worth less than an old, worn-out suit of clothes.","In the case of a person dying normally, that is, not by sudden unexpected violence, we consider the process to be like this: the body is diseased, faulty, and has become so uncomfortable for the spirit that no further lessons can be learned.","So it is time to discard the body.","Gradually the spirit withdraws and exteriorises outside the flesh-body.","The spirit form has exactly the same outline as the material version, and can very clearly be seen by a clairvoyant.","At the moment of death, the cord joining the physical and spirit bodies (the 'Silver Cord' of the Christian Bible) thins and parts, and the spirit drifts off.","Death has then taken place.","But birth into a new life, for the 'cord' is similar to the umbilical cord which is severed to launch a new-born baby to a separate existence.","At the moment of death the Glow of Life-force is extinguished from the head.","This Glow also can be seen by a clairvoyant, and in the Christian Bible is referred to as 'The Golden Bowl'.","Not being a Christian I am not familiar with the Book, but I believe there is a reference to \"Lest the Silver Cord be severed, and the Golden Bowl be shattered\".","Three days, we say, is the time it takes for a body to die, for all physical activity to cease, and the spirit, soul, or ego, to become quite free of its fleshly envelope.","We believe that there is an etheric double formed during the life of a body.","This 'double' can become a ghost.","Probably everyone has looked at a strong light, and on turning away apparently saw the light still.","We consider that life is electric, a field of force, and the etheric double remaining at death is similar to the light one sees after looking at a strong source, or, in electrical terms, it is like a strong residual magnetic field.","If the body had strong reasons for clinging to life, then there is a strong etheric which forms a ghost and haunts the familiar scenes.","A miser may have such an attachment for his money-bags that he has his whole focus upon them.","At death probably his last thought will be of fright concerning the fate of his money, so in his dying moment he adds to the strength of his etheric.","The lucky recipient of the money-bags may feel somewhat uncomfortable in the small hours of the night.","He may feel that 'Old So-and-so is after his money again'.","Yes, he is right, Old So-and-so's ghost is probably very cross that his (spirit) hands cannot get a grip on that money!"],"vi":["Trước khi chuyển sang kể về việc xử lý các thi thể, có lẽ nên viết thêm đôi điều về quan điểm của người Tây Tạng về cái chết.","Thái độ của chúng tôi hoàn toàn khác với các dân tộc phương Tây.","Đối với chúng tôi, thân xác chẳng qua chỉ là một 'vỏ bọc', một lớp áo vật chất che phủ cho linh hồn bất tử.","Đối với chúng tôi, một xác chết còn có giá trị kém hơn cả một bộ quần áo cũ rách, sờn mòn.","Trong trường hợp một người qua đời bình thường, nghĩa là không phải do bạo lực đột ngột bất ngờ, chúng tôi coi tiến trình diễn ra như sau: cơ thể bị bệnh tật, hư hoại, và trở nên quá bất tiện cho linh hồn đến mức không thể học hỏi thêm được bài học nào nữa.","Do đó đã đến lúc phải từ bỏ thân xác.","Dần dần linh hồn rút lui và thoát ra bên ngoài thân xác.","Hình thể tâm linh có đường nét hoàn toàn giống với bản thể vật chất, và người có khả năng thấu thị có thể nhìn thấy rất rõ ràng.","Vào thời khắc lâm chung, sợi dây nối liền thể xác với thể tâm linh (tức 'Sợi Dây Bạc' trong Kinh Thánh Kitô giáo) mỏng dần rồi đứt lìa, và linh hồn trôi đi.","Khi ấy cái chết đã diễn ra.","Nhưng đó lại là sự sinh ra vào một đời sống mới, bởi vì 'sợi dây' ấy tương tự như dây rốn được cắt đi để đưa một đứa trẻ sơ sinh bước vào một sự tồn tại riêng biệt.","Vào thời khắc cái chết xảy ra, Vầng Sáng Sinh Lực nơi đầu vụt tắt.","Vầng Sáng này người thấu thị cũng có thể nhìn thấy, và trong Kinh Thánh Kitô giáo được gọi là 'Cái Bát Vàng'.","Không phải là một tín đồ Kitô giáo nên tôi không quen thuộc với cuốn Sách ấy, nhưng tôi tin là có một câu nhắc đến \"Kẻo sợi dây bạc đứt đi, và cái bát vàng vỡ nát\".","Ba ngày, theo lời chúng tôi nói, là khoảng thời gian cần thiết để một thể xác chết đi, để mọi hoạt động thể chất dừng hẳn, và linh hồn, tâm hồn, hay bản ngã hoàn toàn được tự do thoát khỏi vỏ bọc xác thịt của nó.","Chúng tôi tin rằng có một thể phách song trùng được hình thành trong suốt đời sống của một cơ thể.","'Bản sao' này có thể trở thành một bóng ma.","Có lẽ ai cũng từng nhìn vào một nguồn sáng mạnh, và khi quay đi thì dường như vẫn thấy ánh sáng ấy.","Chúng tôi xem sự sống như dòng điện, một trường lực, và thể phách song trùng còn lại sau khi chết cũng tương tự như dư ảnh ánh sáng mà người ta nhìn thấy sau khi nhìn vào một nguồn sáng mạnh, hoặc nói theo thuật ngữ điện học, nó giống như một từ trường dư cực mạnh.","Nếu cơ thể có những lý do mãnh liệt để bám víu vào sự sống, thì sẽ có một thể phách mạnh mẽ tạo thành bóng ma và lảng vảng quanh những khung cảnh quen thuộc.","Một kẻ keo kiệt có thể gắn bó với những túi tiền của mình đến mức toàn bộ sự chú tâm của kẻ đó đều đặt vào đó.","Khi chết, có lẽ ý nghĩ cuối cùng của kẻ ấy sẽ là nỗi sợ hãi về số phận của số tiền, vì thế trong giây phút lâm chung kẻ ấy lại càng tiếp thêm sức mạnh cho thể phách của mình.","Người may mắn nhận được những túi tiền ấy có thể cảm thấy đôi chút bất an vào những canh giờ khuya khoắt của màn đêm.","Người ấy có thể cảm thấy rằng 'Lão mỗ nào đó lại đang đòi tiền của lão rồi'.","Đúng vậy, người ấy nghĩ đúng đấy, bóng ma của lão mỗ nọ có lẽ đang rất tức tối vì đôi bàn tay (tâm linh) của lão chẳng thể nào cầm nắm được số tiền kia!"],"ts":[531.84,538.96,542.8,548.54,553.27,566.28,568.87,573.9,581.09,591.59,593.77,601.97,606.57,613.51,623.11,634.49,639.21,641.53,647.35,659.81,667.63,673.31,681.86,687.69,691.62],"vs":[699.24,706.84,711.28,718.27,724.68,740.42,743.59,747.53,755.27,765.62,767.94,778.7,783.24,790.26,801.95,816.1,822.29,825.09,831.09,847.49,857.55,865.23,876.79,883.84,888.95],"e0":245.97,"v0":287.67,"pe":[0,14],"pv":[0,14]},{"te":"There are three basic bodies; the flesh...","tv":"Có ba thể căn bản: thân xác...","en":["There are three basic bodies; the flesh body in which the spirit can learn the hard lessons of life, the etheric, or 'magnetic' body which is made by each of us by our lusts, greeds, and strong passions of various kinds.","The third body is the spirit body, the 'Immortal Soul'.","That is our Lamaist belief and not necessarily the orthodox Buddhist belief.","A person dying has to go through three stages: his physical body has to be disposed of, his etheric has to be dissolved, and his spirit has to be helped on the road to the World of Spirit.","The ancient Egyptians also believe in the etheric double, in the Guides of the Dead, and in the World of Spirit.","In Tibet we helped people before they were dead.","The adept had no need of such help, but the ordinary man or woman, or trappa, had to be guided the whole way through.","It may be of interest to describe what happens.","One day the Honourable Master of Death sent for me.","\"It is time you studied the practical methods of Freeing the Soul, Lobsang.","This day you shall accompany me.\"","We walked down long corridors, down slippery steps, and into the trappas' quarters.","Here, in a 'hospital room' an elderly monk was approaching that road we all must take.","He had had a stroke and was very feeble.","His strength was failing and his auric colours were fading as I watched.","At all costs he had to be kept conscious until there was no more life to maintain that state.","The lama with me took the old monk's hands and gently held them.","\"You are approaching the release from toils of the flesh, Old Man.","Heed my words that you may choose the easy path.","Your feet grow cold.","Your life is edging up, closer and closer to its final escape.","Compose your mind, Old Man, there is naught to fear.","Life is leaving your legs, and your sight grows dim.","The cold is creeping upwards, in the wake of your waning life.","Compose your mind, Old Man, for there is naught to fear in the escape of life to the Greater Reality.","The shadows of eternal night creep upon your sight, and your breath is rasping in your throat.","The time draws near for the release of your throat.","The time draws near for the release of your spirit to enjoy the pleasures of the After World.","Compose yourself, Old Man.","Your time of release is near.\""],"vi":["Có ba thể căn bản: thân xác nơi linh hồn có thể học những bài học cam go của cuộc đời, thể phách, hay thể 'từ tính', vốn được mỗi chúng ta tạo nên từ những ham muốn, tham lam và những dục vọng mãnh liệt thuộc đủ mọi loại.","Thể thứ ba là thể tâm linh, 'Linh Hồn Bất Tử'.","Đó là niềm tin của Lama giáo chúng tôi và không nhất thiết là niềm tin Phật giáo chính thống.","Một người đang hấp hối phải trải qua ba giai đoạn: thể xác của người đó phải được xử lý, thể phách phải được làm tan rã, và linh hồn phải được giúp đỡ trên đường tiến về Thế Giới Tâm Linh.","Người Ai Cập cổ đại cũng tin vào thể phách song trùng, vào những Đấng Dẫn Đường Cho Người Chết, và vào Thế Giới Tâm Linh.","Ở Tây Tạng, chúng tôi giúp đỡ người ta trước khi họ trút hơi thở cuối cùng.","Bậc chân truyền không cần đến sự trợ giúp như thế, nhưng người nam hay người nữ bình thường, hay một trappa, đều phải được hướng dẫn suốt cả chặng đường.","Có lẽ sẽ rất thú vị khi mô tả lại những gì diễn ra.","Một ngày nọ, Bậc Thầy Tôn Kính về Sự Chết cho gọi tôi đến.","\"Đã đến lúc con phải học những phương pháp thực hành để Giải Thoát Linh Hồn rồi, Lobsang.","Hôm nay con sẽ đi cùng ta.\"","Chúng tôi bước qua những dãy hành lang dài dằng dặc, đi xuống những bậc thang trơn trượt, và tiến vào khu của các trappa.","Tại đây, trong một 'phòng bệnh', một vị tăng già đang tiến gần đến con đường mà tất cả chúng ta đều phải đi.","Vị ấy đã bị một cơn đột quỵ và đang vô cùng suy kiệt.","Sức lực của vị ấy đang cạn kiệt dần và những sắc màu hào quang cũng đang mờ nhạt đi ngay trước mắt tôi.","Bằng mọi giá, vị ấy phải được giữ cho tỉnh táo cho đến khi không còn sinh lực nào để duy trì trạng thái đó nữa.","Vị lama đi cùng tôi cầm lấy đôi bàn tay của vị tăng già rồi nhẹ nhàng nắm lấy.","\"Người đang tiến gần tới sự giải thoát khỏi những nhọc nhằn của thể xác, hỡi Lão nhân.","Hãy lắng nghe lời ta để người có thể chọn lấy con đường thanh thản.","Hai bàn chân người đang lạnh dần.","Sự sống của người đang nhích dần lên cao, ngày càng gần hơn tới cuộc thoát ly cuối cùng.","Hãy tĩnh tâm lại, hỡi Lão nhân, chẳng có gì phải sợ hãi đâu.","Sự sống đang rời khỏi đôi chân người, và thị giác người đang mờ đi.","Cái lạnh đang len lỏi dâng lên, theo dấu sự sống đang tàn tạ của người.","Hãy tĩnh tâm lại, hỡi Lão nhân, vì chẳng có điều chi phải sợ hãi khi sự sống thoát vào Thực Tại Cao Hơn.","Bóng đen của màn đêm vĩnh hằng đang phủ lên tầm mắt người, và hơi thở người đang khò khè nơi cuống họng.","Thời khắc giải thoát cuống họng người đã đến gần.","Thời khắc giải thoát linh hồn người để tận hưởng niềm hỷ lạc nơi Thế Giới Bên Kia đã cận kề.","Hãy giữ lòng thanh thản, hỡi Lão nhân.","Giờ phút giải thoát của người đã tới gần rồi.\""],"ts":[899.69,912.96,916.98,921.75,932.87,939.6,942.63,949.89,953.35,956.84,961.57,964.45,969.76,975.61,978.27,982.56,987.85,991.8,996.01,999.04,1000.68,1005.45,1009.45,1012.85,1017.07,1023.72,1029.4,1032.61,1038.07,1040.23],"vs":[1042.67,1057.18,1060.49,1066.55,1078.37,1086.2,1091.09,1100.03,1104.56,1108.56,1113.94,1116.75,1123.89,1130.45,1134.4,1141.26,1148.52,1154.14,1159.15,1163.3,1165.5,1170.78,1175.41,1179.8,1184.88,1191.92,1198.27,1201.41,1206.85,1209.55],"e0":413.97,"v0":488.12,"pe":[0,8,11],"pv":[0,8,11]},{"te":"The lama all the time was stroking...","tv":"Vị lama liên tục vuốt nhẹ người...","en":["The lama all the time was stroking the dying man from the collar bone to the top of his head in a way which has been proved to free the spirit painlessly.","All the time he was being told of the pitfalls on the way, and how to avoid them.","His route was exactly described, the route which has been mapped by those telepathic lamas who have passed over, and continued to talk by telepathy even from the next world.","\"Your sight has gone, Old Man, and your breath is failing within you.","Your body grows cold and the sounds of this life are no longer heard by your ears.","Compose yourself in peace, Old Man, for your death is now upon you.","Follow the route we say, and peace and joy will be yours.\"","The stroking continued as the old man's aura began to diminish even more, and finally faded away.","A sudden sharp explosive sound was uttered by the lama in an age-old ritual to completely free the struggling spirit.","Above the still body the life-force gathered in a cloud-like mass, swirling and twisting as if in confusion, then forming into a smoke-like duplicate of the body to which it was still attached by the silver cord.","Gradually the cord thinned, and as a baby is born when the umbilical cord is severed, so was the old man born into the next life.","The cord thinned, became a mere wisp, and parted.","Slowly, like a drifting cloud in the sky, or incense smoke in a temple, the form glided off.","The lama continued giving instructions by telepathy to guide the spirit on the first stage of its journey.","\"You are dead.","There is nothing more for you here.","The ties of the flesh are severed.","You are in Bardo.","Go your way and we will go ours.","Follow the route prescribed.","Leave this, the World of Illusion, and enter into the Greater Reality.","You are dead.","Continue your way forward.\""],"vi":["Vị lama liên tục vuốt nhẹ người sắp mất từ xương quai xanh lên đỉnh đầu theo một phương cách đã được chứng minh là giúp giải thoát linh hồn mà không gây đau đớn.","Trong suốt thời gian ấy, người hấp hối luôn được chỉ bảo về những cạm bẫy trên đường đi, và cách làm sao để tránh chúng.","Lộ trình của người ấy được miêu tả cặn kẽ, lộ trình vốn đã được lập bản đồ bởi những vị lama có thần giao cách cảm đã sang Bên Kia, và tiếp tục trò chuyện bằng thần giao cách cảm ngay cả từ thế giới bên kia.","\"Thị giác người đã mất rồi, hỡi Lão nhân, và hơi thở trong người đang lịm dần.","Thân thể người đang lạnh đi và đôi tai người không còn nghe thấy những âm thanh của cuộc đời này nữa.","Hãy an lòng trong thanh thản, hỡi Lão nhân, vì cái chết giờ đây đã đến với người rồi.","Hãy đi theo lộ trình chúng tôi chỉ dẫn, rồi bình an và hỷ lạc sẽ thuộc về người.\"","Động tác vuốt tiếp tục khi hào quang của ông lão bắt đầu suy giảm nhiều hơn nữa, và cuối cùng tan biến hẳn.","Vị lama bất ngờ phát ra một tiếng nổ đanh gọn theo nghi thức cổ xưa để giải thoát hoàn toàn cho linh hồn đang giãy giụa.","Phía trên thi thể bất động, sinh lực tụ lại thành một khối tựa đám mây, xoay tròn và vặn xoắn như thể đang bối rối, rồi định hình thành một bản sao mờ như khói của cơ thể mà nó vẫn còn gắn kết bằng sợi dây bạc.","Dần dần sợi dây mỏng đi, và tựa như một đứa trẻ chào đời khi dây rốn được cắt, ông lão cũng sinh ra vào kiếp sống kế tiếp như thế.","Sợi dây mảnh dần, chỉ còn là một dải khói mỏng manh, rồi đứt lìa.","Chầm chậm, tựa đám mây trôi trên bầu trời, hay làn khói hương trong ngôi đền, hình thể ấy lướt đi.","Vị lama tiếp tục đưa ra các chỉ dẫn bằng thần giao cách cảm để dẫn dắt linh hồn trong chặng đầu của cuộc hành trình.","\"Người đã chết rồi.","Chẳng còn gì ở đây dành cho người nữa.","Mối ràng buộc của xác thịt đã bị cắt đứt.","Người đang ở trong Bardo.","Hãy đi con đường của người và chúng tôi sẽ đi con đường của chúng tôi.","Hãy đi theo lộ trình đã được chỉ định.","Hãy rời bỏ nơi này, Thế Giới Ảo Ảnh, và bước vào Thực Tại Cao Hơn.","Người đã chết rồi.","Hãy tiếp tục tiến bước về phía trước.\""],"ts":[1213.35,1221.75,1226.32,1236.63,1241.48,1246.49,1251.34,1256.03,1262.67,1269.71,1281.82,1289.16,1293.3,1300.56,1306.72,1307.93,1310.09,1312.42,1313.92,1316.33,1318.37,1323.34,1324.45],"vs":[1326.57,1336.16,1343.58,1357.88,1362.81,1368.94,1374.86,1380.88,1388.18,1396.08,1410.07,1418.44,1423.13,1429.64,1437.52,1439.06,1441.69,1444.48,1446.53,1451.08,1453.91,1458.8,1460.35],"e0":557.55,"v0":658.8,"pe":[0,3,7],"pv":[0,3,7]},{"te":"The clouds of incense rolled up, soothing...","tv":"Những làn khói hương cuộn lên, xoa...","en":["The clouds of incense rolled up, soothing the troubled air with its peaceful vibrations.","In the distance drums were carrying out a rolling mutter.","From some high point on the lamasery roof, a deep-toned trumpet sent its message crashing over the countryside.","From the corridors outside came all the sounds of vigorous life, the 'sussh sussh' of felt boots and, from somewhere, the grumbling roar of a yak.","Here, in this little room, was silence.","The silence of death.","Only the telepathic instructions of the lama rippled the surface of the room's quiet.","Death, another old man had gone on his long Round of Existences, profiting by his lessons in this life, maybe, but destined to continue until he reached Buddhahood by long, long effort.","We sat the body in the correct lotus posture and sent for those who prepare the bodies.","Sent for others to continue the telepathic instruction of the departed spirit.","For three days this continued, three days during which relays of lamas carried out their duties.","On the morning of the fourth day one of the Ragyab came.","He was from the Disposers of the Dead colony where the Lingkhor road branches to Dechhen Dzong.","With his arrival, the lamas ceased their instruction, and the body was given over to the Disposer.","He doubled it up into a tight circle and wrapped it in white cloth.","With an easy swing, he lifted the bundle on to his shoulders and strode off.","Outside he had a yak.","Without hesitation he lashed the white mass on to the beast's back, and together they marched off.","At the Place of the Breaking the Corpse Carrier would hand his burden to the Breakers of the Bodies.","The 'Place' was a desolate stretch of land dotted with huge boulders, and containing one large level stone slab, large enough to hold the biggest body.","At the four corners of the slab there were holes in the stone, and posts driven in.","Another stone slab had holes in it to half its depth."],"vi":["Những làn khói hương cuộn lên, xoa dịu bầu không khí xáo trộn bằng những rung động thanh bình của nó.","Đằng xa, những tiếng trống vang lên rền rĩ liên hồi.","Từ một điểm cao nào đó trên mái tu viện lama, một chiếc tù và âm trầm ngân vang thông điệp vang dội khắp miền thôn dã.","Từ những hành lang bên ngoài vọng lại đủ âm thanh của đời sống nhộn nhịp, tiếng sột soạt của những đôi ủng dạ và, từ một nơi nào đó, tiếng rống ồm ồm của một con bò yak.","Tại nơi đây, trong căn phòng nhỏ này, là sự tĩnh lặng.","Sự tĩnh lặng của cái chết.","Chỉ có những chỉ dẫn bằng thần giao cách cảm của vị lama khẽ gợn lên trên bề mặt yên ắng của căn phòng.","Cái chết, lại thêm một ông lão bước vào Vòng Luân Hồi dài dằng dặc của mình, có lẽ đã thu hoạch được nhiều điều từ những bài học trong kiếp sống này, nhưng số phận vẫn định sẵn là phải tiếp tục cho đến khi đạt được quả vị Phật bằng những nỗ lực dài lâu, miên viễn.","Chúng tôi đặt thi thể ngồi theo tư thế hoa sen chuẩn xác và cho gọi những người làm công việc chuẩn bị thi thể.","Chúng tôi cũng cho gọi những vị khác đến để tiếp tục việc chỉ dẫn bằng thần giao cách cảm cho linh hồn vừa rời đi.","Việc này tiếp diễn suốt ba ngày, ba ngày mà các nhóm lama luân phiên nhau thực hiện nhiệm vụ.","Vào buổi sáng ngày thứ tư, một người thuộc đẳng cấp Ragyab đến.","Người ấy đến từ khu định cư của Những Người Lo Hậu Sự nơi con đường Lingkhor rẽ nhánh tới Dechhen Dzong.","Khi người ấy tới, các vị lama dừng việc chỉ dẫn lại, và thi thể được bàn giao cho Người Lo Hậu Sự.","Người ấy gập thi thể lại thành một khối tròn chặt chẽ và bọc trong tấm vải trắng.","Nhẹ nhàng hất một cái, người ấy nhấc bọc xác lên vai rồi sải bước rời đi.","Bên ngoài người ấy có một con bò yak.","Không chút do dự, người ấy buộc khối bọc trắng lên lưng con vật, rồi cả hai cùng rảo bước đi.","Tại Nơi Xẻ Xác, Người Chở Xác sẽ giao lại gánh nặng của mình cho những Người Xẻ Xác.","'Nơi' này là một dải đất hoang vu rải rác những tảng đá khổng lồ, và có một phiến đá lớn bằng phẳng, đủ rộng để đặt được cả thi thể to lớn nhất.","Ở bốn góc của phiến đá có các lỗ đục vào đá, và các cây cọc được cắm chặt vào đó.","Một phiến đá khác có các hốc khoét sâu đến nửa độ dày của nó."],"ts":[1463.66,1469.17,1472.7,1479.76,1489.44,1492.12,1493.74,1499.08,1511.18,1516.36,1521.36,1527.46,1530.98,1536.6,1543.0,1546.93,1551.61,1553.47,1559.55,1565.04,1574.61,1579.79],"vs":[1583.63,1589.61,1593.34,1601.52,1612.82,1616.76,1618.54,1625.58,1642.13,1649.41,1656.7,1662.44,1666.5,1672.95,1679.68,1684.88,1690.0,1692.72,1698.79,1704.15,1713.38,1719.49],"e0":671.37,"v0":795.89,"pe":[0,8],"pv":[0,8]}],"lab":"Chương 16"},{"g":2,"n":16,"title":"Lamahood (3/3)","tv":"Trở thành lama (3/3)","a":{"bi":{"id":"1BAVDZEkmnNEh308sW2-c_6kG3y_qEDcV","f":"16-chapter-sixteen-3.m4a","z":13121947}},"s":[{"te":"Chapter Sixteen: Lamahood (3/3)","tv":"Chương Mười Sáu: Trở thành lama (3/3)","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Sixteen, part 3.","Lamahood."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Sáu, phần 3.","Trở thành lama."],"ts":[0.0,3.71,6.05],"vs":[7.32,11.22,13.19],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"The body would be placed upon the...","tv":"Thi thể sẽ được đặt lên phiến...","en":["The body would be placed upon the slab and the cloth stripped off.","The arms and legs of the corpse would be tied to the four posts.","Then the Head Breaker would take his long knife and slit open the body.","Long gashes would be made so that the flesh could be peeled off in strips.","Then the arms and legs would be sliced off and cut up.","Finally, the head would be cut off and opened.","At first sight of the Corpse Carrier vultures would have come swooping out of the sky, to perch patiently on the rocks like a lot of spectators at an open-air theatre.","These birds had a strict social order and any attempt by a presumptuous one to land before the leaders would result in a merciless mobbing."],"vi":["Thi thể sẽ được đặt lên phiến đá và lớp vải bọc được lột ra.","Tay chân của tử thi sẽ được buộc vào bốn cây cọc.","Sau đó, Trưởng Nhóm Xẻ Xác sẽ cầm con dao dài của mình và rạch mở thi thể.","Người ấy sẽ rạch những đường dài để thịt có thể được lột thành từng dải.","Sau đó tay và chân sẽ được xẻ rời ra và chặt nhỏ.","Cuối cùng, đầu sẽ được cắt rời và mổ mở ra.","Ngay khi vừa nhìn thấy Người Chở Xác, những con kền kền đã từ trên trời sà xuống, kiên nhẫn đậu trên các mỏm đá tựa như đông đảo khán giả tại một nhà hát ngoài trời.","Loài chim này có một trật tự xã hội nghiêm ngặt và con nào hỗn hào dám đáp xuống trước những con đầu đàn sẽ bị cả bầy xúm lại mổ không thương tiếc."],"ts":[15.4,19.43,23.41,27.53,32.03,35.52,38.85,48.05],"vs":[56.24,60.82,64.35,70.01,74.27,78.34,82.28,93.04],"e0":7.92,"v0":8.08,"pe":[0,6],"pv":[0,6]},{"te":"By this time the Body Breaker would...","tv":"Vào lúc này Người Xẻ Xác đã...","en":["By this time the Body Breaker would have the trunk of the corpse open.","Plunging his hands into the cavity, he would bring out the heart, at sight of which the senior vulture would flap heavily to the ground and waddle forward to take the heart from the Breaker's outstretched hand.","The next-in-order bird would flap down to take the liver and with it would retire to a rock to eat.","Kidneys, intestines, would be divided and given to the 'leader' birds.","Then the strips of flesh would be cut up and given to the others.","One bird would come back for half the brain and perhaps one eye, and another would come flapping down for yet another tasty morsel.","In a surprisingly short time all the organs and flesh would have been eaten, leaving nothing but the bare bones remaining on the slab.","The breakers would snap these into convenient sizes, like firewood, and would stuff them into the holes in the other slab.","Heavy rammers would then be used to crush the bones to a fine powder.","The birds would eat that!","These Body Breakers were highly skilled men.","They took a pride in their work and for their own satisfaction they examined all the organs to determine the cause of death.","Long experience had enabled them to do this with remarkable ease.","There was, of course, no real reason why they should be so interested, but it was a matter of tradition to ascertain the illness causing 'the spirit to depart from this vehicle'.","If a person had been poisoned - accidentally or deliberately - the fact soon became obvious.","Certainly I found their skill of great benefit to me as I studied with them.","I soon became very proficient at dissecting dead bodies.","The Head Breaker would stand beside me and point out features of interest: \"This man, Honourable Lama, has died from a stoppage of blood to the heart.","See, we will slit this artery, here, and - yes - here is a clot blocking the blood flow.\"","Or it may be: \"Now this woman, Honourable Lama, she has a peculiar look.","A gland here must be at fault.","We will cut it out and see.\"","There would be a pause while he cut out a good lump, and then: \"Here it is, we will open it; yes, it has a hard core inside.\""],"vi":["Vào lúc này Người Xẻ Xác đã rạch mở phần thân của tử thi.","Thọc hai tay vào khoang bụng, người ấy lôi quả tim ra, vừa nhìn thấy thế là con kền kền đầu đàn vỗ cánh nặng nề đáp xuống đất rồi lạch bạch tiến tới để đón lấy quả tim từ bàn tay chìa ra của Người Xẻ Xác.","Con chim kế tiếp theo thứ bậc sẽ vỗ cánh bay xuống nhận lấy lá gan rồi tha lên mỏm đá để ăn.","Thận, ruột sẽ được chia ra và giao cho những con chim 'thủ lĩnh'.","Sau đó những dải thịt sẽ được cắt nhỏ và chia cho những con khác.","Một con chim sẽ quay lại để lấy nửa bộ não và có lẽ một bên mắt, và một con khác sẽ vỗ cánh sà xuống để nhận thêm một miếng mồi ngon lành khác.","Trong một khoảng thời gian ngắn đến kinh ngạc, toàn bộ nội tạng và thịt đã được ăn sạch, không còn lại gì ngoài những mẩu xương trơ trụi trên phiến đá.","Những người xẻ xác sẽ bẻ gãy chúng thành những kích cỡ thuận tiện, như củi vụn, rồi nhét chúng vào các hốc trên phiến đá kia.","Những chiếc chày giã nặng nề sau đó sẽ được dùng để nghiền nát xương thành bột mịn.","Lũ chim sẽ ăn sạch chỗ bột đó!","Những Người Xẻ Xác này là những người vô cùng lành nghề.","Họ tự hào về công việc của mình và vì sự thỏa mãn của bản thân, họ kiểm tra mọi cơ quan nội tạng để xác định nguyên nhân tử vong.","Kinh nghiệm lâu năm đã giúp họ thực hiện việc này một cách dễ dàng đến đáng kinh ngạc.","Dĩ nhiên, chẳng có lý do thực sự nào khiến họ phải quan tâm đến thế, nhưng việc xác định căn bệnh khiến 'linh hồn rời bỏ cỗ xe này' là một vấn đề truyền thống.","Nếu một người bị đầu độc, dù vô tình hay cố ý, sự thật sẽ nhanh chóng lộ rõ.","Chắc chắn tôi thấy kỹ năng của họ mang lại lợi ích to lớn cho tôi khi tôi theo học với họ.","Tôi nhanh chóng trở nên rất thành thạo trong việc giải phẫu các tử thi.","Trưởng Nhóm Xẻ Xác sẽ đứng bên cạnh tôi và chỉ ra những điểm đáng chú ý: \"Người đàn ông này, thưa Lama Tôn Kính, đã chết vì máu ngừng chảy về tim.","Hãy nhìn xem, chúng ta sẽ rạch động mạch này, ở đây, và, đúng vậy, đây là một cục máu đông chặn dòng máu chảy.\"","Hoặc có khi lại là: \"Còn người phụ nữ này, thưa Lama Tôn Kính, bà ta có vẻ ngoài kỳ lạ.","Một tuyến ở đây chắc chắn bị tổn thương.","Chúng ta sẽ cắt nó ra xem sao.\"","Sẽ có một khoảng lặng trong khi ông ấy cắt ra một khối lớn, và rồi: \"Nó đây rồi, chúng ta sẽ mổ nó ra; đúng vậy, bên trong có một khối nhân cứng.\""],"ts":[103.35,107.47,118.42,124.08,128.59,132.53,140.28,147.83,154.6,158.83,160.9,163.8,170.43,174.88,184.48,190.41,195.08,198.98,207.72,212.74,218.47,220.89,222.92],"vs":[231.12,235.19,248.17,254.55,259.0,263.34,272.8,281.28,288.89,293.73,296.89,300.74,309.18,314.41,324.53,330.27,336.43,340.8,350.77,358.88,364.86,367.71,370.28],"e0":49.36,"v0":55.19,"pe":[0,10],"pv":[0,10],"fig":{"label":"Hình 22","labelEn":"Figure 22","caption":"The vultures waiting","captionVi":"Bầy kền kền chờ đợi","image":"figs/fig-22.webp","id":"1_W7GQEcUrW_RD7pbQbs9J42c7MwRiWNK"}},{"te":"So it would go on. The men...","tv":"Mọi chuyện cứ tiếp diễn như thế...","en":["So it would go on.","The men were proud to show me all they could, they knew I was studying with them by direct order of the Inmost One.","If I was not there, and a body looked as if it was particularly interesting, they would save it until I arrived.","In this way I was able to examine hundreds of dead bodies, and definitely I excelled at surgery later!","This was far better training than the system whereby medical students have to share cadavers in hospital school dissecting-rooms.","I know that I learned more anatomy with the Body Breakers than I did at a fully equipped medical school later.","In Tibet, bodies cannot be buried in the ground.","The work would be too hard because of the rocky soil and the thinness of the earth covering.","Nor is cremation possible on economic grounds; wood is scarce and to burn a body, timber would have to be imported from India and carried to Tibet across the mountains on the backs of yaks.","The cost would be fantastic.","Water disposal was not permissible either, for to cast dead bodies into the streams and rivers would pollute the drinking-water of the living.","There is no other method open to us than air disposal, in which, as described, birds consume the flesh and the bones.","It differs only from Western method in two ways: Westerners bury bodies and let the worms take the place of birds.","The second difference is that in the Western world the knowledge of the cause of death is buried with the body and no one knows if the death certificate really has stated the correct cause.","Our Body Breakers make sure that they know what a person died of!","Everyone who dies in Tibet is 'disposed of' in this way except the highest lamas, who are Previous Incarnations.","These are embalmed and placed in a glass-fronted box where they can be seen in a temple, or embalmed and covered with gold.","This latter process was most interesting.","I took part in such preparations many times.","Certain Americans who have read my notes on the subject cannot believe that we really used gold; they say that it would be beyond 'even an American's skill'!","Quite, we did not mass-produce things, but dealt with individual items as only the craftsman could.","We in Tibet could not make a watch to sell for a dollar.","But we can cover bodies in gold."],"vi":["Mọi chuyện cứ tiếp diễn như thế.","Những người thợ rất tự hào chỉ dẫn cho tôi tất cả những gì họ có thể, họ biết tôi theo học với họ là theo lệnh trực tiếp của Đức Thái Tuế.","Nếu tôi không có mặt ở đó, và một thi thể trông có vẻ đặc biệt thú vị, họ sẽ giữ lại cho đến khi tôi tới.","Bằng cách này, tôi đã có thể kiểm tra hàng trăm tử thi, và chắc chắn sau này tôi đã xuất sắc trong môn phẫu thuật!","Đây là sự huấn luyện tốt hơn nhiều so với hệ thống mà các sinh viên y khoa phải dùng chung xác chết trong các phòng giải phẫu của trường y bệnh viện.","Tôi biết rằng mình đã học được nhiều kiến thức giải phẫu học với những Người Xẻ Xác hơn là tại một trường y được trang bị đầy đủ sau này.","Ở Tây Tạng, các thi thể không thể chôn cất trong lòng đất.","Công việc ấy sẽ quá nặng nhọc vì nền đất đá sỏi và lớp đất bao phủ quá mỏng manh.","Hỏa táng cũng không thể thực hiện được vì lý do kinh tế; củi gỗ rất khan hiếm và để thiêu một thi thể, gỗ sẽ phải được nhập khẩu từ Ấn Độ rồi vận chuyển tới Tây Tạng qua những rặng núi trên lưng bò yak.","Chi phí sẽ vô cùng đắt đỏ.","Thủy táng cũng không được phép, bởi ném xác chết xuống các dòng suối và sông ngòi sẽ làm ô nhiễm nguồn nước uống của người sống.","Chẳng có phương pháp nào khác dành cho chúng tôi ngoài việc thiên táng, trong đó, như đã miêu tả, chim muông rỉa sạch thịt và xương.","Cách này chỉ khác phương pháp của phương Tây ở hai điểm: người phương Tây chôn thi thể và để giòi bọ thay thế chỗ của chim muông.","Điểm khác biệt thứ hai là ở thế giới phương Tây, sự hiểu biết về nguyên nhân tử vong bị chôn vùi cùng thi thể và chẳng ai biết liệu giấy chứng tử có thực sự nêu đúng nguyên nhân hay không.","Còn những Người Xẻ Xác của chúng tôi luôn bảo đảm rằng họ biết rõ người đó chết vì nguyên nhân gì!","Mọi người qua đời ở Tây Tạng đều được 'lo hậu sự' theo cách này ngoại trừ các vị lama cao cấp nhất, những vị là Hóa Thân Tiền Kiếp.","Những vị này được ướp xác và đặt trong một chiếc hộp mặt kính để có thể chiêm bái trong một ngôi đền, hoặc được ướp xác và dát vàng bao phủ.","Tiến trình thứ hai này là thú vị nhất.","Tôi đã tham gia vào những công việc chuẩn bị như vậy rất nhiều lần.","Một số người Mỹ từng đọc những ghi chép của tôi về chủ đề này không thể tin rằng chúng tôi thực sự sử dụng vàng; họ nói rằng điều đó vượt quá 'ngay cả kỹ năng của một người Mỹ'!","Đúng thế, chúng tôi không sản xuất hàng loạt đồ vật, mà xử lý từng vật phẩm riêng biệt như chỉ những nghệ nhân bậc thầy mới có thể làm được.","Chúng tôi ở Tây Tạng không thể chế tạo một chiếc đồng hồ để bán với giá một đô la.","Nhưng chúng tôi có thể phủ vàng lên các thi thể."],"ts":[380.61,382.22,389.09,395.81,402.23,409.5,416.0,419.32,424.31,434.96,437.14,445.22,452.95,460.05,469.36,473.7,481.06,488.16,491.08,494.36,503.07,509.27,512.82],"vs":[515.39,517.7,526.64,534.23,541.88,551.1,560.0,563.9,569.76,583.27,585.57,593.97,602.0,610.37,622.28,629.21,637.84,646.99,649.78,653.91,665.28,674.18,679.53],"e0":177.73,"v0":204.68,"pe":[0,6,15],"pv":[0,6,15]},{"te":"One evening I was called to the...","tv":"Một buổi tối, tôi được gọi đến...","en":["One evening I was called to the presence of the Abbot.","He said: \"A Previous Incarnation is shortly to leave his body.","Now he is at the Rose Fence.","I want you to be there so that you can observe the Preserving in Sacredness.\"","So once again I had to face the hardships of the saddle and journey to Sera.","At that lamasery I was shown to the room of the old abbot.","His auric colours were on the point of extinction, and about an hour later he passed from the body to the spirit.","Being an abbot, and an erudite man, he had no need to be shown the path through the Bardo.","Nor had we need to wait the usual three days.","For that night only the body sat in the lotus attitude, while lamas kept their death watch.","In the morning, at the first light of day, we filed in solemn procession down through the main lamasery building into the temple, and through a little-used door down to secret passages below.","Ahead of me two lamas were carrying the body on a litter.","It was still in the lotus position.","From the monks behind came a deep chanting and, in the silences, the trill of a silver bell.","We had on our red robes, and over them our yellow stoles.","On the walls our shadows were thrown in flickering, dancing outline, exaggerated and distorted by the light of the butter-lamps and flaring torches.","Down we went, down into secret places.","At last, some fifty or sixty feet below the surface, we arrived at a sealed stone door.","We entered: the room was ice-cold.","The monks carefully set down the body, and then all departed except three lamas and I. Hundreds of butter-lamps were lit and provided a harsh yellow glare.","Now the body was stripped of its vestments and carefully washed.","Through the normal body orifices the internal organs were removed and placed into jars which were carefully sealed.","The inside of the body was thoroughly washed and dried, and a special form of lacquer was poured into it.","This would form a hard crust inside the body, so that the outlines would be as in life.","With the lacquer dry and hard, the body cavity was packed and padded with great care so as not to disturb the shape.","More of the lacquer was poured in to saturate the padding and, in hardening, to provide a solid interior.","The outer surface of the body was painted with lacquer and allowed to dry.","Over the hardened surface a 'peeling solution' was added, so that the thin sheets of filmy silk which were now to be pasted on, could later be removed without causing harm.","At last the padding of silk was considered adequate.","More lacquer (of a different type) was poured on, and the body was now ready for the next stage of the preparations.","For a day and a night it was allowed to remain stationary so that final and complete drying could take place.","At the end of that time we returned to the room to find the body quite hard and rigid and in the lotus position.","We carried it in procession to another room beneath, which was a furnace so built that the flames and heat could circulate outside the walls of this room and so provide an even and high temperature."],"vi":["Một buổi tối, tôi được gọi đến diện kiến vị trụ trì.","Ngài nói: \"Một vị Hóa Thân Tiền Kiếp sắp sửa rời bỏ thể xác.","Hiện nay ngài đang ở Hàng Rào Hoa Hồng.","Ta muốn con có mặt ở đó để có thể quan sát nghi thức Bảo Tồn Thiêng Liêng.\"","Thế là một lần nữa tôi lại phải đối mặt với nỗi vất vả trên lưng ngựa và lên đường tới Sera.","Tại tu viện lama ấy, tôi được dẫn tới phòng của vị trụ trì già.","Những sắc màu hào quang của ngài đang trên đà lụi tàn, và khoảng một giờ sau đó ngài đã từ thể xác đi vào cõi tâm linh.","Là một vị trụ trì và là một bậc uyên bác, ngài chẳng cần phải được chỉ dẫn con đường đi qua cõi Bardo.","Chúng tôi cũng không cần phải đợi đủ ba ngày như lệ thường.","Chỉ trong đêm đó, thi thể ngồi trong tư thế hoa sen, trong khi các vị lama túc trực canh giữ bên người quá cố.","Vào buổi sáng, khi tia sáng đầu tiên của ngày vừa hé rạng, chúng tôi xếp hàng thành một đoàn rước trang nghiêm đi qua tòa nhà chính của tu viện lama tiến vào ngôi đền, rồi qua một cánh cửa ít khi dùng để đi xuống những lối đi bí mật bên dưới.","Phía trước tôi, hai vị lama khiêng thi thể trên một chiếc cáng.","Thi thể vẫn ở trong tư thế hoa sen.","Từ các tăng sĩ phía sau vang lên những lời tụng niệm trầm hùng và, trong những khoảng lặng, là tiếng rung lảnh lót của một chiếc chuông bạc.","Chúng tôi khoác áo choàng đỏ, và khoác thêm chiếc khăn choàng vai màu vàng bên ngoài.","Trên các bức tường, bóng của chúng tôi hắt lên thành những đường nét chập chờn, nhảy múa, bị phóng đại và biến dạng bởi ánh sáng của những ngọn đèn bơ và những ngọn đuốc bập bùng.","Chúng tôi đi xuống, xuống những nơi chốn bí mật.","Cuối cùng, ở độ sâu khoảng năm mươi hoặc sáu mươi feet bên dưới mặt đất, chúng tôi đến trước một cánh cửa đá đã được niêm phong.","Chúng tôi bước vào: căn phòng lạnh như băng.","Các tăng sĩ cẩn thận đặt thi thể xuống, rồi tất cả rời đi ngoại trừ ba vị lama và tôi.","Hàng trăm ngọn đèn bơ được thắp lên, tỏa ra ánh sáng vàng gắt.","Giờ đây thi thể được trút bỏ tăng y và được tắm rửa cẩn thận.","Qua các lỗ tự nhiên của cơ thể, các cơ quan nội tạng được lấy ra và đặt vào các bình được niêm phong cẩn mật.","Bên trong cơ thể được rửa sạch hoàn toàn và lau khô, rồi một loại sơn mài đặc biệt được đổ vào trong.","Chất này sẽ tạo thành một lớp vỏ cứng bên trong cơ thể, sao cho các đường nét vẫn giữ nguyên vẹn như lúc sinh thời.","Khi lớp sơn mài đã khô và cứng lại, khoang cơ thể được chèn nhét và độn lót hết sức cẩn thận để không làm biến dạng hình thể.","Thêm sơn mài được đổ vào để thấm đẫm lớp độn và, khi đông cứng, tạo nên một phần bên trong vững chắc.","Bề mặt bên ngoài của cơ thể được quét sơn mài và để cho khô.","Trên bề mặt đã cứng, một 'dung dịch bóc tách' được quét thêm vào, để những lớp lụa mỏng manh sắp được dán lên có thể được bóc ra sau đó mà không gây tổn hại gì.","Cuối cùng, lớp lụa đệm được coi là đã đủ.","Thêm một loại sơn mài khác được đổ lên, và giờ đây thi thể đã sẵn sàng cho giai đoạn chuẩn bị tiếp theo.","Trong một ngày một đêm, thi thể được để yên bất động để quá trình sấy khô hoàn tất và triệt để có thể diễn ra.","Hết thời gian đó, chúng tôi quay trở lại căn phòng và thấy thi thể đã hoàn toàn khô cứng, vững chắc trong tư thế hoa sen.","Chúng tôi rước thi thể xuống một căn phòng khác bên dưới, vốn là một lò nung được xây dựng sao cho ngọn lửa và nhiệt lượng có thể lưu thông bên ngoài các bức tường của căn phòng này, từ đó tạo ra nhiệt độ cao và đồng đều."],"ts":[683.6,686.95,691.69,693.92,698.94,703.69,707.51,714.14,719.89,722.83,729.26,739.81,743.5,746.06,752.71,756.71,766.18,769.13,775.41,778.43,788.29,792.4,798.95,805.2,810.66,817.42,824.1,828.55,838.58,842.08,849.19,855.32,861.57],"vs":[871.96,875.78,879.97,882.61,888.09,894.28,898.76,906.86,913.77,917.49,925.51,939.87,944.12,947.02,955.41,960.57,971.48,974.77,982.67,985.59,991.8,996.1,1000.56,1008.16,1014.46,1022.28,1030.24,1036.69,1040.79,1051.41,1054.55,1061.31,1068.08,1075.89],"e0":313.11,"v0":372.89,"pe":[0,4,10],"pv":[0,4,10]},{"te":"The floor was thickly covered with a...","tv":"Sàn nhà được phủ một lớp bột...","en":["The floor was thickly covered with a special powder, and in this, in the centre, we placed the body.","Down below, monks were already preparing to light the fires.","Carefully we packed the whole room tightly with a special salt from one district of Tibet, and a mixture of herbs and minerals.","Then, with the room filled from floor to ceiling, we filed out of the corridor, and the door of the room was closed and sealed with the Seal of the Lamasery.","The order to light the furnaces was given.","Soon came the crackling of wood and the sizzling of burning butter as the flames spread.","With the furnaces well alight, they would continue to burn yak-dung and waste butter.","For a whole week the fire raged down below, sending clouds of hot air through the hollow walls of the Embalming Chamber.","At the end of the seventh day no more fuel was added.","Gradually the fires died down and flickered out.","The heavy stone walls creaked and groaned in their cooling.","Once more the corridor became cool enough to enter.","For three days all was still as we all waited for the room to reach the normal temperature.","On the eleventh day from the date of sealing, the Great Seal was broken and the door pushed open.","Relays of monks scraped out the hardened compound with their hands.","No tools were used in case the body was harmed.","For two days the monks scraped away, crushing in the hands the friable salt compound.","At last the room was empty - except for the shrouded body sitting so still in the centre, still in the lotus attitude.","Carefully we lifted it and carried it to the other room, where in the light of the butter-lamps we would be able to see more clearly."],"vi":["Sàn nhà được phủ một lớp bột đặc biệt dày cộp, và trên lớp bột này, ở chính giữa, chúng tôi đặt thi thể.","Phía dưới, các tăng sĩ đã chuẩn bị nhóm lửa.","Chúng tôi cẩn thận lấp đầy toàn bộ căn phòng một cách chặt chẽ bằng một loại muối đặc biệt từ một vùng của Tây Tạng, cùng một hỗn hợp thảo mộc và khoáng chất.","Rồi, khi căn phòng đã được lấp đầy từ sàn lên tận trần nhà, chúng tôi nối đuôi nhau bước ra hành lang, và cánh cửa phòng được đóng lại rồi niêm phong bằng Con Dấu của Tu Viện Lama.","Lệnh nhóm lò nung được ban ra.","Chẳng bao lâu sau vang lên tiếng lách tách của củi và tiếng xèo xèo của bơ cháy khi ngọn lửa lan rộng.","Khi các lò đã bén lửa đượm, người ta sẽ tiếp tục đốt phân bò yak và bơ thải loại.","Suốt một tuần lễ, ngọn lửa bùng cháy dữ dội bên dưới, đưa những luồng khí nóng đi qua những bức tường rỗng của Phòng Ướp Xác.","Đến cuối ngày thứ bảy, không còn nhiên liệu nào được thêm vào nữa.","Dần dần ngọn lửa lụi tàn rồi tắt hẳn.","Những bức tường đá dày cót két và rền rĩ trong quá trình hạ nhiệt.","Một lần nữa hành lang lại đủ mát để có thể bước vào.","Suốt ba ngày, mọi thứ đều tĩnh lặng khi tất cả chúng tôi đợi căn phòng trở về nhiệt độ bình thường.","Đến ngày thứ mười một kể từ ngày niêm phong, Đại Ấn được phá bỏ và cánh cửa được đẩy mở.","Từng tốp tăng sĩ thay phiên nhau dùng tay không cạo lớp hợp chất đã đông cứng ra.","Không một dụng cụ nào được sử dụng để phòng ngừa thi thể bị tổn hại.","Suốt hai ngày liền, các tăng sĩ miệt mài cạo lớp muối, dùng tay bóp vụn hợp chất muối dễ vỡ.","Cuối cùng căn phòng đã trống không, ngoại trừ thi thể bọc vải đang ngồi bất động ở chính giữa, vẫn trong tư thế hoa sen.","Chúng tôi cẩn thận nâng thi thể lên và khiêng sang căn phòng khác, nơi mà dưới ánh sáng của những ngọn đèn bơ, chúng tôi có thể nhìn thấy rõ ràng hơn."],"ts":[1089.96,1095.96,1100.38,1107.76,1116.54,1119.56,1124.91,1130.21,1137.36,1140.72,1143.98,1147.59,1150.95,1156.11,1161.93,1166.16,1169.5,1175.25,1182.66],"vs":[1189.97,1197.17,1200.46,1209.98,1220.81,1223.06,1229.85,1235.58,1243.56,1247.67,1250.21,1254.52,1258.31,1264.6,1270.19,1275.32,1279.99,1286.19,1294.05],"e0":502.07,"v0":590.89},{"te":"Now the silken coverings were peeled off...","tv":"Bấy giờ những lớp bọc bằng lụa...","en":["Now the silken coverings were peeled off one by one until the body alone remained.","The preserving had been perfect.","Except that it was much darker, the body might have been that of a sleeping man, who might at any time awaken.","The contours were as in life and there was no shrinkage.","Once again lacquer was applied to the naked dead body, and then the goldsmiths took over.","These were men with a skill unsurpassed.","Craftsmen.","Men who could cover dead flesh with gold.","Slowly they worked, layer upon layer of the thinnest, softest gold.","Gold worth a fortune outside Tibet, but here valued only as a sacred metal - a metal that was incorruptible, and so symbolic of Man's final spirit state.","The priest-gold-smiths worked with exquisite care, attentive to the minutest detail, so that when their work was finished they left as testimony of their skill a golden figure, exact as in life, with every line and wrinkle reproduced.","Now the body, heavy with its gold, was carried to the Hall of Incarnations and, like the others there, set up on a gold throne.","Here in this Hall there were figures dating back to the earliest times - sitting in rows, like solemn judges watching with half-closed eyes the frailties and failings of the present generation.","We talked in whispers here and walked carefully, as if not to disturb the living-dead.","To one body in particular I was attracted - some strange power held me fascinated before it.","It seemed to gaze at me with an all-knowing smile.","Just then there was a gentle touch on my arm, and I nearly dropped with fright.","\"That was you, Lobsang, in your last incarnation.","We thought you would recognise it!\"","My Guide led me to the next gold figure and remarked: \"And that was I.\""],"vi":["Bấy giờ những lớp bọc bằng lụa được bóc tách từng lớp một cho đến khi chỉ còn lại thi thể trần trụi.","Việc bảo quản đã diễn ra hoàn hảo.","Ngoại trừ việc da sẫm màu hơn nhiều, thi thể trông chẳng khác nào một người đang say ngủ, có thể thức giấc bất kỳ lúc nào.","Những đường nét vẫn y như lúc sinh thời và không hề bị co rút.","Một lần nữa sơn mài lại được quét lên thi thể trần, rồi sau đó những người thợ kim hoàn tiếp quản.","Đây là những bậc thầy với kỹ năng siêu phàm.","Những nghệ nhân thực thụ.","Những người có thể phủ vàng lên da thịt người chết.","Họ làm việc chậm rãi, từng lớp từng lớp vàng dát mỏng nhất, mềm mại nhất.","Thứ vàng này có giá trị cả một gia tài bên ngoài Tây Tạng, nhưng ở nơi đây nó chỉ được quý trọng như một kim loại thiêng, một kim loại không bao giờ hư hoại, và vì thế là biểu tượng cho trạng thái tâm linh tối hậu của Con Người.","Các tăng sĩ thợ vàng làm việc với sự cẩn trọng tinh tế, chú ý đến từng chi tiết nhỏ nhặt nhất, để rồi khi công việc hoàn tất, họ để lại minh chứng cho tài nghệ của mình là một pho tượng vàng, chính xác như lúc sinh thời, với từng đường nét và nếp nhăn đều được tái hiện.","Giờ đây thi thể, trĩu nặng lớp vàng bọc, được rước tới Sảnh Các Hóa Thân và, giống như những pho tượng khác ở đó, được an vị trên một chiếc ngai vàng.","Nơi sảnh đường này có những pho tượng từ thời kỳ xa xưa nhất, ngồi thành từng hàng, như những vị quan tòa trang nghiêm đang dõi mắt khép hờ nhìn ngắm những yếu đuối và sai lầm của thế hệ hiện tại.","Chúng tôi nói thì thầm ở nơi đây và bước đi thận trọng, như thể không muốn làm kinh động đến những người chết mà như đang sống.","Đặc biệt tôi bị một thi thể cuốn hút, một sức mạnh kỳ lạ nào đó đã giữ chặt lấy tôi đầy mê hoặc trước pho tượng ấy.","Pho tượng dường như đang nhìn tôi với một nụ cười thấu suốt mọi điều.","Đúng lúc ấy có một cái chạm nhẹ vào cánh tay tôi, và tôi suýt ngã quỵ vì kinh hãi.","\"Đó chính là con đấy, Lobsang, trong kiếp trước của con.","Bọn ta đã nghĩ là con sẽ nhận ra chứ!\"","Thầy Hướng Dẫn của tôi dẫn tôi tới pho tượng vàng kế bên và nhận xét: \"Và đó chính là ta.\""],"ts":[1304.63,1309.88,1312.09,1319.25,1322.85,1328.52,1331.33,1332.52,1335.32,1340.63,1351.4,1365.01,1374.07,1384.92,1390.6,1396.37,1399.62,1404.35,1407.86,1410.48],"vs":[1415.56,1421.89,1424.33,1432.3,1436.77,1443.3,1446.08,1447.85,1451.08,1455.64,1469.71,1486.61,1496.38,1508.47,1516.56,1524.21,1528.41,1534.26,1538.09,1541.39],"e0":602.68,"v0":705.55,"pe":[0,19],"pv":[0,19]},{"te":"Silently, both much moved, we crept from...","tv":"Trong im lặng, cả hai đều vô...","en":["Silently, both much moved, we crept from the Hall and the door was sealed behind us.","Many times after I was allowed to enter that Hall and study the gold-clad figures.","Sometimes I went alone and sat in meditation before them.","Each has its written history, which I studied with the greatest interest.","Here was the history of my present Guide, the Lama Mingyar Dondup, the story of what he had done in the past, a summary of his character and his abilities.","The dignities and honours conferred upon him.","The manner of his passing.","Here also was my past history and that, too, I studied with my full attention.","Ninety-eight gold figures sat here in the Hall, in the hidden chamber carved from the rock, and with the well-concealed door.","The history of Tibet was before me.","Or so I thought.","The earliest history was to be shown to me later."],"vi":["Trong im lặng, cả hai đều vô cùng xúc động, chúng tôi khẽ bước ra khỏi Sảnh đường và cánh cửa được niêm phong lại phía sau chúng tôi.","Nhiều lần sau đó tôi được phép bước vào Sảnh đường ấy và chiêm ngưỡng những pho tượng bọc vàng.","Đôi khi tôi đi một mình và ngồi thiền định trước các pho tượng.","Mỗi pho tượng đều có tiểu sử bằng văn bản đi kèm, điều mà tôi đã nghiên cứu với sự hứng thú cao độ.","Đây là lịch sử của Thầy Hướng Dẫn hiện tại của tôi, Lama Mingyar Dondup, câu chuyện về những gì ngài đã làm trong quá khứ, bản tóm lược tính cách và những năng lực của ngài.","Những phẩm hàm và vinh dự được ban cho ngài.","Cách ngài đã qua đời.","Tại đây cũng có lịch sử tiền kiếp của tôi và điều đó tôi cũng nghiên cứu với toàn bộ sự chú tâm của mình.","Chín mươi tám pho tượng vàng ngự tại nơi đây trong Sảnh đường, trong căn phòng bí mật được đục đẽo từ khối đá, với cánh cửa được ngụy trang cẩn mật.","Lịch sử của Tây Tạng đang hiện ra trước mắt tôi.","Hoặc ít ra là tôi đã tưởng thế.","Thời kỳ lịch sử sớm nhất sau này mới được hé lộ cho tôi thấy."],"ts":[1548.38,1554.88,1560.13,1564.2,1568.74,1577.12,1580.29,1582.66,1587.48,1594.79,1597.39,1598.66],"vs":[1602.1,1610.9,1616.53,1620.66,1627.23,1638.5,1641.57,1643.76,1650.3,1659.83,1662.98,1665.49],"e0":714.21,"v0":838.37,"pe":[0,1,7],"pv":[0,1,7]}],"lab":"Chương 16"},{"g":2,"n":17,"title":"Final initiation","tv":"Lễ điểm đạo cuối cùng","a":{"bi":{"id":"1dGuGeuTO_pPgy9Aefk_kunLlsMHx8cuj","f":"17-chapter-seventeen.m4a","z":14266925}},"s":[{"te":"Chapter Seventeen: Final initiation","tv":"Chương Mười Bảy: Lễ điểm đạo cuối cùng","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Seventeen.","Final initiation."],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Bảy.","Lễ điểm đạo cuối cùng."],"ts":[0.0,3.71,5.4],"vs":[7.35,11.25,12.49],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"After, at various lamaseries, I had seen...","tv":"Sau khi đã chứng kiến việc ướp...","en":["After, at various lamaseries, I had seen the embalming some half dozen times, I was one day sent for by the Abbot in charge of Chakpori.","\"My friend,\" said he, \"on the direct order of the Precious One you are to be initiated as an abbot.","As you have requested, you can - like Mingyar Dondup - continue to be addressed as 'lama'.","I merely give the message of the Precious One.\"","So as a Recognised Incarnation, I had again the status with which I left the Earth some six hundred years before.","The Wheel of Life had revolved full circle.","Some time later an aged lama came to my room and told me that now I must undergo the Ceremony of the Little Death.","\"For my son, until you have passed the Gateway of Death, and returned, you cannot truly know that there is no death.","Your studies in astral travelling have taken you far.","This will take you much farther, beyond the realms of life, and into the past of our country.\"","The preparatory training was hard and prolonged.","For three months I led a strictly supervised life.","Special courses of horrible-tasting herbs added an unpleasant item to my daily menu.","I was adjured to keep my thoughts \"on that alone which is pure and holy\".","As if one had much choice in a lamasery!","Even tsampa and tea had to be taken in less quantity.","Rigid austerity, strict discipline, and long, long hours of meditation.","At last, after three months, the astrologers said that the time was now right, the portents were favourable.","For twenty-four hours I fasted until I felt as empty as a temple drum.","Then I was led down those hidden stairs and passages far below the Potala.","Far down we went, flaring torches in the hands of the others, nothing in mine.","Down through the corridors I had traversed before.","At last we reached the end of the passage.","Solid rock confronted us.","But a whole boulder was swung aside at our approach.","Another path confronted us - a dark and narrow path with the odour of stale air, spices, and incense.","Several yards farther on we were stopped momentarily by a ponderous gold-sheathed door which was slowly opened to the accompaniment of protesting squeaks which echoed and re-echoed as if through a vast space.","Here the torches were extinguished, and butter-lamps lit.","We moved ahead into a hidden temple carved from the solid rock by volcanic action in days long past.","These corridors and passages once had led molten lava to the mouth of a belching volcano.","Now puny humans trod the way and thought that they were gods.","But now, I thought, we must concentrate on the task at hand, and here was the Temple of Secret Wisdom."],"vi":["Sau khi đã chứng kiến việc ướp xác khoảng nửa tá lần tại các tu viện lama khác nhau, một ngày nọ tôi được vị trụ trì cai quản Chakpori cho gọi đến.","\"Này bạn hiền của ta,\" ngài nói, \"theo lệnh trực tiếp của Đấng Quý Báu, con sẽ được tấn phong làm trụ trì.","Đúng như lời thỉnh cầu của con, con có thể, giống như Mingyar Dondup, tiếp tục được xưng hô là 'lama'.","Ta chỉ truyền đạt lại thông điệp của Đấng Quý Báu mà thôi.\"","Như vậy với tư cách là một Hóa Thân Được Thừa Nhận, tôi lại có được phẩm vị mà tôi đã có khi rời bỏ Trái Đất khoảng sáu trăm năm trước đó.","Bánh Xe Luân Hồi đã quay trọn một vòng.","Một thời gian sau, một vị lama cao tuổi đến phòng tôi và bảo rằng giờ đây tôi phải trải qua Nghi Lễ Cái Chết Nhỏ.","\"Bởi vì này con, chừng nào con chưa vượt qua Cánh Cổng Tử Thần rồi trở về, con không thể thực sự biết rằng chẳng hề có cái chết.","Việc học tập của con về du hành thể vía đã đưa con đi xa.","Việc này sẽ đưa con đi xa hơn nhiều, vượt ra ngoài các cõi giới của sự sống, và đi vào quá khứ của đất nước chúng ta.\"","Quá trình huấn luyện chuẩn bị diễn ra cam go và kéo dài.","Suốt ba tháng ròng tôi sống một cuộc đời bị giám sát nghiêm ngặt.","Những đợt dùng các loại thảo dược có vị kinh khủng đã bổ sung thêm một món khó chịu vào thực đơn hằng ngày của tôi.","Tôi được khuyên răn phải luôn giữ tư tưởng của mình \"chỉ hướng về những điều thanh tịnh và thiêng liêng\".","Cứ như thể người ta có nhiều sự lựa chọn trong một tu viện lama vậy!","Ngay cả tsampa và trà cũng phải dùng với lượng ít hơn.","Khổ hạnh nghiêm ngặt, kỷ luật sắt đá, và những giờ thiền định dài, thật dài.","Cuối cùng, sau ba tháng, các nhà chiêm tinh cho biết thời điểm giờ đây đã chín muồi, các điềm báo đều thuận lợi.","Suốt hai mươi bốn giờ tôi nhịn ăn cho đến khi cảm thấy bụng mình rỗng không như chiếc trống chùa.","Sau đó tôi được dẫn xuống những bậc thang và lối đi bí mật sâu bên dưới điện Potala.","Chúng tôi đi xuống thật sâu, những ngọn đuốc bập bùng trên tay những người khác, còn tay tôi thì không cầm gì.","Xuống qua những dãy hành lang tôi từng đi qua trước đây.","Cuối cùng chúng tôi đến cuối lối đi.","Đá liền khối chắn ngay trước mặt.","Nhưng cả một tảng đá lớn đã được xoay sang một bên khi chúng tôi tiến lại gần.","Một lối đi khác mở ra trước mắt chúng tôi, một lối đi tối tăm và chật hẹp nồng nặc mùi không khí tù đọng, mùi hương liệu và khói hương.","Đi tiếp vài yard nữa, chúng tôi tạm dừng bước trước một cánh cửa bọc vàng nặng nề, cánh cửa từ từ mở ra kèm theo những tiếng cót két phản kháng vang vọng mãi như thể qua một không gian bao la.","Tại đây, những ngọn đuốc được dập tắt, và các ngọn đèn bơ được thắp lên.","Chúng tôi tiến vào một ngôi đền ẩn giấu được đục đẽo từ khối đá vững chắc bởi hoạt động của núi lửa từ thời xa xưa.","Những hành lang và lối đi này xưa kia từng dẫn dòng dung nham nóng chảy tới miệng của một ngọn núi lửa đang phun trào.","Giờ đây những con người nhỏ bé bước đi trên con đường ấy và ngỡ rằng mình là thần thánh.","Nhưng giờ đây, tôi thầm nghĩ, chúng tôi phải tập trung vào nhiệm vụ trước mắt, và đây chính là Ngôi Đền Trí Tuệ Bí Mật."],"ts":[15.23,23.2,30.12,36.66,40.22,47.35,50.73,57.66,64.81,68.38,75.08,78.22,81.68,87.31,92.16,95.36,99.01,104.66,111.12,116.2,120.85,126.5,129.84,132.64,135.0,138.38,146.04,157.45,161.63,167.83,173.71,177.5],"vs":[183.96,194.02,201.23,208.55,212.65,221.47,224.66,232.5,241.18,245.24,253.02,256.67,260.34,267.88,273.67,278.08,282.0,287.16,294.11,300.54,306.27,313.07,316.75,319.1,321.42,326.8,335.45,347.26,352.15,359.43,366.94,372.73],"e0":7.95,"v0":7.88,"pe":[0,4,6,10,17],"pv":[0,4,6,10,17]},{"te":"Three abbots led me in. The rest...","tv":"Ba vị trụ trì dẫn tôi vào...","en":["Three abbots led me in.","The rest of the lamaistic retinue had melted away in the darkness, as the dissolving memories of a dream.","Three abbots, aged, desiccated with years and gladly awaiting their recall to the Heavenly Fields: three old men, perhaps the greatest metaphysicians in the whole of the world, ready to give me my final ordeal of initiation.","Each carried in the right hand a butter-lamp, and in the left a thick stick of smouldering incense.","Here the cold was intense, a strange cold seemingly not of this earth.","The silence was profound: what faint sounds there were served merely to accentuate that silence.","Our felt boots made no footfalls: we might have been ghosts gliding along.","From the saffron brocade robes of the abbots there came a faint rustle.","To my horror I felt tingles and shocks all over me.","My hands glowed as if a fresh aura had been added.","The abbots, I saw, were also glowing.","The very, very dry air and the friction of our robes, had generated a static electric charge.","An abbot passed me a short gold rod and whispered, \"Hold this in your left hand and draw it along the wall as you walk and the discomfort will cease.\"","I did, and with the first release of stored electricity nearly jumped out of my boots.","After that it was painless.","One by one, butter-lamps flickered into life, lit by unseen hands.","As the wavering yellow light increased, I saw gigantic figures, covered in gold, and some half buried in uncut gems.","A Buddha loomed out of the gloom, so huge that the light did not reach beyond the waist.","Other forms were dimly seen; the images of devils, the representations of lust, and the forms of the trials which Man had to undergo before the realisation of Self."],"vi":["Ba vị trụ trì dẫn tôi vào trong.","Phần còn lại của đoàn tùy tùng các vị lama đã tan biến vào bóng tối, tựa như những ký ức nhạt nhòa của một giấc mơ.","Ba vị trụ trì, cao tuổi, khô gầy bởi năm tháng và đang hoan hỷ chờ đợi ngày được triệu hồi về Cánh Đồng Thiên Giới: ba bậc lão niên, có lẽ là những nhà siêu hình học vĩ đại nhất trên toàn thế giới, sẵn sàng ban cho tôi thử thách điểm đạo cuối cùng.","Mỗi vị tay phải cầm một ngọn đèn bơ, tay trái cầm một nén hương lớn đang cháy âm ỉ.","Nơi đây cái lạnh thật buốt giá, một cái lạnh kỳ lạ dường như không thuộc về chốn trần gian này.","Sự tĩnh lặng sâu thẳm khôn cùng: bất kỳ âm thanh yếu ớt nào có chăng cũng chỉ càng làm nổi bật thêm sự tĩnh lặng ấy.","Những đôi ủng dạ của chúng tôi không tạo ra tiếng bước chân: chúng tôi ngỡ như những bóng ma đang lướt đi.","Từ những chiếc áo choàng gấm màu nghệ tây của các vị trụ trì phát ra tiếng sột soạt khẽ khàng.","Tôi kinh hãi nhận thấy cảm giác tê rần và châm chích khắp cơ thể mình.","Hai bàn tay tôi phát sáng như thể vừa được thêm vào một lớp hào quang mới.","Tôi thấy các vị trụ trì cũng đang phát sáng.","Không khí hết sức khô hanh cùng sự ma sát của áo choàng đã tạo ra tĩnh điện.","Một vị trụ trì trao cho tôi một thanh vàng ngắn và thì thầm: \"Hãy cầm thanh này bằng tay trái và vừa đi vừa rê nó dọc theo bức tường, cảm giác khó chịu sẽ chấm dứt.\"","Tôi làm theo, và ngay khi luồng điện tích tụ đầu tiên được phóng thích, tôi suýt nữa nhảy dựng cả người lên khỏi đôi ủng.","Sau đó thì không còn đau đớn gì nữa.","Từng ngọn, từng ngọn đèn bơ bập bùng bừng sáng, được thắp lên bởi những bàn tay vô hình.","Khi ánh sáng vàng chập chờn tăng dần, tôi nhìn thấy những bức tượng khổng lồ dát vàng, và một số tượng ngập một nửa trong những khối ngọc quý chưa qua mài giũa.","Một pho tượng Đức Phật hiện ra sừng sững từ trong bóng tối mờ ảo, to lớn đến mức ánh sáng không chiếu tới được phần trên thắt lưng.","Những hình hài khác hiện lên lờ mờ; hình ảnh của ma quỷ, những biểu tượng của dục vọng, và hình dáng của những thử thách mà Con Người phải trải qua trước khi giác ngộ Chân Ngã."],"ts":[381.07,383.03,389.95,404.12,410.07,415.06,421.5,426.05,430.57,434.12,437.63,440.25,446.54,455.03,460.54,463.07,468.91,477.52,483.34],"vs":[493.98,496.52,504.29,520.34,525.97,531.84,539.71,546.2,552.51,557.31,561.85,564.98,570.06,580.67,588.16,591.43,597.0,606.7,614.63],"e0":177.28,"v0":204.99,"pe":[0,15],"pv":[0,15]},{"te":"We approached a wall on which was...","tv":"Chúng tôi tiến lại gần một bức...","en":["We approached a wall on which was painted a fifteen-foot Wheel of Life.","In the flickering light it appeared to revolve and made the senses reel with it.","On we went until I was sure we would crash into the rock.","The leading abbot vanished: what I had imagined to be a dark shadow was a well-concealed door.","This gave entrance to a path going down and down - a narrow, steep winding path where the faint glow of the abbots' butter-lamps merely seemed to intensify the dark.","We felt our way haltingly, stumbling, sometimes sliding.","The air was heavy and oppressive and it felt as if the whole weight of the earth above was pressing down on us.","I felt as if we were penetrating the heart of the world.","A final bend in the tortuous passage, and a cavern opened to our view, a cavern of rock glittering with gold: veins of it - lumps of it.","A layer of rock, a layer of gold, a layer of rock - so it went on.","High, very high above us, gold glinted like stars in a dark night sky, as sharp specks of it caught and reflected back the faint light the lamps shed.","In the centre of the cavern was a shining black house - a house as if made of polished ebony.","Strange symbols ran along its sides, and diagrams like those I had seen on the walls of the lake tunnel.","We walked to the house and entered the wide, high door.","Inside were three black stone coffins, curiously engraved and marked.","There was no lid.","I peered inside, and at the sight of the contents caught my breath and felt suddenly faint.","\"My son,\" exclaimed the leading abbot, \"look upon these.","They were gods in our land in the days before the mountains came.","They walked our country when seas washed our shores, and when different stars were in the sky.","Look, for none but Initiates have seen these.\""],"vi":["Chúng tôi tiến lại gần một bức tường có vẽ một Bánh Xe Luân Hồi rộng mười lăm feet.","Dưới ánh sáng chập chờn, bánh xe dường như đang quay tròn và làm cho các giác quan của tôi cũng chao đảo theo.","Chúng tôi tiếp tục đi tới cho đến khi tôi tin chắc rằng chúng tôi sắp đâm sầm vào vách đá.","Vị trụ trì dẫn đầu biến mất: điều mà tôi ngỡ là một bóng đen hóa ra lại là một cánh cửa ngụy trang khéo léo.","Cánh cửa mở ra một lối đi dẫn xuống sâu thẳm, một con đường dốc hẹp quanh co nơi ánh sáng yếu ớt từ những ngọn đèn bơ của các vị trụ trì dường như chỉ càng làm cho bóng tối thêm đậm đặc.","Chúng tôi dò dẫm bước đi ngập ngừng, vấp váp, đôi khi trượt chân.","Không khí nặng nề và ngột ngạt, có cảm giác như toàn bộ sức nặng của lớp đất đá bên trên đang đè nặng lên chúng tôi.","Tôi cảm thấy như thể chúng tôi đang tiến sâu vào lòng của thế giới.","Qua khúc quanh cuối cùng của lối đi khúc khuỷu, một hang động mở ra trước tầm mắt chúng tôi, một hang đá lấp lánh ánh vàng: từng mạch vàng, từng cục vàng.","Một tầng đá, một tầng vàng, một tầng đá, cứ thế tiếp nối.","Cao, thật cao phía trên đầu chúng tôi, vàng lấp lánh như những vì sao trên bầu trời đêm tối thẫm, khi những đốm sáng li ti sắc nét của nó bắt lấy và phản chiếu lại luồng sáng mờ ảo mà những ngọn đèn tỏa ra.","Ở chính giữa hang động là một ngôi nhà màu đen bóng loáng, một ngôi nhà như thể được làm từ gỗ mun đánh bóng.","Những biểu tượng kỳ lạ chạy dọc theo các mặt của nó, cùng những sơ đồ giống như những hình tôi từng thấy trên tường của đường hầm dưới hồ nước.","Chúng tôi bước tới ngôi nhà và đi qua cánh cửa rộng và cao.","Bên trong có ba cỗ quan tài bằng đá đen, được chạm khắc và đánh dấu kỳ lạ.","Không hề có nắp đậy.","Tôi nhìn vào bên trong, và khi thấy những thứ bên trong, tôi nghẹn thở và đột nhiên cảm thấy choáng váng.","\"Này con,\" vị trụ trì dẫn đầu thốt lên, \"hãy nhìn những vị này xem.","Họ từng là những vị thần trên xứ sở chúng ta vào thời kỳ trước khi những rặng núi xuất hiện.","Họ từng sải bước trên đất nước chúng ta khi biển cả còn vỗ sóng vào bờ, và khi những vì sao khác ngự trên bầu trời.","Hãy nhìn đi, bởi không một ai ngoài những Bậc Điểm Đạo từng được nhìn thấy những điều này.\""],"ts":[626.13,630.45,634.95,638.61,644.76,654.4,659.25,665.35,668.92,678.15,682.34,692.47,698.59,705.02,708.36,713.55,714.93,721.1,726.17,730.16,736.08],"vs":[739.77,744.98,751.96,757.84,765.02,777.26,781.74,789.59,793.61,803.37,807.57,821.5,828.21,836.54,840.67,846.09,847.9,854.8,859.54,865.28,872.69],"e0":290.79,"v0":337.14,"pe":[0,11,17],"pv":[0,11,17]},{"te":"I looked again, fascinated and awed. Three...","tv":"Tôi nhìn lại lần nữa, vừa mê...","en":["I looked again, fascinated and awed.","Three gold figures, nude, lay before us.","Two male and one female.","Every line, every mark faithfully reproduced by the gold.","But the size!","The female was quite ten feet long as she lay, and the larger of the two males was not under fifteen feet.","Their heads were large and somewhat conical at the top.","The jaws were narrow, with a small, thin-lipped mouth.","The nose was long and thin, while the eyes were straight and deeply recessed.","No dead figures, these - they looked asleep.","We moved quietly and spoke softly as if afraid they would awaken.","I saw a coffin-lid to one side: on it was engraved a map of the heavens - but how very strange the stars appeared.","My studies in astrology had made me quite familiar with the heavens at night: but this was very, very different.","The senior abbot turned to me and said: \"You are about to become an Initiate, to see the Past and to know the Future.","The strain will be very great.","Many die of it, and many fail, but none leave here alive unless they pass.","Are you prepared, and willing?\"","I replied that I was.","They led me to a stone slab lying between two coffins.","Here at their instruction I sat in the lotus attitude, with my legs folded, my spine erect, and the palms of my hands facing up.","Four sticks of incense were lighted, one for each coffin and one for my slab.","The abbots each took a butter-lamp and filed out.","With the heavy black door shut I was alone with the bodies of the age-old dead.","Time passed as I meditated upon my stone slab.","The butter-lamp which I had carried spluttered and went out.","For a few moments its wick smouldered red and there was the odour of burning cloth, then even that faded and was gone."],"vi":["Tôi nhìn lại lần nữa, vừa mê hoặc vừa kính sợ.","Ba pho tượng bằng vàng, khỏa thân, nằm trước mắt chúng tôi.","Hai nam và một nữ.","Từng đường nét, từng dấu vết đều được vàng tái hiện trung thực.","Nhưng kích thước của họ!","Người nữ khi nằm dài đủ mười feet, còn người lớn hơn trong hai người nam thì không dưới mười lăm feet.","Đầu của họ rất lớn và hơi có hình nón ở đỉnh.","Hàm hẹp, với khuôn miệng nhỏ và bờ môi mỏng.","Mũi dài và thon, trong khi đôi mắt thẳng và hõm sâu.","Đây không phải những thân hình đã chết: trông họ như đang ngủ.","Chúng tôi di chuyển khẽ khàng và nói năng nhỏ nhẹ như sợ rằng họ sẽ thức giấc.","Tôi nhìn thấy một nắp quan tài để sang một bên: trên đó có khắc một bản đồ bầu trời, nhưng các vì sao trông mới kỳ lạ làm sao.","Những nghiên cứu về thuật chiêm tinh đã giúp tôi khá quen thuộc với bầu trời đêm: nhưng bầu trời này lại vô cùng, vô cùng khác biệt.","Vị trụ trì cao niên quay sang tôi và nói: \"Con sắp trở thành một Bậc Điểm Đạo, để nhìn thấy Quá Khứ và biết trước Tương Lai.","Sự căng thẳng sẽ rất ghê gớm.","Nhiều người đã bỏ mạng vì điều này, và nhiều người đã thất bại, nhưng không một ai rời khỏi nơi đây khi còn sống trừ khi họ vượt qua được.","Con đã chuẩn bị sẵn sàng, và tự nguyện chưa?\"","Tôi đáp rằng mình đã sẵn sàng.","Họ dẫn tôi tới một phiến đá nằm giữa hai cỗ quan tài.","Tại đây, theo chỉ dẫn của họ, tôi ngồi theo tư thế hoa sen, với hai chân bắt chéo, cột sống dựng thẳng, và lòng bàn tay hướng lên trên.","Bốn nén hương được thắp lên, mỗi cỗ quan tài một nén và phiến đá của tôi một nén.","Mỗi vị trụ trì cầm một ngọn đèn bơ rồi nối đuôi nhau bước ra ngoài.","Khi cánh cửa đen nặng nề khép lại, tôi chỉ còn một mình với thi hài của những người đã khuất từ thời cổ xưa.","Thời gian trôi qua khi tôi thiền định trên phiến đá của mình.","Ngọn đèn bơ mà tôi mang theo nổ lép bép rồi tắt ngấm.","Trong vài khoảnh khắc, bấc đèn cháy đỏ âm ỉ và có mùi vải cháy, rồi ngay cả điều đó cũng phai tàn và biến mất."],"ts":[878.46,881.32,884.77,886.82,891.09,892.34,898.72,902.31,905.83,910.95,913.98,918.45,926.18,933.31,940.19,942.34,947.4,950.35,952.19,955.84,964.91,970.31,973.42,978.11,981.78,985.33],"vs":[992.61,996.24,1000.16,1001.92,1005.78,1007.52,1014.01,1017.67,1020.81,1024.67,1028.57,1033.83,1042.64,1050.5,1058.68,1061.07,1069.48,1073.23,1075.51,1079.25,1088.76,1094.26,1099.19,1106.0,1109.65,1113.62],"e0":405.03,"v0":475.83,"pe":[0,13,17,20],"pv":[0,13,17,20]},{"te":"I lay back on my slab and...","tv":"Tôi nằm ngửa ra trên phiến đá...","en":["I lay back on my slab and did the special breathing which I had been taught throughout the years.","The silence and the dark were oppressive.","Truly it was the silence of the grave.","Quite suddenly my body became rigid, cataleptic.","My limbs became numb and icy cold.","I had the sensation that I was dying, dying in that ancient tomb more than four hundred feet below the sunshine.","A violent shuddering jerk within me, and the inaudible impression of a strange rustling and creaking as of old leather being unfolded.","Gradually the tomb became suffused by a pale blue light, like moonlight on a high mountain-pass.","I felt a swaying, a rising and falling.","For a moment I could imagine that I was once more in a kite, tossing and bouncing at the end of the rope.","Awareness dawned that I was floating above my flesh body.","With awareness came movement.","Like a puff of smoke I drifted as if on an unfelt wind.","Above my head I saw a radiance, like a golden bowl.","From my middle depended a cord of silver-blue.","It pulsed with life and glowed with vitality.","I looked down at my supine body, now resting like a corpse amid corpses.","Little differences between my body and those of the giant figures slowly became apparent.","The study was absorbing.","I thought of the petty conceit of present-day mankind and wondered how the materialists would explain the presence of these immense figures.","I thought...","but then I became aware that something was disturbing my thoughts.","I seemed that I was no longer alone.","Snatches of conversation reached me, fragments of unspoken thoughts.","Scattered pictures began to flash across my mental vision.","From far away someone seemed to be tolling a great, deep-toned bell.","Quickly it came nearer and nearer until at last it appeared to explode in my head, and I saw droplets of coloured light and flashes of unknown hues.","My astral body was tossed and driven like a leaf upon a winter gale.","Scurrying flecks of red-hot pain lashed across my consciousness.","I felt alone, deserted, a waif in a tottering universe.","Black fog descended upon me, and with it a calmness not of this world."],"vi":["Tôi nằm ngửa ra trên phiến đá và thực hiện bài tập thở đặc biệt mà tôi đã được chỉ dạy qua nhiều năm.","Sự tĩnh lặng và bóng tối bao trùm thật ngột ngạt.","Quả thực đó là sự tĩnh lặng của nấm mồ.","Bất thình lình, cơ thể tôi trở nên cứng đờ, rơi vào trạng thái cứng đờ như chết.","Tứ chi tôi tê dại và lạnh như băng.","Tôi có cảm giác như mình đang chết đi, chết trong ngôi mộ cổ xưa ấy ở độ sâu hơn bốn trăm feet bên dưới ánh mặt trời.","Một cơn giật thót run rẩy dữ dội bên trong tôi, cùng một cảm giác mơ hồ không nghe thấy được về những tiếng sột soạt và cọt kẹt kỳ lạ như tiếng da thuộc cũ đang được mở ra.","Dần dần ngôi mộ tràn ngập một ánh sáng màu lam nhạt, tựa ánh trăng trên một con đèo núi cao.","Tôi cảm thấy sự lắc lư, một cảm giác nâng lên rồi hạ xuống.","Trong một khoảnh khắc, tôi có thể tưởng tượng mình đang ở trên một cánh diều một lần nữa, chao đảo và nảy lên ở đầu sợi dây thừng.","Tôi chợt nhận thức được rằng mình đang lơ lửng bên trên thân xác thịt của mình.","Cùng với sự nhận thức là sự chuyển động.","Như một làn khói, tôi trôi đi như thể trên một ngọn gió không cảm nhận được.","Phía trên đầu mình, tôi nhìn thấy một quầng sáng rực rỡ, tựa như một cái bát vàng.","Từ giữa thân tôi thòng ra một sợi dây màu lam bạc.","Nó đập nhịp nhàng cùng sự sống và rực sáng đầy sinh khí.","Tôi nhìn xuống thể xác đang nằm ngửa của mình, giờ đây nằm yên như một xác chết giữa những xác chết.","Những khác biệt nhỏ giữa cơ thể tôi và cơ thể của những pho tượng khổng lồ dần dần hiện rõ.","Việc quan sát này thật cuốn hút.","Tôi nghĩ đến sự tự phụ nhỏ nhen của nhân loại thời nay và tự hỏi làm sao những kẻ duy vật có thể giải thích được sự hiện diện của những pho tượng to lớn dường này.","Tôi nghĩ...","nhưng rồi tôi nhận thấy có điều gì đó đang làm xao lãng những suy nghĩ của mình.","Dường như tôi không còn ở một mình nữa.","Những mẩu đối thoại thoáng qua tai tôi, những mảnh vụn của các ý nghĩ chưa được nói thành lời.","Những hình ảnh rải rác bắt đầu lóe lên qua tâm nhãn của tôi.","Từ đằng xa, ai đó dường như đang gióng lên một tiếng chuông lớn với âm sắc trầm đục.","Nó nhanh chóng tiến lại gần hơn, gần hơn nữa cho đến khi cuối cùng dường như nổ tung trong đầu tôi, và tôi nhìn thấy những giọt ánh sáng màu sắc cùng những tia chớp của những sắc màu chưa từng được biết đến.","Thể vía của tôi bị quăng quật và cuốn đi như một chiếc lá giữa cơn bão mùa đông.","Những đốm đau đớn đỏ rực hối hả quất mạnh qua tâm thức tôi.","Tôi cảm thấy cô độc, bị bỏ rơi, một đứa trẻ bơ vơ giữa một vũ trụ đang chao đảo nghiêng ngả.","Màn sương mù đen kịt buông xuống bao trùm lấy tôi, và cùng với nó là một sự bình thản không thuộc về thế giới này."],"ts":[1122.04,1127.18,1129.9,1133.2,1137.12,1139.83,1146.76,1154.99,1161.41,1164.48,1170.77,1174.7,1176.78,1180.92,1185.02,1188.23,1191.76,1197.02,1202.42,1204.46,1212.3,1213.2,1216.93,1219.55,1224.68,1228.67,1233.42,1242.35,1247.02,1251.27,1256.08],"vs":[1261.49,1268.32,1271.53,1274.91,1280.29,1283.02,1290.4,1301.91,1307.77,1311.96,1319.76,1324.62,1327.56,1332.47,1337.68,1341.3,1345.76,1352.4,1358.71,1360.93,1371.41,1372.47,1377.63,1380.33,1386.16,1390.48,1395.91,1408.95,1414.05,1418.14,1424.53],"e0":519.78,"v0":605.26,"pe":[0,3,16],"pv":[0,3,16]},{"te":"Slowly the utter blackness enfolding me rolled...","tv":"Chầm chậm, màn đen đặc quánh bao...","en":["Slowly the utter blackness enfolding me rolled away.","From somewhere came the booming of the sea, and the hissing rattle of shingle under the drive of the waves.","I could smell the salt-laden air, and the tang of the seaweed.","This was a familiar scene: I lazily turned on my back, in the sun-warmed sand, and gazed up at the palm trees.","But, part of me said, I had never seen the sea, never even heard of palm trees!","From a nearby grove came the sound of laughing voices, voices that grew louder as a happy group of sun-bronzed people came into sight.","Giants!","All of them.","I looked down, and saw that I, too, was a 'giant'.","To my astral perceptions came the impressions: countless ages ago.","Earth revolved nearer the sun, in the opposite direction.","The days were shorter and warmer.","Vast civilisations arose, and men knew more than they do now.","From outer space came a wandering planet and struck the Earth a glancing blow.","The Earth was sent reeling, out of its orbit, and turning in the opposite direction.","Winds arose and battered the waters, which, under different gravitational pulls, heaped upon the land, and there were floods, universal floods.","Earthquakes shook the world.","Lands sank beneath the seas, and others arose.","The warm and pleasant land which was Tibet ceased to be a seaside resort and shot some twelve thousand feet above the sea.","Around the land mighty mountains appeared, belching out fuming lava.","Far away in the highlands rifts were torn in the surface, and vegetation and fauna of a bygone age continued to flourish.","But there is too much to write in a book, and some of my 'astral initiation' is far too sacred and private to put into print.","Some time later I felt the visions fading and becoming dark.","Gradually my consciousness, astral and physical, left me.","Later I became uncomfortably aware that I was cold - cold with lying on a stone slab in the freezing darkness of a vault.","Probing fingers of thought in my brain, \"Yes, he has returned to us.","We are coming!\"","Minutes passed, and a faint glow approached.","Butter-lamps.","The three old abbots."],"vi":["Chầm chậm, màn đen đặc quánh bao trùm lấy tôi tan dần.","Từ một nơi nào đó vang lại tiếng gầm gào của biển cả, và tiếng rào rào rít lên của những viên sỏi cuội dưới sức đẩy của những ngọn sóng.","Tôi có thể ngửi thấy mùi không khí đậm vị muối, và mùi tanh nồng của rong biển.","Đây là một cảnh tượng quen thuộc: tôi lười biếng nằm ngửa mình trên cát ấm dưới ánh mặt trời, và ngước nhìn lên những hàng cọ.","Nhưng một phần trong tôi lại bảo: mình chưa từng nhìn thấy biển bao giờ, thậm chí còn chưa từng nghe nói đến cây cọ!","Từ một rặng cây gần đó vang lên âm thanh của những tiếng cười nói, những giọng nói càng lúc càng lớn hơn khi một nhóm người da rám nắng vui tươi bước vào tầm mắt.","Những người khổng lồ!","Tất cả bọn họ.","Tôi nhìn xuống và nhận thấy rằng chính mình cũng là một 'người khổng lồ'.","Những tri giác cõi trung giới mang đến cho tôi những ấn tượng: vô số thời đại trước đây.","Trái Đất quay gần mặt trời hơn, theo chiều ngược lại.","Ngày ngắn hơn và ấm áp hơn.","Những nền văn minh vĩ đại mọc lên, và con người biết nhiều điều hơn hiện nay.","Từ ngoài vũ trụ sâu thẳm, một hành tinh lang thang bay tới và va sượt vào Trái Đất.","Trái Đất bị chao đảo dữ dội, lệch khỏi quỹ đạo của mình, và quay theo chiều ngược lại.","Cuồng phong nổi lên tàn phá mặt nước, những dòng nước này, dưới những lực hút trọng trường khác nhau, ập dồn lên đất liền, và xảy ra những trận đại hồng thủy, những trận ngập lụt toàn cầu.","Động đất làm rung chuyển thế giới.","Các vùng đất chìm xuống dưới biển khơi, và những vùng đất khác nhô lên.","Xứ sở ấm áp và dễ chịu xưa kia từng là Tây Tạng nay không còn là một nơi nghỉ mát ven biển nữa mà bị đẩy vọt lên cao khoảng mười hai nghìn feet so với mực nước biển.","Quanh vùng đất, những ngọn núi hùng vĩ xuất hiện, phun trào dòng dung nham nghi ngút khói.","Xa xa nơi vùng cao nguyên, những vết nứt toác ra trên bề mặt, và thảm thực vật cùng hệ động vật của một thời đại đã qua vẫn tiếp tục sinh sôi nảy nở.","Nhưng có quá nhiều điều để viết ra trong một cuốn sách, và một vài điều trong 'lễ điểm đạo thể vía' của tôi quá đỗi thiêng liêng và riêng tư để có thể đưa lên trang in.","Một thời gian sau, tôi cảm thấy những khải tượng mờ dần rồi chìm vào bóng tối.","Dần dần ý thức của tôi, cả thể vía lẫn thể xác, rời bỏ tôi.","Về sau, tôi cảm thấy khó chịu khi nhận ra mình đang bị lạnh, lạnh buốt vì nằm trên một phiến đá trong bóng tối băng giá của một căn hầm vòm.","Những ngón tay tư tưởng dò dẫm trong tâm trí tôi: \"Phải rồi, cậu ấy đã trở về với chúng ta.","Chúng ta đang tới đây!\"","Vài phút trôi qua, và một luồng sáng mờ ảo tiến lại gần.","Những ngọn đèn bơ.","Ba vị trụ trì già."],"ts":[1432.19,1435.86,1442.2,1446.52,1454.68,1460.82,1469.06,1470.14,1471.3,1475.17,1480.18,1484.22,1486.52,1490.61,1495.45,1501.05,1510.31,1512.21,1515.97,1523.01,1528.01,1535.8,1544.1,1548.23,1553.16,1560.66,1565.9,1567.34,1570.71,1571.93],"vs":[1573.83,1577.61,1586.35,1591.41,1598.76,1605.95,1616.29,1617.72,1619.21,1623.55,1628.89,1632.45,1634.83,1639.54,1645.06,1651.16,1662.57,1664.86,1669.31,1681.1,1686.98,1697.18,1708.31,1713.67,1718.55,1727.42,1733.65,1735.42,1739.43,1740.94],"e0":659.83,"v0":775.96,"pe":[0,22],"pv":[0,22]},{"te":"You have done well, my son. For...","tv":"Con đã làm rất tốt, này con...","en":["\"You have done well, my son.","For three days you have lain here.","Now you have seen.","Died.","And lived.\"","Stiffly I climbed to my feet, swaying with weakness and hunger.","Out from that never-to-be-forgotten chamber and up to the cold, cold air of the other passages.","I was faint with hunger, and overcome with all that I had seen and experienced.","I ate and drank my fill and that night, as I lay down to sleep, I knew that soon I would have to leave Tibet, and go to the strange foreign countries, as foretold.","But now I can say that they were and are stranger than I would have imagined possible!"],"vi":["\"Con đã làm rất tốt, này con.","Con đã nằm ở đây suốt ba ngày liền.","Giờ đây con đã được chứng kiến.","Đã chết.","Và đã sống lại.\"","Người cứng đờ, tôi gượng đứng dậy, loạng choạng vì kiệt sức và đói lả.","Bước ra khỏi căn phòng không bao giờ quên ấy và đi lên bầu không khí lạnh, thật lạnh của những lối đi khác.","Tôi lả đi vì đói, và choáng ngợp trước tất cả những gì mình đã chứng kiến và trải nghiệm.","Tôi ăn uống thỏa thuê và đêm đó, khi ngả lưng xuống ngủ, tôi biết rằng chẳng bao lâu nữa tôi sẽ phải rời khỏi Tây Tạng, và đi tới những xứ sở xa lạ ở nước ngoài, đúng như lời tiên tri.","Nhưng giờ đây tôi có thể nói rằng những nơi ấy đã và đang xa lạ hơn những gì tôi từng có thể tưởng tượng!"],"ts":[1743.47,1745.45,1747.64,1749.15,1749.98,1751.38,1756.04,1762.07,1767.49,1777.18],"vs":[1782.29,1784.75,1787.46,1789.81,1790.89,1792.71,1797.22,1804.09,1809.64,1821.66],"e0":802.07,"v0":945.6,"pe":[0,5],"pv":[0,5]}],"lab":"Chương 17"},{"g":2,"n":18,"title":"Tibet - Farewell!","tv":"Tây Tạng, vĩnh biệt!","a":{"bi":{"id":"1J6yNk5rXtDbH1PoYk71JT3VoSCmabtkN","f":"18-chapter-eighteen.m4a","z":5879013}},"s":[{"te":"Chapter Eighteen: Tibet - Farewell","tv":"Chương Mười Tám: Tây Tạng, vĩnh biệt","en":["The Third Eye, by T. Lobsang Rampa.","Chapter Eighteen.","Tibet - Farewell!"],"vi":["Con Mắt Thứ Ba, tác giả T. Lobsang Rampa.","Chương Mười Tám.","Tây Tạng, vĩnh biệt!"],"ts":[0.0,3.71,5.2],"vs":[7.46,11.36,12.64],"e0":0.0,"v0":0.0,"k":"title"},{"te":"A few days later, as my Guide...","tv":"Vài ngày sau, khi Thầy Hướng Dẫn...","en":["A few days later, as my Guide and I were sitting beside the River of Happiness, a man came galloping by.","Idly he gazed in our direction and recognised the Lama Mingyar Dondup.","Instantly the dust at the horse's feet was a swirl with the violence of his stopping.","\"I have a message from the Inmost One, for the Lama Lobsang Rampa.\"","From his pouch he pulled the long, familiar packet wrapped in the silk scarf of greeting.","He handed it to me with a triple prostration, and backed away, mounted his horse, and galloped off.","Now I was much more assured; the events below the Potala had given me self-confidence.","I opened the packet and read the message before passing it to my Guide - and friend - the Lama Mingyar Dondup.","\"I have to go to the Inmost One at the Jewel Park in the morning.","You have to go as well.\"","\"One does not normally guess at the Precious Protector's remarks, Lobsang, but I feel that you will shortly be leaving for China, and I, well, as I told you, I shall soon be returning to the Heavenly Fields.","Let us make the most of this day and of the scant time remaining.\"","In the morning I trod the familiar path to the Jewel Park, down the hill, across the road, and into the main gates.","The Lama Mingyar Dondup walked with me.","In both our minds was the thought that this was perhaps the last time we would make this journey together.","Perhaps it was reflected, too, strongly in my face, for when I saw the Dalai Lama alone, he said: \"The time of parting, of taking fresh paths is always hard and fraught with misery.","Here in this Pavilion I sat in meditation for hours, wondering if I would do right to stay or leave when our country was invaded.","Either would cause pain to some.","Your Path is straight ahead, Lobsang, and it is not an easy path for anyone.","Family, friends, country - all must be left behind.","The Path ahead contains, as you have been told, hardship, torture, misunderstanding, disbelief - all that is unpleasant.","The ways of the foreigners are strange and not to be accounted for.","As I told you once before, they believe only that which they can do, only that which can be tested in their Rooms of Science.","Yet the greatest science of all, the Science of the Overself, they leave untouched.","That is your Path, the Path you chose before you came to this Life.","I have arranged for you to leave for China at the end of five days.\""],"vi":["Vài ngày sau, khi Thầy Hướng Dẫn của tôi và tôi đang ngồi bên Dòng Sông Hạnh Phúc, một người đàn ông phi ngựa ngang qua.","Bâng quơ nhìn về phía chúng tôi, anh ta nhận ra Lama Mingyar Dondup.","Ngay lập tức bụi dưới chân ngựa cuộn lên mù mịt vì cú ghìm cương đột ngột của anh ta.","\"Tôi có thư của Đức Thái Tuế, gửi cho Lama Lobsang Rampa.\"","Từ chiếc túi của mình, anh ta rút ra một bọc dài quen thuộc được bọc trong chiếc khăn lễ bằng lụa.","Anh ta trao nó cho tôi cùng ba lạy đảnh lễ, rồi lùi lại, trèo lên ngựa và phóng đi như bay.","Giờ đây tôi đã vững tâm hơn nhiều; những sự kiện bên dưới điện Potala đã đem lại cho tôi sự tự tin.","Tôi mở bọc thư và đọc bức thông điệp trước khi chuyển nó cho Thầy Hướng Dẫn của tôi, và cũng là người bạn, Lama Mingyar Dondup.","\"Sáng mai con phải đến diện kiến Đức Thái Tuế tại Vườn Ngọc.","Thầy cũng phải đi cùng nữa.\"","\"Người ta thường không đoán trước những lời dạy của Đấng Bảo Hộ Quý Báu, Lobsang à, nhưng ta cảm thấy rằng con sắp sửa lên đường sang Trung Quốc, còn ta, ồ, như ta đã nói với con, ta sẽ sớm trở về Cánh Đồng Thiên Giới.","Chúng ta hãy tận dụng tối đa ngày hôm nay và khoảng thời gian ít ỏi còn lại nhé.\"","Buổi sáng, tôi rảo bước trên con đường quen thuộc tới Vườn Ngọc, đi xuống đồi, băng qua đường, và tiến vào các cổng chính.","Lama Mingyar Dondup cùng đi bộ với tôi.","Trong tâm trí của cả hai chúng tôi đều có chung ý nghĩ rằng đây có lẽ là lần cuối cùng chúng tôi cùng nhau đi trên chặng đường này.","Có lẽ điều đó cũng thể hiện quá rõ trên khuôn mặt tôi, bởi vì khi tôi được diện kiến Đạt Lai Lạt Ma một mình, ngài nói: \"Thời khắc chia ly, bước vào những ngả đường mới luôn luôn khó khăn và tràn ngập muộn phiền.","Nơi Đình Tạ này ta đã ngồi thiền định hàng giờ liền, tự hỏi nên ở lại hay ra đi thì mới đúng khi đất nước chúng ta bị xâm lược.","Dù chọn cách nào thì cũng gây ra đau đớn cho một số người.","Con Đường của con đang ở ngay phía trước, Lobsang, và đó chẳng phải là một con đường dễ dàng cho bất kỳ ai.","Gia đình, bạn bè, đất nước, tất cả đều phải gác lại phía sau.","Con Đường phía trước chứa đựng, như con đã được báo trước, gian truân, tra tấn, hiểu lầm, hoài nghi, mọi điều khó chịu.","Lối sống của người ngoại quốc rất kỳ lạ và không thể lý giải nổi.","Như ta từng nói với con một lần trước đây, họ chỉ tin vào những gì họ có thể làm được, chỉ tin vào những gì có thể kiểm nghiệm trong các Phòng Khoa Học của họ.","Vậy mà môn khoa học vĩ đại nhất trong tất cả, Khoa Học về Chân Ngã, thì họ lại bỏ qua không hề đụng tới.","Đó chính là Con Đường của con, Con Đường mà con đã chọn trước khi đến với Kiếp Sống này.","Ta đã sắp xếp để con lên đường sang Trung Quốc sau năm ngày nữa.\""],"ts":[14.98,22.15,26.83,32.42,37.63,43.27,50.16,56.2,63.69,67.6,69.65,80.8,85.24,92.29,95.12,100.76,112.71,120.25,122.42,127.86,131.3,141.29,145.61,152.88,157.73,161.73],"vs":[165.96,173.52,178.38,184.15,188.7,194.83,201.54,208.42,216.84,220.54,222.98,237.14,242.88,250.68,254.22,262.49,276.2,284.68,288.84,296.02,300.48,308.41,312.95,322.76,329.98,335.63],"e0":8.06,"v0":7.52,"pe":[0,3,4,6,8,10,12],"pv":[0,3,4,6,8,10,12],"fig":{"label":"Hình 23","labelEn":"Figure 23","caption":"A house by the river","captionVi":"Ngôi nhà bên dòng sông","image":"figs/fig-23.webp","id":"1lSYoGKGpPWy59B-9IgHRPtsthQHJdAY0"}},{"te":"Five days! Five days!! I have expected...","tv":"Năm ngày! Năm ngày!! Tôi từng nghĩ...","en":["Five days!","Five days!!","I have expected five weeks.","As my Guide and I climbed up to our mountain home, no word was exchanged between us until we were again within the walls of the Temple.","\"You will have to see your parents, Lobsang.","I will send a messenger.\"","Parents?","The Lama Mingyar Dondup had been more than a father and mother to me.","And soon he would be leaving this life before I returned to Tibet in a few short years.","All I would see of him then would be his gold-covered figure in the Hall of Incarnations - like an old, discarded robe for which the wearer had no further use.","Five days!","Busy days.","From the Potala Museum a new suit of Western clothes was brought for me to try on.","Not that I was going to wear one in China, my lama robes would be more suitable there, but so that the others could see how I looked.","Oh, that suit!","Tight tubes of cloth that gripped my legs, so tight that I was afraid to bend.","Now I knew why the Westerners could not sit in the lotus attitude: their clothes were too tight.","Certainly I thought I was 'ruined for life' by these tight tubes.","They put a white shroud on me, and around my neck they tied a thick ribbon and pulled it tight as if they were going to strangle me.","Over that they fitted a short piece of cloth with patches and holes behind, in which, they said the Westerners kept things - instead of in a robe as we did.","But the worst was yet to come.","They put thick and heavy 'gloves' on my feet and pulled them tight with black strings with metal ends.","The beggars who went on hands and knees around the Lingkhor road sometimes used gloves similar to these on their hands, but they were wise enough to use good Tibetan felt boots on their feet.","I felt that I would be crippled, and so would not be able to go to China.","A black inverted bowl with an edge round it was put on my head, and I was told that I was dressed as a 'Western gentleman of leisure'.","It seemed to me that they would have to have leisure, as surely they could not be expected to do any work dressed up like this!"],"vi":["Năm ngày!","Năm ngày!!","Tôi từng nghĩ phải là năm tuần cơ chứ.","Khi Thầy Hướng Dẫn và tôi leo lên ngôi nhà trên núi của chúng tôi, không một lời nào được trao đổi giữa hai thầy trò cho đến khi chúng tôi lại ở bên trong những bức tường của Ngôi Đền.","\"Con sẽ phải đến gặp cha mẹ mình, Lobsang.","Ta sẽ cử một người đưa tin đi.\"","Cha mẹ ư?","Lama Mingyar Dondup còn hơn cả cha và mẹ đối với tôi.","Và chẳng bao lâu nữa ngài sẽ rời bỏ kiếp sống này, trước khi tôi trở lại Tây Tạng, chỉ vài năm ngắn ngủi nữa.","Tất cả những gì tôi sẽ nhìn thấy ở ngài khi ấy chỉ là pho tượng bọc vàng của ngài trong Sảnh Các Hóa Thân, tựa như một chiếc áo choàng cũ bỏ đi mà người mặc không còn dùng tới nữa.","Năm ngày!","Những ngày bận rộn.","Từ Bảo tàng điện Potala, một bộ âu phục phương Tây mới toanh được mang tới để tôi mặc thử.","Không phải vì tôi sẽ mặc nó ở Trung Quốc, áo choàng lama của tôi sẽ phù hợp hơn ở đó, mà là để những người khác có thể nhìn thấy trông tôi ra sao.","Ôi, cái bộ quần áo ấy!","Những ống vải bó thít lấy chân tôi, bó chặt đến mức tôi không dám cúi gập người.","Giờ thì tôi đã hiểu vì sao người phương Tây không thể ngồi theo tư thế hoa sen: quần áo của họ quá chật.","Chắc chắn tôi nghĩ mình sẽ 'tàn phế cả đời' bởi những chiếc ống chật chội này.","Họ mặc cho tôi một tấm vải trắng như liệm xác, và quanh cổ tôi họ thắt một dải băng dày rồi siết chặt lại như thể sắp bóp nghẹt cổ tôi đến nơi.","Phía ngoài lớp áo đó họ khoác thêm một manh áo ngắn có những miếng vá và túi khoét phía sau, trong đó, họ bảo rằng người phương Tây thường cất đồ, thay vì để trong áo choàng như chúng tôi vẫn làm.","Nhưng điều tồi tệ nhất vẫn còn ở phía sau.","Họ xỏ những 'đôi găng' dày cộp và nặng trịch vào bàn chân tôi rồi siết chặt chúng lại bằng những sợi dây màu đen có đầu bọc kim loại.","Những người hành khất bò bằng tay và đầu gối quanh con đường Lingkhor đôi khi cũng dùng những chiếc găng tương tự như thế này cho bàn tay họ, nhưng họ đủ khôn ngoan để đi những đôi ủng dạ Tây Tạng tốt cho đôi chân mình.","Tôi cảm thấy như thể mình sắp bị tàn tật, và vì thế sẽ không thể đi Trung Quốc được nữa.","Một chiếc bát đen úp ngược có vành xung quanh được đặt lên đầu tôi, và người ta bảo rằng tôi ăn mặc như một 'quý ông phương Tây nhàn nhã'.","Đối với tôi, dường như họ ắt hẳn phải có nhiều thời gian nhàn nhã lắm, vì chắc chắn chẳng ai có thể làm việc được gì khi ăn vận như thế này!"],"ts":[340.77,341.97,343.26,345.39,353.92,356.89,359.23,360.27,364.6,369.84,379.95,381.15,382.34,387.43,394.57,395.88,401.06,407.04,410.8,417.75,426.37,428.57,434.12,443.62,448.28,456.2],"vs":[463.11,464.2,465.31,468.14,479.87,483.15,485.92,487.14,491.13,498.16,509.87,510.96,512.48,518.5,528.88,530.88,536.11,543.08,548.88,558.77,571.41,574.53,583.63,596.41,602.35,610.65],"e0":159.64,"v0":182.33,"pe":[0,4,6,10],"pv":[0,4,6,10]},{"te":"On the third day I went again...","tv":"Vào ngày thứ ba, tôi lại trở...","en":["On the third day I went again to my former home.","Alone, on foot, as when I first set out.","But this time as a lama, and as an abbot.","Father and mother were at home to meet me.","This time I was an honoured guest.","In the evening of that day I again went to father's study, and signed my name and rank in the Family Book.","Then I set off again, on foot, for the lamasery which had been my home for so long.","The remaining two days soon passed.","On the evening of the last day I again saw the Dalai Lama and made my farewells and received his blessing.","My heart was heavy as I took leave of him.","The next time I would see him, as we both knew, would be when he was dead.","In the morning, at first light, we set out.","Slowly, reluctantly.","Once more I was homeless, going to strange places, and having to learn all over again.","As we reached the high mountain-pass we turned to take a last long look at the Holy City of Lhasa.","From the top of the Potala a solitary kite was flying."],"vi":["Vào ngày thứ ba, tôi lại trở về ngôi nhà trước đây của mình.","Một mình, đi bộ, giống như khi tôi lần đầu tiên cất bước ra đi.","Nhưng lần này với tư cách là một lama, và là một vị trụ trì.","Cha và mẹ đều ở nhà để đón tôi.","Lần này tôi là một vị khách danh dự.","Vào buổi tối ngày hôm đó, tôi lại bước vào phòng làm việc của cha, ký tên và ghi phẩm hàm của mình vào Sổ Gia Tộc.","Rồi tôi lại cất bước, đi bộ, trở về tu viện lama đã từng là mái nhà của tôi suốt bấy lâu nay.","Hai ngày còn lại nhanh chóng trôi qua.","Vào buổi tối ngày cuối cùng, tôi lại được diện kiến Đạt Lai Lạt Ma, nói lời từ biệt và đón nhận lời ban phước của ngài.","Lòng tôi trĩu nặng khi cáo biệt ngài.","Lần tiếp theo tôi gặp lại ngài, như cả hai chúng tôi đều biết, sẽ là khi ngài đã viên tịch.","Vào buổi sáng, khi tia sáng đầu tiên le lói, chúng tôi lên đường.","Chậm rãi, lưu luyến.","Một lần nữa tôi lại trở thành kẻ không nhà, đi đến những nơi xa lạ, và phải học lại mọi thứ từ đầu.","Khi lên tới con đèo trên núi cao, chúng tôi quay lại nhìn Thành Phố Thánh Lhasa một lần cuối thật lâu.","Từ đỉnh điện Potala, một cánh diều đơn độc đang bay lượn."],"ts":[620.19,623.43,626.32,629.21,631.96,634.36,640.66,646.81,649.17,655.19,658.12,662.8,665.51,667.72,673.06,678.72],"vs":[682.58,686.65,691.19,695.55,698.34,701.07,708.48,715.48,717.89,725.11,727.62,734.2,738.73,740.67,747.49,754.29],"e0":282.58,"v0":339.41,"pe":[0,7,11],"pv":[0,7,11],"fig":{"label":"Hình 24","labelEn":"Figure 24","caption":"The Potala, a kite flying from its roof","captionVi":"Điện Potala, một cánh diều bay trên nóc","image":"figs/fig-24.webp","id":"1SFqrL7SXMrH66fus6zjOay6q7NTsnk6k"}}],"lab":"Chương 18"}]}